Opzegging en oplevering van een huurwoning | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Jeg flytter måske ud, men jeg vil gerne håndtere opsigelsen korrekt.

   Ik ga misschien verhuizen, maar ik wil de opzegging correct regelen.

   flytter … ud

   verhuizen

   måske

   misschien

   men

   maar

   jeg vil gerne

   ik wil graag

   håndtere

   regelen; behandelen

   opsigelsen

   de opzegging

   korrekt

   correct; juist

   Uitgebreide uitleg

   flytter ... ud betekent hier dat de spreker uit een woning of andere verblijfplaats verhuist. flytter is de tegenwoordige vorm van flytte (“verhuizen; verplaatsen”); met ud krijgt de combinatie de betekenis “naar buiten/uit de huidige plaats verhuizen”. De twee delen vormen hier samen een ruimtelijke combinatie. Voorbeeld: Hun flytter ud i juni. — “Zij verhuist in juni.” måske betekent “misschien” en maakt de bewering onzeker: de verhuizing wordt als mogelijkheid genoemd, niet als vaststaand feit. Het bijwoord kan ook bij andere zinnen staan, bijvoorbeeld: Måske kommer han i morgen. — “Misschien komt hij morgen.” men verbindt twee delen met een tegenstelling: eerst wordt een mogelijke verhuizing genoemd, daarna de wens om iets correct te regelen. Het heeft hier dezelfde verbindende functie als “maar”. jeg vil gerne is een veelgebruikte Deense constructie voor “ik wil graag”. jeg is “ik”; vil is de tegenwoordige vorm van ville en gerne verzacht of formuleert de wens als “graag”. Na deze constructie staat vaak een infinitief: Jeg vil gerne lære dansk. — “Ik wil graag Deens leren.” In de vaste zin is håndtere die infinitief. håndtere is de infinitief “regelen; behandelen” en verwijst hier naar het afhandelen van de opzegging. Na vil gerne blijft het werkwoord in de infinitief. Voorbeeld: Vi skal håndtere sagen hurtigt. — “We moeten de zaak snel afhandelen.” opsigelsen betekent hier “de opzegging”. De vorm is de bepaalde vorm van opsigelse: en opsigelse = “een opzegging”, opsigelsen = “de opzegging”. Het zelfstandig naamwoord wordt in de vaste zin als object van håndtere gebruikt. De context bevestigt de betekenis rond de opzegging; de volgende zin verwijst naar voorwaarden daarvoor. korrekt betekent hier “correct; op de juiste manier”. Het staat bij håndtere en beschrijft dus hoe de opzegging wordt geregeld, niet welk soort opzegging het is. Dezelfde vorm kan in het Deens ook als bijvoeglijk naamwoord voorkomen; in deze zin is de functie bijwoordelijk. Voorbeeld: Hun udfylder formularen korrekt. — “Zij vult het formulier correct in.” Samen betekent Jeg flytter måske ud “Ik ga misschien verhuizen”. Daarna geeft men jeg vil gerne håndtere opsigelsen korrekt de tegenstelling en wens weer: “maar ik wil de opzegging correct regelen.” De volledige vaste betekenis is daarom: “Ik ga misschien verhuizen, maar ik wil de opzegging correct regelen.”

2. Lejekontrakten beskriver kravene til opsigelsen, men jeg kan opsummere dem.

   In het huurcontract staan de voorwaarden voor de opzegging, maar ik kan ze samenvatten.

   Lejekontrakten

   het huurcontract

   beskriver

   beschrijft

   kravene

   de voorwaarden

   opsigelsen

   de opzegging

   jeg kan

   ik kan

   opsummere

   samenvatten

   dem

   ze

   Uitgebreide uitleg

   Lejekontrakten is de bepaalde enkelvoudsvorm van lejekontrakt (“huurcontract”). De uitgang -en markeert hier een bepaald zelfstandig naamwoord: het gaat om het huurcontract dat in deze situatie bedoeld is. Bijvoorbeeld: Kontrakten er klar. — “Het contract is klaar.” beskriver betekent hier “beschrijft”. Het is de tegenwoordige tijd van beskrive; in deze vorm wordt geen persoonsuitgang toegevoegd. De vorm kan dus bij verschillende onderwerpen staan: Jeg beskriver problemet. — “Ik beschrijf het probleem.” kravene betekent hier “de voorwaarden”. De vorm is de bepaalde meervoudsvorm van krav (“eis”, “vereiste”): krav → kravene. Het meervoud blijkt uit de vorm en past bij het feit dat er meerdere vereisten worden bedoeld. Bijvoorbeeld: Læs kravene. — “Lees de voorwaarden.” opsigelsen is de bepaalde enkelvoudsvorm van opsigelse en betekent hier “de opzegging”. Het zelfstandig naamwoord verwijst naar de beëindiging of opzegging waarover het contract informatie geeft. De uitgang -en markeert hier bepaald enkelvoud; dat is een andere vorm dan het meervoud opsigelser. jeg kan is een korte, herbruikbare combinatie van het onderwerp jeg (“ik”) en het modale werkwoord kan (“kan”). Kan drukt hier mogelijkheid of vermogen uit. Na kan staat het volgende werkwoord in de infinitief, zonder een extra infinitiefmarkeerder: Jeg kan hjælpe. — “Ik kan helpen.” opsummere is de infinitief van opsummere en betekent “samenvatten”. Na het modale kan blijft deze vorm onveranderd: Jeg kan opsummere teksten. — “Ik kan de tekst samenvatten.” dem betekent hier “ze” en is het objectpronomen voor meervoudige personen of zaken. In deze zin verwijst het, zoals ook de vertaling bevestigt, naar het meervoudige kravene, niet naar het enkelvoudige opsigelsen. Bijvoorbeeld: Jeg læser kravene og forklarer dem. — “Ik lees de voorwaarden en leg ze uit.” De eerste hoofdzin bouwt zo op: Lejekontrakten beskriver kravene til opsigelsen = “Het huurcontract beschrijft de voorwaarden voor de opzegging.” Til verbindt kravene met het doel of onderwerp ervan: de voorwaarden hebben betrekking op de opzegging. Daarna verbindt men (“maar”) de tegenstelling: jeg kan opsummere dem = “ik kan ze samenvatten”. Het volledige geheel betekent: “In het huurcontract staan de voorwaarden voor de opzegging, maar ik kan ze samenvatten.”

3. Det må du gerne, for juridiske formuleringer kan være svære at fortolke.

   Graag, want juridische formuleringen kunnen moeilijk te interpreteren zijn.

   Det må du gerne

   dat mag je gerust

   juridiske

   juridische

   formuleringer

   formuleringen

   kan være

   kunnen zijn

   svære

   moeilijk

   fortolke

   interpreteren

   Uitgebreide uitleg

   Det må du gerne is een vaste, vriendelijke Deense manier om toestemming te geven: “dat mag je gerust” of, in deze context, “graag”. må is de tegenwoordige vorm van het modale werkwoord måtte; met een infinitief geeft het onder andere toestemming of mogelijkheid. gerne voegt hier een welwillende betekenis toe. De vorm du is de tweede persoon enkelvoud: “je/jij”. juridiske betekent hier “juridische”. Het is de vorm van juridisk die bij een meervoudig zelfstandig naamwoord staat; in juridiske formuleringer verwijst het dus naar meerdere formuleringen. juridisk kan bijvoorbeeld ook voorkomen in et juridisk spørgsmål (“een juridische vraag”); de uitgang hangt in het Deens af van de vorm van het zelfstandig naamwoord. formuleringer is het meervoud van formulering, “formulering”. Het gaat hier om juridische bewoordingen of formuleringen. De gewone meervoudsvorm is op -er gebaseerd: en formulering → formuleringer. kan være betekent “kunnen zijn”. kan is de tegenwoordige vorm van het modale werkwoord kunne; daarna staat de infinitief være, “zijn”. In deze zin drukt kan een algemene mogelijkheid uit, niet een zekerheid. Bijvoorbeeld: Det kan være svært. — “Dat kan moeilijk zijn.” svære betekent hier “moeilijk”. Deze vorm is geen vergrotende trap: de vergrotende trap van svær is sværere (“moeilijker”) en de overtreffende trap is sværest (“het moeilijkst”). svære is hier de vorm die bij het meervoudige formuleringer staat in het predicatieve deel na være. fortolke betekent “interpreteren”. Het is de infinitief na at in de constructie svære at fortolke: “moeilijk om te interpreteren”. Het Deens gebruikt hier, net als in veel andere zinnen, een bijvoeglijk naamwoord gevolgd door at plus een infinitief om aan te geven welke handeling moeilijk is. Bijvoorbeeld: Det er let at forstå. — “Het is gemakkelijk te begrijpen.” Samen geeft juridiske formuleringer kan være svære at fortolke de inhoud: juridische formuleringen kunnen moeilijk te interpreteren zijn. De eerste frase Det må du gerne geeft daarop een welwillende toestemming; als geheel betekent de uiting dus: “Graag, want juridische formuleringen kunnen moeilijk te interpreteren zijn.”

4. Du skal opsige lejemålet skriftligt, og boligen skal afleveres ren.

   Je moet schriftelijk opzeggen, en de woning moet schoon worden opgeleverd.

   Du skal

   je moet

   opsige

   opzeggen

   lejemålet

   de huurovereenkomst

   skriftligt

   schriftelijk

   boligen

   de woning

   skal afleveres

   moet worden opgeleverd

   ren

   schoon

   Uitgebreide uitleg

   Du skal drukt hier een verplichting uit: “je moet”. skal is de tegenwoordige vorm van skulle en staat vóór een infinitief. In deze zin is du de aangesproken persoon; skal verandert niet mee met het onderwerp. Vergelijk: Jeg skal skrive. = “Ik moet schrijven.” opsige is de infinitief “opzeggen”, hier specifiek een huurovereenkomst beëindigen. Na skal blijft het werkwoord in de infinitief staan. Een bruikbaar patroon is skal + infinitief: Du skal betale. = “Je moet betalen.” lejemålet betekent hier “de huurovereenkomst”. De vorm is opgebouwd uit lejemål en het bepaalde achtervoegsel -et: et lejemål → lejemålet. Dat bepaalde lidwoord maakt duidelijk dat het om de relevante, bekende huurovereenkomst gaat; het is geen zelfstandig woord vóór het zelfstandig naamwoord zoals in het Nederlands. skriftligt betekent “schriftelijk” en beschrijft hier de manier waarop de opzegging moet gebeuren. Het is de adverbiale vorm die bij de handeling hoort. Het verwante bijvoeglijke naamwoord is skriftlig, bijvoorbeeld in en skriftlig aftale = “een schriftelijke overeenkomst”. boligen betekent “de woning”. De basisvorm is bolig; de bepaalde vorm is boligen, dus en bolig → boligen. Net als bij lejemålet staat de bepaaldheid hier achter het zelfstandig naamwoord. skal afleveres betekent “moet worden opgeleverd”. skal geeft opnieuw verplichting aan. afleveres is de passieve vorm van aflevere (“opleveren”): de woning ontvangt de handeling, terwijl niet wordt gezegd wie haar oplevert. Het patroon skal + passief werkwoord is herbruikbaar, bijvoorbeeld Rapporten skal afleveres i morgen. = “Het rapport moet morgen worden ingeleverd.” ren betekent hier “schoon”. Het is een beschrijving van de toestand waarin de woning moet worden opgeleverd. Het bijvoeglijke naamwoord staat hier in de vorm ren; het beschrijft boligen, niet afleveres. Vergelijk: Boligen er ren. = “De woning is schoon.” Samen vormen de delen twee verbonden verplichtingen. Du skal opsige lejemålet skriftligt betekent dat je de huurovereenkomst schriftelijk moet opzeggen. boligen skal afleveres ren betekent dat de woning schoon moet worden opgeleverd. De volledige betekenis is dus: “Je moet schriftelijk opzeggen, en de woning moet schoon worden opgeleverd.”

5. Jeg vil også gerne undgå tvister om almindeligt slid.

   Ik wil ook geschillen over normale slijtage voorkomen.

   Jeg vil

   ik wil

   også

   ook

   gerne

   graag

   undgå

   vermijden

   tvister

   geschillen

   om

   over

   almindeligt

   normaal

   slid

   slijtage

   Uitgebreide uitleg

   Jeg vil betekent hier “ik wil”. vil is de vorm van ville in de tegenwoordige tijd; met een werkwoord in de infinitief vormt het een patroon voor wil/van plan zijn: Jeg vil undgå ... = “Ik wil ... vermijden”. In het Deens verandert vil niet naar persoon of getal; de vorm is dus niet speciaal een enkelvoudsvorm door het onderwerp Jeg. De constructie geeft hier een wens of bedoeling aan, niet een uitgevoerde handeling. også betekent “ook” en voegt deze wens toe aan iets anders dat al geldt. Het woord staat in deze zin na Jeg vil en vóór gerne. gerne betekent hier “graag” en maakt de uitdrukking vil gerne tot “graag willen”. Samen drukken Jeg vil også gerne ... uit dat de spreker dit eveneens wil. Een herbruikbaar voorbeeld is: Jeg vil gerne hjælpe. — “Ik wil graag helpen.” undgå betekent “vermijden”. Dit is de infinitief na vil; het gaat dus om iets dat de spreker wil voorkomen, niet om iets wat al vermeden is. Voorbeeld: Vi vil undgå fejl. — “We willen fouten vermijden.” tvister betekent hier “geschillen”. Het is het meervoud van tvist, een conflict of formeel meningsverschil. Het meervoud past bij de algemene formulering over geschillen, zonder een bepaald aantal te noemen. Voorbeeld: Aftalen kan forebygge tvister. — “De overeenkomst kan geschillen voorkomen.” om betekent hier “over” en verbindt tvister met het onderwerp waarover die geschillen gaan. In deze combinatie kun je het patroon tvister om + onderwerp hergebruiken: tvister om betaling = “geschillen over betaling”. almindeligt betekent hier “normaal” of “gebruikelijk”. Het is de vorm van het bijvoeglijk naamwoord almindelig bij het onzijdige enkelvoudige zelfstandig naamwoord slid; de uitgang -t hoort dus bij almindeligt, niet bij slid. Vergelijk bijvoorbeeld en almindelig aftale (“een normale overeenkomst”) met et almindeligt problem (“een normaal probleem”). slid betekent “slijtage” of “gebruiksslijtage”. Het is hier een zelfstandig naamwoord voor normale slijtage door gebruik, niet voor een afzonderlijk conflict. In almindeligt slid staat het zonder lidwoord als een onbepaalde stof- of verzamelnaamachtige aanduiding. Voorbeeld: Almindeligt slid er ikke det samme som en skade. — “Normale slijtage is niet hetzelfde als schade.” Samen vormen de delen Jeg vil også gerne (“ik wil ook graag”), undgå (“vermijden”), tvister om (“geschillen over”) en almindeligt slid (“normale slijtage”) de volledige betekenis: “Ik wil ook geschillen over normale slijtage voorkomen.”

6. Vi kan aftale et syn for at dokumentere boligens tilstand.

   We kunnen een inspectie inplannen om de staat van de woning vast te leggen.

   Vi kan

   we kunnen

   aftale

   afspreken; regelen

   syn

   inspectie

   for at

   om te

   dokumentere

   documenteren; vastleggen

   boligens

   van de woning

   tilstand

   staat; toestand

   Uitgebreide uitleg

   Vi kan betekent hier: “we kunnen”. kan is de tegenwoordige vorm van kunne (“kunnen”) voor zowel vi als meerdere andere personen; het drukt mogelijkheid of gelegenheid uit. Bijvoorbeeld: Vi kan mødes i morgen. — “We kunnen elkaar morgen ontmoeten.” aftale betekent hier “afspreken” of “regelen”. Het is een werkwoord in de infinitief na kan; na een modaal werkwoord staat in het Deens normaal de infinitief zonder at. Vergelijk: Vi kan aftale tidspunktet. — “We kunnen het tijdstip afspreken.” syn betekent hier “inspectie”, in deze context een inspectie van een woning. Het is een zelfstandig naamwoord; het kan in andere contexten ook met “zicht” of “mening” te maken hebben, maar die betekenissen passen hier niet bij de vaste vertaling. for at leidt een doel aan: “om te”. In dit patroon volgt een infinitief: for at + werkwoord. Bijvoorbeeld: Hun skriver det ned for at huske det. — “Ze schrijft het op om het te onthouden.” dokumentere betekent “documenteren” of “vastleggen”. Het staat na for at in de infinitief en beschrijft het doel van de inspectie. Bijvoorbeeld: Vi tager billeder for at dokumentere skaden. — “We maken foto’s om de schade vast te leggen.” boligens betekent “van de woning”. De uitgang -s markeert hier bezit: bolig betekent “woning” en boligens is de bezitsvorm, letterlijk “van de woning”. Deze vorm verandert niet omdat het bezittende zelfstandig naamwoord zelf de bezitsrelatie uitdrukt. Bijvoorbeeld: boligens dør — “de deur van de woning”. tilstand betekent “staat” of “toestand”. In boligens tilstand gaat het om de fysieke staat van de woning. Het zelfstandig naamwoord kan ook voor een toestand in bredere zin worden gebruikt. Bijvoorbeeld: Bilens tilstand er god. — “De staat van de auto is goed.” Samen vormen de delen: Vi kan aftale et syn = “We kunnen een inspectie regelen”, en for at dokumentere boligens tilstand = “om de staat van de woning vast te leggen”. De hele zin betekent dus: “We kunnen een inspectie inplannen om de staat van de woning vast te leggen.”

7. Det ville gøre processen mindre stressende.

   Dat zou het proces minder stressvol maken.

   Det ville

   dat zou

   gøre

   maken

   processen

   het proces

   mindre

   minder

   stressende

   stressvol

   Uitgebreide uitleg

   Det ville vormt hier de basis van een voorwaardelijke of hypothetische formulering: “dat zou”. Det is een onzijdig enkelvoudig voornaamwoord; in deze zin wordt geen specifiek zelfstandig naamwoord als referent vastgelegd. Ville is de verleden tijd van vil en werkt hier als modaal werkwoord met de infinitief gøre: ville + infinitief betekent vaak “zou ...”. Gøre betekent “maken” of “doen”. Na ville staat het in de infinitief, zonder at: ville gøre = “zou maken”. Een bruikbaar patroon is gøre noget + bijvoeglijk naamwoord, bijvoorbeeld: Det gør arbejdet lettere. — “Dat maakt het werk gemakkelijker.” Processen betekent hier “het proces”. De uitgang -en maakt van proces de bepaalde vorm in het enkelvoud: en proces = “een proces”, processen = “het proces”. Dit is het lijdend voorwerp van gøre: datgene wat minder stressvol wordt gemaakt. Mindre betekent hier “minder” en staat voor het bijvoeglijk naamwoord stressende. Het is een vergelijkende vorm die een lagere mate uitdrukt. Het patroon mindre + bijvoeglijk naamwoord betekent “minder ...”, bijvoorbeeld: en mindre kompliceret løsning — “een minder ingewikkelde oplossing”. Stressende betekent “stressvol” of “stressveroorzakend”. Het houdt verband met stresse, “stress bezorgen”. In deze zin beschrijft het de toestand die de processen krijgt; mindre stressende betekent samen “minder stressvol”. Samen is Det ville gøre processen mindre stressende letterlijk opgebouwd als “Dat zou het proces minder stressvol maken”. De constructie gøre + voorwerp + minder + bijvoeglijk naamwoord drukt uit dat iets een genoemde zaak in mindere mate een bepaalde eigenschap geeft. De vaste vertaling geeft deze zin weer als: “Dat zou het proces minder stressvol maken.”

8. Tydelig dokumentation forebygger som regel misforståelser ved fraflytning.

   Duidelijke documentatie voorkomt meestal misverstanden bij het verlaten van de woning.

   Tydelig

   duidelijk

   dokumentation

   documentatie

   forebygger

   voorkomt

   som regel

   meestal, doorgaans

   misforståelser

   misverstanden

   fraflytning

   het verlaten van een woning

   Uitgebreide uitleg

   Tydelig betekent hier “duidelijk” en staat bij dokumentation. De vorm is de onbepaalde enkelvoudsvorm die bij een gemeenschappelijk-geslacht-woord past. Vergelijk tydeligt bij een onzijdig enkelvoudig woord en tydelige bij meervoud of bepaalde vormen. Voorbeeld: en tydelig besked — “een duidelijke boodschap”. dokumentation betekent “documentatie”: informatie of materiaal dat iets vastlegt of ondersteunt. Het is een zelfstandig naamwoord; de bepaalde vorm is dokumentationen (“de documentatie”). Voorbeeld: Dokumentationen er klar. — “De documentatie is klaar.” forebygger betekent hier “voorkomt”. Dit is de tegenwoordige tijd van forebygge (“voorkomen”, vooral door vooraf maatregelen te nemen). Het onderwerp is dokumentation. De vorm forebygger is de tegenwoordige tijd; Deense werkwoorden veranderen hier niet naar persoon of enkelvoud/meervoud. Voorbeeld: Gode rutiner forebygger fejl. — “Goede routines voorkomen fouten.” som regel is een vaste uitdrukking met de betekenis “meestal” of “doorgaans”. Het maakt de uitspraak minder absoluut dan een zin zonder deze uitdrukking. Voorbeeld: Det går som regel hurtigt. — “Het gaat meestal snel.” misforståelser betekent “misverstanden”. Het is het meervoud van misforståelse; het enkelvoud is dus en misforståelse en het bepaalde meervoud misforståelserne. Voorbeeld: Vi vil undgå misforståelser. — “We willen misverstanden voorkomen.” ved fraflytning betekent hier “bij het verlaten van de woning” of “bij het verhuizen uit een woning”. fraflytning is een zelfstandig naamwoord voor het vertrek uit een woning; ved leidt hier de situatie of het moment in waarin iets gebeurt. Voorbeeld: Husk at aflevere nøglen ved fraflytning. — “Vergeet bij het verlaten van de woning niet de sleutel in te leveren.” Samen vormen de delen: Tydelig dokumentation (“duidelijke documentatie”) is het onderwerp, forebygger (“voorkomt”) is de tegenwoordige-tijdsvorm van het werkwoord, som regel beperkt de uitspraak tot wat doorgaans gebeurt, en misforståelser ved fraflytning betekent “misverstanden bij het verlaten van de woning”. De hele zin betekent daarom: “Duidelijke documentatie voorkomt meestal misverstanden bij het verlaten van de woning.”