Een zwakke internetverbinding thuis verbeteren | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Die Internetverbindung ist in diesem Zimmer schwach.

   De internetverbinding is zwak in deze kamer.

   Internetverbindung

   internetverbinding

   ist

   is

   diesem

   deze

   Zimmer

   kamer

   schwach

   zwak

   Uitgebreide uitleg

   Internetverbindung betekent hier “internetverbinding”. Het is een samengesteld Duits zelfstandig naamwoord: Internet + Verbindung. De vorm is hier enkelvoud; het meervoud is Internetverbindungen. ist is de tegenwoordige tijd van sein (“zijn”) bij de derde persoon enkelvoud. De basisvorm is sein; vergelijk: ich bin, du bist, sie ist. Voorbeeld: Die Verbindung ist stabil. — “De verbinding is stabiel.” diesem betekent hier “deze” in de vorm die bij de plaatsbepaling in diesem Zimmer hoort. Zimmer is onzijdig en staat hier in het enkelvoud. Omdat in een vaste locatie aangeeft, gebruikt het Duits hier de datief: in diesem Zimmer. Bij beweging naar binnen staat na in juist de accusatief, bijvoorbeeld: Ich gehe in dieses Zimmer. — “Ik ga deze kamer binnen.” Zimmer betekent “kamer”. Het is een onzijdig zelfstandig naamwoord: das Zimmer; het meervoud is die Zimmer. In diesem Zimmer krijgt het zelfstandig naamwoord zelf geen zichtbare datiefuitgang; de datief is vooral zichtbaar in diesem. schwach betekent hier “zwak” en beschrijft de toestand van de internetverbinding. Als predicatief bij sein krijgt het bijvoeglijk naamwoord geen uitgang: Die Verbindung ist schwach. De vergrotende trap is schwächer (“zwakker”) en de overtreffende trap am schwächsten (“het zwakst”). Voorbeeld: Das Signal ist schwach. — “Het signaal is zwak.” Samen vormt Die Internetverbindung ist in diesem Zimmer schwach de betekenis: “De internetverbinding is zwak in deze kamer.” Die Internetverbindung is het onderwerp, ist schwach beschrijft de toestand ervan en in diesem Zimmer geeft de plaats aan.

2. Der Router muss vielleicht kurz neu gestartet werden.

   De router moet misschien even opnieuw worden opgestart.

   Router

   router

   muss

   moet

   vielleicht

   misschien

   kurz

   even

   neu gestartet werden

   opnieuw worden opgestart

   Uitgebreide uitleg

   Router is hier een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Router; het meervoud is ook Router (bijvoorbeeld zwei Router). In deze zin gaat het om het apparaat dat opnieuw moet worden opgestart. muss is de derde persoon enkelvoud van müssen. Het drukt hier noodzakelijkheid uit: de router moet opnieuw worden opgestart. De volledige vervoeging in de tegenwoordige tijd is bijvoorbeeld ich muss, du musst, er/sie/es muss, wir müssen. Na een modaal werkwoord staat het andere werkwoord in de infinitief. vielleicht betekent hier misschien en maakt de uitspraak minder stellig: de spreker presenteert het opnieuw opstarten als een mogelijke noodzaak, niet als zekere informatie. Het is een bijwoord en verandert niet van vorm. kurz betekent letterlijk kort. Bij een handeling kan het, zoals hier, natuurlijk als even of kort worden weergegeven: het opnieuw opstarten zal maar kort duren. Het beschrijft hier niet de lengte van de router. neu gestartet werden is een passieve constructie van neu starten, opnieuw starten. gestartet is het voltooid deelwoord van starten, en werden vormt hier samen met dat deelwoord de lijdende vorm: de router ondergaat de handeling. neu geeft aan dat het starten opnieuw gebeurt. In een actieve zin zou je bijvoorbeeld zeggen: Jemand muss den Router neu starten. — Iemand moet de router opnieuw opstarten. Omdat muss een modaal werkwoord is, staat de passieve infinitief aan het einde: muss ... neu gestartet werden. De volgorde maakt duidelijk dat niet de router zelf iemand opstart, maar dat iemand de router opnieuw moet laten opstarten of opstarten. Samen betekent Der Router muss vielleicht kurz neu gestartet werden.: De router moet misschien even opnieuw worden opgestart. De zin is een neutrale, praktische formulering voor een mogelijke oplossing bij een probleem met de verbinding.

3. Soll ich ihn ausschalten und wieder einschalten?

   Zal ik hem uitzetten en weer aanzetten?

   Soll ich

   zal ik …?

   ihn

   hem

   ausschalten

   uitzetten

   einschalten

   aanzetten

   Uitgebreide uitleg

   Soll ich vormt hier een ja-neevraag met de betekenis “zal ik …?”. sollen is het werkwoord voor wat iemand hoort of van plan is te doen volgens een voorstel of instructie; soll is de vorm voor ich in de tegenwoordige tijd. In een hoofdzin staat de vervoegde vorm vooraan bij dit soort vraag: Soll ich warten? betekent “Zal ik wachten?” Het volgende werkwoord blijft in de infinitief. ihn is de mannelijke vorm van het persoonlijk voornaamwoord in de vierde naamval (accusatief): “hem”. In deze uitwisseling verwijst het, volgens de vaste vertaling en de vooraf genoemde router, naar de router. De basisvorm van dezelfde persoon is er (“hij”); na een werkwoord dat een rechtstreeks object neemt, wordt dat ihn. Voorbeeld: Ich sehe ihn. — “Ik zie hem.” ausschalten betekent hier “uitzetten”. Het is een scheidbaar samengesteld werkwoord: aus- draagt het idee van uit en schalten is het werkwoordelijke deel. In een gewone hoofdzin kan het prefix loskomen: Ich schalte den Router aus. — “Ik zet de router uit.” Na soll blijft het hele werkwoord als infinitief bij elkaar: Soll ich den Router ausschalten? — “Zal ik de router uitzetten?” einschalten betekent “aanzetten” of “inschakelen”. Ook dit is een scheidbaar samengesteld werkwoord, met ein- als prefix. Het bijbehorende gewone hoofdzinspatroon is Ich schalte ihn ein. — “Ik zet hem aan.” In de gegeven vraag blijft ook dit infinitief samen na soll. Samen bestaat de vraag uit Soll ich + object ihn + de twee handelingen ausschalten und wieder einschalten. wieder betekent hier “weer”: de spreker vraagt of hij het bedoelde apparaat eerst moet uitzetten en daarna opnieuw moet aanzetten. De vraagvorm maakt van die hele handeling een voorstel of verzoek om toestemming: “Zal ik hem uitzetten en weer aanzetten?”

4. Mach das und warte, bis die Statusleuchte wieder angeht.

   Doe dat en wacht tot het statuslampje weer aangaat.

   Mach das

   doe dat

   warte

   wacht

   Statusleuchte

   statuslampje

   wieder

   weer

   angeht

   aangaat

   Uitgebreide uitleg

   Mach das betekent hier “doe dat”. Mach is de gebiedende wijs van machen voor één aangesproken persoon; het onderwerp du wordt niet uitgesproken. In een formele aanspreekvorm zou Duits een andere vorm gebruiken, maar die staat hier niet. Das is een aanwijzend voornaamwoord en verwijst hier naar de handeling die in de situatie bedoeld is; de zin zelf specificeert die handeling niet verder. warte betekent “wacht”. Dit is de gebiedende wijs van warten voor één aangesproken persoon. Een bruikbaar patroon is Warte! (“Wacht!”) of Warte, bis ... (“Wacht tot ...”). Statusleuchte betekent “statuslampje”. Het is een samengesteld zelfstandig naamwoord: Status + Leuchte. Het lidwoord is die, dus Statusleuchte is grammaticaal vrouwelijk. In het meervoud staat Statusleuchten; het eerste deel blijft daarbij hetzelfde. wieder betekent “weer” of “opnieuw”. Het geeft hier aan dat de statuslamp opnieuw aangaat, dus dat dit eerder ook gebeurde of verwacht werd. Het is geen deel van het werkwoord angehen zelf en kan in andere zinnen ook bij andere werkwoorden staan, bijvoorbeeld: Sie kommt wieder. — “Ze komt weer.” angeht hoort bij het scheidbare werkwoord angehen, hier in de betekenis “aangaan” of “inschakelen” voor een lamp of vergelijkbaar apparaat. De vorm angeht is de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: die Statusleuchte geht an — “het statuslampje gaat aan”. In de bijzin na bis staat het hele werkwoord aan het einde: bis die Statusleuchte wieder angeht. Het voorvoegsel an- staat daar dus opnieuw vast aan geht; in een hoofdzin wordt het gescheiden: Die Statusleuchte geht wieder an. Samen vormen Mach das und warte twee bevelen die met und verbonden zijn: “Doe dat en wacht”. bis leidt de tijdsbijzin in: wacht totdat een bepaalde gebeurtenis plaatsvindt. In die Statusleuchte wieder angeht is die Statusleuchte het onderwerp, wieder geeft “opnieuw” aan, en angeht staat als werkwoord aan het einde van de bijzin. De volledige betekenis is daarom: “Doe dat en wacht tot het statuslampje weer aangaat.”

5. Die Seite lädt jetzt besser.

   De pagina laadt nu beter.

   Seite

   pagina

   lädt

   laadt

   jetzt

   nu

   besser

   beter

   Uitgebreide uitleg

   Seite betekent hier “pagina”. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk: die Seite. Het meervoud is die Seiten. In deze zin verwijst het volgens de vertaling naar een pagina, zonder dat verdere specificatie nodig is. lädt betekent hier dat de pagina laadt. De vorm hoort bij het werkwoord laden en is de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: die Seite lädt. Let op de klinkerwisseling in de tegenwoordige tijd: ich lade, maar er/sie/es lädt. In deze betekenis gaat het om het laden van een webpagina; laden kan in andere contexten ook “inladen” of “opladen” betekenen. jetzt betekent “nu” en plaatst het laden in het huidige moment. Het staat hier tussen de werkwoordsvorm en de vergelijking; samen met de andere woorden geeft het aan dat de pagina op dit moment op een betere manier laadt. besser betekent “beter”. Dit is de vergelijkende vorm van gut: gut – besser – am besten. De vorm vergelijkt de huidige werking met een eerdere of andere toestand, zonder hier precies te zeggen waarmee wordt vergeleken. Voor een expliciete vergelijking kun je bijvoorbeeld zeggen: Die Seite lädt besser als vorher. — “De pagina laadt beter dan eerst.” Samen vormen de woorden Die Seite (de pagina), lädt (laadt), jetzt (nu) en besser (beter) de betekenis: “De pagina laadt nu beter.” De tegenwoordige tijd beschrijft de huidige toestand; besser maakt duidelijk dat die toestand verbeterd is ten opzichte van een eerdere of andere toestand.

6. Wenn wir ihn auf ein offenes Regal stellen, hilft das vielleicht noch mehr.

   Hem op een open plank zetten helpt misschien nog meer.

   Wenn wir

   als wij

   ihn

   hem

   auf

   op

   offenes

   open

   Regal

   plank

   stellen

   zetten

   hilft

   helpt

   das

   dat

   vielleicht

   misschien

   noch

   nog

   mehr

   meer

   Uitgebreide uitleg

   Wenn wir opent een voorwaardelijke bijzin: wenn betekent hier “als”, en wir is de eerste-persoonsmeervoudsvorm “wij”. In een Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde. Voorbeeld: Wenn wir warten, ... = “Als wij wachten, ...”. ihn betekent hier “hem” en is de accusatiefvorm van het persoonlijke voornaamwoord voor een mannelijk enkelvoudig referent. De vorm contrasteert bijvoorbeeld met ihm (“aan/voor hem”, datief) en er (“hij”, nominatief). De vaste vertaling bevestigt dat het om “hem” gaat; ze specificeert niet wie die persoon of dat object is. auf ein offenes Regal beschrijft de plaats waarnaar iets wordt gezet. Bij een concrete verplaatsing naar een plaats gebruikt auf hier de accusatief. Regal is een onzijdig zelfstandig naamwoord; daarom luidt het onbepaalde lidwoord in deze vorm ein en krijgt het bijvoeglijk naamwoord de uitgang -es: ein offenes Regal. offenes betekent “open” en stemt af op Regal in geslacht, getal en naamval. Voorbeeld: ein offenes Fenster = “een open raam”. stellen betekent “zetten”, met de nadruk op iets rechtop plaatsen. Het is de infinitief die na wir in deze bijzin aan het einde staat. De verleden tijd is bijvoorbeeld stellte, terwijl het voltooid deelwoord gestellt is. Voor een zittend persoon of iets dat in een bepaalde houding wordt geplaatst kan Duits ook setzen gebruiken; dat is niet dezelfde keuze als stellen. hilft betekent hier “helpt”. Het is de derde-persoons enkelvoudsvorm van helfen; de stamvorm is helfen, bijvoorbeeld Das hilft. = “Dat helpt.” In deze zin is das het onderwerp van hilft. das verwijst hier naar de voorafgaande handeling als geheel: het hem op het open rek zetten. Het is dus niet noodzakelijk het zelfstandig naamwoord Regal dat wordt aangewezen. Als een demonstratief voor een onzijdig zelfstandig naamwoord kan das ook letterlijk “dat” betekenen, maar hier krijgt de voorafgaande situatie de rol van onderwerp. vielleicht verzacht de uitspraak tot “misschien”. Het drukt onzekerheid uit over het verwachte effect, niet over de voorwaarde zelf. noch mehr betekent samen “nog meer”. mehr is de vergelijkende vorm die “meer” betekent; noch versterkt die vergelijking tot “nog meer” of “zelfs meer”. Voorbeeld: Das hilft noch mehr. = “Dat helpt nog meer.” De volledige opbouw is: Wenn wir ihn auf ein offenes Regal stellen (“Als wij hem op een open rek zetten”) + hilft das vielleicht noch mehr (“helpt dat misschien nog meer”). De hele zin zegt dus: “Als wij hem op een open rek zetten, helpt dat misschien nog meer.”

7. Sollen wir ihn in die Nähe der Tür stellen?

   Zullen we hem bij de deuropening zetten?

   Sollen wir

   zullen we

   ihn

   hem

   in die Nähe

   in de buurt

   Tür

   deur

   stellen

   zetten

   Uitgebreide uitleg

   Sollen wir betekent hier: “zullen we …?” Het is een vraag met sollen in de eerste persoon meervoud. sollen staat vooraan omdat het een ja-neevraag is; wir is het onderwerp. Vergelijk: Sollen wir warten? = “Zullen we wachten?” In deze context vraagt de spreker om een voorstel of gezamenlijke beslissing, niet om een feitelijke verplichting. ihn betekent hier “hem” en verwijst naar het voorwerp dat in de voorafgaande context op een plank gezet zou kunnen worden. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm van het persoonlijke voornaamwoord in de vierde naamval: er wordt ihn wanneer hij het lijdend voorwerp is. Vergelijk: Ich sehe ihn. = “Ik zie hem.” in die Nähe geeft aan dat iets naar een positie in de buurt wordt geplaatst. in kan bij een beweging naar een plaats de vierde naamval krijgen; daarom staat hier die en niet der. De volledige plaatsbepaling wordt aangevuld door der Tür: in die Nähe der Tür = “in de buurt van de deur”. Tür betekent “deur”. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk: die Tür; na Nähe staat hier de tweede naamval der Tür, die de relatie “in de buurt van de deur” uitdrukt. Een bruikbaar voorbeeld is Die Tasche steht in der Nähe der Tür. = “De tas staat in de buurt van de deur.” stellen betekent hier “zetten”: iets rechtop of op een bepaalde plaats neerzetten. Het is een zwak werkwoord met de vormketen stellen – stellte – hat gestellt. Het verschilt van stehen, dat een toestand beschrijft: Ich stelle das Gerät dort hin. = “Ik zet het apparaat daar neer.” Samen vormen de delen de vraag Sollen wir ihn in die Nähe der Tür stellen?: “Zullen we hem in de buurt van de deur zetten?” Sollen staat vooraan in de vraag, wir is degene die samen met de spreker zou handelen, ihn is het lijdend voorwerp, en in die Nähe der Tür beschrijft de bestemming van het verplaatsen.

8. Dann reicht das Signal vielleicht bis in dieses Zimmer.

   Dat kan helpen om het signaal tot in deze kamer te krijgen.

   Dann

   dan; vervolgens

   reicht

   reikt

   Signal

   signaal

   vielleicht

   misschien

   bis in

   tot in

   dieses

   dit

   Zimmer

   kamer

   Uitgebreide uitleg

   Dann betekent hier “dan” of “op dat moment/in dat geval”. Het verwijst naar een eerder genoemde situatie zonder zelf aan te geven wie iets doet. Een bruikbaar contrast is dann = dan, tegenover jetzt = nu. Voorbeeld: Dann gehen wir. = “Dan gaan we.” reicht is de derde persoon enkelvoud van reichen: reichen – reicht – reichte – hat gereicht. In deze zin betekent het dat het signaal ver genoeg komt. Het onderwerp is das Signal; reicht draagt hier dus de persoons- en getalsvorm. Voorbeeld: Das Kabel reicht bis zum Fenster. = “De kabel reikt tot aan het raam.” Signal is een zelfstandig naamwoord voor een signaal of teken. Het is onzijdig: das Signal; het meervoud is die Signale. In de zin is het signaal dat de genoemde afstand bereikt. Voorbeeld: Das Signal ist schwach. = “Het signaal is zwak.” vielleicht is een bijwoord dat onzekerheid uitdrukt: “misschien”. Het maakt de uitspraak minder stellig; het zegt niet dat het bereiken zeker gebeurt. Voorbeeld: Vielleicht kommt er später. = “Misschien komt hij later.” bis in geeft hier de grens van het bereik aan: tot binnen een bepaalde ruimte. bis markeert de eindgrens en in maakt duidelijk dat die grens binnen de ruimte ligt. De combinatie is anders dan alleen bis zum Zimmer, dat eerder “tot aan de kamer” betekent. Voorbeeld: Die Musik reicht bis in den Flur. = “De muziek reikt tot in de gang.” dieses betekent “dit/deze” en hoort bij het onzijdige zelfstandig naamwoord Zimmer. In in dieses Zimmer staat de accusatief, omdat de uitdrukking een richting of bereik naar binnen uitdrukt; bij een onzijdig zelfstandig naamwoord hebben nominatief en accusatief van dit aanwijzende woord dezelfde vorm: dieses. Vergelijk: in diesem Zimmer = “in deze kamer”, wanneer het om een plaats gaat zonder richting naar binnen. Zimmer betekent “kamer”. Het is onzijdig: das Zimmer; het meervoud is die Zimmer, dus het meervoud verandert niet van vorm. Hier gaat het om de kamer die met dieses wordt aangewezen. Samen betekent Dann reicht das Signal vielleicht bis in dieses Zimmer: “Dan reikt het signaal misschien tot in deze kamer.” De volgorde bouwt de uitspraak op als tijds- of gevolgsaanduiding (Dann), onderwerp en werkwoord (das Signal reicht), onzekerheid (vielleicht) en vervolgens de grens van het bereik (bis in dieses Zimmer). De vaste Nederlandse vertaling geeft dezelfde bedoelde strekking weer als een mogelijke hulp om het signaal tot in deze kamer te krijgen.