Plannen eerlijk en respectvol veranderen | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Plannen eerlijk en respectvol veranderen oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Jeg er nødt til at ændre vores planer, og jeg ville gerne sige det direkte til dig.

jai a neud tel e èn-dra woas plèe-na, o jai wè-la yè-na sie-a de di-rek-de tel dai. Ik moet onze plannen wijzigen en ik wilde het je rechtstreeks vertellen.

Jeg sætter pris på, at du siger det direkte i stedet for at sende en vag besked.

jai sè-da prees po, e doe sie-a de di-rek-de ie sdee-da fo e sè-na en wè besgee. Ik waardeer het dat je het me rechtstreeks vertelt in plaats van een vaag bericht te sturen.

Jeg har påtaget mig for meget, og jeg vil ikke dukke op helt udmattet.

jai ha po-tee-da mai fo mee-e, o jai wel e-ga doe-ga ob held oe-ma-da. Ik heb te veel op me genomen en ik wil niet uitgeput komen opdagen.

Jeg er skuffet, men hvis vi tvinger det igennem, bliver dagen nok sværere.

jai a skoefa, men wes wie twing-a de ie-nem, blie-a dè-en nog swè-a. Ik ben teleurgesteld, maar het zou de dag waarschijnlijk moeilijker maken als we ons ertoe dwongen.

Jeg burde have vurderet, hvor meget jeg kunne klare, før jeg sagde ja.

jai boe-a hè-wa wo-de-da, woa mee-e jai koe-na klè-a, feu-a jai sè-a yai. Ik had moeten nagaan wat ik aankon voordat ik instemde.

Det sker, især når alt føles, som om det haster.

de sge-a, ie-sèa noa al(d) feu-les som om de hès-da. Dat gebeurt, vooral als alles dringend lijkt.

Kunne vi i stedet lave noget enklere, når vi mødes?

koe-na wie ie sdee-da lee-wa noo-e eng-la-a, noa wie meu-es? Kunnen we in plaats daarvan iets eenvoudigers doen als we elkaar zien?

Det ville være lettere for os begge at håndtere.

de wè-la wè-a lè-da fo oos bo-la e hon-tea. Dat zou voor ons allebei gemakkelijker te hanteren zijn.

Woord voor woord

Jeg “Jeg” betekent hier “ik” en is het onderwerp van de zin. Gebruik het vóór een werkwoord om jezelf als handelende persoon aan te geven, zoals in “Jeg er nødt til at ændre vores planer”. In een direct gesprek gebruik je deze vorm wanneer je over je eigen situatie of beslissing spreekt.

er “er” betekent hier “ben” en beschrijft de toestand van de spreker in “Jeg er nødt til”. Gebruik “er” met een persoon of situatie om een toestand of omstandigheid uit te drukken. Deze vorm past bijvoorbeeld bij het duidelijk uitleggen van een verplichting.

nødt til “nødt til” drukt uit dat iemand iets moet doen omdat er weinig of geen alternatief is. In deze constructie geeft “nødt” de gedwongen noodzaak aan en verbindt “til” die noodzaak met de infinitiefgroep “at ændre”. Gebruik het patroon “Jeg er nødt til at” wanneer je uitlegt waarom je een actie moet ondernemen.

at “at” markeert hier de infinitief in “at ændre” en heeft de functie van “om te”. Het staat vóór het werkwoord in de infinitief en volgt hier op “nødt til”. Gebruik “at” dus als onderdeel van een patroon zoals “nødt til at”.

ændre “ændre” betekent hier “veranderen” of “wijzigen” en verwijst naar het aanpassen van de gezamenlijke plannen. Het staat in “at ændre vores planer”, met “vores planer” als datgene wat verandert. Gebruik deze vorm wanneer je een plan, afspraak of andere situatie wilt aanpassen.

vores “vores” betekent “onze” en geeft aan dat de plannen van de spreker en de gesprekspartner zijn. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord “planer” in “vores planer”. Gebruik deze vorm om gezamenlijk bezit of een gedeelde afspraak aan te geven.

planer “planer” betekent “plannen” en verwijst hier naar de gezamenlijke afspraken of activiteiten. In “vores planer” wordt het gekoppeld aan het bezittelijke “vores”. Gebruik het wanneer je over meerdere geplande activiteiten of afspraken spreekt.

og “og” betekent “en” en verbindt hier twee mededelingen: de plannen moeten veranderen en de spreker wilde dat rechtstreeks vertellen. Het kan twee zinsdelen of volledige mededelingen verbinden. In een gesprek helpt het om opeenvolgende informatie samen te voegen.

ville “ville” betekent hier “wilde” in “jeg ville gerne sige det direkte til dig” en drukt een gewenste of voorgenomen handeling uit. Samen met “gerne” vormt het een beleefde manier om een intentie te formuleren. Gebruik het patroon “ville gerne” vóór een infinitief wanneer je vertelt wat je graag wilde doen.

gerne “gerne” betekent hier “graag” en maakt van “ville” de uitdrukking “ville gerne”, dus “graag willen”. Het staat vóór het werkwoord “sige” in “ville gerne sige”. Gebruik deze combinatie om een wens of bereidheid op een vriendelijke manier uit te drukken.

sige “sige” betekent hier “zeggen” of iemand iets vertellen. In “sige det direkte til dig” krijgt het de inhoud “det” en de ontvanger “til dig”. Gebruik het met een boodschap of informatie wanneer je iets aan iemand wilt meedelen.

det “det” betekent hier “het” of “dat” en verwijst naar de informatie die de spreker rechtstreeks wil vertellen. In “sige det direkte til dig” is het datgene wat gezegd wordt; aan het begin van een zin verschijnt dezelfde vorm als “Det”. Gebruik het bijvoorbeeld om terug te verwijzen naar een eerder genoemde kwestie.

direkte “direkte” betekent hier “rechtstreeks” en beschrijft dat de boodschap zonder omweg aan de andere persoon wordt meegedeeld. Het hoort in “sige det direkte til dig” bij de manier van spreken. Gebruik het wanneer je benadrukt dat je iets persoonlijk en duidelijk zegt.

dig “dig” betekent hier “jou” en is de persoon aan wie de informatie wordt verteld in “til dig”. Het staat na “til” als ontvanger van de mededeling. Gebruik deze vorm wanneer je rechtstreeks tegen één persoon spreekt.

sætter pris på “sætter pris på” betekent als geheel “waarderen”. In deze uitdrukking geeft “sætter” het handelen aan, “pris” de waarde die ergens aan wordt toegekend en “på” maakt de vaste verbinding compleet. Gebruik het patroon “Jeg sætter pris på, at” om waardering uit te spreken voor wat iemand doet, zoals in “Jeg sætter pris på, at du siger det direkte”.

du “du” betekent “je” of “jij” en is hier het onderwerp van “du siger det direkte”. Het staat vóór het werkwoord wanneer je de gesprekspartner aanspreekt als degene die iets doet. Gebruik het in directe gesprekken met één persoon.

i stedet “i stedet” betekent hier “in plaats daarvan” en verwijst naar een alternatief voor het sturen van een vaag bericht. “i” betekent “in” en “stedet” betekent “de plaats”, maar samen vormt de uitdrukking de betekenis “in plaats daarvan”. Gebruik vooral het patroon “i stedet for” om een alternatief tegenover een eerdere mogelijkheid te plaatsen.

for “for” betekent hier “in plaats van” als onderdeel van “i stedet for at sende”. Het verbindt de genoemde keuze met de handeling die niet wordt gedaan. Gebruik het patroon “i stedet for at” vóór een infinitief wanneer je een alternatief beschrijft.

sende “sende” betekent hier “sturen” en verwijst naar het versturen van een bericht. Het staat in “at sende en vag besked”, dus met “en vag besked” als wat wordt gestuurd. Gebruik het bij berichten, documenten of andere zaken die je naar iemand verzendt.

en “en” is hier het onbepaalde lidwoord bij “besked” en betekent “een”. Het introduceert één niet nader bepaald bericht in “en vag besked”. Gebruik het vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je naar een niet-specifiek enkelvoudig ding verwijst.

vag “vag” betekent hier “vaag” en beschrijft een bericht dat niet duidelijk of concreet genoeg is. Het staat vóór “besked” in “en vag besked”. Gebruik het wanneer informatie weinig details geeft of ruimte laat voor verschillende interpretaties.

besked “besked” betekent “bericht” en verwijst hier naar een schriftelijke of korte mededeling. In “en vag besked” wordt het nader omschreven als vaag. Gebruik het wanneer je over een bericht of mededeling aan iemand spreekt.

har “har” betekent hier “heb” en vormt samen met “påtaget” de voltooide werkwoordgroep “har påtaget mig”. Het helpt om een eerder op je genomen verplichting als afgeronde handeling te beschrijven. Gebruik het patroon “har” gevolgd door een voltooid werkwoord wanneer je zo’n afgeronde handeling benoemt.

påtaget mig “har påtaget mig” betekent hier “heb op me genomen”: de spreker heeft zichzelf te veel verplichtingen of taken gegeven. “påtaget” beschrijft het op zich nemen en “mig” verwijst naar de spreker als degene die dit op zich heeft genomen; samen horen ze bij “for meget”. Gebruik “har påtaget mig” wanneer je verantwoordelijkheid of werk beschrijft dat je zelf hebt aangenomen.

meget “meget” betekent hier “veel”, maar in de combinatie “for meget” betekent het “te veel”. Het geeft de hoeveelheid aan van wat de spreker op zich heeft genomen. Gebruik “for meget” wanneer een hoeveelheid boven een haalbare of gewenste grens ligt.

vil “vil” betekent hier “wil” en drukt de intentie van de spreker uit in “vil ikke dukke op”. Het staat vóór “ikke” en de infinitiefgroep “dukke op”. Gebruik het patroon “vil ikke” om te zeggen dat je iets niet van plan bent of niet wilt doen.

ikke “ikke” maakt de bedoeling in “vil ikke dukke op” negatief. Het staat hier tussen het modale werkwoord “vil” en de infinitiefgroep. Gebruik het om een handeling, wens of plan te ontkennen.

dukke op “dukke op” betekent hier “opdagen” of “verschijnen”, namelijk ergens aankomen zoals afgesproken. “dukke” geeft het verschijnen aan en “op” maakt deel uit van de vaste verbinding; samen betekent de uitdrukking dat iemand ergens komt. Gebruik “dukke op” wanneer je over iemands aankomst of aanwezigheid bij een afspraak spreekt.

helt “helt” betekent hier “helemaal” en versterkt “udmattet” in “helt udmattet”. Het maakt duidelijk dat de uitputting volledig is. Gebruik het vóór een toestand of bijvoeglijke beschrijving wanneer je die sterk wilt benadrukken.

udmattet “udmattet” betekent “uitgeput” en beschrijft de toestand waarin de spreker niet wil aankomen. Het staat na “helt” in “helt udmattet”. Gebruik het om een zeer laag energieniveau na inspanning of overbelasting te beschrijven.

skuffet “skuffet” betekent “teleurgesteld” en beschrijft hier de reactie van de gesprekspartner op het wijzigen van de plannen. Het geeft een emotionele toestand aan in “Jeg er skuffet”. Gebruik het wanneer een verwachting of afspraak niet uitkomt.

men “men” betekent “maar” en zet de teleurstelling tegenover de beoordeling dat doorgaan de dag waarschijnlijk moeilijker zou maken. Het verbindt twee inhoudelijk tegengestelde mededelingen. Gebruik het om een nuancering of tegenwerping in een gesprek in te leiden.

hvis “hvis” betekent hier “als” en leidt de voorwaarde in “hvis vi tvinger det igennem”. De daaropvolgende handeling is de voorwaarde voor het gevolg dat de dag moeilijker wordt. Gebruik “hvis” vóór een voorwaardelijke bijzin.

vi “vi” betekent “we” en verwijst naar de spreker en de gesprekspartner samen. In “hvis vi tvinger det igennem” is het onderwerp van de gezamenlijke handeling. Gebruik het wanneer beide gesprekspartners bij een actie betrokken zijn.

tvinger “tvinger” betekent hier “dwingt” of “drukt door” en beschrijft het geforceerd laten doorgaan van de plannen. In combinatie met “igennem” vormt het de uitdrukking “tvinger det igennem”. Gebruik deze vorm wanneer iemand een plan ondanks bezwaren toch wil laten doorgaan.

igennem “igennem” betekent letterlijk “erdoorheen” en maakt in “tvinger det igennem” duidelijk dat iets tot uitvoering wordt doorgedrukt. De betekenis hier ontstaat uit de hele verbinding met “tvinger” en “det”. Gebruik “igennem” in deze verbinding wanneer een besluit of plan ondanks moeilijkheden wordt doorgezet.

bliver “bliver” betekent hier “wordt” en beschrijft de verandering naar een moeilijkere dag in “bliver dagen nok sværere”. Het staat vóór de beschrijving “sværere”. Gebruik het patroon “bliver” plus een beschrijving wanneer je aangeeft dat iets een bepaalde toestand krijgt.

dagen “dagen” betekent “de dag” en verwijst hier naar de dag waarop de gezamenlijke activiteit zou plaatsvinden. In “bliver dagen nok sværere” is het datgene waarvan de toestand wordt beschreven. Gebruik deze vorm wanneer je naar een specifieke dag in de besproken situatie verwijst.

nok “nok” betekent hier “waarschijnlijk” en verzacht de voorspelling over de dag. Het staat in “bliver dagen nok sværere” als een inschatting, niet als absolute zekerheid. Gebruik het wanneer je een waarschijnlijke conclusie of verwachting uitspreekt.

sværere “sværere” betekent “moeilijker” en beschrijft dat de dag zwaarder zou worden als de plannen worden doorgedrukt. Het staat na “bliver” in “bliver dagen nok sværere”. Gebruik deze vorm om iets met een andere situatie te vergelijken en een grotere moeilijkheid aan te geven.

burde “burde” betekent hier “zou moeten” en drukt achteraf uit dat de spreker iets eerder had moeten doen. In “burde have vurderet” gaat het om een niet-uitgevoerde beoordeling vóór de afspraak. Gebruik het patroon “burde have” om terug te kijken op een handeling die verstandiger of passender zou zijn geweest.

have “have” betekent hier “hebben” en vormt na “burde” de constructie “burde have vurderet”. Het helpt om naar een eerdere, achteraf beoordeelde handeling te verwijzen. Gebruik “burde have” vóór een voltooid werkwoord wanneer je achteraf een gemiste verantwoordelijkheid benoemt.

vurderet “vurderet” betekent hier “ingeschat” of “beoordeeld” en verwijst naar het bepalen van de eigen capaciteit. Het staat in “have vurderet, hvor meget jeg kunne klare”, waarbij de hoeveelheid daarna wordt uitgelegd. Gebruik het wanneer je vooraf nadenkt over wat haalbaar of passend is.

hvor “hvor” betekent hier “hoe” in de vraag naar de hoeveelheid in “hvor meget jeg kunne klare”. Het leidt samen met “meget” een bijzin in die de capaciteit specificeert. Gebruik het patroon “hvor meget” wanneer je naar een hoeveelheid of belastbaarheid vraagt.

kunne “kunne” betekent hier “kon” of “in staat was om” in “jeg kunne klare”. De vorm beschrijft wat de spreker op dat moment aankon. Gebruik “kunne” vóór een infinitief om vermogen of haalbaarheid uit te drukken, zoals in “kunne klare”.

klare “klare” betekent hier “aankunnen” of “verwerken” en verwijst naar de hoeveelheid die de spreker kon dragen. Het staat na “kunne” in “hvor meget jeg kunne klare”. Gebruik “kunne klare” wanneer je bespreekt of iemand een taak, hoeveelheid of belasting aankan.

før “før” betekent “voordat” en plaatst “jeg sagde ja” vóór het moment waarop de spreker instemde. Het leidt hier een bijzin met een gebeurtenis in de tijd in. Gebruik het patroon “før” plus een bijzin wanneer je een voorafgaand moment wilt aangeven.

sagde “sagde” betekent hier “zei” in de vaste combinatie “sagde ja”. Samen met “ja” betekent die combinatie dat de spreker instemde. Gebruik “sagde ja” wanneer je beschrijft dat iemand akkoord ging met een voorstel of plan.

ja “ja” betekent “ja” en vormt hier met “sagde” de uitdrukking “sagde ja”, dus instemmen. Het geeft de bevestiging of toestemming van de spreker aan. Gebruik het in een gesprek wanneer je akkoord gaat met wat wordt voorgesteld.

sker “sker” betekent “gebeurt” in “Det sker” en verwijst hier naar het feit dat mensen soms te veel toezeggen. Het is een gewone manier om een gebeurtenis of situatie te benoemen. Gebruik “Det sker” om iemand gerust te stellen dat een fout of voorval voorkomt.

især “især” betekent “vooral” en benadrukt hier de omstandigheid waarin dit gemakkelijk gebeurt: wanneer alles dringend lijkt. Het beperkt de nadruk tot een bijzonder relevante situatie. Gebruik het om één factor binnen een bredere groep of reeks extra te benadrukken.

når “når” betekent hier “wanneer” of “als” en leidt de omstandigheid in “når alt føles, som om det haster”. Het beschrijft een situatie die aanleiding geeft tot het genoemde gedrag. Gebruik “når” voor een tijdstip of terugkerende omstandigheid.

alt “alt” betekent “alles” en verwijst hier naar alle lopende zaken of omstandigheden die dringend lijken. Het is het onderwerp van “føles” in “alt føles, som om det haster”. Gebruik het wanneer je naar een geheel zonder uitzonderingen verwijst.

føles “føles” betekent hier “voelt” of “lijkt aan te voelen” en beschrijft hoe de hele situatie wordt ervaren. In “alt føles, som om det haster” gaat het niet om aanraken, maar om een indruk of beleving. Gebruik het met “som om” wanneer iets een bepaalde indruk wekt.

som om “som om” betekent als geheel “alsof” en leidt de indruk in “som om det haster”. “som” draagt de vergelijking bij en “om” leidt de voorgestelde omstandigheid in; samen maken ze een niet-letterlijke vergelijking. Gebruik het patroon “føles som om” om te zeggen dat iets de indruk wekt alsof een bepaalde situatie waar is.

haster “haster” betekent hier “dringend zijn” of “haast hebben” in de vaste uitdrukking “det haster”. Het beschrijft dat er weinig tijd lijkt te zijn en dat actie nodig lijkt. Gebruik “det haster” wanneer je wilt aangeven dat iets niet kan wachten.

lave “lave” betekent hier “doen” of “maken” in “lave noget enklere”. Het verwijst naar het organiseren van een eenvoudigere activiteit wanneer de twee personen elkaar zien. Gebruik “lave” met een activiteit of iets dat je samen uitvoert.

noget “noget” betekent “iets” en is hier het object van “lave” in “lave noget enklere”. Het verwijst naar een nog niet nader bepaalde activiteit. Gebruik “noget” wanneer je een onbepaalde zaak, activiteit of mogelijkheid bedoelt.

enklere “enklere” betekent “eenvoudiger” en beschrijft het alternatief dat de spreker voorstelt. Het staat na “noget” in “noget enklere”, zodat de voorgestelde activiteit minder ingewikkeld is. Gebruik het wanneer je een eenvoudiger optie tegenover een eerder plan plaatst.

mødes “mødes” betekent hier “elkaar ontmoeten” of “afspreken” en verwijst naar het moment waarop de twee personen samenkomen. In “når vi mødes” beschrijft het een gezamenlijke ontmoeting. Gebruik deze vorm wanneer twee of meer mensen elkaar op een afgesproken moment zien.

være “være” betekent “zijn” en staat in “ville være lettere” na “ville”. Het koppelt “det” aan de beschrijving “lettere”. Gebruik het patroon “ville være” om een mogelijke toekomstige of voorgestelde toestand te beschrijven.

lettere “lettere” betekent “gemakkelijker” en beschrijft waarom de eenvoudigere activiteit beter haalbaar zou zijn. Het staat na “være” in “Det ville være lettere”. Gebruik het om een optie te vergelijken met een moeilijkere of zwaardere mogelijkheid.

os “os” betekent “ons” en verwijst naar de twee personen samen in “for os begge”. Het staat na “for” als de groep voor wie iets gemakkelijker wordt. Gebruik het wanneer je naar jezelf en minstens één andere persoon als ontvangers of betrokkenen verwijst.

begge “begge” betekent “beiden” en benadrukt dat de uitspraak voor de twee personen geldt. In “for os begge” staat het direct na “os” om beide betrokkenen te omvatten. Gebruik het patroon “os begge” wanneer je specifiek naar twee personen samen verwijst.

håndtere “håndtere” betekent hier “aankunnen” of “omgaan met” en verwijst naar het praktisch beheersen van de voorgestelde activiteit. In “lettere for os begge at håndtere” is het datgene wat voor beiden gemakkelijker wordt. Gebruik “at håndtere” wanneer je uitlegt dat iemand een taak, situatie of verantwoordelijkheid kan beheren.

Grammatica

være nødt til at + infinitiv

Jeg er nødt til at sige det direkte.

jai a neud tel e sie-a de di-rek-de.

Ik moet het rechtstreeks zeggen.

Na er nødt til volgt at + de infinitief. Dit betekent dat je iets moet doen.

i stedet for at + infinitiv

Vi mødes i stedet for at sende en besked.

wie meu-es ie sdee-da fo e sè-na en besgee.

We ontmoeten elkaar in plaats van een bericht te sturen.

Na i stedet for volgt at + de infinitief wanneer je twee handelingen vergelijkt.

Deens woordenschat

besked zelfstandig naamwoord

besgee bericht

Geslacht: common

en vag besked

direkte bijwoord

di-rek-de rechtstreeks

sige det direkte

er nødt til uitdrukking

a neud tel moeten

Jeg er nødt til at ændre vores planer

for meget uitdrukking

fo mee-e te veel

påtaget mig for meget

i stedet for voorzetsel

ie sdee-da fo in plaats van

i stedet for at sende en vag besked

planer zelfstandig naamwoord

plèe-na plannen

vores planer

påtaget werkwoord

po-tee-da op zich genomen

Jeg har påtaget mig for meget

sende werkwoord

sè-na sturen

at sende en vag besked

sige werkwoord

sie-a zeggen

jeg ville gerne sige det direkte

sætter pris på uitdrukking

sè-da prees po waarderen

Jeg sætter pris på, at du siger det direkte

vag bijvoeglijk naamwoord

wè vaag

Geslacht: common

en vag besked

ændre werkwoord

èn-dra wijzigen

at ændre vores planer

Quiz

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

zeggen

Antwoord tonen

sige

wijzigen

Antwoord tonen

ændre

sturen

Antwoord tonen

sende

plannen

Antwoord tonen

planer