Jeg
“Jeg” betekent hier “ik” en verwijst naar de spreker die zijn eigen ervaring beschrijft. Het staat als onderwerp vóór de persoonsvorm, zoals in “Jeg kender materialet”. Je gebruikt “Jeg” wanneer je in het Deens over jezelf vertelt.
kender
“kender” betekent hier “ken” in de zin van vertrouwd zijn met het materiaal. De basisvorm is “kende”; “kender” is de vorm die in “Jeg kender materialet” wordt gebruikt. Deze vorm combineer je met wat iemand kent, hier “materialet”.
materialet
“materialet” betekent hier “het materiaal” dat de student al kent. De vorm bevat de bepaalde vorm van “materiale”, waardoor het om specifiek materiaal gaat. Je kunt “kender” gebruiken met iets dat je kent, zoals in “Jeg kender materialet”.
men
“men” betekent “maar” en verbindt twee delen met een tegenstelling: de student kent de stof, maar heeft toch moeite met presenteren. Het staat hier tussen twee hoofdzinnen, zoals in “Jeg kender materialet, men …”. Gebruik het om een tegenstelling of beperking aan te kondigen.
når
“når” betekent hier “wanneer” of “als” en introduceert het moment waarop de student presenteert. In “når jeg præsenterer” staat het vóór de bijzin. Je gebruikt “når” voor een situatie of moment dat als voorwaarde of tijdsaanduiding dient.
præsenterer
“præsenterer” betekent hier “presenteer” en verwijst naar de activiteit van de student. De basisvorm is “præsentere”; “præsenterer” is de vorm in “når jeg præsenterer”. Je kunt het gebruiken voor het geven van een presentatie of het voorstellen van iets.
bliver
“bliver” betekent hier “raakt” of “wordt”: de gedachten raken verspreid. De basisvorm is “blive”; de vorm staat in “bliver mine tanker spredte”. Je gebruikt “bliver” hier om een verandering in toestand te beschrijven.
mine
“mine” betekent “mijn” en verwijst hier naar de gedachten van de spreker. Het staat vóór het meervoudige zelfstandig naamwoord in “mine tanker”. Gebruik “mine” om bezit of verbondenheid met meerdere dingen aan te geven.
tanker
“tanker” betekent hier “gedachten”, namelijk de gedachten die tijdens het presenteren verspreid raken. De vorm wordt gebruikt in “mine tanker” en verwijst daar naar meerdere gedachten. Je kunt “tanker” gebruiken wanneer je iemands denkbeelden of mentale inhoud beschrijft.
spredte
“spredte” betekent hier “verspreid” of ongeordend, als beschrijving van de gedachten. De vorm hoort bij het meervoudige “tanker” in “mine tanker spredte”. Je gebruikt deze combinatie om uit te leggen dat gedachten niet meer samenhangend of geconcentreerd zijn.
Angst
“Angst” betekent hier “angst” of spanning die een presentatie kan verstoren. Het is het onderwerp van “Angst kan forstyrre strukturen i en præsentation”. Je kunt het gebruiken als onderwerp wanneer je uitlegt wat angst kan veroorzaken.
kan
“kan” betekent hier “kan” en drukt de mogelijkheid uit dat angst de structuur verstoort. Het staat vóór de werkwoordsvorm “forstyrre” in “Angst kan forstyrre …”. Gebruik “kan” om een mogelijkheid of vermogen aan te geven.
forstyrre
“forstyrre” betekent hier “verstoren” en beschrijft wat angst met de structuur kan doen. Na “kan” staat deze werkwoordsvorm in “kan forstyrre strukturen”. Je gebruikt het met iets dat door een factor onderbroken of ontregeld wordt.
strukturen
“strukturen” betekent hier “de structuur”, namelijk de opbouw van de presentatie. De vorm wordt gebruikt in “forstyrre strukturen i en præsentation” en verwijst naar een specifieke structuur. Je kunt “strukturen i” gebruiken om de opbouw van iets te benoemen.
i
“i” betekent hier “in” en verbindt “strukturen” met “en præsentation”: de structuur in een presentatie. In “strukturen i en præsentation” geeft het aan waarin iets zich bevindt of waarop het betrekking heeft. Gebruik “i” hier vóór het gebied of geheel dat je specificeert.
en
“en” betekent hier “een” en staat vóór “præsentation”. Het introduceert daar een niet nader bepaalde presentatie. Je gebruikt “en” vóór een zelfstandig naamwoord zoals in “en præsentation”.
præsentation
“præsentation” betekent hier “presentatie”. In “en præsentation” benoemt het de activiteit of gebeurtenis waarvan de structuur wordt besproken. Je kunt het gebruiken met woorden voor structuur, voorbereiding of het geven van een presentatie.
selv
“selv” betekent hier “zelfs” en benadrukt dat de verstoring ook kan optreden wanneer iemand goed voorbereid is. Het staat vóór “når” in “selv når du er godt forberedt”. Gebruik “selv” om een onverwachte of extra opvallende situatie te benadrukken.
du
“du” betekent hier “je” en verwijst naar de persoon tot wie de tutor spreekt. Het is het onderwerp in “du er godt forberedt”. Je gebruikt “du” om één gesprekspartner rechtstreeks aan te spreken.
er
“er” betekent hier “bent” en verbindt “du” met de toestand “godt forberedt”. De basisvorm is “være”; “er” is de vorm in “du er godt forberedt”. Je gebruikt deze vorm om een toestand of eigenschap van iemand te beschrijven.
godt
“godt” betekent hier “goed” en versterkt de betekenis van “forberedt”: goed voorbereid. In “godt forberedt” beschrijft het hoe goed iemand voorbereid is. Je kunt “godt” vóór een beschrijving gebruiken om een positieve mate of kwaliteit aan te geven.
forberedt
“forberedt” betekent hier “voorbereid” in “du er godt forberedt”. De vorm beschrijft de toestand van iemand die zich op de presentatie heeft voorbereid. Je gebruikt “forberedt” met “er” om de voorbereidingstoestand van iemand te benoemen.
har
“har” betekent hier “heb” in de vaste combinatie “har en tendens til”. De basisvorm is “have”; “har” is de vorm die bij “jeg” in “Jeg har en tendens til” staat. Je gebruikt deze combinatie om een terugkerende neiging te beschrijven.
tendens
“tendens” betekent hier “neiging”. In “har en tendens til at skynde mig” benoemt het een patroon in het gedrag van de spreker. Je gebruikt “en tendens til” vóór een activiteit die iemand vaak geneigd is te doen.
til
“til” betekent hier “om te” binnen de constructie “en tendens til at skynde mig”. Het verbindt de neiging met de activiteit die daarop volgt. Gebruik “til at” om na “en tendens” de bijbehorende handeling te introduceren.
at
“at” betekent hier “te” en staat vóór “skynde” in “til at skynde mig”. Het markeert de werkwoordelijke handeling die bij de neiging hoort. Je gebruikt “at” hier als onderdeel van de constructie “til at”.
skynde
“skynde” betekent hier “haasten” in “skynde mig gennem komplekse overgange”. De vorm staat na “at” in “til at skynde mig”. Je gebruikt het met “mig” wanneer de spreker zegt dat hij zichzelf haast.
mig
“mig” betekent hier “me” in de combinatie “skynde mig”: me haasten. Het verwijst naar dezelfde persoon als “Jeg”. Je gebruikt “mig” hier na het werkwoord om aan te geven wie de handeling ondergaat.
gennem
“gennem” betekent hier “door” en geeft aan dat de spreker zich te snel door complexe overgangen beweegt. Het staat vóór “komplekse overgange” in “gennem komplekse overgange”. Gebruik “gennem” om een traject, reeks of geheel aan te geven waar iemand doorheen gaat.
komplekse
“komplekse” betekent hier “complexe” en beschrijft de overgangen in de presentatie. De vorm staat vóór het meervoudige “overgange” in “komplekse overgange”. Je kunt het gebruiken voor onderdelen die uit meerdere samenhangende stappen of ideeën bestaan.
overgange
“overgange” betekent hier “overgangen”, de momenten waarop de presentatie van het ene onderdeel naar het andere gaat. Het staat in “gennem komplekse overgange”. Je gebruikt “overgange” voor verbindingen of wisselingen tussen onderdelen van een presentatie.
Det
“Det” betekent hier “het” in de onpersoonlijke constructie “Det kan hjælpe at fremhæve …”. Het verwijst niet naar één concreet voorwerp, maar opent de uitspraak dat iets kan helpen. Je gebruikt “Det kan hjælpe at” om een mogelijke nuttige handeling te introduceren.
hjælpe
“hjælpe” betekent hier “helpen” in “Det kan hjælpe at fremhæve overgangene”. De vorm staat na “kan” en blijft daar in deze vorm. Je gebruikt “kan hjælpe” om aan te geven dat een handeling mogelijk nuttig is.
fremhæve
“fremhæve” betekent hier “benadrukken” of duidelijk markeren, specifiek de overgangen in de notities. Het staat na “hjælpe at” in “hjælpe at fremhæve overgangene”. Je kunt het gebruiken met iets dat je in notities of een uitleg extra zichtbaar wilt maken.
overgangene
“overgangene” betekent hier “de overgangen” en verwijst naar de specifieke presentatieovergangen die in de notities gemarkeerd kunnen worden. De vorm staat in “fremhæve overgangene i dine noter”. Je gebruikt de vorm wanneer je over meerdere bekende overgangen spreekt.
dine
“dine” betekent “jouw” en verwijst hier naar de notities van de aangesproken persoon. Het staat vóór het meervoudige “noter” in “dine noter”. Gebruik “dine” om bezit of verbondenheid met meerdere dingen van de gesprekspartner aan te geven.
noter
“noter” betekent hier “aantekeningen” waarin de overgangen gemarkeerd kunnen worden. Het staat in de combinatie “i dine noter”. Je kunt “noter” gebruiken voor geschreven steunmateriaal bij het voorbereiden of geven van een presentatie.
kunne
“kunne” betekent hier “kunnen” en drukt in “Jeg kunne også kun øve …” een mogelijkheid of voorstel van de spreker uit. De vorm staat vóór “øve”. Je gebruikt “kunne” om een mogelijke handeling of optie te formuleren.
også
“også” betekent hier “ook” en voegt het oefenen van moeilijke onderdelen toe als een extra mogelijkheid. Het staat in “Jeg kunne også kun øve …”. Je gebruikt “også” om een tweede of aanvullende optie te noemen.
kun
“kun” betekent hier “alleen” en beperkt het oefenen tot de moeilijke onderdelen. In “kun øve de svære afsnit” staat het vóór de handeling en het object ervan. Je gebruikt “kun” om aan te geven dat iets beperkt blijft tot een bepaalde keuze.
øve
“øve” betekent hier “oefenen” of “repetitie doen” voor de moeilijke onderdelen. Het staat na “kunne” in “kunne også kun øve de svære afsnit”. Je gebruikt “øve” met de vaardigheid of onderdelen die iemand gericht wil trainen.
de
“de” betekent hier “de” en staat vóór “svære afsnit”. Het verwijst naar specifieke onderdelen die in de context als moeilijk worden beschouwd. Je gebruikt “de” om bepaalde meervoudige onderdelen aan te duiden.
svære
“svære” betekent hier “moeilijke” en beschrijft de onderdelen die extra oefening nodig hebben. Het staat vóór het meervoudige “afsnit” in “de svære afsnit”. Je kunt het gebruiken om onderdelen met een hoge moeilijkheidsgraad te karakteriseren.
afsnit
“afsnit” betekent hier “onderdelen” of “secties” van de presentatie. In “de svære afsnit” verwijst het naar de specifieke moeilijke delen die geoefend moeten worden. Je gebruikt “afsnit” voor afzonderlijke gedeelten van een tekst, presentatie of ander geheel.
effektivt
“effektivt” betekent hier “efficiënt” en beoordeelt de voorgestelde manier van oefenen als doelgericht. Het staat in “Det er effektivt”. Je gebruikt “effektivt” om te zeggen dat iets met weinig verspilde tijd of moeite werkt.
fordi
“fordi” betekent “omdat” en introduceert de reden waarom deze aanpak efficiënt is. Het staat vóór “ikke alle dele har brug for lige meget øvelse”. Gebruik “fordi” om een verklaring of reden aan een uitspraak toe te voegen.
ikke
“ikke” betekent hier “niet” en ontkent in “ikke alle dele” dat alle onderdelen dezelfde hoeveelheid oefening nodig hebben. Het staat vóór het deel dat wordt ontkend. Je gebruikt “ikke” om een handeling, eigenschap of hoeveelheid te ontkennen.
alle
“alle” betekent hier “alle” en verwijst naar alle onderdelen van de presentatie. Door “ikke” ervoor wordt gezegd dat niet elk onderdeel dezelfde oefening nodig heeft. Je gebruikt “alle” om naar de volledige groep te verwijzen.
dele
“dele” betekent hier “delen” of “onderdelen” van de presentatie. Het staat in “ikke alle dele har brug for …”. Je gebruikt “dele” om afzonderlijke elementen van een groter geheel te benoemen.
brug
“brug” betekent hier niet letterlijk een fysieke brug, maar maakt deel uit van de vaste constructie “har brug for”, die “behoefte hebben aan” betekent. In “alle dele har brug for lige meget øvelse” geeft de constructie aan wat nodig is. Je gebruikt “har brug for” vóór datgene waaraan iemand of iets behoefte heeft.
for
“for” betekent hier “aan” binnen de vaste combinatie “har brug for”. Het verbindt “har brug” met datgene wat nodig is, hier “lige meget øvelse”. Gebruik “brug for” als vaste uitdrukking voor behoefte aan iets.
lige
“lige” betekent hier “evenveel” of “in gelijke mate” in “lige meget øvelse”. Het maakt duidelijk dat de hoeveelheid oefening gelijk wordt vergeleken. Je gebruikt “lige meget” vóór een niet-telbare hoeveelheid, zoals “øvelse”.
meget
“meget” betekent hier “veel” en verwijst in “lige meget øvelse” naar de hoeveelheid oefening. Samen met “lige” betekent het “evenveel”. Je gebruikt “meget” bij een hoeveelheid die je niet als afzonderlijke telbare eenheden presenteert.
øvelse
“øvelse” betekent hier “oefening” als algemene hoeveelheid oefening voor de verschillende onderdelen. In “lige meget øvelse” gaat het om de benodigde oefening, niet om één afzonderlijke oefening. Je gebruikt “øvelse” voor training of repetitie als activiteit.
vil
“vil” betekent hier “wil” en drukt de wens van de spreker uit om voorbereid te klinken. Het staat vóór “gerne lyde” in “Jeg vil gerne lyde forberedt”. Je gebruikt “vil” om een wens of bedoeling van de spreker te formuleren.
gerne
“gerne” betekent hier “graag” en maakt de wens in “Jeg vil gerne lyde forberedt” vriendelijker en natuurlijker. Samen met “vil” drukt het uit dat de spreker dit graag wil. Je gebruikt “vil gerne” om een beleefde wens of voorkeur uit te spreken.
lyde
“lyde” betekent hier “klinken”: de spreker wil voorbereid klinken. Het staat na “vil gerne” in “vil gerne lyde forberedt”. Je gebruikt “lyde” met een beschrijving van de indruk die iemands stem of presentatie maakt.
uden
“uden” betekent hier “zonder” en introduceert wat de spreker wil vermijden: memoriseerd overkomen. Het staat vóór “at virke” in “uden at virke …”. Je gebruikt “uden at” om een handeling of gevolg te noemen dat niet moet plaatsvinden.
virke
“virke” betekent hier “lijken” of “overkomen” en verwijst naar de indruk die de spreker op het publiek wil maken. Het staat in “uden at virke, som om …”. Je gebruikt “virke” om te beschrijven hoe iemand of iets voor anderen lijkt.
som om
“som om” betekent als geheel “alsof” en introduceert hier een vergelijking met iemand die iets uit het hoofd heeft geleerd. “Som” draagt het vergelijkende “zoals” bij en “om” leidt de daaropvolgende veronderstelde situatie in. Je gebruikt “som om” om een indruk of veronderstelling te beschrijven die niet als feit wordt gepresenteerd.
læرت
In het dialoogfragment is de vorm “lært” onderdeel van “har lært det udenad” en betekent hij “geleerd”. De basisvorm is “lære”; “lært” is de vorm die hier met “har” wordt gebruikt. Je gebruikt deze combinatie om te zeggen dat iemand iets uit het hoofd heeft geleerd.
udenad
“udenad” betekent hier “uit het hoofd” en beschrijft de manier waarop iets geleerd is. In “har lært det udenad” maakt het duidelijk dat de tekst of informatie gememoriseerd is. Je gebruikt “lære … udenad” voor informatie die iemand woordelijk probeert te onthouden.
Gå efter
“Gå efter” betekent hier als geheel “streef naar” of “ga voor” en geeft een advies over het doel van de voorbereiding. “Gå” levert de werkwoordelijke aansporing en “efter” geeft aan waarop de inspanning gericht is; samen vormen ze de uitdrukking “Gå efter fleksible signalord”. Je gebruikt “Gå efter” om iemand aan te moedigen een bepaald resultaat of doel na te streven.
fleksible
“fleksible” betekent hier “flexibele” en beschrijft signaalwoorden die niet aan één vaste formulering gebonden zijn. Het staat vóór het meervoudige “signalord” in “fleksible signalord”. Je gebruikt het voor iets dat zich gemakkelijk aan de situatie kan aanpassen.
signalord
“signalord” betekent hier “signaalwoorden”: woorden die de luisteraar door de structuur van een presentatie leiden. In “Gå efter fleksible signalord” zijn ze een alternatief voor vaste zinnen. Je gebruikt “signalord” voor taal die een overgang, volgorde of volgend punt aankondigt.
stedet
“stedet” betekent hier “plaats” binnen de uitdrukking “i stedet for”, die als geheel “in plaats van” betekent. De vorm verwijst naar de plaats of optie die iets anders vervangt. Je gebruikt “i stedet for” vóór de keuze die je neemt in plaats van een andere mogelijkheid.
faste
“faste” betekent hier “vaste” en beschrijft zinnen die steeds onveranderd zouden worden gebruikt. Het staat vóór het meervoudige “sætninger” in “i stedet for faste sætninger”. Je gebruikt het voor formuleringen of patronen die niet flexibel worden aangepast.
sætninger
“sætninger” betekent hier “zinnen”, namelijk vaste formuleringen die de student beter niet woordelijk uit het hoofd leert. Het staat in “faste sætninger”. Je gebruikt “sætninger” voor afzonderlijke grammaticale of gesproken formuleringen.