Inschrijven voor een wandeltocht | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Wie viel kostet die Teilnahme an der Wanderung?

   Hoeveel kost het om aan de wandeltocht mee te doen?

   Wie viel

   hoeveel

   kostet

   kost

   Teilnahme

   deelname

   Wanderung

   wandeltocht

   Uitgebreide uitleg

   Wie viel vraagt hier naar de hoogte van een bedrag: “hoeveel kost het?”. viel gebruik je bij een niet-afgebakende hoeveelheid; bij een telbaar meervoud staat wie viele, bijvoorbeeld: Wie viele Personen kommen? — “Hoeveel personen komen?” kostet is de vorm van kosten in de tegenwoordige tijd voor een enkelvoudig onderwerp. Hier is die Teilnahme het onderwerp, daarom staat er kostet. Het patroon Wie viel kostet ...? is een herbruikbare manier om naar een prijs of bedrag te vragen. Voorbeeld: Wie viel kostet das Ticket? — “Hoeveel kost het ticket?” Teilnahme betekent hier “deelname”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Teilnahme. Een belangrijk patroon is die Teilnahme an + datief: deelname aan iets. In deze zin wordt dat die Teilnahme an der Wanderung. Wanderung betekent hier “wandeltocht” of “wandeling” en is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Wanderung. Na an staat hier de datiefvorm der Wanderung; der is dus de vorm van het lidwoord bij dit vrouwelijke zelfstandig naamwoord in deze constructie. Voorbeeld: Die Wanderung beginnt um neun Uhr. — “De wandeltocht begint om negen uur.” Samen vormen de delen de vraag Wie viel kostet die Teilnahme an der Wanderung?: “Hoeveel kost de deelname aan de wandeltocht?”, natuurlijk weergegeven als “Hoeveel kost het om aan de wandeltocht mee te doen?” De vraag gaat dus over het te betalen bedrag voor deelname aan die wandeltocht.

2. Für Einwohner der Stadt ist es kostenlos.

   Voor inwoners van de stad is het gratis.

   Für

   voor

   Einwohner

   inwoners

   Stadt

   stad

   ist

   is

   es

   het

   kostenlos

   gratis

   Uitgebreide uitleg

   Für geeft hier aan voor wie iets geldt: “voor”. Het voorzetsel für regeert de accusatief. Een bruikbaar patroon is für + groep: Für Kinder ist der Eintritt kostenlos. — “Voor kinderen is de toegang gratis.” Einwohner betekent hier “inwoners”. Het zelfstandig naamwoord is der Einwohner in het enkelvoud en die Einwohner in het meervoud. In deze zin staat het meervoud, passend bij de algemene groep inwoners. Na für blijft de zichtbare meervoudsvorm Einwohner hetzelfde. Stadt betekent “stad”. Het is vrouwelijk: die Stadt. In der Stadt staat het in een genitiefrelatie met Einwohner: “van de stad”. Bij een vrouwelijk enkelvoud is de genitiefvorm van het lidwoord der. Einwohner der Stadt is dus een herbruikbaar patroon voor “inwoners van de stad”. ist is de derde persoon enkelvoud van sein, “zijn”. Hier verbindt het es met de eigenschap kostenlos: sein → ist, “zijn” → “is”. es betekent hier “het”. In combinatie met de voorafgaande vraag over de deelname aan de wandeltocht verwijst het naar die deelname: die is gratis voor inwoners van de stad. De vorm es is een derde persoon enkelvoudig voornaamwoord; de context bepaalt hier waarnaar het verwijst. kostenlos betekent “gratis”, dus zonder kosten. Het is een bijvoeglijk naamwoord en staat na ist als naamwoordelijk deel. Daarom krijgt het hier geen uitgang: Es ist kostenlos — “Het is gratis”. kostenlos betekent niet “het kost”; het beschrijft dat er geen kosten zijn. Samen vormt Für Einwohner der Stadt de doelgroep “voor inwoners van de stad”. ist es kostenlos zegt dat de deelname waarnaar in de context wordt verwezen gratis is. De volledige betekenis is: “Voor inwoners van de stad is het gratis.”

3. Wir möchten uns zusammen anmelden.

   Wij willen ons samen inschrijven.

   Wir möchten

   wij willen

   uns

   ons

   zusammen

   samen

   anmelden

   inschrijven

   Uitgebreide uitleg

   Wir möchten betekent hier dat de spreker namens een groep een wens uitdrukt: “wij willen graag”. möchten is de vorm voor de eerste persoon meervoud bij wir; het is de beleefde/wenselijke vorm van mögen, niet de gewone tegenwoordige vorm voor “willen”. Een bruikbaar patroon is Wir möchten + infinitief: Wir möchten warten. — “Wij willen graag wachten.” uns verwijst grammaticaal terug naar wir en is de wederkerende vorm voor de eerste persoon meervoud. Het hoort bij sich anmelden: degene die zich inschrijft, is dezelfde groep als degene die wir noemt. Vergelijk in een ander voorbeeld: Wir waschen uns. — “Wij wassen ons.” zusammen is een bijwoord en betekent “samen”: de handeling gebeurt gezamenlijk. Het verandert niet mee met persoon of aantal. Bijvoorbeeld: Wir lernen zusammen. — “Wij leren samen.” anmelden betekent hier “inschrijven” of “aanmelden”. Het is een scheidbaar werkwoord: in een hoofdzin staat de persoonsvorm van anmelden gesplitst, zoals in Wir melden uns an. In deze constructie staat het werkwoord echter als infinitief achteraan en blijft het aaneengeschreven: möchten ... anmelden. Het wederkerende patroon is sich anmelden; met wir wordt dat uns anmelden. Samen vormen de delen Wir möchten uns zusammen anmelden. de betekenis: “Wij willen ons samen inschrijven.” Wir möchten geeft de wens aan, uns anmelden benoemt de wederkerende inschrijving, en zusammen maakt duidelijk dat de inschrijving gezamenlijk gebeurt.

4. Bitte schreiben Sie Ihre Namen, Adressen und Telefonnummern auf dieses Formular.

   Schrijf alstublieft uw namen, adressen en telefoonnummers op dit formulier.

   Bitte

   alstublieft

   schreiben

   schrijven

   Sie

   u

   Ihre

   uw

   Namen

   namen

   Adressen

   adressen

   Telefonnummern

   telefoonnummers

   auf

   op

   dieses

   dit

   Formular

   formulier

   Uitgebreide uitleg

   Bitte maakt het verzoek beleefd: “alstublieft”. Het kan ook aan het begin of einde van een verzoek staan. schreiben betekent hier “schrijven”. In een beleefd bevel gebruikt het Duits de infinitief samen met Sie: Schreiben Sie ... = “Schrijft u ...” / natuurlijk Nederlands: “Schrijf ... alstublieft.” Vergelijk als patroon: Bitte lesen Sie. = “Leest u alstublieft.” Sie is hier de formele aanspreekvorm “u”. Deze vorm wordt met een hoofdletter geschreven en gebruikt dezelfde vorm voor één persoon en meerdere personen; de context bepaalt hoeveel aangesproken personen er zijn. Ihre betekent hier “uw” en hoort bij de formele aanspreekvorm Sie. Het bezit betreft de daaropvolgende meervoudige zelfstandige naamwoorden. Voorbeeld: Ihre Adresse = “uw adres”; bij een meervoudig zelfstandig naamwoord staat hier Ihre. Namen betekent “namen”. Het is het meervoud van der Name — die Namen. Het meervoud heeft hier dus de uitgang -n. Voorbeeld: Bitte schreiben Sie Ihre Namen. = “Schrijf uw namen alstublieft.” Adressen betekent “adressen”: meervoud van die Adresse. Het meervoud krijgt -n: die Adresse → die Adressen. Telefonnummern betekent “telefoonnummers”: meervoud van die Telefonnummer. Het samengestelde woord bestaat uit Telefon + Nummer; het meervoud van het geheel is Telefonnummern. auf betekent hier “op” en geeft aan waar de informatie terechtkomt. Bij schreiben ... auf wordt een doel of oppervlak uitgedrukt. In het Duits staat het volgende naamwoordelijk deel daarom in de accusatief: auf dieses Formular. dieses betekent “dit” en verwijst naar het formulier dat wordt gebruikt. Het hoort bij het onzijdige das Formular; in de accusatief is de vorm eveneens dieses. Vergelijk: dieses Formular = “dit formulier”. Formular betekent “formulier”. Het is onzijdig: das Formular. Na auf staat het hier in de accusatief, maar bij dit onzijdige woord ziet het lidwoord of aanwijzend woord er in nominatief en accusatief hetzelfde uit: das Formular en auf dieses Formular. Samen vormen de delen Bitte schreiben Sie + Ihre Namen, Adressen und Telefonnummern + auf dieses Formular de betekenis: “Schrijf alstublieft uw namen, adressen en telefoonnummers op dit formulier.” Het is een formeel verzoek of een beleefde instructie om deze gegevens op het formulier te schrijven.

5. Sollen wir auch eine E-Mail-Adresse angeben?

   Moeten we ook een e-mailadres invullen?

   Sollen wir

   moeten we ...?

   auch

   ook

   E-Mail-Adresse

   e-mailadres

   angeben

   opgeven; vermelden

   Uitgebreide uitleg

   Sollen wir bevat sollen in de tegenwoordige tijd, eerste persoon meervoud. In deze vraag betekent het geheel “moeten we ...?” of “horen we ...?”, dus de spreker vraagt of de handeling voor hen vereist of gewenst is. wir is het onderwerp. In een Duitse ja-neevraag staat het vervoegde werkwoord voor het onderwerp. Voorbeeld: Soll ich warten? — “Moet ik wachten?” auch betekent hier “ook”. Het voegt het e-mailadres toe aan de andere gegevens die in de voorafgaande instructie op het formulier moeten worden gezet. Het woord verwijst dus naar een extra onderdeel van dezelfde handeling. E-Mail-Adresse is een samengesteld zelfstandig naamwoord: E-Mail + Adresse, oftewel “e-mailadres”. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk: die E-Mail-Adresse. Hier staat eine omdat het om één onbepaald e-mailadres gaat en het zelfstandig naamwoord als lijdend voorwerp in de vrouwelijke enkelvoudsvorm staat; bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord hebben nominatief en accusatief van het onbepaalde lidwoord dezelfde vorm eine. Het lidwoord moet hier niet als een afzonderlijk telwoord worden uitgelegd. Het meervoud is E-Mail-Adressen. angeben betekent hier “opgeven” of “vermelden”. Bij gegevens op een formulier kan dat in het Nederlands ook als “invullen” worden weergegeven. Het is een scheidbaar werkwoord: in een gewone hoofdzin staat het voorvoegsel los, zoals in Wir geben die Adresse an. — “We geven het adres op.” Na sollen blijft het als infinitief bij elkaar aan het einde staan: sollen ... angeben. Belangrijke vormen zijn gibt an (tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud), gab an (verleden tijd) en angegeben (voltooid deelwoord), bijvoorbeeld in hat angegeben — “heeft opgegeven”. Samen betekent Sollen wir auch eine E-Mail-Adresse angeben?: “Moeten we ook een e-mailadres invullen?” Sollen wir vraagt of de handeling nodig of gewenst is, auch voegt dit gegeven toe aan de andere formuliergegevens, en eine E-Mail-Adresse angeben benoemt wat men moet opgeven. Volgens de volgende context is dit onderdeel vrijwillig.

6. Dieser Teil ist freiwillig.

   Dat deel is optioneel.

   Dieser

   dat

   Teil

   deel

   ist

   is

   freiwillig

   optioneel

   Uitgebreide uitleg

   Dieser betekent hier “dat” volgens de vaste vertaling en staat bij Teil. Het is de vorm van het aanwijzend voornaamwoord dieser bij een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud dat hier onderwerp is: nominatief enkelvoud. De vorm verandert volgens geslacht, getal en naamval: bijvoorbeeld diese Frage (vrouwelijk enkelvoud) en diese Teile (meervoud). Enkelvoud alleen bepaalt dus niet de vorm. Teil betekent hier “deel”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Teil, meervoud die Teile. Het kan in andere contexten ook een onderdeel of gedeelte aanduiden; hier gaat het volgens de vaste vertaling om “dat deel”. ist is de derde persoon enkelvoud van sein (“zijn”) in de tegenwoordige tijd. De nuttige keten is: sein — ist — sind; ist gebruik je bij één persoon of zaak, terwijl sind onder andere bij een meervoudig onderwerp hoort. Voorbeeld: Der Teil ist wichtig. — “Het deel is belangrijk.” freiwillig betekent hier “optioneel” of “vrijwillig”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat na ist predicatief wordt gebruikt en daarom in deze zin geen uitgang krijgt. Een passend Duits tegenovergesteld woord is obligatorisch of verpflichtend (“verplicht”). Voorbeeld: Die Anmeldung ist freiwillig. — “De aanmelding is optioneel.” Samen vormen Dieser Teil (“dat deel”), ist (“is”) en freiwillig (“optioneel”) de zin Dieser Teil ist freiwillig. De volledige betekenis is: “Dat deel is optioneel.” Dat betekent hier dat het deel niet verplicht is.

7. Was schicken Sie, wenn wir eine hinzufügen?

   Wat stuurt u als we er een toevoegen?

   Was

   wat

   schicken

   sturen

   Sie

   u (beleefd)

   wenn

   als

   wir

   we

   eine

   een

   hinzufügen

   toevoegen

   Uitgebreide uitleg

   Was vraagt naar het object: “wat?”. Het staat hier aan het begin van de vraag. Vergelijk: Wer kommt? = “Wie komt?”; Was kommt? = “Wat komt?” schicken betekent hier “sturen”. De vorm is in deze vraag gelijk aan de infinitief, maar functioneert als persoonsvorm bij Sie: Sie schicken = “u stuurt” in de beleefde aanspreekvorm. In de verleden tijd staat bijvoorbeeld Sie schickten = “u stuurde”. Sie is de formele vorm voor “u”. In deze betekenis wordt Sie altijd met een hoofdletter geschreven en krijgt het de meervoudsvorm van het werkwoord: Sie schicken. Dat betekent niet dat de aangesprokene noodzakelijk meerdere personen zijn. wenn leidt hier een voorwaardelijke/tijdelijke bijzin in, vertaald als “als”. In zo’n Duitse bijzin staat de persoonsvorm achteraan. Patroon: wenn + onderwerp + ... + werkwoord. wir betekent “we/wij” en is de eerste persoon meervoud. In de tegenwoordige tijd heeft het werkwoord daarbij dezelfde vorm als de infinitief: wir schicken = “we sturen”. eine is hier een zelfstandig gebruikt onbepaald voornaamwoord: “er een”. De vorm is vrouwelijk enkelvoud in de accusatief; het woord waarnaar het verwijst wordt door de vaste zin en de vertaling niet specifiek genoemd. eine geeft dus een niet nader bepaalde vrouwelijke zaak aan; een onbepaald voornaamwoord stelt op zichzelf geen rekenkundige telling vast. hinzufügen betekent “toevoegen”. Het is een scheidbaar werkwoord: in een hoofdzin kan het voorvoegsel loskomen, bijvoorbeeld Wir fügen eine hinzu = “We voegen er een aan toe.” In deze wenn-bijzin blijft het geheel aan het einde staan: wir eine hinzufügen. Samen vormt Was schicken Sie de vraag “Wat stuurt u?”. Daarna specificeert wenn wir eine hinzufügen de voorwaarde: “als we er een toevoegen”. De volledige betekenis is dus: “Wat stuurt u als we er een toevoegen?”

8. Wir schicken den Zeitplan für die nächste Veranstaltung.

   We sturen het programma van het volgende evenement.

   Wir

   wij

   schicken

   sturen

   Zeitplan

   tijdschema

   nächste

   volgende

   Veranstaltung

   evenement

   Uitgebreide uitleg

   Wir betekent hier “wij” en is het persoonlijk voornaamwoord in de eerste persoon meervoud. Het verwijst naar de groep die de handeling uitvoert; de precieze samenstelling van die groep wordt hier niet verder gespecificeerd. Vergelijk ich = “ik” en wir = “wij”. Voorbeeld: Wir lernen Deutsch. — “Wij leren Duits.” schicken betekent hier “sturen”. De vorm is in de tegenwoordige tijd dezelfde als de infinitief bij wir: wir schicken. Het werkwoord krijgt bij andere personen andere vormen, bijvoorbeeld du schickst — “jij stuurt”. Voorbeeld: Wir schicken eine Nachricht. — “Wij sturen een bericht.” Zeitplan betekent “tijdschema” of “programma”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Zeitplan. In deze zin staat het als lijdend voorwerp na schicken, daarom verschijnt het met het accusatief-lidwoord den: den Zeitplan. Het is een samenstelling van Zeit (“tijd”) en Plan (“plan”), maar als geheel duidt het op een schema met geplande tijden of onderdelen. nächste betekent hier “volgende”: het gaat om de eerstvolgende gebeurtenis in een reeks. De vorm hoort bij Veranstaltung: die nächste Veranstaltung. nächste is hier de verbogen vorm van nächst; na het vrouwelijke lidwoord die krijgt het bijvoeglijk naamwoord deze uitgang. In andere contexten kan näher de vergrotende trap van nah zijn, maar nächste in deze woordgroep betekent niet simpelweg “dichterbij”; het markeert de volgende in de volgorde. Voorbeeld: Das nächste Treffen ist am Montag. — “De volgende bijeenkomst is op maandag.” Veranstaltung betekent “evenement” of “bijeenkomst” en is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Veranstaltung. Na für staat deze woordgroep in de accusatief; bij het vrouwelijke lidwoord blijft de vorm die: für die nächste Veranstaltung. Voorbeeld: Die Veranstaltung beginnt um acht Uhr. — “Het evenement begint om acht uur.” Samen vormen den Zeitplan en für die nächste Veranstaltung de inhoud en het doel van de handeling: iemand stuurt het tijdschema voor het volgende evenement. De hele zin Wir schicken den Zeitplan für die nächste Veranstaltung. betekent dus: “Wij sturen het programma/tijdschema voor het volgende evenement.”