Prioriteiten en afhankelijkheden verduidelijken | Leer deens in het Nederlands

Danish lesson set in a contemporary Copenhagen everyday setting: In a workplace feedback session, two colleagues discuss how a tense priority debate can be made clearer with a dependency map..

NL → DA / Niveau: B2

Elke dag 10 minuten gratis

Ga verder met audiolessen in de app

Woorduitleg verschijnt automatisch synchroon met de audio.

Geen login · gesynchroniseerde vertalingen · afspelen met vergrendeld scherm

Kies je leertaal en open deze les in de app.

Audioles en woordnotities in de Kotobridge-app

Over deze les

Met Prioriteiten en afhankelijkheden verduidelijken oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

A

Diskussionen blev anspændt, da folk begyndte at rangordne alles prioriteter.

dis-koe-SJOON-ən blew an-SPENT, dè folk be-GUN-də uh rang-OO-dh-nə ALS prio-ri-TEE-dər. De discussie werd gespannen zodra mensen ieders prioriteiten gingen rangschikken.
B

Det lød, som om nogle teams følte, at deres arbejde blev skubbet til side.

de luhd, som om NOO-lə tiims FEUL-də, uh dees AR-bai-də blew SKOE-bədh teel SEE-də. Het klonk alsof sommige teams het gevoel hadden dat hun werk terzijde werd geschoven.
A

Det kan skade tilliden, selv om ingen mente det sådan.

de kan SKEE-də TEL-ən, selw om EE-nən MEE-də de SO-dan. Dat kan het vertrouwen schaden, ook al bedoelde niemand het zo.
B

Måske bør vi skelne mellem afhængigheder og vigtighed inden næste møde.

MOOS-kə buur wi SGEL-nə MEL-əm au-HENG-ee-dər og VEK-tə-hee en-NEN NEST-ə MUU-də. Misschien moeten we afhankelijkheden en belangrijkheid uit elkaar houden voor de volgende vergadering.
A

Nogle opgaver skal udføres først.

NOO-lə OW-ga-wər skal oe-FEU-rəs FEURST. Sommige taken moeten eerst worden uitgevoerd.
A

Men det gør dem ikke mere værdifulde.

men de GEUR dem E-gə MEE-rə WEUR-də-FOE-lə. Maar daardoor zijn ze niet waardevoller.
B

Jeg kan lave et kort over afhængigheder, før vi mødes igen.

yai kan LEE-wə e KOORT OO-wər au-HENG-ee-dər, feur wi MUU-də EE-en. Ik kan vóór onze volgende vergadering een afhankelijkheidskaart opstellen.
A

Det skulle gerne holde diskussionen konkret i stedet for personlig.

de SKOE-lə GEUR-nə HOL-lə dis-koe-SJOON-ən kon-KREEd e STE-də foer per-SJON-lee. Dat zou de discussie concreet moeten houden in plaats van persoonlijk.
B

Så kan folk basere diskussionen på de samme oplysninger og ikke kun på deres frustrationer.

soo kan folk ba-SEE-rə dis-koe-SJOON-ən poo dee SAY-mə OO-plès-ning-ər og E-gə koen poo dees froes-tra-SJOON-ər. Dan kunnen mensen de discussie baseren op dezelfde informatie, en niet alleen op hun frustraties.

Uitleg van de zinnen

  1. Diskussionen blev anspændt, da folk begyndte at rangordne alles prioriteter.

    De discussie werd gespannen zodra mensen ieders prioriteiten gingen rangschikken.

    Diskussionen
    de discussie
    blev
    werd
    anspændt
    gespannen
    da
    toen / zodra
    folk
    mensen
    begyndte at
    begon te
    rangordne
    rangschikken
    alles
    ieders
    prioriteter
    prioriteiten
    Uitgebreide uitleg

    Diskussionen betekent hier “de discussie”. Het is de bepaalde vorm van diskussion en verwijst naar de concrete discussie uit de zin. In het Deens wordt de bepaaldheid vaak aan het zelfstandig naamwoord gehecht: diskussion = “discussie”, diskussionen = “de discussie”. Voorbeeld: Mødet sluttede. = “De vergadering eindigde.” blev is de verleden tijd van blive (“worden” of “blijven”). Hier betekent het “werd” en leidt het een verandering naar een toestand in: de discussie werd gespannen. Blive kan ook “blijven” betekenen; de context bepaalt welke betekenis bedoeld is. anspændt betekent “gespannen”. Het beschrijft hier de toestand die de discussie kreeg. Het is een bijvoeglijk naamwoord; bij een ander zelfstandig naamwoord kan de vorm bijvoorbeeld anspændt stemning zijn: “gespannen sfeer”. Voorbeeld: Stemningen blev anspændt. = “De sfeer werd gespannen.” da betekent hier “toen” of “zodra” en introduceert de omstandigheid waarin de verandering plaatsvond. Het woord kan in andere contexten ook een redengevende betekenis hebben, maar hier gaat het om tijd: de discussie werd gespannen op het moment dat mensen begonnen te rangschikken. folk betekent “mensen” en is een zelfstandig naamwoord voor mensen als groep. Het heeft hier de rol van handelende groep bij begyndte. begyndte at bestaat uit de verleden tijd begyndte van begynde (“beginnen”) en at, het infinitiefpartikel. Samen betekent het “begon te”. Na begynde volgt in deze constructie een infinitief met at: begyndte at arbejde = “begon te werken”. De verleden tijd hoort bij begyndte; at drukt hier geen tijd uit. rangordne betekent “rangschikken” of “in volgorde van prioriteit plaatsen”. Het is de infinitief na begyndte at. Voorbeeld: Vi skal rangordne opgaverne. = “We moeten de taken rangschikken.” alles betekent in deze zin “ieders”. Het is de bezittelijke vorm bij alle (“alle”), vóór het zelfstandig naamwoord prioriteter. Hier gaat het dus om de prioriteiten van alle betrokken personen, niet om “alles” als zelfstandig voornaamwoord. De vorm alles blijft gekoppeld aan deze bezitsbetekenis; bijvoorbeeld alles mening betekent “ieders mening”. prioriteter betekent “prioriteiten”. Het is het meervoud van prioritet (“prioriteit”). Het meervoud past bij de betekenis: iedere betrokken persoon heeft mogelijk meerdere prioriteiten. Voorbeeld: Hun ændrede sine prioriteter. = “Zij veranderde haar prioriteiten.” De zin bouwt als volgt op: Diskussionen blev anspændt betekent “De discussie werd gespannen”. Daarna geeft da de tijdsomstandigheid: folk begyndte at rangordne alles prioriteter, “mensen begonnen ieders prioriteiten te rangschikken”. Samen is de betekenis: “De discussie werd gespannen zodra mensen ieders prioriteiten gingen rangschikken.”

  2. Det lød, som om nogle teams følte, at deres arbejde blev skubbet til side.

    Het klonk alsof sommige teams het gevoel hadden dat hun werk terzijde werd geschoven.

    Det
    het
    lød
    klonk
    som om
    alsof
    nogle
    sommige
    teams
    teams
    følte
    voelden
    deres
    hun
    arbejde
    werk
    blev … skubbet til side
    werd terzijde geschoven
    Uitgebreide uitleg

    Det is hier een onpersoonlijk onderwerp: det lød betekent “het klonk”. Het verwijst hier niet noodzakelijk naar een genoemd zelfstandig naamwoord. Lød is de verleden tijd van lyde (“klinken”): det lyder = “het klinkt”, det lød = “het klonk”. Som om leidt een bijzin in met de betekenis “alsof”. Het patroon det lød, som om ... is bruikbaar om een indruk of waarneming weer te geven. Nogle betekent hier “sommige” en staat bij het meervoudige teams. Het geeft geen exact aantal aan. Een nuttig contrast is alle (“alle”) tegenover ingen (“geen/enkele”, afhankelijk van de constructie). Teams is het meervoud van team; in deze vorm is de meervoudsuitgang -s zichtbaar: et team = “een team”, flere teams = “meerdere teams”. Følte is de verleden tijd van føle (“voelen”). Hier betekent het “het gevoel hadden”. De verleden tijdsvorm følte wordt bij zowel enkelvoud als meervoud gebruikt; nogle teams maakt duidelijk wie deze ervaring had. Deres betekent “hun”. Het is een bezittelijk voornaamwoord voor bezitters in de derde persoon meervoud. Het verandert niet mee met het geslacht of getal van het bezeten woord: deres arbejde betekent “hun werk” en deres planer betekent in een nieuw voorbeeld “hun plannen”. Arbejde is hier het zelfstandig naamwoord “werk”. In deres arbejde gaat het om het werk dat aan de bedoelde teams wordt toegeschreven. Hetzelfde woord kan in andere contexten ook een werkwoord zijn, maar dat is hier niet de functie. Blev is de verleden tijd van blive (“worden”). Samen met skubbet vormt het de passieve constructie blev skubbet: iets werd geduwd. Skubbet is het deelwoord van skubbe (“duwen”). Til side betekent “opzij” of “terzijde”. In skubbet til side krijgt het geheel de betekenis “terzijde geschoven”; hier gaat het figuurlijk om werk dat buiten beschouwing wordt gelaten of minder belangrijk wordt gemaakt, niet noodzakelijk om fysiek duwen. Samen vormt Det lød, som om ... de betekenis “Het klonk alsof …”. Daarna zegt nogle teams følte dat sommige teams dit gevoel hadden. De bijzin at deres arbejde blev skubbet til side geeft de inhoud van dat gevoel: hun werk werd terzijde geschoven. De volledige betekenis is: “Het klonk alsof sommige teams het gevoel hadden dat hun werk terzijde werd geschoven.”

  3. Det kan skade tilliden, selv om ingen mente det sådan.

    Dat kan het vertrouwen schaden, ook al bedoelde niemand het zo.

    Det
    dat
    kan
    kan
    skade
    schaden
    tilliden
    het vertrouwen
    selv om
    ook al
    ingen
    niemand
    mente
    bedoelde
    det
    het
    sådan
    zo
    Uitgebreide uitleg

    Det is hier een onzijdig enkelvoudig voornaamwoord. In deze zin verwijst het naar de voorafgaande inhoud als geheel: die kan iets schaden. De vorm zegt hier niet wie of wat een zelfstandig naamwoordelijk antecedent is. Een nuttig patroon is det kan + infinitief: “dat kan …”. kan is de tegenwoordige tijd van kunne en drukt hier mogelijkheid uit. Het verandert niet naar persoon of getal. Na kan staat de infinitief zonder at: kan skade = “kan schaden”. Vergelijk: Jeg kan hjælpe = “Ik kan helpen”. skade betekent “schaden” of “beschadigen”. Dit is de infinitief; de tegenwoordige tijd is skader. Het werkwoord kan zowel een concreet voorwerp als iets abstracts als vertrouwen als object hebben. tilliden betekent “het vertrouwen”. De basisvorm is tillid; de uitgang -en markeert hier de bepaalde enkelvoudsvorm. De zin zegt dus niet zomaar dat er vertrouwen bestaat, maar dat het bedoelde vertrouwen schade kan oplopen. selv om is een voegwoordelijke constructie met de betekenis “ook al” of “zelfs als”. Het leidt hier een bijzin in die niet verhindert dat de hoofdzin geldt. Voorbeeld: Selv om det regner, går vi. — “Ook al regent het, we gaan.” ingen betekent “niemand” in deze persoonsbetekenis. Het is een negatief voornaamwoord en vormt zelf al de ontkenning; er is hier geen extra ikke nodig. Het verwijst naar geen enkele persoon, zonder dat de bron vastlegt welke personen precies worden bedoeld. mente is de verleden tijd van mene (“menen”, “bedoelen”). De vorm is in het Deens hetzelfde bij verschillende personen en getallen: jeg mente en de mente. In deze zin gaat het om wat niemand ermee bedoelde, niet om een algemene huidige mening. Het tweede det is opnieuw een onzijdig enkelvoudig voornaamwoord en betekent hier “het”. Het is het object van mente: niemand bedoelde het. De precieze zaak waarnaar het verwijst wordt door de vaste zin niet zelfstandig benoemd. sådan is een bijwoord met de betekenis “zo” of “op die manier”. Samen met mente det vormt het mente det sådan: “het zo bedoelen”. Het beschrijft dus de bedoelde manier of strekking, niet een extra persoon of voorwerp. De volledige opbouw is Det kan skade tilliden — “Dat kan het vertrouwen schaden” — gevolgd door selv om ingen mente det sådan — “ook al bedoelde niemand het zo”. De hele uiting zegt dat de voorafgaande inhoud mogelijk het vertrouwen schaadt, ondanks het feit dat niemand die inhoud met die bedoeling had. De formulering is geschikt voor een zorgvuldige, eerder neutrale bespreking van mogelijke gevolgen en bedoelingen.

  4. Måske bør vi skelne mellem afhængigheder og vigtighed inden næste møde.

    Misschien moeten we afhankelijkheden en belangrijkheid uit elkaar houden voor de volgende vergadering.

    Måske
    misschien
    bør vi
    zouden we moeten
    skelne mellem
    onderscheid maken tussen
    afhængigheder
    afhankelijkheden
    vigtighed
    belangrijkheid
    næste
    volgende
    møde
    vergadering
    Uitgebreide uitleg

    Måske betekent hier ‘misschien’ en maakt de uitspraak voorzichtig: de spreker presenteert het als een mogelijkheid, niet als een zekerheid. Het woord staat aan het begin van de zin. bør vi bevat bør, de tegenwoordige vorm van het modale werkwoord burde, plus het voornaamwoord vi (‘wij/we’). bør drukt hier uit dat iets wenselijk of verstandig is: ‘zouden moeten’. Na een modaal werkwoord staat in het Deens doorgaans een werkwoord in de infinitief zonder at; hier volgt skelne. Vi verwijst naar de groep waarvan de spreker deel uitmaakt. Vergelijk: Vi bør vente. — ‘We zouden moeten wachten.’ skelne mellem betekent ‘onderscheid maken tussen’. Skelne is het werkwoord; de combinatie met mellem introduceert de twee zaken die uit elkaar worden gehouden. Een bruikbaar patroon is skelne mellem A og B — ‘onderscheid maken tussen A en B’. Voorbeeld: Hun skelner mellem fakta og meninger. — ‘Zij maakt onderscheid tussen feiten en meningen.’ afhængigheder is het meervoud van afhængighed, ‘afhankelijkheid’. In deze zin gaat het om meerdere afhankelijkheden. De uitgang -er markeert hier het meervoud van dit zelfstandig naamwoord; het is niet de vorm van het werkwoord afhænge. Voorbeeld: Projektet har flere afhængigheder. — ‘Het project heeft meerdere afhankelijkheden.’ vigtighed is een zelfstandig naamwoord met de betekenis ‘belangrijkheid’ of ‘mate van belang’. Het is hier geen bijvoeglijk naamwoord: het bijvoeglijk naamwoord is vigtig (‘belangrijk’), terwijl vigtighed de eigenschap of graad benoemt. Voorbeeld: Vi vurderer opgavens vigtighed. — ‘We beoordelen het belang van de taak.’ næste betekent ‘volgende’ en beschrijft hier møde. Het woord verwijst naar het eerstvolgende exemplaar in een reeks of tijdsvolgorde; het zegt op zichzelf niet hoeveel vergaderingen er zijn. Voorbeeld: Vi taler om det næste trin. — ‘We praten over de volgende stap.’ møde is het zelfstandig naamwoord ‘vergadering’ in deze zin. Dezelfde Deense vorm kan in andere contexten ook als werkwoord voorkomen, maar hier wordt hij voorafgegaan door næste en vormt hij de naamwoordgroep ‘de volgende vergadering’. Samen vormt skelne mellem afhængigheder og vigtighed de inhoud van het voorgestelde handelen: afhankelijkheden en belangrijkheid van elkaar onderscheiden. inden næste møde betekent ‘voor de volgende vergadering’; inden geeft aan dat het onderscheid vóór dat moment moet worden gemaakt. De volledige zin betekent daarom: ‘Misschien zouden we afhankelijkheden en belangrijkheid vóór de volgende vergadering uit elkaar moeten houden.’

  5. Nogle opgaver skal udføres først.

    Sommige taken moeten eerst worden uitgevoerd.

    Nogle
    sommige
    opgaver
    taken
    skal
    moeten
    udføres
    worden uitgevoerd
    først
    eerst
    Uitgebreide uitleg

    Nogle betekent hier ‘sommige’ en staat voor een meervoudig zelfstandig naamwoord. Het wijst op een deel van een groep, zonder dat er een exact aantal wordt genoemd. In het Deens is nogle ook een veelgebruikt woord voor ‘enkele’ of ‘wat’, afhankelijk van de context. opgaver betekent hier ‘taken’. De vorm is het meervoud van opgave (‘taak’). Het enkelvoud staat bijvoorbeeld in en opgave, terwijl opgaver naar meerdere taken verwijst. skal drukt hier uit dat iets moet gebeuren: het is de tegenwoordige vorm van het modale werkwoord skulle. In combinatie met een ander werkwoord geeft het een verplichting of noodzakelijkheid aan. Het onderwerp staat ervoor en het volgende werkwoord blijft in de infinitief. Voorbeeld: Vi skal vente. — ‘We moeten wachten.’ udføres betekent hier ‘worden uitgevoerd’. Het is de passieve vorm van udføre (‘uitvoeren’). In deze vorm ligt de nadruk op de taken die de handeling ondergaan, niet op de persoon die ze uitvoert. Voorbeeld: Planen skal udføres. — ‘Het plan moet worden uitgevoerd.’ først betekent ‘eerst’ en geeft aan dat iets vóór andere handelingen of taken moet gebeuren. Het zegt hier niets over welke taken uiteindelijk belangrijker of waardevoller zijn; het geeft alleen hun volgorde aan. Samen vormen de delen: Nogle opgaver (‘sommige taken’) + skal udføres (‘moeten worden uitgevoerd’) + først (‘eerst’). De volledige betekenis is: ‘Sommige taken moeten eerst worden uitgevoerd.’

  6. Men det gør dem ikke mere værdifulde.

    Maar daardoor zijn ze niet waardevoller.

    Men
    maar
    det
    dat
    gør
    maakt
    dem
    ze
    ikke
    niet
    mere værdifulde
    waardevoller
    Uitgebreide uitleg

    Men verbindt deze zin met wat eraan voorafgaat en geeft een tegenstelling aan: maar. Het staat hier niet voor een zelfstandige tegenstelling binnen de woordgroep, maar markeert de hele volgende bewering als contrast. det is hier het onderwerp van gør. In deze context verwijst het naar een eerder genoemde situatie of handeling en krijgt het, zoals de vertaling laat zien, de causale betekenis daardoor of dat. Welke concrete situatie precies bedoeld wordt, wordt in de aangeleverde tekst niet nader vastgelegd. Het Deense det kan in andere zinnen ook een concreet onzijdig zelfstandig naamwoord aanduiden; dat is hier niet nodig om de zin te begrijpen. gør is de tegenwoordige tijd van gøre, doen of maken. In de constructie gøre nogen noget betekent het iemand of iets iets maken: gøre dem mere værdifulde betekent dus ze waardevoller maken. De tegenwoordige vorm van Deense werkwoorden verandert niet mee met persoon of meervoud: jeg gør, du gør en de gør hebben allemaal gør. dem is de objectsvorm van het meervoudige voornaamwoord de: de als onderwerp, dem als object. Hier staat het als object bij gør; de vertaling geeft dit weer met ze. De specifieke referent van dem wordt door de vaste gegevens niet verder benoemd. ikke maakt de uitgedrukte verandering negatief. Samen met gøre ... mere værdifulde zegt het dat de genoemde omstandigheid ze niet waardevoller maakt, niet dat het werkwoord gøre zelf afwezig is. In mere værdifulde geeft mere de vergrotende trap aan: waardevoller. Het bijvoeglijke naamwoord heeft als basisvorm værdifuld, waardevol; de relevante vergelijkingsreeks is værdifuld, mere værdifuld, mest værdifuld. værdifulde is hier de vorm die bij het meervoudige dem past, zoals ook in de er værdifulde — ze zijn waardevol. Het gaat dus om een vergelijking met een hogere waarde, die door ikke wordt ontkend. Samen vormen de delen de betekenis: Men geeft het contrast aan; det koppelt het effect aan de eerder bedoelde situatie; gør dem mere værdifulde betekent maakt ze waardevoller; en ikke ontkent dat resultaat. De volledige betekenis is daarom: Maar daardoor zijn ze niet waardevoller.

  7. Jeg kan lave et kort over afhængigheder, før vi mødes igen.

    Ik kan vóór onze volgende vergadering een afhankelijkheidskaart opstellen.

    Jeg kan
    ik kan
    lave
    maken; opstellen
    kort
    kaart
    over
    over; van
    afhængigheder
    afhankelijkheden
    før
    voordat
    mødes
    elkaar ontmoeten; afspreken
    igen
    opnieuw; weer
    Uitgebreide uitleg

    Jeg kan betekent hier “ik kan”. Jeg is de eerste persoon enkelvoud; kan is de tegenwoordige vorm van kunne en drukt mogelijkheid of bekwaamheid uit. Na kan staat het volgende werkwoord in de infinitief: Jeg kan lave = “ik kan opstellen/maken”. lave is de infinitief van lave, “maken” of, bij een document of overzicht, “opstellen”. Het werkwoord verandert hier niet omdat het na het modale werkwoord kan staat. Bijvoorbeeld: Jeg kan skrive en plan. — “Ik kan een plan schrijven.” kort betekent hier “kaart” en is een zelfstandig naamwoord; het is dus niet het bijvoeglijk naamwoord “kort”. Het onbepaalde lidwoord et hoort bij dit onzijdige zelfstandig naamwoord: et kort = “een kaart”. In een andere context kan kort als bijvoeglijk naamwoord wel “kort” betekenen. over leidt hier het onderwerp of de inhoud van de kaart in: et kort over afhængigheder = “een kaart van/over afhankelijkheden”. afhængigheder is het meervoud van afhængighed, “afhankelijkheid”. De vorm verwijst hier naar meerdere afhankelijkheden; het woord heeft de meervoudsuitgang -er. før betekent “voordat” en leidt de tijdsbepalende bijzin in. De bijzin staat in deze zin na de hoofdzin: før vi mødes igen = “voordat we elkaar weer ontmoeten”. mødes is de s-vorm van møde, “ontmoeten” of “afspreken”. Met vi betekent het hier “we ontmoeten elkaar” of natuurlijker “we spreken weer af”. De vorm mødes verandert niet naar persoon of getal; vi maakt duidelijk dat het om “wij” gaat. igen betekent “opnieuw” of “weer” en geeft aan dat de ontmoeting opnieuw plaatsvindt. Bijvoorbeeld: Vi mødes igen i morgen. — “We spreken morgen weer af.” Samen vormt de zin: Jeg kan lave et kort over afhængigheder — “Ik kan een afhankelijkheidskaart opstellen”, gevolgd door før vi mødes igen — “voordat we elkaar weer ontmoeten”. De volledige betekenis is: “Ik kan vóór onze volgende vergadering een afhankelijkheidskaart opstellen.”

  8. Det skulle gerne holde diskussionen konkret i stedet for personlig.

    Dat zou de discussie concreet moeten houden in plaats van persoonlijk.

    Det skulle gerne
    dat zou ... moeten
    holde
    houden
    diskussionen
    de discussie
    konkret
    concreet
    i stedet for
    in plaats van
    personlig
    persoonlijk
    Uitgebreide uitleg

    Det skulle gerne staat hier aan het begin als onderwerp plus een modale uitdrukking. Det is een Deens onzijdig enkelvoudig voornaamwoord; in deze zin wordt het in de vertaling weergegeven als “dat”, maar de aangeleverde tekst legt niet vast naar welk afzonderlijk zelfstandig naamwoord het verwijst. Skulle is de vorm van skulle die hier de infinitief holde inleidt. Samen met gerne drukt skulle gerne hier de verwachting of wens uit dat iets zou moeten lukken: “zou ... moeten” of “zou idealiter ...”. In deze context betekent gerne dus niet “graag” in de betekenis van persoonlijk plezier. holde is de infinitief van holde, hier “houden”. Na een modaal werkwoord zoals skulle staat de infinitief: skulle holde. In de constructie holde noget konkret krijgt iets de beschreven eigenschap en blijft het zo. Voorbeeld: Vi skal holde mødet kort. — “We moeten de vergadering kort houden.” diskussionen betekent hier “de discussie”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van diskussion; het achtervoegsel -en markeert in dit geval bepaaldheid. Het woord is het object van holde: men wil de discussie op een bepaalde manier houden. Voorbeeld: Diskussionen fortsætter. — “De discussie gaat door.” konkret betekent “concreet”, dus gericht op specifieke, bespreekbare zaken in plaats van op iets algemeens of persoonlijks. Het is hier een beschrijvende aanvulling bij diskussionen binnen holde diskussionen konkret. De vorm konkret verandert in deze zin niet zichtbaar door het zelfstandig naamwoord; de relevante betekenis komt uit de hele constructie. Voorbeeld: Lad os være konkrete. — “Laten we concreet zijn.” i stedet for is een vaste uitdrukking met de betekenis “in plaats van”. Ze introduceert hier de uitgesloten of vervangen manier waarop de discussie gehouden zou kunnen worden. Voorbeeld: Vi bruger tal i stedet for gæt. — “We gebruiken cijfers in plaats van gissingen.” personlig betekent hier “persoonlijk”. Het staat na i stedet for als het contrasterende alternatief voor konkret; de zin laat het werkwoord in dat tweede deel onuitgesproken, ongeveer als “in plaats van persoonlijk te worden”. In het Deens heeft personlig hier dezelfde zichtbare vorm voor dit enkelvoudige gebruik; de vorm toont geen aparte Nederlandse-achtige verbuiging. Een voorbeeld met een zelfstandig naamwoord is en personlig kommentar — “een persoonlijke opmerking”. De onderdelen bouwen de betekenis als volgt op: Det skulle gerne geeft de verwachting of gewenste uitkomst, holde diskussionen konkret zegt dat de discussie concreet moet blijven, en i stedet for personlig stelt daar een persoonlijke manier van voeren tegenover. Samen betekent de uiting: “Dat zou de discussie concreet moeten houden in plaats van persoonlijk.”

  9. Så kan folk basere diskussionen på de samme oplysninger og ikke kun på deres frustrationer.

    Dan kunnen mensen de discussie baseren op dezelfde informatie, en niet alleen op hun frustraties.

    Så kan
    dan kunnen
    folk
    mensen
    basere
    baseren
    diskussionen
    de discussie
    de samme
    dezelfde
    oplysninger
    informatie
    ikke kun
    niet alleen
    deres
    hun
    frustrationer
    frustraties
    Uitgebreide uitleg

    Så kan betekent hier “dan kunnen”. Så markeert een gevolg van het voorafgaande punt; kan is de tegenwoordige vorm van kunne (“kunnen”). Na een modaal werkwoord staat in het Deens de infinitief zonder at: kan basere = “kunnen baseren”. Kan drukt hier mogelijkheid of vermogen uit, niet een verplichting als “moeten”. folk betekent hier “mensen”. Het is een zelfstandig naamwoord voor mensen in het algemeen. Een bruikbaar contrast is en person (“één persoon”) tegenover folk (“mensen”, als groep). basere is de infinitief “baseren”. De constructie basere noget på noget betekent “iets op iets baseren”: het eerste noget is wat je onderbouwt, het tweede wat als grondslag dient. Voorbeeld: Vi baserer beslutningen på fakta. — “We baseren de beslissing op feiten.” diskussionen betekent hier “de discussie”. De vorm bestaat uit diskussion plus de bepaalde uitgang -en: diskussion = “een discussie”, diskussionen = “de discussie”. Het zelfstandig naamwoord staat hier in het enkelvoud en verwijst naar de specifieke discussie die in de zin wordt bedoeld. de samme betekent “dezelfde”. In deze combinatie verwijst samme naar iets dat identiek is aan eerder bedoelde informatie, niet alleen naar iets dat erop lijkt. Voorbeeld: De bruger de samme regler. — “Zij gebruiken dezelfde regels.” oplysninger betekent hier “informatie”. Dit is het meervoud van oplysning; het woord wordt gebruikt voor informatie of afzonderlijke informatieve gegevens. In de samme oplysninger gaat het om dezelfde informatiegegevens. ikke kun betekent “niet alleen”. De combinatie maakt duidelijk dat de genoemde grondslag niet de enige is. Vaak volgt er een aanvulling met men også (“maar ook”), maar die aanvulling hoeft niet in dezelfde zin te staan. Hier staat ikke kun på deres frustrationer tegenover på de samme oplysninger. deres betekent “hun”. Dit is een bezittelijke vorm die hier verwijst naar de mensen die de discussie kunnen baseren; de vorm verandert niet naar het grammaticale geslacht of getal van het bezeten zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: De læser deres bøger. — “Zij lezen hun boeken.” frustrationer betekent “frustraties”. Het is het meervoud van frustration. Samen vormt kan folk basere diskussionen på de samme oplysninger de betekenis “kunnen mensen de discussie op dezelfde informatie baseren”. ikke kun på deres frustrationer voegt toe dat frustraties niet de enige grondslag zijn. Met Så wordt het geheel als gevolg van het voorafgaande voorstel gepresenteerd: “Dan kunnen mensen de discussie baseren op dezelfde informatie, en niet alleen op hun frustraties.”

Grammatica

opgaver udføres

Opgaver udføres.

OW-ga-wər oe-FEU-rəs.

Taken worden uitgevoerd.

Deens gebruikt hier de passieve vorm: het voltooid deelwoord staat na het zelfstandig naamwoord.

i stedet for + zelfstandig naamwoord

Konkrete oplysninger i stedet for frustrationer.

kon-KREE-də OO-plès-ning-ər e STE-də foer froes-tra-SJOON-ər.

Concrete informatie in plaats van frustraties.

i stedet for betekent ‘in plaats van’ en wordt gevolgd door een zelfstandig naamwoord.

Deens woordenschat

afhængigheder zelfstandig naamwoord
au-HENG-ee-dər afhankelijkheden

mellem afhængigheder og vigtighed

anspændt bijvoeglijk naamwoord
an-SPENT gespannen

Diskussionen blev anspændt.

Diskussionen zelfstandig naamwoord
dis-koe-SJOON-ən de discussie

Diskussionen blev anspændt.

opgaver zelfstandig naamwoord
OW-ga-wər taken

Nogle opgaver skal udføres først.

prioriteter zelfstandig naamwoord
prio-ri-TEE-dər prioriteiten

alles prioriteter

rangordne werkwoord
rang-OO-dh-nə rangschikken

folk begyndte at rangordne alles prioriteter

skade werkwoord
SKEE-də schaden

Det kan skade tilliden.

skelne mellem werkwoord
SGEL-nə MEL-əm onderscheid maken tussen

skelne mellem afhængigheder og vigtighed

skubbet til side uitdrukking
SKOE-bədh teel SEE-də terzijde geschoven

deres arbejde blev skubbet til side

tilliden zelfstandig naamwoord
TEL-ən het vertrouwen

skade tilliden

udføres werkwoord
oe-FEU-rəs uitgevoerd worden

skal udføres først

vigtighed zelfstandig naamwoord
VEK-tə-hee(dh) belangrijkheid

afhængigheder og vigtighed

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Sommige taken moeten eerst worden uitgevoerd.

Antwoord tonenNogle opgaver skal udføres først.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

schaden

Antwoord tonenskade

rangschikken

Antwoord tonenrangordne

de discussie

Antwoord tonenDiskussionen

prioriteiten

Antwoord tonenprioriteter