Een workshop evalueren voorbij tevredenheidsscores | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Efter workshoppen har vi brug for mere end bare tilfredshedsscorer.

   Na de workshop hebben we meer nodig dan alleen tevredenheidsscores.

   Efter workshoppen

   na de workshop

   har vi brug for

   hebben we nodig

   mere

   meer

   end

   dan

   bare

   alleen maar

   tilfredshedsscorer

   tevredenheidsscores

   Uitgebreide uitleg

   Efter workshoppen betekent hier “na de workshop”. Efter is een voorzetsel voor een tijdstip of gebeurtenis. Workshoppen is de bepaalde enkelvoudsvorm van workshop: workshop → workshoppen. De uitgang -en markeert hier bepaaldheid, niet meervoud. Voorbeeld: Efter mødet går vi hjem. — “Na de vergadering gaan we naar huis.” har vi brug for is een vaste constructie met de betekenis “hebben we nodig”. Har is de vorm van have bij vi (“wij”); brug for vormt samen met har de uitdrukking voor behoefte aan iets. Het concrete benodigde element kan erna komen, zoals in Vi har brug for hjælp. — “We hebben hulp nodig.” Mere betekent hier “meer” en is de vergelijkende vorm van meget (“veel”): meget → mere → mest (“veel” → “meer” → “het meest”). Het vergelijkt de hoeveelheid van wat nodig is met een andere hoeveelheid. Voorbeeld: Vi har brug for mere tid. — “We hebben meer tijd nodig.” End betekent “dan” in een vergelijking. In het patroon mere ... end ... introduceert het de tweede kant van de vergelijking, bijvoorbeeld mere tid end i går — “meer tijd dan gisteren”. Hier volgt na mere niet een eenvoudige tweede hoeveelheid, maar de beperking bare tilfredshedsscorer. Bare betekent hier “alleen maar” of “slechts”. Het beperkt tilfredshedsscorer: tevredenheidsscores alleen zijn niet voldoende voor wat er nodig is. Bare kan in andere zinnen ook “gewoon” of “maar” betekenen, maar in deze combinatie drukt het de beperking “alleen maar” uit. Tilfredshedsscorer betekent “tevredenheidsscores”. Het is een samengesteld zelfstandig naamwoord: tilfredshed (“tevredenheid”) + scorer (“scores”). Scorer is hier meervoud; het enkelvoud is score. Het woord verwijst in deze zin naar meerdere scores die tevredenheid meten, niet naar tevredenheid zelf als gevoel. Samen vormen har vi brug for mere end bare tilfredshedsscorer en Efter workshoppen de betekenis: “Na de workshop hebben we meer nodig dan alleen tevredenheidsscores.” De vergelijking mere end maakt duidelijk dat de benodigde informatie of basis verder moet gaan dan uitsluitend die scores.

2. Vi bør måle, om deltagerne senere anvender metoden.

   We zouden moeten meten of deelnemers de methode later toepassen.

   Vi bør

   we zouden moeten

   måle

   meten

   om

   of

   deltagerne

   deelnemers

   senere

   later

   anvender

   toepassen

   metoden

   de methode

   Uitgebreide uitleg

   Vi bør is een compacte constructie voor “we zouden moeten”: vi is het persoonlijke voornaamwoord voor “we”, en bør is de tegenwoordige vorm van het modale werkwoord burde. Na bør staat hier de infinitief zonder at. Voorbeeld: Vi bør vente. — “We zouden moeten wachten.” måle is de infinitief van måle, “meten”. Het werkwoord staat hier na het modale bør; daarom krijgt het geen persoonsuitgang. Voorbeeld: Vi måler resultatet. — “We meten het resultaat.” om leidt hier een indirecte ja/nee-vraag in: “of”. Het verbindt de hoofdzin met de vraag of de deelnemers de methode later toepassen. Dit is niet het voorzetsel om in een betekenis als “over” of “rond”. deltagerne betekent hier “deelnemers” en is de bepaalde meervoudsvorm van deltager (“deelnemer”). De uitgang -ne markeert in deze vorm het bepaalde meervoud. De vorm zegt dat het om bepaalde deelnemers gaat, zonder zelf extra informatie over hun identiteit te geven. Vergelijk: deltagere — “deelnemers” (onbepaald meervoud), deltagerne — “de deelnemers”. senere is een bijwoord van tijd: “later”. Het bepaalt wanneer de handeling in de bijzin plaatsvindt. Voorbeeld: De kommer senere. — “Ze komen later.” anvender betekent hier “toepassen” en is de tegenwoordige vorm van anvende. De uitgang -r markeert de tegenwoordige tijd; het Deens maakt hier geen apart onderscheid tussen enkelvoud en meervoud in de werkwoordsvorm. Voorbeeld: De anvender metoden. — “Ze passen de methode toe.” metoden betekent “de methode” en is de bepaalde enkelvoudsvorm van metode. De uitgang -en markeert hier bepaald enkelvoud: metode — “een methode”, metoden — “de methode”. Samen vormen Vi bør måle de hoofdzin “we zouden moeten meten”. Daarna geeft om deltagerne senere anvender metoden aan wat er gemeten moet worden: of de deelnemers de methode later toepassen. De volledige betekenis is dus: “We zouden moeten meten of deelnemers de methode later toepassen.”

3. Anvendelse er sværere at måle, men vigtigere.

   Toepassing is moeilijker te meten, maar wel belangrijker.

   Anvendelse

   toepassing

   sværere

   moeilijker

   måle

   meten

   vigtigere

   belangrijker

   Uitgebreide uitleg

   Anvendelse betekent hier ‘toepassing’. Het is een zelfstandig naamwoord; het verwante werkwoord in de eerdere context is anvender (‘past toe’), van anvende (‘toepassen’). Zo kun je het verschil zien: De anvender metoden = ‘Ze passen de methode toe’; Anvendelse af metoden = ‘toepassing van de methode’. Het woord benoemt dus de handeling of het gebruik als onderwerp. sværere betekent ‘moeilijker’ en is de vergrotende trap van svær (‘moeilijk’): svær – sværere – sværest. De uitgang -ere vergelijkt hier de moeilijkheid van het meten met een andere, in de context relevante maatstaf. Het zegt niet op zichzelf waarom het moeilijker is. måle betekent ‘meten’. Het staat na at, de Deense infinitiefmarkeerder: at måle = ‘meten’. De constructie sværere at måle betekent samen ‘moeilijker om te meten’ of natuurlijker in het Nederlands: ‘moeilijker te meten’. Voorbeeld: Det er let at måle tiden. = ‘Het is gemakkelijk om de tijd te meten.’ vigtigere betekent ‘belangrijker’ en is de vergrotende trap van vigtig (‘belangrijk’): vigtig – vigtigere – vigtigst. Ook hier vergelijkt de vorm een eigenschap: de toepassing wordt als belangrijker voorgesteld dan iets waarmee zij wordt vergeleken. De uitgang -ere hoort bij het bijvoeglijk naamwoord vigtig, niet bij Anvendelse. De volledige zin gebruikt men (‘maar’) om twee eigenschappen tegenover elkaar te zetten. Anvendelse er sværere at måle betekent ‘Toepassing is moeilijker te meten’; men vigtigere voegt daaraan toe ‘maar wel belangrijker’. Het onderwerp van beide vergelijkingen blijft Anvendelse, en de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om toepassing gaat. Samen betekent de uiting: ‘Toepassing is moeilijker te meten, maar wel belangrijker.’

4. Vi kunne bede om korte refleksionsnoter efter implementeringen.

   We zouden na de implementatie om korte reflectienotities kunnen vragen.

   Vi kunne

   we zouden kunnen

   bede om

   vragen om

   korte

   korte

   refleksionsnoter

   reflectienotities

   efter

   na

   implementeringen

   de implementatie

   Uitgebreide uitleg

   Vi kunne betekent hier dat de spreker samen met anderen een mogelijkheid noemt: “we zouden kunnen”. kunne is hier de verleden vorm van het Deense modale werkwoord kunne; die vorm verandert niet naar persoon, dus ook niet specifiek door vi. In deze context drukt die verleden vorm een voorzichtige of voorwaardelijke mogelijkheid uit, niet noodzakelijk een gebeurtenis in het verleden. Na een modaal werkwoord staat het volgende werkwoord hier als infinitief: bede. bede om betekent “vragen om”. Het werkwoord bede staat hier in de infinitief na kunne. De vaste combinatie is bede om + datgene waarnaar men vraagt. Voorbeeld: De beder om hjælp. — “Zij vragen om hulp.” korte betekent hier “korte”. Het bijvoeglijk naamwoord heeft de basisvorm kort; korte is hier de vorm bij het meervoudige zelfstandig naamwoord refleksionsnoter. Voorbeeld: korte tekster — “korte teksten”. refleksionsnoter betekent “reflectienotities”. Het is een samengesteld zelfstandig naamwoord: refleksionsnote is het enkelvoud en refleksionsnoter het onbepaalde meervoud. De vorm noemt geen bepaald aantal. efter betekent “na” en leidt hier een tijdsbepaling in. Het verbindt de handeling van vragen met een later moment: na de implementatie. implementeringen betekent “de implementatie”. De basisvorm is implementering; de uitgang -en markeert de bepaalde enkelvoudsvorm. De vertaling ondersteunt hier de lezing van een specifieke, als bekend opgevatte implementatie. Samen vormen de delen de betekenis: Vi kunne + bede om geeft “we zouden kunnen vragen om”, korte refleksionsnoter geeft “korte reflectienotities”, en efter implementeringen geeft “na de implementatie”. De volledige zin betekent daarom: “We zouden na de implementatie om korte reflectienotities kunnen vragen.”

5. Det ville vise, hvad der ændrede sig, og hvad der fortsat var svært.

   Daarmee zouden we zien wat er is veranderd en wat moeilijk bleef.

   Det

   daarmee

   ville

   zou

   vise

   laten zien

   hvad

   wat

   ændrede sig

   veranderde

   fortsat

   nog steeds

   var

   was

   svært

   moeilijk

   Uitgebreide uitleg

   Det is een Deens voornaamwoord in de onzijdige enkelvoudsvorm. In deze zin wordt het, in overeenstemming met de vaste vertaling, opgevat als datgene waarmee men iets zou vaststellen; daarom wordt het hier natuurlijk weergegeven als ‘daarmee’. Het verwijst niet automatisch naar het dichtstbijzijnde zelfstandig naamwoord. ville is de verleden tijd van het modale werkwoord ville ‘willen’. In combinatie met een infinitief, zoals in ville vise, drukt het hier een voorwaardelijke mogelijkheid uit: ‘zou laten zien’. Deze vorm is niet persoonsafhankelijk in de zin dat hij voor een tweede persoon speciaal anders zou zijn. Voorbeeld: Det ville hjælpe. — ‘Dat zou helpen.’ vise betekent hier ‘laten zien’ of ‘aantonen’. Het is de infinitief na ville; na een modaal werkwoord staat het volgende werkwoord in het Deens in de infinitief. Voorbeeld: Det kan vise forskellen. — ‘Dat kan het verschil laten zien.’ hvad introduceert hier een inhoud die als antwoord op ‘wat?’ wordt bekeken: ‘wat’. Het staat aan het begin van twee parallelle delen: hvad der ændrede sig en hvad der fortsat var svært. Het der in die constructie is een grammaticaal element en verwijst hier niet zelfstandig naar een concreet genoemde deelnemer. ændrede sig bestaat uit de verleden tijd ændrede van ændre ‘veranderen’ en het wederkerende voornaamwoord sig. Samen betekent het hier ‘veranderde’. De bruikbare constructie is ændre sig; zonder sig kan ændre ook betekenen dat iemand iets verandert. Voorbeeld: Planen ændrede sig. — ‘Het plan veranderde.’ fortsat betekent ‘nog steeds’ of ‘blijvend’. Het geeft aan dat de beschreven toestand voortduurt; het is hier geen onderdeel van var. Voorbeeld: Problemet er fortsat vigtigt. — ‘Het probleem is nog steeds belangrijk.’ var is de verleden tijd van være ‘zijn’. In hvad der fortsat var svært plaatst deze vorm de toestand in het verleden, wat in de vaste vertaling natuurlijk als ‘moeilijk bleef’ wordt weergegeven. Voorbeeld: Det var svært. — ‘Het was moeilijk.’ svært is de onzijdige enkelvoudsvorm van het bijvoeglijke naamwoord svær ‘moeilijk’. Hier is het het naamwoordelijk deel bij var in hvad der ... var svært. De basisvorm is svær; svært is de vorm die bij een onzijdig enkelvoud past. Voorbeeld: Det er svært. — ‘Het is moeilijk.’ Na Det ville vise volgen twee parallelle hvad-delen: hvad der ændrede sig (‘wat veranderde’) en hvad der fortsat var svært (‘wat nog steeds moeilijk was’). Samen betekent de volledige uiting: ‘Daarmee zouden we zien wat er is veranderd en wat moeilijk bleef.’

6. Det giver os også materiale til at forbedre den næste session.

   Het levert ons ook materiaal op om de volgende sessie te verbeteren.

   Det

   het

   giver

   levert; geeft

   os

   ons

   også

   ook

   materiale

   materiaal

   til at

   om te

   forbedre

   verbeteren

   den

   de

   næste

   volgende

   session

   sessie

   Uitgebreide uitleg

   Det is hier het onderwerp en betekent, in overeenstemming met de vertaling, “het”. Het verwijst naar iets dat uit de context bekend is, zonder dat deze zin zelf precies benoemt waarnaar. Als onderwerp is het een persoonlijk voornaamwoord van de derde persoon enkelvoud. Voorbeeld: Det hjælper. — “Het helpt.” giver is de tegenwoordige tijd van give (“geven”). De Deense werkwoordsvorm verandert hier niet volgens persoon of getal: jeg giver, vi giver en det giver hebben allemaal giver. In deze zin betekent het niet alleen letterlijk “geeft”, maar “levert op” of “verschaft”: iets maakt materiaal beschikbaar. Voorbeeld: Det giver mig tid. — “Het levert me tijd op.” os is de objectvorm van vi (“wij”) en betekent “ons”. Het is de groep die het materiaal ontvangt. Vergelijk vi als onderwerp met os als object: Vi får materialet. — “Wij krijgen het materiaal.” også betekent “ook” en voegt deze opbrengst toe aan een andere al genoemde opbrengst of reden. Het verandert niet de persoon of tijd van het werkwoord. materiale is een onzijdig zelfstandig naamwoord en betekent hier “materiaal”, in de betekenis van bruikbare inhoud of gegevens. Het kan ook naar een fysieke stof verwijzen, maar die betekenis past hier niet. Een bepaalde enkelvoudsvorm is materialet (“het materiaal”). til at leidt hier samen met het volgende werkwoord een doel aan: “om te”. Het Deense patroon til at + infinitief drukt uit waarvoor iets dient. Voorbeeld: Vi bruger tiden til at lære. — “We gebruiken de tijd om te leren.” forbedre is de infinitief van forbedre (“verbeteren”): iets beter maken. Na til at blijft het werkwoord in deze vorm. Voorbeeld: Vi vil forbedre planen. — “We willen het plan verbeteren.” den is hier het bepaalde lidwoord voor een enkelvoudig zelfstandig naamwoord met gemeenschappelijk geslacht; het staat bij session in de bepaalde naamwoordgroep. De vorm van het lidwoord hangt hier dus samen met de bepaaldheid en het grammaticale geslacht van het zelfstandig naamwoord. næste betekent “volgende” en beschrijft session. In den næste session staat het bijvoeglijk naamwoord in een bepaalde naamwoordgroep. næste heeft hier dezelfde vorm als in bijvoorbeeld de næste sessioner (“de volgende sessies”). session is een zelfstandig naamwoord met gemeenschappelijk geslacht en betekent “sessie”. In de bepaalde enkelvoudsvorm krijgt het doorgaans het achtervoegsel -en: sessionen (“de sessie”). Samen vormt Det giver os også materiale de betekenis “Het levert ons ook materiaal op”. til at forbedre den næste session geeft het doel van dat materiaal aan: “om de volgende sessie te verbeteren”. De volledige zin betekent dus: “Het levert ons ook materiaal op om de volgende sessie te verbeteren.”

7. Lad os holde formularen kort nok til, at den kan udfyldes ærligt.

   Laten we het formulier kort genoeg houden om het eerlijk in te vullen.

   Lad os

   laten we

   holde

   houden

   formularen

   het formulier

   kort

   kort

   nok til

   genoeg om

   kan

   kan

   udfyldes

   ingevuld worden

   ærligt

   eerlijk

   Uitgebreide uitleg

   Lad os is de vaste Deense constructie voor een voorstel in de eerste persoon meervoud: “laten we …”. Daarna staat het werkwoord in de infinitief. Voorbeeld: Lad os begynde. — “Laten we beginnen.” holde betekent hier “houden” in de zin van iets in een bepaalde toestand houden. De infinitief is holde; na Lad os blijft die vorm onveranderd. Voorbeeld: Lad os holde døren åben. — “Laten we de deur openhouden.” formularen betekent hier “het formulier”. De basisvorm is formular, en -en markeert de bepaalde enkelvoudsvorm: “het formulier”. Dit is een zelfstandig naamwoord; de vorm kort verderop is niet daarvan afgeleid. kort betekent hier “kort”, namelijk met weinig lengte of inhoud. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat de toestand van formularen beschrijft. In de constructie kort nok betekent het “kort genoeg”. Voorbeeld: Teksten er kort. — “De tekst is kort.” nok til vormt hier met kort de patroonconstructie adjectief + nok til, at ...: “... genoeg om ...”. nok betekent “genoeg”, en til leidt samen met de daaropvolgende at-zin het doel of de toereikendheid in. In kort nok til, at ... betekent het dus dat het formulier voldoende kort is voor wat daarna wordt beschreven. kan is de vorm van kunne voor de tegenwoordige tijd. Het drukt hier mogelijkheid of haalbaarheid uit: het formulier kan op de genoemde manier worden ingevuld. Na een modaal werkwoord zoals kan staat het volgende werkwoord in de infinitief. Voorbeeld: Det kan vente. — “Dat kan wachten.” udfyldes is de passieve vorm die bij udfylde hoort, “invullen”. Hier wordt niet gezegd wie het formulier invult; het formulier ondergaat de handeling: “ingevuld worden”. Samen met kan ontstaat kan udfyldes, “kan worden ingevuld”. De -s in udfyldes markeert in deze constructie de passieve vorm. Voorbeeld: Skemaet skal udfyldes. — “Het formulier moet worden ingevuld.” ærligt betekent hier “eerlijk”. Het is de bijwoordelijke vorm die beschrijft hoe het invullen gebeurt. De basisvorm van het bijvoeglijk naamwoord is ærlig; ærligt kan als bijwoord de manier van handelen aangeven. Voorbeeld: Svar ærligt. — “Antwoord eerlijk.” Samen vormt de zin: Lad os holde formularen kort nok til, at den kan udfyldes ærligt. Eerst wordt voorgesteld het formulier kort te houden. kort nok til koppelt die eigenschap aan het doel of de haalbaarheid; den verwijst in deze zin naar het formulier, en kan udfyldes ærligt betekent dat het daardoor eerlijk kan worden ingevuld. De volledige betekenis is: “Laten we het formulier kort genoeg houden om het eerlijk in te vullen.”

8. Overdreven evaluering fører ofte til sjuskede svar.

   Overmatige evaluatie leidt vaak tot slordige antwoorden.

   Overdreven

   overmatige

   evaluering

   evaluatie

   fører

   leidt

   ofte

   vaak

   sjuskede

   slordige

   svar

   antwoorden

   Uitgebreide uitleg

   Overdreven betekent hier “te groot van omvang of mate”: een evaluatie die verder gaat dan passend is. Het is een bijvoeglijk naamwoord. Bij een onzijdig enkelvoud staat de vorm overdrevet; bij meervoud of bepaalde vormen staat overdrevne. In overdreven evaluering past overdreven bij het gemeenschappelijk-geslachtige enkelvoud evaluering. evaluering is een zelfstandig naamwoord voor het beoordelen of evalueren. Het is een gemeenschappelijk-geslachtig woord: en evaluering, meervoud evalueringer. Het achtervoegsel -ering komt vaak voor in zelfstandige naamwoorden voor een proces of activiteit, maar de vorm moet als geheel worden geleerd. fører is de tegenwoordige tijd van føre, “leiden” of “brengen”. De constructie føre til betekent “leiden tot”: het onderwerp veroorzaakt of brengt het resultaat na til teweeg. Voorbeeld: Dårlig planlægning fører til fejl. — “Slechte planning leidt tot fouten.” ofte betekent “vaak” en geeft aan dat iets geregeld gebeurt, zonder te zeggen dat het altijd gebeurt. Het kan bijvoorbeeld vóór het werkwoord staan: Det sker ofte. — “Dat gebeurt vaak.” sjuskede betekent hier “slordige” of “onzorgvuldig uitgewerkte”. Het bijvoeglijk naamwoord sjusket heeft in het gemeenschappelijk geslacht de vorm sjusket, in het onzijdig enkelvoud ook sjusket, en in het meervoud of bij bepaalde vormen sjuskede. De vorm sjuskede past hier bij het meervoudige svar. svar betekent “antwoord”. De vorm is bijzonder omdat et svar zowel “een antwoord” als flere svar “meerdere antwoorden” naast zich kan hebben; het meervoud heeft hier dezelfde zichtbare vorm. In deze zin maakt sjuskede duidelijk dat svar meervoud is. Samen vormen de delen Overdreven evaluering en sjuskede svar de twee inhoudelijke groepen. fører ... til verbindt de oorzaak met het gevolg, en ofte zegt dat dit verband geregeld voorkomt. De hele zin betekent daarom: “Overmatige evaluatie leidt vaak tot slordige antwoorden.”