Jeg
“Jeg” betekent hier “ik” en is de persoon die zijn ongemak uitspreekt. Het staat als onderwerp in “Jeg er ikke tryg”. Gebruik deze vorm wanneer je zelf iets over je situatie of voorkeur zegt.
er
“er” betekent hier “ben” in “Jeg er ikke tryg” en “is” in “Dit privatliv er vigtigt”. Het verbindt de persoon of zaak met een toestand of eigenschap. Een herbruikbaar patroon is “er + eigenschap”.
ikke
“ikke” maakt de uitspraak negatief: in “ikke tryg” zegt de spreker dat hij zich niet op zijn gemak voelt. Later staat het in “bør ikke drøftes” bij wat niet besproken hoort te worden. Plaats “ikke” vóór het ontkende deel van de zin.
tryg
“tryg” betekent hier dat iemand zich veilig en op zijn gemak voelt, maar met “ikke” juist niet. In “Jeg er ikke tryg ved at tale om følsomme detaljer” gaat het om ongemak bij een gevoelige bespreking. De uitdrukking “tryg ved” kan gevolgd worden door een activiteit of situatie.
ved
In “tryg ved at tale om følsomme detaljer” betekent “ved” dat het ongemak betrekking heeft op die activiteit; in “ved receptionen” betekent het “bij de receptie”. De betekenis volgt dus uit de combinatie met wat erna komt. Gebruik “ved” in deze dialoog bij een activiteit na “tryg” of bij een plaats.
at
“at” is hier het woord dat de activiteit in “at tale om følsomme detaljer” inleidt. Samen met “tale” betekent dit “praten over gevoelige details”. Een bruikbaar patroon is “ved at + activiteit”.
tale
“tale” betekent hier “praten” of “bespreken” in “at tale om følsomme detaljer”. Het wordt gebruikt met “om” om aan te geven waarover iemand praat. In een gevoelige situatie kun je met “tale om” een onderwerp benoemen.
om
“om” betekent in “tale om følsomme detaljer” “over”. Het komt ook voor in “handler om noget personligt”, waar de combinatie aangeeft waar iets over gaat. Gebruik “om” na deze werkwoorden om het onderwerp te noemen.
følsomme
“følsomme” betekent hier “gevoelige” en beschrijft de details waarover de spreker niet aan de balie wil praten. Het staat direct vóór “detaljer” in “følsomme detaljer”. Zo kan het een onderwerp aanduiden dat privacy of zorgvuldigheid vraagt.
detaljer
“detaljer” betekent hier “details” of concrete bijzonderheden. In “følsomme detaljer” gaat het om informatie die niet publiek besproken moet worden. Het woord kan na een beschrijving staan om precies aan te geven welke informatie bedoeld wordt.
receptionen
“receptionen” betekent hier “de receptie”, de plek waar de spreker niet over gevoelige informatie wil praten. Het staat in “ved receptionen” en duidt de locatie aan. Gebruik deze combinatie om te zeggen waar een gesprek plaatsvindt.
Vi
“Vi” betekent “wij” en verwijst hier naar het personeel of de mensen bij de receptie samen met de aangesprokene. Het is het onderwerp in “Vi kan gå ind i et afskærmet område”. Gebruik “Vi” wanneer de spreker een gezamenlijk voorstel doet.
kan
“kan” drukt hier mogelijkheid of beschikbaarheid uit: “Vi kan gå ind i et afskærmet område” betekent dat men naar een afgeschermde ruimte kan gaan. Het staat vóór de activiteit. Een herbruikbaar patroon is “kan + activiteit”.
gå
“gå” betekent hier “gaan” in de combinatie “gå ind i et afskærmet område”. Met “ind” beschrijft het een beweging naar binnen. Gebruik “gå ind i” wanneer iemand een ruimte binnengaat.
ind
“ind” geeft in “gå ind i et afskærmet område” de richting naar binnen aan. Samen met “gå” betekent het dat men een ruimte binnengaat. Het staat vóór “i” en de ruimte die het doel van de beweging is.
i
“i” betekent hier “in” in “i et afskærmet område” en maakt deel uit van de vaste uitdrukking “i enerum” en “i stedet”. Het kan dus een plaats of een vaste betekeniscombinatie inleiden. Let telkens op de woorden die er direct bij staan.
et
“et” betekent hier “een” in “et afskærmet område”. Het staat vóór het enkelvoudige zelfstandig naamwoord “område” en vormt samen met het bijvoeglijk naamwoord een beschrijving van de ruimte. Gebruik deze vorm vóór “område” in deze uitdrukking.
afskærmet
“afskærmet” betekent hier “afgeschermd” of beschermd tegen inkijk en gehoor. In “et afskærmet område” beschrijft het de ruimte waarin persoonlijke zaken besproken kunnen worden. Het staat vóór “område”.
område
“område” betekent hier “gebied” of “ruimte” in “et afskærmet område”. In deze context gaat het om een aparte plek bij de kliniek. Het kan na “et afskærmet” staan om een geschikte ruimte aan te duiden.
når
“når” betekent hier “wanneer” of “als” in “når det handler om noget personligt”. Het leidt de situatie in waarin men naar een afgeschermde ruimte kan gaan. Gebruik “når” om aan te geven bij welke situatie iets geldt.
det
In “når det handler om noget personligt” maakt “det” deel uit van de uitdrukking “det handler om”, die aangeeft waar iets over gaat. Aan het begin van “Det ville hjælpe” verwijst “Det” naar het voorgestelde plan. De precieze functie volgt dus uit de volledige zin.
handler
“handler” betekent hier “gaat over” in “det handler om noget personligt”. Samen met “om” benoemt het het onderwerp van een zaak of gesprek. Een herbruikbaar patroon is “det handler om + onderwerp”.
noget
“noget” betekent hier “iets” in “noget personligt”. Het verwijst naar een niet nader genoemde persoonlijke zaak. Gebruik het vóór een beschrijving wanneer je bewust algemeen blijft.
personligt
“personligt” betekent hier “persoonlijk” en beschrijft in “noget personligt” het soort zaak waarover het gaat. Het maakt duidelijk dat de informatie niet voor een openbare bespreking bedoeld is. Het staat direct na “noget”.
ville
“ville” geeft in “Det ville hjælpe” een hypothetische of verwachte uitkomst weer: “dat zou helpen”. Het maakt het voorstel voorzichtig en sluit aan bij de gewenste privacy. Een bruikbaar patroon is “Det ville + activiteit of gevolg”.
hjælpe
“hjælpe” betekent hier “helpen” in “Det ville hjælpe”. Het beschrijft dat de voorgestelde oplossing de situatie beter maakt. Het staat na “ville” in deze zin.
for
“for” betekent hier “want” en geeft in “for venteværelset ligger meget tæt på” de reden voor de wens om meer privacy. Het verbindt de hoofdgedachte met een uitleg. Gebruik “for” om een reden aan de vorige uitspraak toe te voegen.
venteværelset
“venteværelset” betekent hier “de wachtkamer” en verwijst naar de ruimte die dicht bij de receptie ligt. Het is het onderwerp in “venteværelset ligger meget tæt på”. Gebruik het om de plaats aan te duiden waar patiënten wachten.
ligger
“ligger” betekent hier “ligt” en beschrijft de locatie van de wachtkamer in “venteværelset ligger meget tæt på”. Het wordt gebruikt om de ligging van een plaats of ruimte te beschrijven. Daarna volgt hier de afstandsuitdrukking “meget tæt på”.
meget
“meget” versterkt in “meget tæt på” het woord “tæt” en betekent hier “heel” of “erg”. Daardoor is de wachtkamer niet gewoon dichtbij, maar zeer dichtbij. Plaats het vóór de eigenschap die je wilt versterken.
tæt
“tæt” betekent hier “dichtbij” in “meget tæt på”. Samen met “på” vormt het de uitdrukking voor een kleine afstand tot iets. Gebruik “tæt på” om de nabijheid van een plaats of persoon aan te geven.
på
In “meget tæt på” betekent “på” samen met “tæt” dat iets dichtbij is; in “på de skriftlige formularer” geeft het aan waarop informatie wordt geschreven. De betekenis hangt dus af van de combinatie. Let op het vaste patroon “tæt på” en het gebruik bij formulieren.
Dit
“Dit” betekent hier “jouw” in “Dit privatliv” en verwijst naar de privacy van de aangesprokene. Het staat direct vóór “privatliv”. Gebruik het in deze combinatie om de privacy van de andere persoon te benoemen.
privatliv
“privatliv” betekent hier “privacy” of de bescherming van persoonlijke zaken. In “Dit privatliv er vigtigt” wordt benadrukt dat die privacy telt bij de manier waarop het gesprek wordt gevoerd. Het woord kan na “dit” staan om iemands privacy aan te duiden.
vigtigt
“vigtigt” betekent hier “belangrijk” in “Dit privatliv er vigtigt”. Het beschrijft de waarde van de privacy na “er”. Gebruik deze vorm in de uitspraak dat iets belangrijk is.
og
“og” betekent “en” en verbindt in “Dit privatliv er vigtigt, og de detaljer bør ikke drøftes offentligt” twee samenhangende mededelingen. De tweede mededeling legt uit hoe de privacy beschermd moet worden. Gebruik “og” om zulke uitspraken naast elkaar te plaatsen.
de
“de” verwijst in “de detaljer” naar specifieke details die in de context al bekend zijn. Het maakt duidelijk dat niet zomaar alle informatie bedoeld wordt. Het staat direct vóór “detaljer”.
bør
“bør” betekent hier “zouden moeten” en geeft in “bør ikke drøftes offentligt” een norm of aanbeveling aan. Samen met “ikke” zegt het dat iets niet hoort te gebeuren. Gebruik “bør” om te zeggen wat passend of wenselijk is.
drøftes
“drøftes” betekent hier “besproken worden” in “de detaljer bør ikke drøftes offentligt”. De vorm beschrijft de bespreking zonder een specifieke persoon als uitvoerder te noemen. Het past in het patroon “bør ikke drøftes” voor wat niet publiek besproken hoort te worden.
offentligt
“offentligt” betekent hier “in het openbaar” en beschrijft in “drøftes offentligt” de plaats of manier van bespreken. Het maakt duidelijk dat de gevoelige details niet voor anderen hoorbaar besproken moeten worden. Het staat na “drøftes”.
Kunne
“Kunne” betekent hier “zou ik kunnen” in de beleefde vraag “Kunne jeg i stedet skrive de fleste baggrundsoplysninger på de skriftlige formularer?”. De vraag vraagt toestemming of mogelijkheid zonder directief te klinken. Gebruik “Kunne jeg ...?” om op een voorzichtige manier iets te verzoeken.
stedet
“stedet” krijgt hier zijn betekenis samen met “i” in de vaste uitdrukking “i stedet”, die “in plaats daarvan” betekent. In de dialoog stelt de spreker schrijven op formulieren voor als alternatief voor praten aan de receptie. Gebruik de volledige combinatie “i stedet” en niet alleen dit woord.
skrive
“skrive” betekent hier “schrijven” in “skrive de fleste baggrundsoplysninger på de skriftlige formularer”. Het benoemt de voorgestelde manier om de informatie te geven. Het staat na “kunne” en vóór de informatie die geschreven wordt.
fleste
“fleste” betekent hier “meeste” in “de fleste baggrundsoplysninger”. Het geeft aan dat het grootste deel van de achtergrondinformatie op de formulieren kan komen. Het staat vóór “baggrundsoplysninger”.
baggrundsoplysninger
“baggrundsoplysninger” betekent hier “achtergrondinformatie”, dus informatie over de persoonlijke achtergrond van de patiënt. In de dialoog gaat het om informatie die op schriftelijke formulieren kan worden gezet. Het staat na “de fleste” en vóór “på de skriftlige formularer”.
skriftlige
“skriftlige” betekent hier “schriftelijke” en beschrijft de formulieren in “de skriftlige formularer”. Het maakt duidelijk dat de informatie op papier of in geschreven vorm wordt gegeven. Het staat direct vóór “formularer”.
formularer
“formularer” betekent hier “formulieren”. Het zijn de schriftelijke formulieren waarop de meeste achtergrondinformatie kan worden ingevuld. Het staat in de plaatsaanduiding “på de skriftlige formularer”.
du
“du” betekent “jij” en is de persoon die in “Det kan du godt” toestemming of geruststelling krijgt. Het staat als de aangesprokene in de reactie. Gebruik “du” wanneer je rechtstreeks tegen één persoon spreekt.
godt
“godt” geeft in de volledige uitdrukking “Det kan du godt” bevestiging en geruststelling: de aangesprokene mag dit inderdaad doen. Het betekent hier niet simpelweg “goed” als eigenschap. Gebruik de hele combinatie om een voorstel of mogelijkheid bevestigend te beantwoorden.
selv
“selv” krijgt hier zijn betekenis samen met “om” in “selv om behandleren stadig kan stille dig spørgsmål i enerum”. De volledige uitdrukking betekent “hoewel” en voegt een beperking aan de toestemming toe. Gebruik “selv om” om twee gedeeltelijk tegengestelde omstandigheden te verbinden.
behandleren
“behandleren” betekent hier “de behandelaar” of clinicus die de patiënt verder spreekt. In “selv om behandleren stadig kan stille dig spørgsmål i enerum” is deze persoon degene die eventueel vragen stelt. Het woord staat vóór de activiteit “kan stille”.
stadig
“stadig” betekent hier “nog steeds” in “stadig kan stille dig spørgsmål”. Het geeft aan dat de behandelaar ondanks de ingevulde formulieren aanvullende vragen kan blijven stellen. Plaats het vóór de activiteit die nog mogelijk is.
stille
“stille” betekent hier “stellen” in de vaste combinatie “stille dig spørgsmål”, dus iemand vragen stellen. Het wordt gevolgd door de persoon aan wie de vragen worden gesteld en daarna door “spørgsmål”. Gebruik dit patroon in een gesprek waarin een professional informatie opvraagt.
dig
“dig” betekent hier “jou” in “stille dig spørgsmål” en verwijst naar de patiënt die de vragen zal beantwoorden. Het staat na “stille” en vóór “spørgsmål”. Gebruik deze vorm voor de persoon die de handeling ondergaat of ontvangt.
spørgsmål
“spørgsmål” betekent hier “vragen” in “stille dig spørgsmål”. Het benoemt de informatie die de behandelaar mogelijk nog mondeling wil opvragen. Het staat na de persoon in de combinatie “stille dig spørgsmål”.
enerum
“enerum” betekent hier “afzondering” of “privé”, maar de betekenis ontstaat vooral in de vaste uitdrukking “i enerum”. In de dialoog betekent die uitdrukking dat de behandelaar de vragen onder vier ogen stelt. Gebruik de volledige combinatie wanneer je een privégesprek bedoelt.
samtalen
“samtalen” betekent hier “het gesprek” in “Det ville gøre samtalen meget nemmere for mig”. Het verwijst naar het latere gesprek over persoonlijke informatie. Het staat na “gøre” als datgene wat makkelijker wordt gemaakt.
nemmere
“nemmere” betekent hier “makkelijker” in “gøre samtalen meget nemmere”. Het beschrijft dat de voorgestelde manier het gesprek voor de spreker eenvoudiger maakt. Gebruik het na “gøre” om aan te geven dat iets makkelijker wordt.
mig
“mig” betekent hier “mij” in “for mig” en geeft aan voor wie het gesprek makkelijker wordt. Het staat na “for”. Gebruik “for mig” om te zeggen dat een effect of beoordeling op jezelf betrekking heeft.
noterer
“noterer” betekent hier “noteer” of “schrijf op” in “Jeg noterer din præference”. De medewerker legt de voorkeur van de patiënt vast voordat die wordt binnengeroepen. Gebruik het met de informatie die je ergens registreert of opschrijft.
din
“din” betekent hier “jouw” in “din præference” en verwijst naar de voorkeur van de aangesprokene. Het staat direct vóór “præference”. Gebruik deze combinatie om duidelijk te maken van wie de voorkeur is.
præference
“præference” betekent hier “voorkeur”, namelijk de wens om gevoelige details privé te bespreken. In “Jeg noterer din præference” wordt die wens door de medewerker vastgelegd. Het woord kan na “din” staan om de voorkeur van iemand te benoemen.
før
“før” betekent hier “voordat” in “før du bliver kaldt ind”. Het leidt de gebeurtenis in die plaatsvindt vóór het binnengeroepen worden. Gebruik “før” om de volgorde van twee gebeurtenissen aan te geven.
bliver
“bliver” betekent hier “wordt” in de combinatie “bliver kaldt ind”. Samen beschrijft dit dat de aangesprokene door iemand wordt binnengeroepen. Gebruik deze combinatie voor de gebeurtenis vóór een afspraak of gesprek.
kaldt
“kaldt” betekent hier “opgeroepen” of “binnengeroepen” in “bliver kaldt ind”. Het krijgt samen met “bliver” en “ind” de betekenis dat iemand naar binnen wordt gevraagd. De volledige combinatie “bliver kaldt ind” is het bruikbare patroon.