Verantwoordelijkheid voor reparaties | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Jeg er ikke sikker på, om denne reparation er mit ansvar.

   Ik weet niet zeker of deze reparatie mijn verantwoordelijkheid is.

   Jeg er

   ik ben

   ikke

   niet

   sikker på

   zeker van

   om

   of

   denne

   deze

   reparation

   reparatie

   mit

   mijn

   ansvar

   verantwoordelijkheid

   Uitgebreide uitleg

   Jeg er combineert jeg (“ik”) met er, de tegenwoordige tijd van at være (“zijn”). De vorm er verandert niet met het onderwerp: jeg er = “ik ben”, maar ook hun er = “zij is”. Voorbeeld: Jeg er klar. — “Ik ben klaar.” ikke is de gewone Deense ontkenning. In deze zin ontkent het de zekerheid: de spreker is niet zeker, niet dat de reparatie niet bestaat. Voorbeeld: Jeg er ikke klar. — “Ik ben niet klaar.” sikker på is een vaste combinatie met de betekenis “zeker zijn van”. sikker is hier een bijvoeglijk naamwoord; de vergelijking is sikker — sikrere — sikrest (“zeker” — “zekerder” — “het zekerst”). Het voorzetsel på hoort bij deze combinatie wanneer je aangeeft waarvan iemand zeker is. Voorbeeld: Hun er sikker på svaret. — “Zij is zeker van het antwoord.” om leidt hier een indirecte ja/nee-vraag in en betekent “of”. Het gaat dus om de vraag of de reparatie wel of niet de verantwoordelijkheid van de spreker is. Dit gebruik verschilt van om in tijdsaanduidingen, waar het bijvoorbeeld “over” kan betekenen. denne betekent “deze” en staat bij een enkelvoudig zelfstandig naamwoord van het en-woordtype. Het aanwijzende woord stemt hier af op reparation, niet op de spreker. Bij een et-woord is de vorm dette, en voor meervoud is de vorm disse. reparation betekent “reparatie”. Het is een zelfstandig naamwoord met het lidwoord en: en reparation. Het bepaalde enkelvoud is reparationen (“de reparatie”). In deze zin vormt denne reparation samen “deze reparatie”. mit betekent “mijn” vóór een enkelvoudig et-woord. De vorm wordt bepaald door het zelfstandig naamwoord dat bezit wordt genoemd: mit ansvar omdat ansvar een et-woord is (et ansvar). Bij een en-woord staat min, en bij meervoud mine; bijvoorbeeld min bil (“mijn auto”) en mine bøger (“mijn boeken”). ansvar betekent “verantwoordelijkheid” en is een et-woord: et ansvar. Het kan ook in andere combinaties voorkomen, zoals tage ansvar — “verantwoordelijkheid nemen”. Hier is ansvar datgene waarvan wordt vastgesteld of het van de spreker is. De delen bouwen de zin als volgt op: Jeg er ikke sikker på = “Ik weet niet zeker”, gevolgd door om en de inhoud van de indirecte vraag. denne reparation is het onderwerp van die inhoud, en er mit ansvar zegt dat deze reparatie de verantwoordelijkheid van de spreker is. Samen betekent de vaste zin: “Ik weet niet zeker of deze reparatie mijn verantwoordelijkheid is.”

2. Det afhænger af, om skaden skyldes almindelig brug.

   Het hangt ervan af of de schade door normaal gebruik is ontstaan.

   Det afhænger af

   het hangt ervan af

   om

   of

   skaden

   de schade

   skyldes

   veroorzaakt wordt door

   almindelig

   normaal, gewoon

   brug

   gebruik

   Uitgebreide uitleg

   Det afhænger af is een vaste, bruikbare constructie voor “het hangt ervan af”. Det is hier een onpersoonlijk onderwerp; het verwijst niet naar een specifiek genoemd zelfstandig naamwoord. af hoort bij afhænge: iets hangt af van een voorwaarde of factor. Voorbeeld: Det afhænger af vejret. — “Het hangt van het weer af.” om leidt hier een ingebedde ja/nee-vraag aan: “of”. Het is dus niet het woord voor een tijdsbetrekking zoals “rond” of “omstreeks”. Voorbeeld: Jeg ved ikke, om han kommer. — “Ik weet niet of hij komt.” skaden betekent hier “de schade”. De uitgang -en markeert de bepaalde enkelvoudsvorm van skade; en skade is de onbepaalde vorm en betekent bijvoorbeeld “een beschadiging” of “een letsel”, afhankelijk van de context. skade is grammaticaal gemeenslachtig; daarom staat het in de onbepaalde vorm met en en krijgt het in de bepaalde enkelvoudsvorm de uitgang -en. skyldes betekent hier “veroorzaakt worden door” of “te wijten zijn aan”. In deze bijzin is de schade het onderwerp: de schade wordt door iets veroorzaakt. skyldes is de tegenwoordige vorm en verandert in het Deens niet naar persoon of getal. Voorbeeld: Problemet skyldes en fejl. — “Het probleem wordt door een fout veroorzaakt.” almindelig betekent hier “normaal” of “gewoon” en beschrijft brug. Dit is de onbepaalde enkelvoudsvorm voor een gemeenslachtig zelfstandig naamwoord: almindelig brug. De belangrijke vormvarianten zijn almindeligt bij een onzijdig enkelvoudig zelfstandig naamwoord en almindelige bij meervoud of een bepaalde vorm. Voorbeeld: Det er almindeligt udstyr. — “Dat is normale uitrusting.” brug betekent hier “gebruik”. Het is een zelfstandig naamwoord en komt ook voor in vaste combinaties, bijvoorbeeld i brug — “in gebruik”. Samen vormt om skaden skyldes almindelig brug de ingebedde of-inhoud na Det afhænger af: het hangt ervan af of de schade door normaal gebruik is veroorzaakt. skaden is het onderwerp van de bijzin en almindelig brug noemt de oorzaak. De volledige uiting drukt dus uit dat de beoordeling afhankelijk is van de vraag of normaal gebruik de schade heeft veroorzaakt.

3. Beslaget løsnede sig gradvist uden brug af usædvanlig kraft.

   De bevestiging raakte geleidelijk los, zonder ongewone kracht.

   Beslaget

   de bevestiging

   løsnede sig

   raakte los

   gradvist

   geleidelijk

   uden brug af

   zonder gebruik van

   usædvanlig

   ongewoon

   kraft

   kracht

   Uitgebreide uitleg

   Beslaget betekent hier “de bevestiging”. Het is de bepaalde vorm van beslag, een zelfstandig naamwoord voor een bevestigingsonderdeel of bevestiging. De uitgang -et markeert hier de bepaalde enkelvoudsvorm; het woord zelf benoemt dus het onderdeel dat losraakte. løsnede sig betekent hier “raakte los”. Dit is de verleden tijd van løsne sig (“losraken”): løsne krijgt in deze constructie het reflexieve sig, omdat het onderwerp zelf van toestand verandert. Vergelijk løsne zonder sig (“iets losmaken”) met løsne sig (“losraken”). Voorbeeld: Skruen løsner sig. — “De schroef raakt los.” gradvist betekent “geleidelijk” en beschrijft dat de verandering stap voor stap verliep, niet in één keer. Het is een bijwoord en verandert niet mee met het zelfstandig naamwoord. uden brug af is een vaste manier om een omstandigheid uit te drukken: “zonder gebruik van”. Het voorzetsel uden betekent “zonder”; brug af maakt expliciet dat iets niet werd gebruikt. Voorbeeld: Han åbnede døren uden brug af en nøgle. — “Hij opende de deur zonder een sleutel te gebruiken.” usædvanlig betekent hier “ongewoon” en beschrijft kraft. Het is de onbepaalde enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord; bij een onzijdig zelfstandig naamwoord verschijnt de vorm usædvanligt, en bij meervoud of bepaalde vormen kan de vorm opnieuw anders zijn. Voorbeeld: Det kræver usædvanlig styrke. — “Dat vereist ongebruikelijke kracht.” kraft betekent “kracht”. In deze zin gaat het om de hoeveelheid fysieke kracht die bij het losraken betrokken zou zijn. Het is een zelfstandig naamwoord; in brug af kraft staat het na af als datgene waarvan sprake is. Samen vormen de delen: Beslaget is het onderwerp, løsnede sig zegt dat dit onderdeel losraakte, gradvist geeft het verloop aan, en uden brug af usædvanlig kraft voegt toe dat dit gebeurde zonder ongewoon veel kracht te gebruiken. De volledige betekenis is daarom: “De bevestiging raakte geleidelijk los, zonder ongewone kracht.”

4. Så kan det måske høre under almindelig vedligeholdelse.

   Dan valt het misschien onder regulier onderhoud.

   Så

   dan

   kan det

   het kan

   måske

   misschien

   høre under

   onder ... vallen

   almindelig

   regulier

   vedligeholdelse

   onderhoud

   Uitgebreide uitleg

   Så betekent hier “dan” en verbindt deze zin met wat eraan voorafging als een gevolgtrekking. Het is niet hetzelfde als het tijdswoord “toen” in elke context. Voorbeeld: “Så går vi.” = “Dan gaan we.” kan det is een korte combinatie van het modale werkwoord kan en het voornaamwoord det. kan is de tegenwoordige vorm van kunne en drukt hier mogelijkheid uit: “het kan …”. De vorm kan verandert niet met het onderwerp in persoon of getal. det is hier het onzijdige enkelvoudige voornaamwoord voor de zaak of situatie die besproken wordt; de vaste vertaling maakt dat als “het” duidelijk. Het voornaamwoord zelf identificeert niet welke concrete zaak bedoeld wordt buiten deze context. måske betekent “misschien” en verzwakt de uitspraak: het gaat om een mogelijkheid, niet om een vaststaand oordeel. In combinatie met kan ontstaat dus een voorzichtige inschatting. høre under is een vaste werkwoordelijke verbinding met de betekenis “onder een categorie, regeling of verantwoordelijkheidsgebied vallen”. In deze zin gaat het niet om letterlijk horen. De infinitief is høre; na kan blijft het werkwoord in de infinitief zonder extra uitgang. Voorbeeld: “Det hører under service.” = “Dat valt onder service.” almindelig betekent hier “regulier” of “gebruikelijk”. Het is een bijvoeglijk naamwoord bij vedligeholdelse. De vorm almindelig is de vorm bij een enkelvoudig en-woord; bij een onzijdig enkelvoudig woord staat almindeligt en bij meervoud almindelige. Voorbeeld: “almindelig kontrol” = “reguliere controle”. vedligeholdelse betekent “onderhoud”. Het is een zelfstandig naamwoord dat een onderhoudsactiviteit of onderhoud als categorie benoemt. De bepaalde vorm is vedligeholdelsen (“het onderhoud”); in deze zin staat de onbepaalde vorm vedligeholdelse na under. Samen vormt kan det måske høre under almindelig vedligeholdelse de voorzichtige classificatie “het valt misschien onder regulier onderhoud”. Met Så ervoor wordt de hele zin: “Dan valt het misschien onder regulier onderhoud.”

5. Jeg vil helst have, at vurderingen bliver dokumenteret.

   Ik heb liever dat de beoordeling wordt vastgelegd.

   Jeg

   ik

   vil helst

   wil het liefst

   have

   hebben

   vurderingen

   de beoordeling

   bliver dokumenteret

   wordt vastgelegd

   Uitgebreide uitleg

   Jeg is de eerste persoon enkelvoud: “ik”. Het is hier het onderwerp van de hoofdzin. Een nuttig contrast is jeg “ik” tegenover du “jij”; de vorm jeg verandert niet omdat het werkwoord later een andere vorm krijgt. vil helst drukt hier een voorkeur uit: “heb het liefst” of natuurlijker “wil liever”. vil is de tegenwoordige vorm van ville; in deze zin gaat het niet om een voorspelling van de toekomst, maar om wat de spreker bij voorkeur wil. helst is de hoogste graad van gerne: gerne “graag”, hellere “liever”, helst “het liefst”. Voorbeeld: Jeg vil helst vente. — “Ik wacht liever / Ik wil het liefst wachten.” have is de infinitief “hebben”. Na vil staat de infinitief: vil have, niet een vervoegde vorm. In deze zin vormt vil have samen met helst de voorkeur “het liefst willen hebben”. Het volgende at leidt de inhoud van die voorkeur in: wat de spreker het liefst wil, is dat de beoordeling wordt vastgelegd. vurderingen betekent hier “de beoordeling”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van vurdering (“beoordeling”): vurdering is onbepaald en vurderingen betekent “de beoordeling”. De uitgang -en markeert bij dit zelfstandig naamwoord de bepaalde vorm; hij drukt niet op zichzelf een meervoud uit. Voorbeeld: En vurdering er nødvendig. — “Een beoordeling is nodig.” bliver dokumenteret betekent hier “wordt vastgelegd”. bliver is de tegenwoordige vorm van blive (“worden”) en dokumenteret is het voltooid deelwoord van dokumentere (“documenteren”). Samen vormen ze de passiefconstructie met blive: de beoordeling is degene waarop de handeling gericht is, terwijl de uitvoerder niet wordt genoemd. Voorbeeld: Aftalen bliver dokumenteret. — “De overeenkomst wordt vastgelegd.” De delen worden verbonden door at: Jeg vil helst have geeft de voorkeur van de spreker aan, en at vurderingen bliver dokumenteret geeft aan wat die voorkeur inhoudt. Samen betekent de zin: “Ik heb liever dat de beoordeling wordt vastgelegd.”

6. Det giver mening, eftersom ansvaret bør baseres på årsagen.

   Dat is logisch, omdat de verantwoordelijkheid gebaseerd moet zijn op de oorzaak.

   Det giver mening

   Dat is logisch

   eftersom

   omdat

   ansvaret

   de verantwoordelijkheid

   bør

   moet

   baseres

   gebaseerd worden

   årsagen

   de oorzaak

   Uitgebreide uitleg

   Det giver mening betekent hier letterlijk ongeveer “dat geeft betekenis”, maar de vaste, natuurlijke betekenis is “dat is logisch” of “dat is begrijpelijk”. giver is de tegenwoordige tijd van give (“geven”): give → giver. In deze uitdrukking verwijst det niet noodzakelijk naar een specifiek zelfstandig naamwoord; het is het grammaticale onderwerp van de vaste beoordeling “dat is logisch”. Als zelfstandig naamwoord betekent mening onder meer “betekenis” of “opvatting”; in deze combinatie gaat het om “betekenis/logica”. eftersom is een onderschikkend voegwoord met de betekenis “omdat” of “aangezien”. Het leidt hier de redengevende bijzin in. De volgorde in die bijzin blijft Deens: onderwerp, modaal werkwoord en daarna het werkwoordelijke deel. ansvaret betekent hier “de verantwoordelijkheid”. De basisvorm is ansvar (“verantwoordelijkheid”); de uitgang -et markeert de bepaalde vorm bij dit onzijdige woord: ansvar → ansvaret. De bepaalde vorm is passend omdat de zin verwijst naar de relevante verantwoordelijkheid in deze situatie, zonder een meervoud uit te drukken. bør betekent hier “moet” in de zin van “hoort te” of “zou moeten”. Het is een modaal werkwoord. Na bør staat in deze constructie het volgende werkwoord zonder at: bør baseres = “moet gebaseerd worden”. Bør zelf krijgt in deze betekenis geen persoonsuitgang. baseres betekent “gebaseerd worden”. De basisvorm is basere (“baseren”); de uitgang -s vormt hier de passieve vorm. Daardoor is ansvaret het onderwerp dat een basis krijgt, terwijl niet wordt gezegd wie die basis legt. Vergelijk als voorbeeld: Afgørelsen bør baseres på fakta. — “De beslissing moet gebaseerd worden op feiten.” årsagen betekent “de oorzaak”. De basisvorm is årsag; årsagen is de bepaalde vorm van dit gemeenschappelijke-geslacht-woord: årsag → årsagen. Het woord staat na på, want baseres på is de combinatie “gebaseerd zijn op”. De hele zin wordt dus opgebouwd als: Det giver mening (“Dat is logisch”), eftersom (“omdat”), ansvaret (“de verantwoordelijkheid”) bør baseres (“moet gebaseerd worden”) på årsagen (“op de oorzaak”). Samen betekent dit: “Dat is logisch, omdat de verantwoordelijkheid gebaseerd moet zijn op de oorzaak.”

7. Jeg kan sende billeder sammen med vedligeholdelsesanmodningen.

   Ik kan foto's meesturen met het onderhoudsverzoek.

   Jeg kan

   ik kan

   sende

   meesturen

   billeder

   foto’s

   sammen med

   samen met

   vedligeholdelsesanmodningen

   het onderhoudsverzoek

   Uitgebreide uitleg

   Jeg kan: jeg is de Deense persoonlijke vorm voor “ik”. kan is de tegenwoordige vorm van kunne (“kunnen”) en drukt hier mogelijkheid of vermogen uit. Het werkwoord verandert in het Deens niet mee met de persoon of het meervoud: jeg kan, du kan, de kan. Na een modaal werkwoord staat het volgende werkwoord in de infinitief, dus kan sende, niet een vervoegde vorm van sende. sende: de basisvorm betekent “sturen” of “verzenden”. In deze zin krijgt het samen met sammen med de concrete betekenis “meesturen”: de foto’s worden met het onderhoudsverzoek meegestuurd. De vorm blijft hier de infinitief omdat hij na kan staat. Bijvoorbeeld: Jeg kan sende filen. — “Ik kan het bestand sturen.” billeder: dit is het meervoud van billede, “beeld” of, zoals de vaste vertaling hier aangeeft, “foto”. Het onbepaalde meervoud heeft hier geen apart lidwoord: billeder; het bepaalde meervoud is billederne (“de foto’s”). sammen med: deze vaste voorzetseluitdrukking betekent “samen met” en verbindt wat wordt meegestuurd met de begeleidende zaak. Hier gaat het om de foto’s samen met het onderhoudsverzoek. vedligeholdelsesanmodningen: dit is een bepaald enkelvoudig samengesteld zelfstandig naamwoord: vedligeholdelse (“onderhoud”) + anmodning (“verzoek”), met de bepaalde uitgang -en. De hele vorm betekent “het onderhoudsverzoek”. Het bepaalde lidwoord zit dus aan het einde van het woord; het is niet een los woord vóór het zelfstandig naamwoord. Het onbepaalde enkelvoud is en vedligeholdelsesanmodning, en het meervoud is vedligeholdelsesanmodninger. Samen vormen de delen Jeg kan sende billeder (“Ik kan foto’s meesturen”), gevolgd door sammen med vedligeholdelsesanmodningen (“met het onderhoudsverzoek”). De volledige betekenis is: “Ik kan foto’s meesturen met het onderhoudsverzoek.”

8. Vedhæft dem venligst, og beskriv, hvordan problemet udviklede sig.

   Voeg ze alstublieft toe en beschrijf hoe het probleem zich heeft ontwikkeld.

   Vedhæft

   voeg toe

   dem

   ze

   venligst

   alstublieft

   beskriv

   beschrijf

   hvordan

   hoe

   problemet

   het probleem

   udviklede sig

   zich ontwikkelde

   Uitgebreide uitleg

   Vedhæft is de gebiedende wijs van vedhæfte (“bijvoegen”, vooral een bestand of ander materiaal aan een bericht toevoegen). De uitgang valt in deze vorm weg: vedhæfte → vedhæft. Voorbeeld: Vedhæft filen. — “Voeg het bestand toe.” dem is hier het objectpronomen “ze/hen”. De vorm geeft in het Deens niet zelfstandig aan wie of wat ermee bedoeld wordt; de concrete referent wordt in deze zin niet genoemd. Het pronomen staat na het werkwoord: Vedhæft dem — “Voeg ze toe.” venligst is een beleefdheidswoord met de betekenis “alstublieft”. Het maakt van het bevel geen andere tijd of grammaticale vorm, maar verzacht de formulering. Vedhæft filen, venligst. betekent bijvoorbeeld “Voeg het bestand alstublieft toe.” beskriv is de gebiedende wijs van beskrive (“beschrijven”): beskrive → beskriv. Het is een tweede bevel dat met og (“en”) aan het eerste is gekoppeld. Voorbeeld: Beskriv fejlen. — “Beschrijf de fout.” hvordan betekent “hoe” en leidt hier de bijzin in die beschrijft wat er moet worden beschreven. Het vraagt naar de wijze of het verloop, niet naar een persoon of een zaak. Vergelijk hvornår (“wanneer”), dat naar tijd vraagt. problemet betekent “het probleem”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van problem: et problem → problemet. De uitgang -et hoort bij dit onzijdige zelfstandig naamwoord en markeert hier bepaaldheid; hij is niet een uitgang van hvordan of van een werkwoord. udviklede sig bestaat uit de verleden tijd udviklede van udvikle (“ontwikkelen”) plus het wederkerende sig. In deze combinatie betekent het dat iets zich ontwikkelde of zich verder ontvouwde: het onderwerp van de bijzin is problemet. Voorbeeld: Problemet udviklede sig hurtigt. — “Het probleem ontwikkelde zich snel.” De verleden tijd plaatst die ontwikkeling vóór het moment van spreken. Samen vormen beskriv, hvordan problemet udviklede sig de opdracht “beschrijf hoe het probleem zich heeft ontwikkeld”. De eerste opdracht is Vedhæft dem venligst — “voeg ze alstublieft toe”; daarna volgt met og de tweede opdracht. De hele zin betekent dus: “Voeg ze alstublieft toe en beschrijf hoe het probleem zich heeft ontwikkeld.”