Een vergadering voorbereiden | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Sind die Notizen für das Meeting fertig?

   Zijn de notities voor de vergadering klaar?

   Sind

   zijn

   Notizen

   notities

   für

   voor

   Meeting

   vergadering; meeting

   fertig

   klaar

   Uitgebreide uitleg

   Sind is de vervoegde vorm van sein (zijn) voor de derde persoon meervoud: sie sind. In een ja/nee-vraag staat dit werkwoord vóór het onderwerp: Sind die Notizen ...? betekent letterlijk dat je vraagt of de notities klaar zijn. In een mededelende zin staat dezelfde combinatie in de gewone volgorde: Die Notizen sind fertig. — “De notities zijn klaar.” Notizen is het meervoud van Notiz (“notitie”). Het enkelvoud is die Notiz, het meervoud die Notizen; het achtervoegsel -en hoort hier dus bij de meervoudsvorm. Voorbeeld: Die Notizen sind wichtig. — “De notities zijn belangrijk.” für leidt een bepaling in die aangeeft waarvoor iets bedoeld is of waarop het betrekking heeft. Na für staat in het Duits de accusatief; bij het meervoud ziet het lidwoord er hier echter hetzelfde uit als in andere gevallen: für die Notizen. Voorbeeld: Das ist für den Kurs. — “Dat is voor de cursus.” Meeting is een zelfstandig naamwoord voor een vergadering. In deze zin staat het na das: das Meeting; het meervoud is doorgaans die Meetings. De woordgroep für das Meeting betekent hier “voor de vergadering” en bepaalt welke notities bedoeld zijn. Voorbeeld: Das Meeting beginnt um neun. — “De vergadering begint om negen uur.” fertig is een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “klaar” of “af”. Na sein staat het hier als naamwoordelijk deel zonder uitgang: Die Notizen sind fertig. Het beschrijft de toestand van de notities; het betekent hier niet dat iemand ze noodzakelijkerwijs heeft afgemaakt. Voorbeeld: Der Bericht ist fertig. — “Het verslag is klaar.” Samen vormen de delen de ja/nee-vraag Sind die Notizen für das Meeting fertig?: Sind staat vooraan omdat het een vraag is, die Notizen is wat klaar zou zijn, für das Meeting specificeert waarvoor de notities dienen, en fertig benoemt hun toestand. De vaste betekenis is: “Zijn de notities voor de vergadering klaar?”

2. Sie liegen auf meinem Schreibtisch.

   Ze liggen op mijn bureau.

   Sie

   ze

   liegen

   liggen

   auf

   op

   meinem

   mijn

   Schreibtisch

   bureau

   Uitgebreide uitleg

   Sie betekent hier “ze” en verwijst naar meerdere personen of zaken; die lezing wordt door de vaste vertaling ondersteund. De hoofdletter staat hier omdat het woord aan het begin van de zin staat. In een andere context kan Sie ook een formeel “u” zijn, maar dat is hier niet de bedoelde betekenis. liegen is de tegenwoordige tijd van liegen bij sie in het meervoud: “ze liggen”. Het werkwoord beschrijft hier een toestand of plaats, niet het neerleggen zelf. Vergelijk: Sie liegt auf dem Tisch. — “Ze ligt op de tafel.” auf betekent hier “op” bij een vaste plaats. Voor een plaats waar iets zich bevindt, staat na auf in het Duits doorgaans de datief; voor beweging naar een oppervlak kan de accusatief volgen. Voorbeeld: Ich lege das Buch auf den Tisch. — “Ik leg het boek op de tafel.” meinem betekent hier “mijn” en staat bij een zelfstandig naamwoord in de datief enkelvoud. Het is de verbogen vorm van het bezittelijke woord mein; de uitgang wordt mede bepaald door de naamval en het grammaticale geslacht van het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: auf meinem Tisch — “op mijn tafel”. Schreibtisch betekent “bureau” of “schrijftafel”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Schreibtisch. Na auf voor een vaste plaats krijgt het de datief enkelvoud: auf meinem Schreibtisch. Het meervoud is Schreibtische. Samen vormen Sie liegen het onderwerp en de toestand “ze liggen”. auf meinem Schreibtisch geeft de plaats aan: “op mijn bureau”. De volledige zin betekent dus: “Ze liggen op mijn bureau.”

3. Gibt es eine Kopie für mich?

   Is er een kopie voor mij?

   Gibt es

   is er

   eine

   een

   Kopie

   kopie

   für mich

   voor mij

   Uitgebreide uitleg

   Gibt es vormt hier een vaste vraagconstructie om te vragen of iets bestaat of beschikbaar is: “is er …?”. Gibt is de vorm van geben (“geven”) voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. In deze constructie heeft es geen concrete persoon of zaak als referent; het is het formele onderwerp in de structuur es gibt + .... Bijvoorbeeld: Gibt es hier Kaffee? — “Is hier koffie?” eine hoort bij het zelfstandig naamwoord Kopie. Het is het onbepaalde lidwoord bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. In es gibt eine Kopie staat de naamwoordgroep in de accusatief; bij het vrouwelijke enkelvoud ziet eine er in de nominatief en accusatief hetzelfde uit. Het lidwoord zegt hier niet op zichzelf dat er precies één kopie is; het introduceert een niet nader bepaalde kopie. Kopie betekent hier “kopie”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Kopie, meervoud die Kopien. De combinatie eine Kopie betekent dus “een kopie”. Bijvoorbeeld: Ich brauche eine Kopie. — “Ik heb een kopie nodig.” für mich betekent “voor mij”. Für is een voorzetsel dat de accusatief vraagt. Mich is de accusatiefvorm van ich (“ik”): ich als onderwerp, mich na für of in andere accusatiefposities. Bijvoorbeeld: Das ist für mich. — “Dat is voor mij.” Samen is Gibt es eine Kopie für mich? een vraag of er een kopie voor de spreker beschikbaar of bestemd is: “Is er een kopie voor mij?” De volgorde is de gewone vraagvolgorde met de persoonsvorm vooraan: Gibt es + de zaak waarnaar gevraagd wordt, eine Kopie, gevolgd door de bestemming of begunstigde, für mich.

4. Hier ist eine.

   Hier is er een.

   Hier

   hier

   ist

   is

   eine

   een

   Uitgebreide uitleg

   Hier betekent hier “op deze plaats” en staat aan het begin van de zin. Voorbeeld: Hier ist der Schlüssel. — “Hier is de sleutel.” ist is de tegenwoordige-tijdsvorm van sein (“zijn”) voor de derde persoon enkelvoud. De vorm sein → ist gebruik je bijvoorbeeld met een enkelvoudig onderwerp: Die Kopie ist hier. — “De kopie is hier.” eine staat hier zelfstandig: het bijbehorende zelfstandig naamwoord wordt niet herhaald. De vorm is hier de vrouwelijke enkelvoudsvorm in de nominatief; door de eerdere vraag over eine Kopie is “een kopie” de ondersteunde referentie in deze context. Vergelijk met het uitgeschreven patroon: Hier ist eine Kopie. — “Hier is een kopie.” Samen vormen Hier, ist en eine de betekenis “Hier is er een.” De plaatsaanduiding komt eerst, ist drukt “is” uit, en eine verwijst zelfstandig naar het bedoelde exemplaar zonder het zelfstandig naamwoord opnieuw te noemen.

5. Was besprechen wir heute?

   Wat bespreken we vandaag?

   Was

   wat

   besprechen

   bespreken

   wir

   we

   heute

   vandaag

   Uitgebreide uitleg

   Was vraagt hier naar het ding of onderwerp dat besproken wordt: “wat?”. Het is een vraagwoord en geen aanwijzing voor een bepaalde persoon. Vergelijk wer (“wie”), dat naar een persoon vraagt. besprechen betekent “bespreken” en is de basisvorm van het werkwoord. In de tegenwoordige tijd krijgt het een vorm die bij het onderwerp past: ich bespreche, maar wir besprechen. In Wir besprechen den neuen Plan. staat den neuen Plan als rechtstreeks object bij dit werkwoord. wir is het persoonlijk voornaamwoord voor de eerste persoon meervoud: “wij/we”. Het verwijst dus naar de spreker samen met minstens één andere persoon. In een vraag met was staat het onderwerp na het werkwoord: Was besprechen wir ...?. heute is een bijwoord van tijd en betekent “vandaag”. Het verandert niet naar persoon of getal. Voorbeeld: Heute besprechen wir den Plan. — “Vandaag bespreken we het plan.” Samen vormen de delen de vraag Was besprechen wir heute?: Was vraagt naar het object, besprechen is de vervoegde werkwoordsvorm bij wir, en heute bepaalt het tijdstip. De volledige betekenis is: “Wat bespreken we vandaag?”

6. Wir besprechen den neuen Plan.

   We bespreken het nieuwe plan.

   Wir

   wij

   besprechen

   bespreken

   neuen

   nieuwe

   Plan

   plan

   Uitgebreide uitleg

   Wir betekent hier “wij” en is de eerste persoon meervoud. Het verwijst in deze zin naar de groep die volgens de vertaling bespreekt; de vorm verandert niet door de naamval van het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. Vergelijk: Wir lesen. — “Wij lezen.” besprechen is het werkwoord “bespreken”. De vorm in Wir besprechen is de tegenwoordige tijd voor wir; het infinitief is eveneens besprechen. Het werkwoord neemt hier een lijdend voorwerp: wat besproken wordt, staat verderop in de zin. Voorbeeld: Wir besprechen den Termin. — “Wij bespreken de afspraak.” neuen hoort bij het bijvoeglijk naamwoord neu, “nieuw”. Hier beschrijft het Plan, dus de betekenis is “nieuw”. De uitgang -en is een verbogen vorm: den maakt duidelijk dat Plan mannelijk, enkelvoudig en lijdend voorwerp is, en na het bepaalde lidwoord krijgt het bijvoeglijk naamwoord hier deze uitgang. Vergelijk: ein neuer Plan — “een nieuw plan”; na ein staat de vorm neuer, niet neuen. Plan betekent “plan”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Plan. In deze zin staat het als enkelvoudig lijdend voorwerp na den: den Plan. Het meervoud is die Pläne, met een umlaut en de uitgang -e. Samen vormen de delen Wir besprechen + den neuen Plan: “Wij bespreken het nieuwe plan.” Het onderwerp is Wir, het werkwoord is besprechen, en den neuen Plan is datgene wat besproken wordt. De zin staat in de tegenwoordige tijd en beschrijft de bespreking zonder extra modaliteit of ontkenning.

7. Lass mich die Notizen lesen, bevor wir anfangen.

   Laat me de notities lezen voordat we beginnen.

   Lass mich

   laat me

   Notizen

   notities

   lesen

   lezen

   bevor

   voordat

   anfangen

   beginnen

   Uitgebreide uitleg

   Lass mich betekent hier: “laat me …”. Lass is de gebiedende wijs van lassen bij du; het betekent hier niet “laat achter”, maar “toestaan dat”. mich is de accusatiefvorm van ich en is degene die de handeling uitvoert. Het patroon is Lass mich + infinitief: Lass mich sprechen. — “Laat me spreken.” Notizen betekent hier “notities”. Het is het meervoud van die Notiz; het bepaalde lidwoord staat niet in dit citaat, maar de meervoudsvorm zelf herken je aan -en: eine Notiz — “een notitie”, mehrere Notizen — “meerdere notities”. lesen is de infinitief “lezen”. Na Lass mich blijft het volgende werkwoord in de infinitief staan: Lass mich die E-Mail lesen. — “Laat me de e-mail lezen.” In de vaste zin is lesen dus de handeling die de spreker wil uitvoeren. bevor betekent “voordat” en leidt een bijzin in. In zo’n Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde. bevor wir anfangen betekent letterlijk “voordat wij beginnen”. anfangen betekent “beginnen”. In wir anfangen is het de tegenwoordige tijd bij wir: wir fangen an — “wij beginnen”. Dit werkwoord is scheidbaar in een hoofdzin: Wir fangen jetzt an. In de bijzin na bevor blijft het als één vorm aan het einde staan: bevor wir anfangen. Samen ontstaat de betekenis: “Laat me de notities lezen voordat we beginnen.” Eerst wordt toestemming gevraagd voor het lezen; bevor we beginnen geeft aan wanneer dat lezen moet plaatsvinden. De volledige structuur is Lass mich + [voorwerp] + [infinitief], bevor + [onderwerp] + [werkwoord aan het einde].

8. Nimm dir eine Minute, bevor wir anfangen.

   Neem een minuut voordat we beginnen.

   Nimm dir

   neem voor jezelf

   Minute

   minuut

   bevor

   voordat

   wir

   wij

   anfangen

   beginnen

   Uitgebreide uitleg

   Nimm dir is een vaste, bruikbare combinatie in de informele gebiedende wijs. Nimm is de vorm van nehmen voor één aangesproken persoon; in de gebiedende wijs wordt het onderwerp du normaal niet uitgesproken. dir is hier de datiefvorm van het persoonlijke voornaamwoord voor diezelfde persoon en geeft aan dat de tijd voor jezelf wordt genomen. Vergelijk: Nimm dir Zeit. — Neem de tijd. Minute is een zelfstandig naamwoord: die Minute, meervoud die Minuten. In deze zin staat het in het enkelvoud na eine; samen betekent eine Minute hier een korte hoeveelheid tijd. Eine is hier het onbepaalde lidwoord bij dit vrouwelijke zelfstandig naamwoord en moet niet los van de context als een exact getal worden uitgelegd. Voorbeeld: Ich brauche eine Minute. — Ik heb een minuut nodig. bevor betekent voordat en leidt een bijzin in. In zo'n Duitse bijzin staat de persoonsvorm aan het einde. Het patroon is: bevor + onderwerp + ... + werkwoord. Voorbeeld: Bevor ich gehe, rufe ich dich an. — Voordat ik ga, bel ik je. wir is de vorm van het persoonlijke voornaamwoord voor de eerste persoon meervoud: wij. Het verwijst hier naar de groep waarvan de spreker deel uitmaakt, zonder dat de precieze samenstelling van die groep verder wordt genoemd. anfangen betekent beginnen. Het is een scheidbaar samengesteld werkwoord; de infinitief is anfangen, en in deze bijzin staat het als één geheel aan het einde. De vorm anfangen valt hier toevallig samen met de infinitief, maar is in wir anfangen de tegenwoordige tijd voor wir. Voorbeeld: Wir fangen um neun an. — Wij beginnen om negen uur. In de bijzin blijft het werkwoord bijeen: ..., bevor wir anfangen. Samen vormen de delen: Nimm dir eine Minute — neem voor jezelf een minuut/tijd — en bevor wir anfangen — voordat wij beginnen. De hele uiting is dus: Nimm dir eine Minute, bevor wir anfangen. — Neem een minuut voordat we beginnen. Het is een directe, informele aansporing aan één persoon.