Prioriteiten en afhankelijkheden verduidelijken | Leer deens in het Nederlands

Danish lesson set in a contemporary Copenhagen everyday setting: In a workplace feedback session, two colleagues discuss how a tense priority debate can be made clearer with a dependency map..

NL → DA / Niveau: B2

Over deze les

Met Prioriteiten en afhankelijkheden verduidelijken oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

A

Diskussionen blev anspændt, da folk begyndte at rangordne alles prioriteter.

dis-koe-SJOON-ən blew an-SPENT, dè folk be-GUN-də uh rang-OO-dh-nə ALS prio-ri-TEE-dər. De discussie werd gespannen zodra mensen ieders prioriteiten gingen rangschikken.
B

Det lød, som om nogle teams følte, at deres arbejde blev skubbet til side.

de luhd, som om NOO-lə tiims FEUL-də, uh dees AR-bai-də blew SKOE-bədh teel SEE-də. Het klonk alsof sommige teams het gevoel hadden dat hun werk terzijde werd geschoven.
A

Det kan skade tilliden, selv om ingen mente det sådan.

de kan SKEE-də TEL-ən, selw om EE-nən MEE-də de SO-dan. Dat kan het vertrouwen schaden, ook al bedoelde niemand het zo.
B

Måske bør vi skelne mellem afhængigheder og vigtighed inden næste møde.

MOOS-kə buur wi SGEL-nə MEL-əm au-HENG-ee-dər og VEK-tə-hee en-NEN NEST-ə MUU-də. Misschien moeten we afhankelijkheden en belangrijkheid uit elkaar houden voor de volgende vergadering.
A

Nogle opgaver skal udføres først.

NOO-lə OW-ga-wər skal oe-FEU-rəs FEURST. Sommige taken moeten eerst worden uitgevoerd.
A

Men det gør dem ikke mere værdifulde.

men de GEUR dem E-gə MEE-rə WEUR-də-FOE-lə. Maar daardoor zijn ze niet waardevoller.
B

Jeg kan lave et kort over afhængigheder, før vi mødes igen.

yai kan LEE-wə e KOORT OO-wər au-HENG-ee-dər, feur wi MUU-də EE-en. Ik kan vóór onze volgende vergadering een afhankelijkheidskaart opstellen.
A

Det skulle gerne holde diskussionen konkret i stedet for personlig.

de SKOE-lə GEUR-nə HOL-lə dis-koe-SJOON-ən kon-KREEd e STE-də foer per-SJON-lee. Dat zou de discussie concreet moeten houden in plaats van persoonlijk.
B

Så kan folk basere diskussionen på de samme oplysninger og ikke kun på deres frustrationer.

soo kan folk ba-SEE-rə dis-koe-SJOON-ən poo dee SAY-mə OO-plès-ning-ər og E-gə koen poo dees froes-tra-SJOON-ər. Dan kunnen mensen de discussie baseren op dezelfde informatie, en niet alleen op hun frustraties.

Woord voor woord

Diskussionen “Diskussionen” verwijst naar het concrete gesprek over prioriteiten dat in deze scène wordt besproken. De vorm staat in “Diskussionen blev anspændt” en is bruikbaar wanneer je naar een specifieke discussie verwijst, bijvoorbeeld in een werkoverleg.
blev “blev” geeft hier aan dat de discussie in een andere toestand kwam: zij werd gespannen. In “Diskussionen blev anspændt” verbindt het de situatie met de nieuwe toestand; dezelfde constructie is nuttig om een verandering te beschrijven.
anspændt “anspændt” betekent hier gespannen of geladen, als beschrijving van de sfeer in de discussie. Het staat na “blev” in “blev anspændt” en past bij een overleg waarin de spanning oploopt.
da “da” verbindt de spanning met het moment waarop mensen begonnen te rangschikken: toen dat gebeurde. In “da folk begyndte at rangordne” leidt het de tijdsbepaling in; je gebruikt het om een gebeurtenis in de tijd te plaatsen.
folk “folk” betekent hier de mensen die aan de discussie deelnamen. In “da folk begyndte at rangordne” is het degene die de handeling uitvoert; de vorm is bruikbaar wanneer je mensen als groep benoemt.
begyndte “begyndte” betekent hier dat mensen met een handeling startten. In “folk begyndte at rangordne” staat het vóór “at” en een werkwoord; dit patroon gebruik je om het begin van een activiteit te beschrijven.
at “at” markeert hier het werkwoord dat volgt op “begyndte”; de groep begon dus met rangschikken. In het exacte patroon “begyndte at rangordne” staat het tussen het werkwoord voor beginnen en de activiteit, bijvoorbeeld bij het beschrijven van een nieuwe stap in een proces.
rangordne “rangordne” betekent hier prioriteiten in een bepaalde volgorde plaatsen. In “rangordne alles prioriteter” heeft de handeling betrekking op ieders prioriteiten; je gebruikt het in een werkcontext wanneer zaken volgens belang of volgorde worden geordend.
alles “alles” betekent hier van iedereen: de prioriteiten behoren aan alle betrokken mensen toe. In “alles prioriteter” staat het vóór het zelfstandig naamwoord; dit patroon gebruik je om gezamenlijk eigendom of toebehoren aan te geven.
prioriteter “prioriteter” verwijst hier naar de zaken die verschillende mensen of teams het belangrijkst vinden. In “alles prioriteter” is het wat mensen rangschikken; de vorm past bij gesprekken over werkplanning en keuzes.
Det “Det” verwijst hier naar de eerder beschreven situatie, namelijk dat de discussie gespannen werd. In “Det lød, som om” vormt het het onderwerp van de indruk die spreker B beschrijft; je kunt het gebruiken om naar een zojuist genoemde situatie te verwijzen.
lød “lød” betekent hier dat iets op een bepaalde manier overkwam of klonk voor de spreker. In “Det lød, som om” leidt het een indruk over de situatie in; dit is bruikbaar wanneer je voorzichtig beschrijft hoe iets leek.
som om “som om” betekent hier “alsof” en leidt de indruk in dat sommige teams zich terzijde geschoven voelden. In deze vaste verbinding geeft “som” de vergelijking aan en voegt “om” de veronderstelde situatie in; je gebruikt de hele constructie om een indruk of aanname uit te drukken.
nogle “nogle” betekent hier enkele of sommige teams, dus niet alle teams. In “nogle teams følte” staat het vóór de groepsnaam; dit gebruik past wanneer je naar een niet nader bepaalde deelgroep verwijst.
teams “teams” verwijst hier naar de groepen collega’s die zich benadeeld voelden. In “nogle teams følte” is het de groep die iets ervaart; de vorm is direct bruikbaar in gesprekken over afdelingen of projectgroepen.
følte “følte” betekent hier dat sommige teams de indruk of ervaring hadden dat hun werk opzij werd geschoven. In “teams følte, at deres arbejde...” leidt het hun ervaren situatie in; je gebruikt het om gevoelens of een ervaren toestand te beschrijven.
deres “deres” betekent hier hun en verwijst naar de teams die eerder genoemd zijn. In “deres arbejde” staat het vóór wat van hen is; dit patroon gebruik je om bezit of verbondenheid met een eerder genoemde groep aan te geven.
arbejde “arbejde” betekent hier het werk van de teams. In “deres arbejde blev skubbet til side” is het datgene wat volgens hen opzij werd geschoven; je gebruikt het in werkgesprekken voor taken of werkzaamheden in het algemeen.
skubbet “skubbet” betekent hier opzijgeduwd of naar de achtergrond geschoven. In “blev skubbet til side” maakt het deel uit van de beschrijving van wat er met het werk gebeurde; deze combinatie is bruikbaar wanneer iets minder aandacht of prioriteit krijgt.
til side “til side” betekent hier opzij of naar de achtergrond, waardoor het werk minder aandacht krijgt. In “skubbet til side” geeft “til” de richting aan en “side” de plek ernaast; samen vormen ze een vaste uitdrukking voor iets opzijzetten.
skade “skade” betekent hier schade toebrengen aan het vertrouwen. In “kan skade tilliden” volgt het op “kan” en neemt het “tilliden” als datgene wat schade ondervindt; je gebruikt het voor negatieve gevolgen voor vertrouwen of een andere zaak.
tilliden “tilliden” verwijst hier naar het vertrouwen tussen de teams of collega’s. In “skade tilliden” is het wat door de situatie kan worden aangetast; de vorm past bij gesprekken over samenwerking en relaties op het werk.
kan “kan” geeft hier een mogelijke consequentie aan: de situatie kan het vertrouwen schaden. In “Det kan skade” staat het vóór het werkwoord; je gebruikt dit patroon om een mogelijkheid of potentieel gevolg te beschrijven.
selv om “selv om” betekent hier “ook al” en maakt duidelijk dat de mogelijke schade blijft bestaan ondanks de bedoeling van niemand. In deze verbinding versterkt “selv” de concessie en leidt “om” de voorwaarde of veronderstelling in; de hele uitdrukking is bruikbaar om een tegenstelling toe te voegen.
ingen “ingen” betekent hier niemand van de betrokken personen. In “ingen mente det sådan” is het de persoon of groep die de bedoeling niet had; je gebruikt het om uit te drukken dat geen enkele persoon iets deed of bedoelde.
mente “mente” betekent hier bedoelde of had als bedoeling, niet simpelweg een mening hebben. In “ingen mente det sådan” verwijst het naar de bedoeling achter de situatie; je gebruikt het om iemands intentie te verduidelijken.
sådan “sådan” betekent hier op die manier, namelijk op een manier die het werk opzij zou schuiven. In “mente det sådan” verwijst het naar de eerder beschreven manier van handelen; dit gebruik helpt om naar een besproken manier of interpretatie terug te wijzen.
Måske “Måske” betekent hier misschien en maakt het voorstel voorzichtig. In “Måske bør vi...” staat het aan het begin van de zin; je gebruikt het om een suggestie te doen zonder die als vast besluit te formuleren.
bør “bør” geeft hier een aanbeveling aan: het zou verstandig zijn om de twee zaken te onderscheiden. In “bør vi skelne...” staat het vóór het onderwerp en de handeling; dit patroon gebruik je bij professioneel advies of een voorgestelde aanpak.
vi “vi” betekent hier wij en omvat de collega’s die samen de volgende aanpak kunnen kiezen. In “bør vi skelne” is het degene die de voorgestelde handeling uitvoert; je gebruikt het om een gezamenlijke actie aan te kondigen.
skelne “skelne” betekent hier onderscheid maken tussen afhankelijkheden en belangrijkheid. In “skelne mellem afhængigheder og vigtighed” hoort het bij “mellem” en de twee zaken die worden vergeleken; dit patroon is bruikbaar wanneer je begrippen uit elkaar wilt houden.
mellem “mellem” betekent hier tussen en verbindt de twee zaken waartussen een onderscheid wordt gemaakt. In “mellem afhængigheder og vigtighed” staat het vóór beide onderdelen; je gebruikt het in een patroon waarin twee categorieën tegenover elkaar worden afgebakend.
afhængigheder “afhængigheder” verwijst hier naar relaties waarbij een taak of stap van een andere afhankelijk is. In “skelne mellem afhængigheder og vigtighed” is het een van de twee begrippen die apart moeten worden bekeken; de vorm past bij planning en projectwerk.
og “og” betekent hier en en verbindt “afhængigheder” met “vigtighed”. In “afhængigheder og vigtighed” koppelt het twee onderwerpen die samen worden besproken; je gebruikt het om gelijkwaardige informatie te verbinden.
vigtighed “vigtighed” betekent hier het belang of de belangrijkheid van iets. In “afhængigheder og vigtighed” wordt het onderscheiden van afhankelijkheden; je gebruikt het wanneer je bespreekt hoe belangrijk een taak of onderwerp is.
inden “inden” betekent hier vóór een bepaald moment, namelijk vóór de volgende vergadering. In “inden næste møde” leidt het de tijdsbepaling in; je gebruikt het om een deadline of voorafgaande actie aan te geven.
næste “næste” betekent hier volgende en verwijst naar de vergadering die na het huidige gesprek komt. In “næste møde” staat het vóór het zelfstandig naamwoord; dit patroon gebruik je om het eerstvolgende geplande moment aan te duiden.
møde “møde” betekent hier vergadering of bijeenkomst. In “inden næste møde” is het het moment waarvoor de voorgestelde werkwijze klaar moet zijn; je gebruikt het in werkcontexten voor een geplande bijeenkomst.
opgaver “opgaver” betekent hier taken die in een bepaalde volgorde moeten worden uitgevoerd. In “Nogle opgaver skal udføres først” is het wat eerst moet gebeuren; de vorm is bruikbaar bij planning en taakverdeling.
skal “skal” geeft hier aan dat de taken volgens de planning eerst moeten worden uitgevoerd. In “opgaver skal udføres” staat het vóór de handeling; je gebruikt dit patroon om een vereiste of noodzakelijke stap uit te drukken.
udføres “udføres” betekent hier uitgevoerd of verricht, met de taken als datgene wat wordt gedaan. In “skal udføres først” volgt het op “skal” en beschrijft het de uitvoering van de taken; dit is een bruikbare formulering voor procedures en werkplannen.
først “først” betekent hier als eerste, vóór de andere taken. In “skal udføres først” geeft het de volgorde aan; je gebruikt het om de eerste stap in een reeks te benoemen.
Men “Men” betekent hier maar en introduceert een correctie op de vorige gedachte. In “Men det gør dem ikke mere værdifulde” contrasteert het de volgorde van taken met hun waarde; je gebruikt het om een tegengesteld of nuancerend punt toe te voegen.
gør “gør” betekent hier maakt en beschrijft het gevolg dat iets een bepaalde eigenschap zou krijgen. In “gør dem ikke mere værdifulde” verbindt het “dem” met “mere værdifulde”; dit patroon gebruik je om te zeggen dat een handeling iets niet automatisch verandert.
dem “dem” verwijst hier naar de eerder genoemde taken. In “gør dem ikke mere værdifulde” is het datgene waarvan wordt gezegd dat het niet waardevoller wordt; je gebruikt de vorm om naar meerdere al genoemde zaken terug te verwijzen.
ikke “ikke” ontkent hier dat de taken waardevoller worden. In “ikke mere værdifulde” staat het vóór de vergelijking; je gebruikt het om een gevolg of eigenschap af te wijzen.
mere “mere” betekent hier meer en maakt de vergelijking met een hogere waarde mogelijk. In “mere værdifulde” versterkt het de eigenschap van de taken; je gebruikt het om een grotere mate of verandering aan te geven.
værdifulde “værdifulde” betekent hier waardevol of belangrijk in bredere zin. In “ikke mere værdifulde” beschrijft het de waarde van de taken en wordt het door “mere” als vergelijking gebruikt; dit past bij een gesprek waarin volgorde niet met belang wordt gelijkgesteld.
Jeg “Jeg” betekent hier ik en verwijst naar de spreker die aanbiedt de kaart te maken. In “Jeg kan lave” staat het als degene die de handeling op zich neemt; je gebruikt het om een eigen mogelijkheid of aanbod te formuleren.
lave “lave” betekent hier maken of opstellen, namelijk een kaart over afhankelijkheden. In “kan lave et kort” volgt het op “kan” en krijgt het “et kort” als resultaat; dit patroon gebruik je om een concreet werkproduct of plan te noemen dat je kunt maken.
et “et” is hier het onbepaalde woord vóór “kort” en verwijst naar één nog niet eerder genoemde kaart. In “lave et kort over afhængigheder” introduceert het het werkproduct; je gebruikt deze combinatie wanneer je een nieuw, niet nader bepaald ding noemt.
kort “kort” betekent hier een kaart of overzicht waarin afhankelijkheden worden weergegeven, niet een tijdsduur. In “et kort over afhængigheder” benoemt het het resultaat van het voorgestelde werk; dit is bruikbaar voor visuele overzichten in een project.
over “over” betekent hier over of betreffende en geeft het onderwerp van de kaart aan. In “et kort over afhængigheder” verbindt het de kaart met de afhankelijkheden die erop staan; dit patroon gebruik je om het onderwerp van een document of overzicht te benoemen.
før “før” betekent hier vóór het moment waarop de collega’s elkaar weer ontmoeten. In “før vi mødes igen” leidt het een tijdsbepaling met een volledige handeling in; je gebruikt het om aan te geven dat iets eerder gebeurt.
mødes “mødes” betekent hier elkaar ontmoeten of samenkomen. In “før vi mødes igen” beschrijft het de toekomstige bijeenkomst van de gesprekspartners; je gebruikt het bij afspraken om elkaar opnieuw te zien.
igen “igen” betekent hier opnieuw of weer en verwijst naar een volgende ontmoeting na de huidige. In “mødes igen” geeft het aan dat de ontmoeting al eerder heeft plaatsgevonden; dit patroon is bruikbaar bij vervolgafspraken.
skulle “skulle” geeft hier aan wat volgens de spreker het verwachte effect van de kaart zou zijn. In “Det skulle gerne holde diskussionen...” drukt het samen met “gerne” een gewenste of gehoopte uitkomst uit; je gebruikt dit om een verwachting voorzichtig te formuleren.
gerne “gerne” geeft hier aan dat het verwachte effect gewenst is: de discussie zou hopelijk concreet blijven. In “skulle gerne holde” verzacht het de voorspelling en maakt het doelgericht; dit patroon past bij een voorstel waarvan je een positief resultaat verwacht.
holde “holde” betekent hier houden of in een bepaalde toestand laten blijven. In “holde diskussionen konkret” is de discussie het object en “konkret” de gewenste toestand; dit patroon gebruik je om een gesprek of proces op een bepaalde manier te laten verlopen.
konkret “konkret” betekent hier feitelijk en gericht op duidelijke informatie in plaats van op persoonlijke reacties. In “holde diskussionen konkret” beschrijft het de gewenste manier van discussiëren; dit past bij een overleg over taken, volgorde en gegevens.
i stedet for “i stedet for” betekent hier in plaats van en stelt een zakelijke discussie tegenover een persoonlijke discussie. In deze vaste uitdrukking geeft “i” de plaatsrelatie aan, “stedet” het alternatief en “for” de keuze daarvoor; je gebruikt de hele constructie om één optie door een andere te vervangen.
personlig “personlig” betekent hier persoonlijk of gericht op personen in plaats van op de inhoud. In “i stedet for personlig” beschrijft het wat de discussie niet zou moeten worden; je gebruikt het om een gesprek over mensen of gevoelens te onderscheiden van een inhoudelijke bespreking.
“Så” betekent hier dan en verwijst naar het gevolg van het maken van de afhankelijkheidskaart. In “Så kan folk basere diskussionen...” leidt het de volgende stap in de redenering in; je gebruikt het om een gevolg of vervolg aan te kondigen.
de “de” betekent hier de en verwijst naar dezelfde specifieke informatie die voor de discussie beschikbaar is. In “de samme oplysninger” staat het vóór “samme oplysninger” om die informatie als bepaald aan te duiden; je gebruikt deze combinatie wanneer beide gesprekspartners weten welke informatie bedoeld wordt.
samme “samme” betekent hier dezelfde en benadrukt dat iedereen een gelijke informatiebasis gebruikt. In “de samme oplysninger” staat het bij de informatie; dit patroon is bruikbaar wanneer je overeenstemming over een bron of uitgangspunt wilt benadrukken.
oplysninger “oplysninger” betekent hier informatie of gegevens over de taken en hun afhankelijkheden. In “basere diskussionen på de samme oplysninger” is het de basis waarop de discussie rust; dit patroon gebruik je voor feiten of gegevens waarop een besluit wordt gebaseerd.
kun “kun” betekent hier alleen en beperkt de bron van de discussie tot frustraties als enige basis. In “ikke kun på deres frustrationer” vormt het samen met “ikke” de betekenis niet alleen; je gebruikt dit patroon om aan te geven dat er ook andere factoren zijn.
frustrationer “frustrationer” verwijst hier naar de negatieve gevoelens die bij de prioriteitendiscussie zijn ontstaan. In “ikke kun på deres frustrationer” zijn ze iets waarop mensen hun discussie niet uitsluitend moeten baseren; de vorm past bij gesprekken over spanningen en samenwerking.

Grammatica

opgaver udføres

Opgaver udføres.

OW-ga-wər oe-FEU-rəs.

Taken worden uitgevoerd.

Deens gebruikt hier de passieve vorm: het voltooid deelwoord staat na het zelfstandig naamwoord.

i stedet for + zelfstandig naamwoord

Konkrete oplysninger i stedet for frustrationer.

kon-KREE-də OO-plès-ning-ər e STE-də foer froes-tra-SJOON-ər.

Concrete informatie in plaats van frustraties.

i stedet for betekent ‘in plaats van’ en wordt gevolgd door een zelfstandig naamwoord.

Deens woordenschat

afhængigheder zelfstandig naamwoord
au-HENG-ee-dər afhankelijkheden

mellem afhængigheder og vigtighed

anspændt bijvoeglijk naamwoord
an-SPENT gespannen

Diskussionen blev anspændt.

Diskussionen zelfstandig naamwoord
dis-koe-SJOON-ən de discussie

Diskussionen blev anspændt.

opgaver zelfstandig naamwoord
OW-ga-wər taken

Nogle opgaver skal udføres først.

prioriteter zelfstandig naamwoord
prio-ri-TEE-dər prioriteiten

alles prioriteter

rangordne werkwoord
rang-OO-dh-nə rangschikken

folk begyndte at rangordne alles prioriteter

skade werkwoord
SKEE-də schaden

Det kan skade tilliden.

skelne mellem werkwoord
SGEL-nə MEL-əm onderscheid maken tussen

skelne mellem afhængigheder og vigtighed

skubbet til side uitdrukking
SKOE-bədh teel SEE-də terzijde geschoven

deres arbejde blev skubbet til side

tilliden zelfstandig naamwoord
TEL-ən het vertrouwen

skade tilliden

udføres werkwoord
oe-FEU-rəs uitgevoerd worden

skal udføres først

vigtighed zelfstandig naamwoord
VEK-tə-hee(dh) belangrijkheid

afhængigheder og vigtighed

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Sommige taken moeten eerst worden uitgevoerd.

Antwoord tonenNogle opgaver skal udføres først.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

schaden

Antwoord tonenskade

rangschikken

Antwoord tonenrangordne

de discussie

Antwoord tonenDiskussionen

prioriteiten

Antwoord tonenprioriteter