Een kopie van een pagina met een stempel | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Kann ich eine Kopie von diesem Dokument bekommen?

   Kan ik een kopie van dit document krijgen?

   Kann ich

   kan ik

   Kopie

   kopie

   diesem

   dit

   Dokument

   document

   bekommen

   krijgen

   Uitgebreide uitleg

   Kann ich: Dit is een vraagpatroon met het werkwoord können in de eerste persoon enkelvoud: ich kann = “ik kan”. In een ja-neevraag staat de vervoegde vorm vooraan en volgt het onderwerp: Kann ich ...? Voorbeeld: Kann ich hier sitzen? = “Kan ik hier zitten?” Kopie: Dit zelfstandig naamwoord betekent hier “kopie”. Het is vrouwelijk: die Kopie. In eine Kopie staat het in de accusatief, omdat het de zaak is die de spreker wil krijgen. De vorm van het onbepaalde lidwoord blijft bij dit vrouwelijke woord in de nominatief en accusatief gelijk: eine. diesem: Dit is de datiefvorm van het aanwijzend voornaamwoord bij het onzijdige das Dokument: dieses Dokument (nominatief/accusatief), maar von diesem Dokument (datief). Het betekent hier “dit”, niet op zichzelf “document”. Het voorzetsel von regeert de datief. Dokument: Dit zelfstandig naamwoord betekent “document” en is onzijdig: das Dokument. Na von staat de naamwoordgroep in de datief, maar Dokument zelf verandert daarbij niet zichtbaar: von diesem Dokument. bekommen: Dit werkwoord betekent hier “krijgen” of “ontvangen”. De infinitief staat aan het einde omdat können de mogelijkheid uitdrukt: Ich kann eine Kopie bekommen. = “Ik kan een kopie krijgen.” Bekommen is niet hetzelfde als werden: bekommen benoemt ontvangen, terwijl werden onder andere “worden” kan betekenen. Samen vormt Kann ich eine Kopie von diesem Dokument bekommen? de directe vraag “Kan ik een kopie van dit document krijgen?” De vraagvolgorde is Kann + ich, daarna eine Kopie, de groep von diesem Dokument, en ten slotte de infinitief bekommen.

2. Ich muss zuerst das Original sehen.

   Ik moet eerst het origineel zien.

   Ich muss

   ik moet

   zuerst

   eerst

   Original

   origineel

   sehen

   zien

   Uitgebreide uitleg

   Ich muss: muss is de tegenwoordige tijd van müssen bij ich (eerste persoon enkelvoud). Het drukt hier noodzakelijkheid uit: “moeten”. Bij een modaal werkwoord staat het andere werkwoord in een hoofdzin doorgaans als infinitief achteraan. Voorbeeld: Ich muss warten. — “Ik moet wachten.” zuerst: Dit bijwoord betekent “eerst” en geeft de volgorde aan. Voorbeeld: Zuerst lese ich das Formular. — “Eerst lees ik het formulier.” Original: Dit zelfstandig naamwoord betekent hier “origineel”, tegenover bijvoorbeeld een kopie. Het is onzijdig: das Original. Duitse zelfstandige naamwoorden krijgen een hoofdletter. Het meervoud is die Originale. sehen: Dit is de infinitief “zien”. Na muss blijft sehen in deze vorm; alleen het modale werkwoord is hier vervoegd. Voorbeeld: Ich kann das Dokument sehen. — “Ik kan het document zien.” Samen vormen Ich muss + zuerst + das Original + sehen de hoofdzin: “Ik moet eerst het origineel zien.” das Original is het lijdend voorwerp bij sehen; das past bij het onzijdige zelfstandig naamwoord Original. In deze hoofdzin staat de infinitief sehen achteraan.

3. Muss ich ein Antragsformular ausfüllen?

   Moet ik een aanvraagformulier invullen?

   Muss ich

   moet ik

   Antragsformular

   aanvraagformulier

   ausfüllen

   invullen

   Uitgebreide uitleg

   Muss ich betekent hier “moet ik?”. Het is een vraag met het modale werkwoord müssen (“moeten”) in de vorm muss voor de eerste persoon enkelvoud: ich muss = “ik moet”. In een Duitse ja-neevraag staat het vervoegde werkwoord vooraan: Muss ich ...?. Antragsformular betekent hier “aanvraagformulier”. Het is een zelfstandig naamwoord, gevormd als een Duits samengesteld woord uit Antrag (“aanvraag”) en Formular (“formulier”). Het is onzijdig: das Antragsformular; na het onbepaalde lidwoord staat hier ein Antragsformular. Het lidwoord geeft hier niet op zichzelf een expliciet aantal aan. ausfüllen betekent “invullen” of “een formulier invullen”. De infinitief is ausfüllen; het is een scheidbaar werkwoord. In een hoofdzin staat het vervoegde deel vooraan en het deel aus aan het einde, bijvoorbeeld: Ich fülle das Formular aus. — “Ik vul het formulier in.” In deze vraag blijft ausfüllen als infinitief aan het einde staan omdat muss het vervoegde modale werkwoord is. Samen vormen de delen Muss ich + ein Antragsformular + ausfüllen? de vraag: “Moet ik een aanvraagformulier invullen?” De spreker vraagt of deze handeling voor hem of haar verplicht is.

4. Bitte füllen Sie das Formular aus.

   Vult u het formulier alstublieft in.

   Bitte

   alstublieft

   füllen … aus

   invullen

   Formular

   formulier

   Uitgebreide uitleg

   Bitte betekent hier “alstublieft” en maakt de instructie beleefd. Het kan ook aan het begin of einde van een verzoek staan; de vorm verandert niet voor persoon of aantal. füllen ... aus komt van het scheidbare werkwoord ausfüllen = “invullen”. In deze zin is füllen de vervoegde vorm bij het beleefde onderwerp Sie; aus staat aan het einde van de hoofdzin. Het werkwoord füllen alleen betekent “vullen”, terwijl ausfüllen specifiek “invullen” betekent. Voorbeeld: Füllen Sie diese Seite aus. — “Vult u deze pagina in.” Formular betekent “formulier”. Met het lidwoord das staat het hier in de vierde naamval, omdat het formulier het directe voorwerp van ausfüllen is. Het meervoud is Formulare. De bouwsteen Füllen Sie ... aus is een beleefde gebiedende zin in het Duits: de beleefde aanspreekvorm Sie wordt gebruikt, en bij dit scheidbare werkwoord staat aus achteraan. Samen met das Formular ontstaat Bitte füllen Sie das Formular aus.: “Vult u het formulier alstublieft in.”

5. Dann kann ich die Kopie machen.

   Dan kan ik de kopie maken.

   Dann

   dan

   kann ich

   kan ik

   Kopie

   kopie

   machen

   maken

   Uitgebreide uitleg

   Dann betekent hier “dan” in de zin van een volgende stap: nadat het formulier is ingevuld, volgt deze handeling. Het kan ook een gevolg inleiden, afhankelijk van de context. Voor een tijdsvolgorde kun je bijvoorbeeld zeggen: Dann gehe ich nach Hause. — “Dan ga ik naar huis.” kann ich bestaat uit de vorm kann van können en het persoonlijk voornaamwoord ich. können drukt hier mogelijkheid of capaciteit uit: “kunnen”. kann is de vorm voor de eerste persoon enkelvoud: ich kann; bij du is het du kannst. Omdat Dann vooraan staat, komt het vervoegde werkwoord vóór het onderwerp: Dann kann ich .... Het modal werkwoord staat dus op de tweede zinsplaats, ook al staat het onderwerp niet direct aan het begin. Kopie betekent “kopie”. Het is een zelfstandig naamwoord en wordt in het Duits met een hoofdletter geschreven. De vorm is vrouwelijk: die Kopie; het meervoud is die Kopien. In deze zin verwijst die Kopie volgens de vertaling naar de bedoelde kopie, niet naar een onbepaald exemplaar. Het lidwoord die markeert hier geen hoeveelheid; het maakt de woordgroep bepaald. machen betekent “maken”. Dit is de infinitief; de basisvorm is eveneens machen. Na een vervoegd modaal werkwoord zoals kann blijft het tweede werkwoord in de infinitief en staat het in deze hoofdzin achteraan: Ich kann die Kopie machen. — “Ik kan de kopie maken.” Samen vormen de delen: Dann + kann ich + die Kopie + machen. De vaste betekenis is: “Dan kan ik de kopie maken.” De woordvolgorde laat zien dat Dann de volgende stap markeert, kann de mogelijkheid uitdrukt, ich de handelende persoon is, en machen de hoofdhandeling benoemt.

6. Ich brauche nur die Seite mit dem Stempel.

   Ik heb alleen de pagina met de stempel nodig.

   Ich brauche

   ik heb nodig

   nur

   alleen

   Seite

   pagina

   mit dem

   met de

   Stempel

   stempel

   Uitgebreide uitleg

   Ich brauche betekent hier dat de spreker iets nodig heeft. Het werkwoord is brauchen en staat hier in de tegenwoordige tijd bij ich: ich brauche. Het onderwerp is dus ich; brauchen krijgt bij ich de uitgang -e. Voorbeeld: Ich brauche Hilfe. — Ik heb hulp nodig. nur beperkt wat nodig is: alleen de genoemde pagina, en niet noodzakelijk andere pagina’s. Het staat vóór het deel waarop de beperking betrekking heeft. Voorbeeld: Ich brauche nur Wasser. — Ik heb alleen water nodig. Seite betekent hier ‘pagina’. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk: die Seite in de nominatief en accusatief, maar na mit verschijnt de datief: mit der Seite — met de pagina. Het meervoud is die Seiten — de pagina’s. In deze zin verwijst die Seite naar de pagina die door de eropvolgende beschrijving wordt bepaald. mit dem betekent ‘met de’ en vormt hier het begin van een omschrijving bij Seite. Het voorzetsel mit vereist in het Duits de datief. dem is de datiefvorm van het bepaald lidwoord bij een mannelijk of onzijdig enkelvoudig zelfstandig naamwoord; het hoort in deze zin bij het mannelijke Stempel. Stempel betekent hier ‘stempel’ of ‘stempelafdruk’. Het is mannelijk: der Stempel. Na mit staat het in de datief: mit dem Stempel. Het meervoud is die Stempel; de vorm verandert daar niet. Voorbeeld: Die Seite mit dem Stempel ist wichtig. — De pagina met de stempel is belangrijk. Samen vormt die Seite mit dem Stempel de naamwoordgroep ‘de pagina met de stempel’. Ich brauche nur maakt daarvan ‘ik heb alleen ... nodig’. De volledige zin betekent dus: ‘Ik heb alleen de pagina met de stempel nodig.’

7. Ich kopiere diese Seite und halte die anderen Seiten zusammen.

   Ik maak een kopie van die pagina en houd de andere pagina's bij elkaar.

   Ich

   ik

   kopiere

   kopieer

   diese

   deze

   Seite

   pagina

   halte … zusammen

   bij elkaar houden

   anderen

   andere

   Seiten

   pagina’s

   Uitgebreide uitleg

   Ich is de persoonlijke vorm voor de eerste persoon enkelvoud in de nominatief: de spreker is het onderwerp. De vorm blijft ich, ongeacht het geslacht van de spreker. Voorbeeld: Ich lerne Deutsch. — Ik leer Duits. kopiere komt van kopieren en is hier de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud: ich kopiere. Het werkwoord betekent hier een kopie maken van iets. Voorbeeld: Ich kopiere den Brief. — Ik kopieer de brief. diese hoort bij Seite. Het is de aanwijzende bepaler dies- en heeft hier de vorm voor vrouwelijk enkelvoud in de accusatief, omdat diese Seite het voorwerp van kopiere is. Het aanwijzen wordt dus uitgedrukt door diese; het zelfstandig naamwoord bepaalt samen met zijn naamval en geslacht de vorm. Vergelijk: dieser Brief (mannelijk) en dieses Blatt (onzijdig). Seite is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Seite. In deze zin staat het in het enkelvoud en betekent het een pagina. De meervoudsvorm is Seiten, zoals later in de zin. Voorbeeld: Die Seite ist leer. — De pagina is leeg. halte ... zusammen is de gesplitste vorm van het scheidbare werkwoord zusammenhalten. De vorm halte is de eerste persoon enkelvoud van halten, terwijl het deel zusammen aan het einde van deze hoofdzin staat. Samen betekent de constructie hier: iets bij elkaar houden. In die anderen Seiten staat het voorwerp tussen beide delen. Voorbeeld: Ich halte die Blätter zusammen. — Ik houd de bladen bij elkaar. anderen komt van het bijvoeglijk naamwoord ander en betekent hier ‘andere’. In die anderen Seiten staat het bijvoeglijk naamwoord in het meervoud en krijgt het na het bepaalde lidwoord die de uitgang -en. De vorm beschrijft de pagina’s als verschillend van de eerder genoemde pagina, zonder zelf te zeggen hoeveel pagina’s het zijn. Voorbeeld: Die anderen Bücher sind dort. — De andere boeken zijn daar. Seiten is het meervoud van Seite: die Seite → die Seiten. De uitgang -n hoort bij deze meervoudsvorm; ze is niet een aparte betekenisdragende woordgrens. die anderen Seiten is hier het voorwerp van zusammenhalten. De eerste hoofdzin is Ich kopiere diese Seite: de spreker maakt een kopie van de aangewezen pagina. und verbindt dit met de tweede hoofdzin. Daar is het onderwerp niet opnieuw uitgesproken, maar het blijft dezelfde spreker: Ich halte die anderen Seiten zusammen. De volledige betekenis is daarom: ‘Ik maak een kopie van die pagina en houd de andere pagina’s bij elkaar.’

8. Bitte gehen Sie vorsichtig mit dem Original um.

   Ga alstublieft voorzichtig met het origineel om.

   Bitte

   alstublieft

   gehen … um

   omgaan met

   Sie

   u

   vorsichtig

   voorzichtig

   Original

   origineel

   Uitgebreide uitleg

   Bitte maakt een verzoek beleefder en betekent hier “alstublieft”. Het kan vaak aan het begin of einde van een verzoek staan, bijvoorbeeld: Bitte warten Sie. — “Wacht u alstublieft.” gehen ... um hoort bij het scheidbare werkwoord umgehen mit in de betekenis “omgaan met”. In deze zin staat gehen op de werkwoordplaats en staat het deel um aan het einde; mit dem Original is hetgene waarmee men moet omgaan. Dit is iets anders dan gehen alleen, dat meestal “gaan” betekent. Sie is de beleefde aanspreekvorm voor één of meer personen. Bij een verzoek aan iemand met deze aanspreekvorm staat het werkwoord in de vorm gehen Sie ...: Gehen Sie vorsichtig um ... — “Ga voorzichtig om ...” De vorm Sie wordt hier met een hoofdletter geschreven; het is niet het informele enkelvoud du. vorsichtig betekent hier “voorzichtig”. Het is een bijwoord dat beschrijft hoe de handeling moet gebeuren. Het kan ook vóór een zelfstandig naamwoord staan als bijvoeglijk naamwoord, bijvoorbeeld: ein vorsichtiger Umgang — “een voorzichtige omgang/behandeling”. Original is een zelfstandig naamwoord en betekent “origineel” of “het origineel”. In dem Original staat het na mit, omdat mit hier de datief vereist. Het lidwoord dem markeert in deze woordgroep dat het om de datief gaat; Original zelf krijgt geen zichtbare datiefuitgang. Samen vormt de zin het beleefde verzoek Bitte gehen Sie vorsichtig mit dem Original um.: “Ga alstublieft voorzichtig met het origineel om.” De vaste structuur is mit etwas vorsichtig umgehen — “voorzichtig met iets omgaan”. Voor een ander voorwerp kan bijvoorbeeld worden gezegd: Gehen Sie vorsichtig mit dem Glas um. — “Ga voorzichtig met het glas om.”

9. Ich gebe alles zusammen zurück.

   Ik geef alles samen terug.

   Ich

   ik

   gebe … zurück

   geef ... terug

   alles

   alles

   zusammen

   samen

   Uitgebreide uitleg

   Ich betekent hier “ik”: dit is de vorm voor de eerste persoon enkelvoud. Het bijbehorende object- of bezitspronomen is bijvoorbeeld mich (“mij”) of mein (“mijn”); die vormen hebben een andere grammaticale rol. gebe ... zurück komt van het scheidbare werkwoord zurückgeben (“teruggeven”). In een gewone hoofdzin staat het vervoegde deel gebe op de tweede positie en verschijnt het voorvoegsel zurück aan het einde. gebe is de tegenwoordige tijd voor ich; vergelijk ich gebe (“ik geef”) met du gibst (“jij geeft”). Het teruggeven wordt hier dus door zurückgeben uitgedrukt, niet alleen door geben. alles betekent “alles” en verwijst hier naar het geheel van wat wordt teruggegeven. Het is een zelfstandig gebruikt onbepaald voornaamwoord; het benoemt geen specifiek enkelvoudig voorwerp in de zin zelf. Een herbruikbaar voorbeeld is: Ich nehme alles. — “Ik neem alles.” zusammen betekent hier “samen” of “bij elkaar”. Het verduidelijkt dat het geheel gezamenlijk wordt teruggegeven, in plaats van afzonderlijk. In andere zinnen kan zusammen ook een gezamenlijke handeling beschrijven, bijvoorbeeld Wir arbeiten zusammen. — “Wij werken samen.” Samen vormen de delen: Ich (ik) + gebe (geef) + alles (alles) + zusammen (samen) + zurück (terug). De vaste betekenis is daarom: “Ik geef alles samen terug.” De eerdere context noemt het origineel, maar deze zin zegt zelf alleen dat alles gezamenlijk wordt teruggegeven; hij specificeert niet afzonderlijk welke voorwerpen dat zijn.