Vertraging en wachten op het juiste perron | Leer deens in het Nederlands

Danish lesson set in a contemporary Copenhagen everyday setting: During a travel delay, two travelers discuss an unclear announcement and decide where to wait for updated boarding information..

NL → DA / Niveau: B2

Over deze les

Met Vertraging en wachten op het juiste perron oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

A

Meldingen siger, at der er en forsinkelse, men ikke hvorfor.

mel-leng-en sie-uh, ed dair air en fo-seng-ul-suh, men eg-uh vo-for. De omroep zegt dat er vertraging is, maar niet waarom.
B

Jeg tror, de tjekker toget, før de lader folk gå om bord.

yai troo, die tseg-uh too-uh, feur die lee-uh folk goo om bo-uh. Volgens mij controleren ze de trein voordat ze mensen laten instappen.
A

Skal vi blive her, eller skal vi finde en anden perron?

sgel vie blie-uh hair, ell-uh sgel vie fen-uh en en-un peh-ron? Zullen we hier blijven, of zullen we een ander perron zoeken?
B

Bliv tæt på indtil videre. Hvis det ændrer sig, vil personalet sige, hvor vi skal gå hen.

blie ted poo en-dil vie-uh. ves de en-druh sie, vel peh-soo-nee-led sie-uh, vo-uh vie sgel goo hen. Blijf voorlopig in de buurt. Als het verandert, zullen medewerkers zeggen waar we heen moeten.
A

Jeg har bagage med, så jeg vil ikke blive ved med at gå frem og tilbage.

yai haa be-gee-sj mee, so yai vel eg-uh blie-uh vee mee ed goo frem oh te-bee-yuh. Ik heb bagage bij me, dus ik wil niet steeds heen en weer lopen.
B

Jeg vil spørge, om de kan hjælpe, hvis vi skal skifte perron.

yai vel speur-uh, om die ken yel-puh, ves vie sgel sgif-tuh peh-ron. Ik zal vragen of ze kunnen helpen als we van perron moeten wisselen.
A

Det ville hjælpe, hvis ændringen kommer i sidste øjeblik.

de vel-uh yel-puh, ves enn-dreng-en kom-uh ie sis-duh eu-yuh-bleg. Dat zou helpen als de verandering op het laatste moment komt.
B

Når de har opdateret tavlen, kan vi gå videre uden at skulle gætte.

noor die haa ob-da-tee-uhd tee-vlen, ken vie goo vie-uh oe-den ed sgul-uh ges-duh. Zodra ze het bord hebben bijgewerkt, kunnen we verdergaan zonder te hoeven raden.

Woord voor woord

Meldingen Meldingen betekent hier de aankondiging op het station. Dit is de bepaalde vorm van melding; in Meldingen siger staat de aankondiging als onderwerp. Je gebruikt deze vorm bijvoorbeeld om naar een bekende melding te verwijzen.
siger siger betekent hier zegt en beschrijft wat de melding meedeelt. Het is de vervoegde vorm van sige in Meldingen siger. Na siger kun je een inhoud inleiden, zoals in Meldingen siger, at der er en forsinkelse; op een station kan dit helpen om informatie samen te vatten.
at at leidt hier de inhoud aan van wat de melding zegt: dat er vertraging is. In Meldingen siger, at der er en forsinkelse verbindt at het werkwoord met de meegedeelde informatie. Je gebruikt at ook na een werkwoord als siger om een volledige mededeling in te leiden.
der der maakt in der er duidelijk dat er iets is of gebeurt; het verwijst hier niet naar een plaats. Samen met er vormt het de vaste constructie der er en forsinkelse. Deze constructie is bruikbaar om het bestaan of optreden van iets te melden, bijvoorbeeld bij reisinformatie.
er er betekent hier is in de constructie der er en forsinkelse. Het is de vorm van være die samen met der het bestaan van de vertraging uitdrukt. Gebruik der er gevolgd door wat er aanwezig is of gebeurt wanneer je informatie aankondigt.
en en is hier het onbepaalde lidwoord bij forsinkelse: een vertraging. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord in en forsinkelse. Je gebruikt en op dezelfde plaats vóór een enkelvoudig, nog niet nader bepaald zelfstandig naamwoord.
forsinkelse forsinkelse betekent hier vertraging van de treinreis. In en forsinkelse benoemt het woord wat er op het station aan de hand is. Het is bruikbaar in reisinformatie wanneer een vertrek of aankomst later plaatsvindt.
men men verbindt hier twee tegengestelde delen: de melding noemt de vertraging, maar niet de reden. In Meldingen siger, at der er en forsinkelse, men ikke hvorfor leidt men de beperking van de informatie in. Je kunt men gebruiken om na een mededeling een tegenstelling of beperking toe te voegen.
ikke ikke betekent hier niet en ontkent dat de reden wordt genoemd. In men ikke hvorfor is het werkwoord na ikke uit de context weggelaten, maar de betekenis blijft duidelijk. Je gebruikt ikke om een mededeling of een deel ervan te ontkennen.
hvorfor hvorfor vraagt hier naar de reden van de vertraging: waarom die er is. In men ikke hvorfor verwijst het naar de niet genoemde reden. Je gebruikt hvorfor wanneer je naar de oorzaak van een gebeurtenis of mededeling vraagt.
Jeg Jeg betekent ik en is hier de persoon die een inschatting geeft. In Jeg tror staat Jeg als onderwerp van de zin. Aan het begin van een zin wordt deze vorm met een hoofdletter geschreven; in dezelfde dialoog verschijnt ook jeg midden in een zin.
tror tror betekent hier denk en drukt een persoonlijke inschatting uit, geen zekere mededeling. Het is de vervoegde vorm van tro in Jeg tror. De combinatie Jeg tror kan worden gebruikt voordat je een vermoedelijke uitleg geeft, zoals in Jeg tror, de tjekker toget.
de de betekent hier zij of ze en verwijst naar de mensen die de trein controleren. In de tjekker toget staat de als onderwerp vóór het werkwoord. Je gebruikt de om naar meerdere personen te verwijzen wanneer hun identiteit uit de situatie bekend is.
tjekker tjekker betekent hier controleren of inspecteren, namelijk de trein nakijken. Het is de vervoegde vorm van tjekke in de tjekker toget. Je gebruikt tjekker + voorwerp om te zeggen wat iemand controleert, zoals in tjekker toget.
toget toget betekent de trein die op dat moment wordt gecontroleerd. Het is de bepaalde vorm van tog; de uitgang maakt er de trein van. In tjekker toget staat het als het voorwerp van de controle, een patroon dat je bij concrete vervoermiddelen kunt hergebruiken.
før før betekent voordat en geeft aan dat de treincontrole eerst plaatsvindt. In før de lader folk gå om bord leidt het før een gebeurtenis in die voorafgaat aan het instappen. Je gebruikt før vóór een zin of gebeurtenis die eerder moet plaatsvinden.
lader lader betekent hier laat of staat toe in lader folk gå om bord. Het is de vervoegde vorm van lade en krijgt daarna de persoon folk en de handeling gå om bord. Deze constructie gebruik je wanneer iemand anderen toestemming geeft of de mogelijkheid geeft om iets te doen.
folk folk betekent hier mensen, namelijk de reizigers die aan boord mogen gaan. In lader folk gå om bord is folk de groep die de handeling uitvoert. Je kunt folk gebruiken als je mensen als groep benoemt zonder een specifieke persoon aan te wijzen.
gå gå betekent hier gaan in de uitdrukking gå om bord: aan boord gaan. De infinitief staat na lader, want folk wordt toegestaan om deze handeling uit te voeren. In een reissituatie gebruik je gå om bord voor het instappen.
om bord om bord betekent hier aan boord, in de context van het instappen in de trein. Om en bord vormen samen de vaste uitdrukking om bord; hun gezamenlijke betekenis is belangrijker dan een losse vertaling van elk woord. In gå om bord beschrijft de uitdrukking de handeling van aan boord gaan.
Skal Skal betekent hier zullen we of moeten we en maakt van de zin een voorstel of vraag over de volgende stap. Het hoort bij het werkwoord skulle en staat in Skal vi blive her vóór vi. De structuur Skal vi + infinitief is bruikbaar wanneer je samen een keuze of plan bespreekt.
vi vi betekent we en verwijst naar de twee reizigers samen. In Skal vi blive her is vi het onderwerp van het voorgestelde blijven. Je gebruikt vi wanneer de spreker zichzelf en minstens één andere persoon als groep bedoelt.
blive blive betekent hier blijven, dus niet van de huidige plaats weggaan. Het is de infinitief na Skal in Skal vi blive her. Je gebruikt Skal vi blive ... om voor te stellen dat de groep ergens blijft.
her her betekent hier hier en verwijst naar de huidige plek waar de reizigers wachten. In blive her geeft her de plaats van het blijven aan. Je gebruikt her om de plaats van de spreker of gesprekspartner aan te wijzen.
eller eller betekent of en verbindt hier twee mogelijkheden: blijven of een ander perron zoeken. In blive her, eller skal vi finde en anden perron leidt het een alternatief in. Je gebruikt eller om opties of vragen met elkaar te verbinden.
finde finde betekent hier zoeken naar, niet alleen iets toevallig aantreffen. In finde en anden perron krijgt finde het voorwerp en anden perron. Je gebruikt finde + voorwerp wanneer je een plaats, persoon of ding probeert te vinden.
anden anden betekent hier een andere en laat zien dat het om een alternatief perron gaat. In en anden perron staat anden vóór het zelfstandig naamwoord. Je gebruikt anden vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je een andere mogelijkheid aanwijst.
perron perron betekent perron, de plaats waar reizigers op de trein wachten. In en anden perron is het het alternatief dat de reizigers eventueel zoeken. Het woord is bruikbaar in gesprekken over vertrekken, overstappen en wachten op een trein.
Bliv Bliv betekent hier blijf en is een directe aansporing om in de buurt te blijven. Het is de gebiedende vorm van blive in Bliv tæt på. Je gebruikt Bliv + plaats- of richtingsaanduiding wanneer je iemand vraagt ergens te blijven.
tæt tæt betekent hier dichtbij en beschrijft een kleine afstand. In tæt på geeft het samen met på aan dat iemand dicht bij een bepaalde plaats of persoon moet blijven. In de wachtruimte is Bliv tæt på een praktische instructie om niet ver weg te gaan.
på på betekent hier bij in de uitdrukking tæt på. Het verbindt tæt met de plaats of persoon waar iemand dichtbij blijft, ook al wordt die aanvulling in deze zin niet uitgesproken. Je gebruikt tæt på om nabijheid uit te drukken.
indtil videre indtil videre betekent hier voorlopig of voor nu. Indtil geeft een tijdelijke grens aan en videre voegt het idee van voortzetting toe; samen vormen ze de vaste tijdsaanduiding indtil videre. In Bliv tæt på indtil videre gebruik je de uitdrukking voor een tijdelijke instructie die later kan veranderen.
Hvis Hvis betekent als en leidt hier een voorwaarde in. In Hvis det ændrer sig beschrijft het een mogelijke verandering waarna het personeel informatie zal geven. Je gebruikt Hvis aan het begin van een voorwaardelijke zin over wat er kan gebeuren.
det det verwijst hier in Hvis det ændrer sig naar de actuele situatie of regeling. In Det ville hjælpe verwijst dezelfde vorm naar het voorgestelde helpen. Je gebruikt det vaak om naar een situatie, gebeurtenis of eerder genoemde zaak te verwijzen.
ændrer ændrer betekent hier verandert en staat in de reflexieve uitdrukking ændrer sig. Het is de vervoegde vorm van ændre; sig laat zien dat de situatie zelf verandert. Je gebruikt iets ændrer sig wanneer een plan, toestand of omstandigheid anders wordt.
sig sig betekent hier zich en hoort bij ændrer sig, dat verandert betekent. Sig verwijst terug naar het onderwerp det, zodat de situatie zelf als veranderend wordt beschreven. De combinatie ændrer sig is bruikbaar om een verandering in een situatie of plan te melden.
vil vil betekent hier zal of van plan zijn en verwijst naar wat er later gebeurt of wat iemand gaat doen. In vil personalet sige voorspelt het een mededeling; in Jeg vil spørge kondigt het een voornemen aan. Je gebruikt vil + infinitief om een toekomstige handeling, verwachting of intentie uit te drukken.
personalet personalet betekent het personeel dat de reizigers van informatie zal voorzien. Het is de bepaalde vorm van personale in vil personalet sige. Je gebruikt deze vorm wanneer je naar het personeel als bekende groep in een organisatie of op een station verwijst.
sige sige betekent hier zeggen of meedelen waar de reizigers heen moeten. Het is de infinitief na vil in vil personalet sige. Je kunt sige gebruiken om aangekondigde informatie of een instructie in te leiden, zoals in sige, hvor vi skal gå hen.
hvor hvor betekent hier waar en vraagt naar de bestemming of plaats. In hvor vi skal gå hen staat het in een ingebedde vraag en blijft de mededeling onderdeel van de grotere zin. Je gebruikt hvor wanneer je wilt weten op welke plaats iemand moet zijn of naartoe moet gaan.
hen hen geeft hier richting aan in hvor vi skal gå hen: waar we naartoe moeten gaan. Het staat samen met gå en maakt duidelijk dat het om een bestemming gaat, niet alleen om een plaats waar iemand zich bevindt. Je gebruikt gå hen wanneer je het gaan naar een plaats beschrijft.
har har betekent in Jeg har bagage med hebben, dus bagage bij zich hebben. In har opdateret is har het hulpwerkwoord bij een afgeronde handeling: de update is uitgevoerd. Je gebruikt har met een bezit of met een voltooide handeling, afhankelijk van de constructie erna.
bagage bagage betekent hier de spullen die de reiziger bij zich heeft. In Jeg har bagage med gaat het om bagage die samen met de persoon wordt meegenomen. Het woord is bruikbaar wanneer je op een station uitlegt waarom verplaatsen lastig is.
med med betekent hier mee of bij zich, in de combinatie har bagage med. Het geeft aan dat de bagage samen met de reiziger aanwezig is. Je gebruikt har ... med wanneer je zegt dat je iets bij je hebt.
så så betekent hier dus en verbindt de bagage met de daaruit volgende wens om niet steeds te bewegen. In Jeg har bagage med, så ... introduceert så het gevolg of de conclusie. Je gebruikt så om een reden met haar consequentie te verbinden.
blive ved med at blive ved med at betekent hier doorgaan met of blijven, namelijk doorgaan met heen en weer lopen. Blive drukt voortzetting uit, ved med houdt die voortzetting vast en at leidt de infinitief gå in. In vil ikke blive ved med at gå staat de hele constructie na een ontkenning en gebruik je haar om aan te geven dat een handeling niet moet blijven voortduren.
frem og tilbage frem og tilbage betekent hier heen en weer. Frem geeft de ene bewegingsrichting aan, og betekent en, en tilbage geeft de teruggaande richting aan; samen beschrijven ze herhaalde beweging tussen twee kanten. In gå frem og tilbage past de uitdrukking bij het steeds tussen plaatsen bewegen.
spørge spørge betekent hier vragen om informatie of hulp te krijgen. Het is de infinitief na vil in Jeg vil spørge. In combinatie met om, zoals in spørge, om de kan hjælpe, gebruik je het om een indirecte vraag te formuleren, bijvoorbeeld bij personeel op een station.
om om betekent hier of en leidt een indirecte vraag in: om de kan hjælpe. Het verbindt spørge met de vraag naar de mogelijkheid van hulp. Je gebruikt spørge, om ... wanneer je iemand vraagt of iets mogelijk is.
kan kan betekent hier kunnen en drukt de mogelijkheid uit om te helpen. In de kan hjælpe staat kan vóór de infinitief hjælpe. Je gebruikt kan + infinitief om een mogelijkheid, vermogen of beschikbare hulp te beschrijven.
hjælpe hjælpe betekent hier helpen, namelijk ondersteuning geven bij het wisselen van perron. Het is de infinitief na kan in kan hjælpe. Je gebruikt hjælpe wanneer iemand praktische of persoonlijke ondersteuning kan geven.
skifte skifte betekent hier wisselen van het ene perron naar het andere. In skal skifte perron staat skifte als infinitief na skal en krijgt het perron als doel van de wissel. De combinatie skifte perron is bruikbaar wanneer een reis vanaf een andere vertrekplaats moet worden voortgezet.
ville ville betekent hier zou en beschrijft een hypothetisch gevolg: de hulp zou nuttig zijn als de verandering laat komt. In Det ville hjælpe wordt een mogelijkheid afhankelijk gemaakt van de voorwaarde die volgt. Je gebruikt ville hjælpe om beleefd of voorwaardelijk te zeggen dat iets nuttig zou zijn.
ændringen ændringen betekent de verandering die mogelijk op het laatste moment komt. Het is de bepaalde vorm van ændring in hvis ændringen kommer. Je gebruikt deze vorm wanneer de gesprekspartners naar een specifieke, bekende verandering verwijzen.
kommer kommer betekent hier komt of treedt op in verband met de verandering. Het is de vervoegde vorm van komme in ændringen kommer i sidste øjeblik. Je gebruikt kommer om aan te geven dat een gebeurtenis of verandering zich voordoet.
i i betekent hier in binnen de vaste tijdsaanduiding i sidste øjeblik, die op het laatste moment betekent. Het verbindt de tijdsrelatie met sidste øjeblik. Je gebruikt i in deze uitdrukking wanneer iets zeer laat, vlak vóór het beslissende moment gebeurt.
sidste sidste betekent hier laatste en bepaalt øjeblik in de tijdsaanduiding sidste øjeblik. Samen verwijzen deze woorden naar het laatste beschikbare moment. In een reissituatie beschrijft i sidste øjeblik een verandering die pas heel laat bekend wordt.
øjeblik øjeblik betekent hier moment, een kort tijdstip. In sidste øjeblik maakt het duidelijk dat het om het allerlaatste moment gaat. Je gebruikt het woord om naar een specifiek kort tijdstip te verwijzen.
Når Når betekent hier zodra of wanneer en leidt het moment in waarop de informatie is bijgewerkt. In Når de har opdateret tavlen staat de tijdsbijzin vóór de hoofdzin. Je gebruikt Når + zin om aan te geven wanneer een volgende handeling kan plaatsvinden.
opdateret opdateret betekent hier bijgewerkt of geactualiseerd, namelijk dat nieuwe informatie op het bord is gezet. Het is de vorm van opdatere die na har staat in har opdateret tavlen. Je gebruikt har opdateret + voorwerp om te zeggen dat een update voltooid is.
tavlen tavlen betekent het bord met de reisinformatie. Het is de bepaalde vorm van tavle in har opdateret tavlen. In de stationscontext gebruik je dit woord voor het bord waarop de actuele informatie wordt weergegeven.
videre videre betekent in gå videre verder of door, dus verdergaan nadat de informatie duidelijk is. In indtil videre is videre onderdeel van de vaste uitdrukking voor voorlopig; in beide gevallen is er een idee van voortzetting. Je gebruikt gå videre wanneer je na een beslissing of update met de volgende stap doorgaat.
uden uden betekent hier zonder en beschrijft dat de reizigers kunnen bewegen zonder te moeten gokken. In uden at skulle gætte leidt uden de omstandigheid in die niet nodig is. Je gebruikt uden wanneer je zegt dat iets gebeurt zonder een bepaalde handeling of voorwaarde.
skulle skulle betekent hier hoeven of moeten in uden at skulle gætte. Het is de infinitiefvorm na at en drukt uit dat gokken anders noodzakelijk zou zijn. De constructie uden at skulle + infinitief is bruikbaar om te zeggen dat iemand iets niet hoeft te doen.
gætte gætte betekent hier raden of op basis van onzekerheid een antwoord proberen te bepalen. Het is de infinitief na skulle in skulle gætte. In deze situatie betekent uden at skulle gætte dat de reizigers op de bijgewerkte informatie kunnen vertrouwen.

Grammatica

blive ved med at + infinitiv

Bliv ved med at tjekke toget.

blie vee mee ed tseg-uh too-uh.

Blijf de trein controleren.

Na ‘blive ved med’ volgt ‘at’ plus de infinitief. De constructie betekent dat je met een handeling doorgaat.

indtil videre

Bliv tæt på perronen indtil videre.

blie ted poo peh-roon-en en-dil vie-uh.

Blijf voorlopig dicht bij het perron.

‘Indtil videre’ is een vaste bijwoordelijke uitdrukking met de betekenis ‘voorlopig’ of ‘tot nader order’.

Deens woordenschat

blive werkwoord
blie-uh blijven

blive her

finde werkwoord
fen-uh vinden, zoeken

finde en anden perron

forsinkelse zelfstandig naamwoord
fo-seng-ul-suh vertraging

en forsinkelse

før voegwoord
feur voordat, voor

før de lader folk gå om bord

gå om bord uitdrukking
goo om bo-uh instappen

gå om bord

hvorfor bijwoord
vo-for waarom

men ikke hvorfor

lader werkwoord
lee-uh laat

de lader folk gå om bord

meldingen zelfstandig naamwoord
mel-leng-en de omroep, de mededeling

Meldingen siger

siger werkwoord
sie-uh zegt

Meldingen siger

tjekker werkwoord
tseg-uh controleert, checkt

de tjekker toget

toget zelfstandig naamwoord
too-uh de trein

tjekker toget

tror werkwoord
troo-uh denkt, gelooft

Jeg tror

Quiz

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

vertraging

Antwoord tonenforsinkelse

denkt, gelooft

Antwoord tonentror

laat

Antwoord tonenlader

de omroep, de mededeling

Antwoord tonenmeldingen