Een probleem met de airconditioning melden | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Die Klimaanlage in meinem Zimmer funktioniert nicht.

   De airconditioning in mijn kamer werkt niet.

   Klimaanlage

   airconditioning

   in meinem Zimmer

   in mijn kamer

   Zimmer

   kamer

   funktioniert

   werkt / functioneert

   nicht

   niet

   Uitgebreide uitleg

   Klimaanlage betekent hier ‘airconditioning’. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Klimaanlage. Het meervoud is Klimaanlagen, bijvoorbeeld: Die Klimaanlagen sind neu. — ‘De airconditioners zijn nieuw.’ in meinem Zimmer betekent ‘in mijn kamer’. Hier geeft in een plaats aan, niet een beweging naar een plaats; daarom staat de naamwoordgroep in de datief. mein wordt bij het onzijdige Zimmer in deze vorm meinem. Een vergelijkbaar patroon is in meinem Haus — ‘in mijn huis’. Zimmer betekent ‘kamer’. Het is onzijdig: das Zimmer. In het meervoud blijft de vorm hetzelfde: die Zimmer. In meinem Zimmer is het enkelvoud en staat het in de datief, wat je ook aan meinem ziet. funktioniert betekent hier ‘werkt’ of ‘functioneert’. Dit is de derde persoon enkelvoud van funktionieren: ich funktioniere, es funktioniert. Het onderwerp is Die Klimaanlage, dus de enkelvoudsvorm funktioniert past daarbij. Voorbeeld: Mein Computer funktioniert. — ‘Mijn computer werkt.’ nicht betekent ‘niet’. Het ontkent hier de mededeling dat de airconditioning werkt. Het staat na funktioniert, waardoor de combinatie funktioniert nicht ‘werkt niet’ betekent. Samen bestaat de zin uit Die Klimaanlage (‘de airconditioning’), in meinem Zimmer (‘in mijn kamer’), funktioniert (‘werkt’) en nicht (‘niet’). De volledige betekenis is: ‘De airconditioning in mijn kamer werkt niet.’

2. Das tut mir leid.

   Het spijt me.

   Das

   dat

   tut mir leid

   het spijt me

   Uitgebreide uitleg

   Das betekent hier “dat” en staat als onderwerp vóór de rest van de zin. In deze context verwijst het naar de eerder genoemde situatie dat de airconditioning niet werkt. Als aanwijzend voornaamwoord kan das ook naar iets anders verwijzen; de concrete verwijzing komt uit de context, niet alleen uit de vorm. tut mir leid is de vaste Duitse uitdrukking leidtun in de betekenis “het spijt me”. Het werkwoord is tun; tut is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. In de uitdrukking staat het andere deel leid achteraan. mir is de datiefvorm van ich (“ik”) en betekent hier “mij”. Voorbeeld: Das tut ihr leid. — “Daar heeft zij spijt van.” Hier verandert tut niet door das, want het onderwerp blijft derde persoon enkelvoud; ihr geeft de persoon aan die spijt heeft. Samen betekent Das tut mir leid. dus “Het spijt me” of, letterlijker, “Dat doet mij leed”. De vaste uitdrukking drukt hier medeleven uit met de situatie rond de niet-werkende airconditioning.

3. Haben Sie es mit der Fernbedienung versucht?

   Hebt u het met de afstandsbediening geprobeerd?

   Haben Sie

   hebt u

   es

   het

   mit

   met

   der Fernbedienung

   de afstandsbediening

   versucht

   geprobeerd

   Uitgebreide uitleg

   Haben Sie staat aan het begin van een ja-neevraag. haben is hier de vervoegde vorm van haben bij het formele Sie; in een vraag komt het hulpwerkwoord vóór het onderwerp. Samen met het voltooid deelwoord versucht vormt het de voltooide tijd: Haben Sie ... versucht? = “Hebt u ... geprobeerd?” es is een persoonlijk voornaamwoord in de onzijdige vorm. Hier verwijst het naar datgene wat geprobeerd wordt; de aangeleverde zinnen leggen niet vast wat dat precies is. De vorm kan in andere zinnen bijvoorbeeld ook naar een eerder genoemd onzijdig zelfstandig naamwoord verwijzen. mit betekent hier “met” en leidt een middel of hulpmiddel in. Na mit staat in het Duits de datief. Een bruikbaar patroon is mit + datief: mit dem Schlüssel = “met de sleutel”. der Fernbedienung betekent hier “de afstandsbediening”. Het zelfstandig naamwoord is die Fernbedienung; in het enkelvoud verandert het vrouwelijke lidwoord in de datief na mit: die Fernbedienung → mit der Fernbedienung. Het meervoud is die Fernbedienungen; dat is een andere vorm dan de hier gebruikte enkelvoudige vorm. versucht is het voltooid deelwoord van versuchen, “proberen”. In deze zin staat het aan het einde en hoort het bij haben: haben ... versucht. Het werkwoord versuchen beschrijft een poging; een zelfstandig voorbeeld is Ich versuche es. = “Ik probeer het.” Samen vormt de zin het patroon Haben Sie es mit + datief + versucht?. De vraag combineert het ongespecificeerde es met het middel mit der Fernbedienung en vraagt of de aangesprokene het met de afstandsbediening heeft geprobeerd. De vaste betekenis is: “Hebt u het met de afstandsbediening geprobeerd?”

4. Ich habe es versucht.

   Ik heb het geprobeerd.

   Ich habe

   ik heb

   es

   het

   versucht

   geprobeerd

   Uitgebreide uitleg

   Ich habe is de vorm voor de eerste persoon enkelvoud van haben in de tegenwoordige tijd: “ik heb”. Hier werkt habe als hulpwerkwoord voor het Duitse Perfekt. Een bruikbaar patroon is: Ich habe + voltooid deelwoord = “Ik heb …”. Het hulpwerkwoord haben verandert mee met de persoon: ich habe, du hast, er/sie hat. es betekent hier “het”. Dit is een persoonlijk voornaamwoord in de onzijdige vorm; het verwijst naar datgene wat geprobeerd wordt. De concrete zaak waarnaar het verwijst, wordt in deze zin zelf niet genoemd. versucht betekent hier “geprobeerd”. De basisvorm is versuchen (“proberen”); versucht is het voltooid deelwoord. In het Perfekt staat het hulpwerkwoord op de tweede plaats en staat het voltooid deelwoord doorgaans aan het einde: Ich habe es versucht. Samen vormen de delen Ich habe es versucht. de betekenis “Ik heb het geprobeerd.” De spreker beschrijft dus een voltooide poging met “het” als datgene wat geprobeerd is. In een vraag kan hetzelfde patroon voorkomen, bijvoorbeeld Hast du es versucht? — “Heb je het geprobeerd?”

5. Die Temperatur ändert sich nicht.

   De temperatuur verandert niet.

   Temperatur

   temperatuur

   ändert sich

   verandert

   nicht

   niet

   Uitgebreide uitleg

   Temperatur betekent hier “temperatuur”. Het is een zelfstandig naamwoord en wordt in het Duits met een hoofdletter geschreven. In Die Temperatur is Temperatur het onderwerp; die is hier het bepaalde lidwoord bij dit woord. Voorbeeld: Die Temperatur steigt. — “De temperatuur stijgt.” ändert sich komt van sich ändern, “veranderen”. De vorm ändert is de tegenwoordige tijd van de derde persoon enkelvoud bij die Temperatur. sich is hier een vast onderdeel van het wederkerende werkwoord; het betekent niet dat de temperatuur de verandering bewust zelf uitvoert. Vergelijk: Das Wetter ändert sich. — “Het weer verandert.” nicht ontkent hier de verandering: de temperatuur verandert niet. De plaats van nicht aan het einde is in deze korte hoofdzin natuurlijk. Voorbeeld: Der Plan ändert sich nicht. — “Het plan verandert niet.” Samen vormen Die Temperatur ändert sich nicht. de mededeling: “De temperatuur verandert niet.”

6. Ich schicke jemanden, um es zu überprüfen.

   Ik stuur iemand om het te controleren.

   schicke

   stuur

   jemanden

   iemand

   um … zu überprüfen

   om … te controleren

   Uitgebreide uitleg

   schicke staat hier bij Ich: de spreker voert de handeling uit en de vorm is de tegenwoordige tijd van schicken in de eerste persoon enkelvoud. De basisvorm is schicken; bijvoorbeeld: Ich schicke eine Nachricht. — “Ik stuur een bericht.” Het onderwerp Ich bepaalt hier de vorm schicke. jemanden betekent hier “iemand” als degene die wordt gestuurd. Het is de accusatiefvorm van jemand: jemand als onderwerp, jemanden als lijdend voorwerp. Het woord zegt op zichzelf niet hoeveel personen er zijn; de betekenis is onbepaald. Voorbeeld: Ich sehe jemanden. — “Ik zie iemand.” um … zu überprüfen is een constructie die een doel uitdrukt: “om … te controleren”. überprüfen is de basisvorm; na zu verschijnt hier zu überprüfen. Het voorwerp van controleren staat in de constructie als es: es is een persoonlijk voornaamwoord in de vierde naamval met onzijdige vorm, maar de concrete verwijzing wordt in deze gegevens niet nader bepaald. Voorbeeld: Sie kommt, um den Bericht zu überprüfen. — “Zij komt om het verslag te controleren.” Samen betekent Ich schicke jemanden, um es zu überprüfen.: “Ik stuur iemand om het te controleren.” Ich schicke jemanden geeft de handeling en de gestuurde persoon aan; um es zu überprüfen geeft het doel van die handeling aan. De vertaling legt daarbij de bedoelde betekenis van es vast als “het”.

7. Wie lange könnte die Reparatur dauern?

   Hoe lang zou de reparatie kunnen duren?

   Wie lange

   hoe lang

   könnte

   zou kunnen

   die Reparatur

   de reparatie

   dauern

   duren

   Uitgebreide uitleg

   Wie lange vraagt naar de duur: letterlijk ongeveer “hoe lang”. Het is een vaste, herbruikbare vraagcombinatie voor tijdsduur. Vergelijk Wie spät? (“Hoe laat?”), dat naar het tijdstip vraagt, niet naar de duur. Voorbeeld: Wie lange bleibt ihr? — “Hoe lang blijven jullie?” könnte is hier de vorm van können voor de derde persoon enkelvoud in de Konjunktiv II. Met een volgende infinitief drukt het een mogelijkheid voorzichtig of onzeker uit: “zou kunnen”. De infinitief dauern staat achter de vervoegde modale vorm. De vorm könnte kan ook in andere contexten een voorwaardelijke mogelijkheid uitdrukken, maar hier gaat het om een mogelijke tijdsduur. Voorbeeld: Das könnte helfen. — “Dat zou kunnen helpen.” die Reparatur betekent hier “de reparatie”. Het zelfstandige naamwoord Reparatur is vrouwelijk; daarom staat het bepaald lidwoord in de vorm die in de nominatief enkelvoud. Het lidwoord geeft hier bepaaldheid aan, niet op zichzelf een aantal. Voorbeeld: Die Reparatur beginnt morgen. — “De reparatie begint morgen.” dauern is de infinitief en betekent “duren”. Het verwijst naar de hoeveelheid verstreken tijd van een gebeurtenis of activiteit. In deze zin staat het na könnte, omdat een modaal werkwoord in deze constructie het andere werkwoord als infinitief naar het einde van de zin laat gaan. Voorbeeld: Die Untersuchung dauert zwei Stunden. — “Het onderzoek duurt twee uur.” Samen vormt Wie lange de vraag naar de duur, könnte maakt die duur mogelijk maar onzeker, en die Reparatur dauern benoemt de gebeurtenis waarvan de duur wordt gevraagd. De volledige betekenis is daarom: “Hoe lang zou de reparatie kunnen duren?” De formulering is geschikt om op een voorzichtige manier naar een geschatte duur te vragen.

8. Ich bin mir nicht sicher.

   Ik weet het niet zeker.

   Ich

   ik

   bin

   ben

   mir

   me

   sicher

   zeker

   Uitgebreide uitleg

   Ich betekent hier “ik”. Het is de eerste persoon enkelvoud van het persoonlijke voornaamwoord. In een andere vorm is dat bijvoorbeeld du voor “jij”. bin is de vorm van het werkwoord sein (“zijn”) bij ich: ich bin. De tegenwoordige-tijdsvormen zijn onder andere ich bin, du bist en er/sie ist. In deze zin vormt bin samen met mir en sicher de constructie sich sicher sein. mir betekent hier “me” en staat in de datief. In sich sicher sein verwijst het naar de persoon die zekerheid heeft: Ich bin mir sicher betekent letterlijk ongeveer “Ik ben me zeker”, maar natuurlijk Nederlands is “Ik weet het zeker”. Voorbeelden: Bist du dir sicher? — “Weet je het zeker?”; Sie ist sich sicher. — “Zij weet het zeker.” De vorm verandert mee met de persoon: mir bij ich, dir bij du, sich bij onder andere er, sie en sie meervoud. sicher betekent hier “zeker” in de betekenis “overtuigd van iets”. Het bijvoeglijk naamwoord blijft in deze constructie in deze vorm staan; het krijgt hier geen uitgang omdat het na sein als naamwoordelijk deel staat. Een verwante maar andere betekenis is “veilig”, zoals in Der Ort ist sicher. — “De plaats is veilig.” De ontkenning nicht staat tussen mir en sicher en ontkent hier de zekerheid: Ich bin mir nicht sicher betekent “Ik weet het niet zeker”. De onderdelen vormen dus samen: Ich (“ik”) + bin mir sicher (“weet het zeker”), met nicht als ontkenning. De hele zin drukt onzekerheid uit over de bedoelde kwestie, zonder zelf te zeggen welke uitkomst waar is.

9. Jemand kann bald kommen.

   Iemand kan binnenkort komen.

   Jemand

   iemand

   kann

   kan

   bald

   binnenkort

   kommen

   komen

   Uitgebreide uitleg

   Jemand betekent hier ‘iemand’: een onbepaalde persoon, zonder dat de zin zegt wie dat is. Het woord is grammaticaal enkelvoud; daarom staat het werkwoord in de derde persoon enkelvoud. Vergelijk: jemand = iemand, niemand = niemand. kann is de vorm van können bij er, sie of es in de tegenwoordige tijd. Hier drukt kann uit dat het komen mogelijk is: ‘kan komen’. Het modale werkwoord staat op de tweede plaats in de hoofdzin, terwijl het andere werkwoord als infinitief aan het einde staat. Voorbeeld: Sie kann warten. = ‘Zij kan wachten.’ bald betekent ‘binnenkort’ of ‘spoedig’. Het zegt dat de gebeurtenis in de nabije toekomst wordt verwacht; het geeft geen exact tijdstip aan. Voorbeeld: Wir kommen bald. = ‘Wij komen binnenkort.’ kommen is de infinitief ‘komen’. De stamvorm is komm-; in de tegenwoordige tijd krijg je bijvoorbeeld ich komme, du kommst en er kommt. Na een modaal werkwoord zoals kann blijft het als infinitief staan: Jemand kann kommen. Samen bestaat de zin uit het onderwerp Jemand, het modale werkwoord kann, de tijdsbepaling bald en de infinitief kommen. De betekenis is dus: ‘Iemand kan binnenkort komen.’ De zin zegt niet wie die persoon is en legt geen exact tijdstip vast.

10. Ich warte im Zimmer.

    Ik wacht in de kamer.

    Ich

    ik

    warte

    wacht

    im

    in het

    Zimmer

    kamer

    Uitgebreide uitleg

    Ich betekent hier “ik”: de spreker verwijst naar zichzelf. Het is de eerste persoon enkelvoud. Vergelijk in een eenvoudig voorbeeld: Ich lerne. — “Ik leer.” warte komt van het werkwoord warten (“wachten”). De vorm warte is de tegenwoordige tijd voor ich: ich warte. Andere nuttige vormen zijn du wartest (“jij wacht”) en sie warten (“zij wachten”). Voorbeeld: Ich warte auf den Bus. — “Ik wacht op de bus.” im is de vaste verkorte vorm van in dem: “in het”. Hier leidt in samen met dem een plaatsbepaling in. De vorm im wordt gebruikt vóór een mannelijk of onzijdig zelfstandig naamwoord in deze datiefconstructie; Zimmer is hier onzijdig: das Zimmer, dus in dem Zimmer → im Zimmer. Zimmer betekent “kamer”. Het zelfstandig naamwoord is onzijdig: das Zimmer; het meervoud is die Zimmer. Voorbeeld: Das Zimmer ist klein. — “De kamer is klein.” Samen vormen de delen Ich warte (“Ik wacht”) en im Zimmer (“in de kamer”) de volledige betekenis: “Ik wacht in de kamer.” De tegenwoordige tijd beschrijft hier dat de spreker op dit moment in de kamer wacht.

11. Bitte sagen Sie uns Bescheid, wenn das Problem weiter besteht.

    Laat het ons alstublieft weten als het probleem blijft bestaan.

    Bitte

    alstublieft

    sagen Sie uns Bescheid

    laat het ons weten

    Problem

    probleem

    wenn

    als

    weiter

    verder; nog steeds

    besteht

    bestaat

    Uitgebreide uitleg

    Bitte maakt het verzoek beleefd: “alstublieft”. Het kan aan het begin van een verzoek staan, zoals in Bitte warten Sie. — “Wacht alstublieft.” sagen Sie uns Bescheid is een vaste Duitse constructie voor “laat het ons weten” of “breng ons op de hoogte”. Het werkwoord sagen betekent hier “zeggen”; in een beleefd verzoek staat de vorm sagen vóór Sie: Sagen Sie ... betekent “Zegt u ...”/“Laat u ...”. Sie is de formele aanspreekvorm en uns betekent “ons”. Bescheid sagen moet als geheel worden geleerd; letterlijk vertalen levert niet altijd de natuurlijke betekenis op. Problem betekent “probleem”. In deze zin staat het met het onzijdige enkelvoudige lidwoord das: das Problem. Het meervoud is Probleme. wenn betekent hier “als” en leidt een voorwaardelijke bijzin in. In zo’n Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord doorgaans aan het einde, zoals in wenn du Zeit hast — “als je tijd hebt”. weiter betekent hier “blijven voortgaan” of “nog steeds”, niet alleen ruimtelijk “verder”. Het geeft aan dat een toestand voortduurt: Der Regen geht weiter. — “De regen gaat door.” besteht is de vorm van bestehen bij das Problem: derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. In deze context betekent bestehen “blijven bestaan” of “aanhouden”. De vormen zijn bijvoorbeeld ich bestehe, du bestehst, das Problem besteht; het onderwerp bepaalt de vorm. Samen is de structuur: Bitte + het beleefde verzoek sagen Sie uns Bescheid + de voorwaarde wenn das Problem weiter besteht. De volledige betekenis is: “Laat het ons alstublieft weten als het probleem blijft bestaan.” De formulering is beleefd en geschikt om iemand formeel te vragen een aanhoudend probleem te melden.