Huiswerkfouten nakijken | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Können wir meine Fehler bei den Hausaufgaben durchgehen?

   Kunnen we mijn fouten in het huiswerk nakijken?

   Können wir

   kunnen we

   Fehler

   fouten

   bei

   bij; tijdens

   Hausaufgaben

   huiswerk

   durchgehen

   doornemen; nakijken

   Uitgebreide uitleg

   Können wir betekent hier “kunnen we” en vormt het begin van een vraag. können is zowel de infinitief als de vervoegde vorm bij wir; de vorm verandert hier dus niet zichtbaar. In deze zin vraagt de spreker of beide personen de fouten kunnen doornemen. Voorbeeld: Können wir morgen beginnen? — “Kunnen we morgen beginnen?” Fehler betekent hier “fouten”. Het is het meervoud van der Fehler; enkelvoud en meervoud hebben dezelfde vorm. Het woord kan ook “fout” of “vergissing” betekenen. In meine Fehler geeft meine aan dat het om fouten van de spreker gaat. bei betekent hier “bij” of “tijdens/in verband met”. In bei den Hausaufgaben verwijst het naar de context van het huiswerk. bei wordt in het Duits met de datief gebruikt; bij het meervoud staat daarom het lidwoord den. Hausaufgaben betekent “huiswerk”. Het is de meervoudsvorm van die Hausaufgabe; het enkelvoud is dus Hausaufgabe. Voorbeeld: Ich mache meine Hausaufgaben. — “Ik maak mijn huiswerk.” durchgehen betekent hier “doornemen” of “nakijken”. In deze betekenis is het een scheidbaar werkwoord. Met können blijft de infinitief aan het einde staan: Können wir ... durchgehen? Zonder modaal werkwoord kan het in een vervoegde hoofdzin worden gescheiden: Wir gehen die Aufgaben durch. — “We nemen de opdrachten door.” De zin is opgebouwd als Können wir + meine Fehler + bei den Hausaufgaben + durchgehen. Samen betekent hij: “Kunnen we mijn fouten in het huiswerk nakijken?” De vraag stelt voor om de fouten samen door te nemen.

2. Ich habe ein paar kleine Fehler in den Sätzen markiert.

   Ik heb een paar kleine fouten in de zinnen gemarkeerd.

   Ich habe

   ik heb

   ein paar

   een paar

   kleine

   kleine

   Fehler

   fouten

   Sätzen

   zinnen

   markiert

   gemarkeerd

   Uitgebreide uitleg

   Ich habe geeft hier de eerste persoon enkelvoud van haben weer: de spreker zegt dat hij/zij iets heeft gedaan. In deze zin is habe het hulpwerkwoord van het perfectum; het eigenlijke werkwoord staat later als voltooid deelwoord. Vergelijk: Ich habe gelernt. — Ik heb geleerd. Ich habe betekent hier dus niet op zichzelf dat de spreker iets bezit. ein paar is een vaste kwantiteitsaanduiding met de betekenis ‘een paar’ of ‘enkele’. Het gaat om meer dan één, maar deze uitdrukking geeft geen exact aantal. Het zelfstandig naamwoord erna staat daarom in het meervoud: ein paar Beispiele — enkele voorbeelden. kleine betekent hier ‘kleine’. Het is de verbogen vorm van het bijvoeglijk naamwoord klein en beschrijft Fehler, niet ein paar. In ein paar kleine Fehler staat het bijvoeglijk naamwoord vóór een meervoudig zelfstandig naamwoord en krijgt het de uitgang -e. Vergelijk: kleine Fehler — kleine fouten; ein kleiner Fehler — een kleine fout. Fehler betekent hier ‘fouten’. Het is het meervoud van der Fehler; de vorm van dit woord blijft in het meervoud hetzelfde als in het enkelvoud, terwijl het lidwoord en eventuele andere woorden de grammaticale informatie kunnen dragen. Voorbeeld: Ich sehe einen Fehler. — Ik zie een fout. Ich sehe mehrere Fehler. — Ik zie meerdere fouten. Sätzen betekent ‘zinnen’. De basisvorm is der Satz, met meervoud die Sätze. Hier staat het woord in de datief meervoud na in: in den Sätzen betekent ‘in de zinnen’. Het meervoud krijgt daarbij de uitgang -n: Sätze wordt Sätzen. Vergelijk: in den Sätzen — in de zinnen; die Sätze — de zinnen. markiert is het voltooid deelwoord van markieren, ‘markeren’. Met Ich habe vormt het het perfectum: Ich habe ... markiert — ik heb ... gemarkeerd. Het voltooid deelwoord staat in deze zin achter de overige belangrijke zinsdelen. Voorbeeld: Sie hat das Wort markiert. — Zij heeft het woord gemarkeerd. Samen betekent Ich habe ein paar kleine Fehler in den Sätzen markiert.: ‘Ik heb een paar kleine fouten in de zinnen gemarkeerd.’ De opbouw is: onderwerp en hulpwerkwoord (Ich habe), hoeveelheid (ein paar), beschrijving en lijdend voorwerp (kleine Fehler), plaats- of bereiksaanduiding (in den Sätzen), en ten slotte het voltooid deelwoord (markiert). Deze woordvolgorde is een gewone manier om een mededeling in het Duitse perfectum te vormen.

3. Warum hast du diese Korrektur gemacht?

   Waarom heb je deze correctie gemaakt?

   Warum

   waarom

   hast du

   heb je

   diese

   deze

   Korrektur

   correctie

   gemacht

   gemaakt

   Uitgebreide uitleg

   Warum vraagt naar de reden: “waarom”. Het staat hier aan het begin van de vraag. Vergelijk warum met wann (“wanneer”) en wie (“hoe”); die vragen naar verschillende soorten informatie. hast du bestaat uit de tegenwoordige vorm hast van haben en het persoonlijk voornaamwoord du (“je”). Samen vormen ze hier het begin van een vraag in het Perfekt. Bij een ja/nee-vraag of een vraag met een vraagwoord staat het vervoegde werkwoord in het Duits vóór het onderwerp: Warum hast du ...? De vorm hast hoort specifiek bij du; haben is de basisvorm. diese betekent hier “deze” en staat vóór Korrektur. De vorm verwijst naar een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in de accusatief enkelvoud: die Korrektur wordt in deze naamwoordgroep diese Korrektur. De vorm van het aanwijzende woord hangt dus samen met het geslacht, getal en de naamval van Korrektur, niet alleen met het feit dat het om één ding gaat. Korrektur betekent “correctie”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Korrektur. In deze zin is het de zaak waarop de handeling gericht is, dus staat het in de accusatief. Voorbeeld: Ich lese diese Korrektur. — “Ik lees deze correctie.” gemacht is het voltooid deelwoord van machen (“maken”, hier: “doen/uitvoeren”). De vorming is machen – machte – hat gemacht; gemacht is dus niet de basisvorm. In het Perfekt staat haben als vervoegd hulpwerkwoord op de tweede plaats in de hoofdzin, terwijl het voltooid deelwoord aan het einde staat. Voorbeeld: Du hast das gut gemacht. — “Je hebt dat goed gedaan.” Samen betekent Warum hast du diese Korrektur gemacht? letterlijk ongeveer “Waarom heb je deze correctie gedaan/gemaakt?” Natuurlijk Nederlands is: “Waarom heb je deze correctie gemaakt?” De vraag gebruikt warum voor de reden, hast du voor “heb je”, de naamwoordgroep diese Korrektur voor “deze correctie”, en hast ... gemacht voor de voltooide handeling.

4. Das Nomen braucht hier einen Artikel.

   Het zelfstandig naamwoord heeft hier een lidwoord nodig.

   Das

   het

   Nomen

   zelfstandig naamwoord

   braucht

   heeft nodig

   hier

   hier

   Artikel

   lidwoord

   Uitgebreide uitleg

   Das hoort bij Nomen: das Nomen is een bepaald zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. Het lidwoord das laat hier zien dat Nomen grammaticaal onzijdig is; dat volgt niet alleen uit het feit dat het woord enkelvoudig is. Nomen betekent hier ‘zelfstandig naamwoord’. Het meervoud is Nomen — dezelfde vorm als het enkelvoud — bijvoorbeeld: Diese Nomen sind wichtig. = ‘Deze zelfstandige naamwoorden zijn belangrijk.’ braucht is de vorm van brauchen voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: er/sie/es braucht. Het betekent hier ‘nodig hebben’. De vorm verandert met het onderwerp, bijvoorbeeld: Ich brauche Hilfe. = ‘Ik heb hulp nodig.’ hier betekent ‘hier’, dus op de plaats of in de huidige uitleg waarnaar wordt verwezen. Het is een bijwoord en verandert niet mee met een zelfstandig naamwoord. einen Artikel betekent ‘een lidwoord’. Artikel is hier mannelijk enkelvoud; daarom staat na brauchen de accusatiefvorm einen. ein drukt hier niet op zichzelf een bepaald aantal uit, maar introduceert een niet nader bepaald lidwoord. Bijvoorbeeld: Der Satz braucht einen Artikel. = ‘De zin heeft een lidwoord nodig.’ Samen vormt de zin: Das Nomen is het onderwerp, braucht zegt dat het iets nodig heeft, hier beperkt die uitspraak tot de huidige plaats of context, en einen Artikel noemt wat nodig is. De volledige betekenis is: ‘Het zelfstandig naamwoord heeft hier een lidwoord nodig.’

5. Das habe ich in ein paar Antworten übersehen.

   Dat heb ik in een paar antwoorden gemist.

   Das

   dat

   habe ich

   heb ik

   ein paar

   een paar

   Antworten

   antwoorden

   übersehen

   gemist of over het hoofd gezien

   Uitgebreide uitleg

   Das betekent hier “dat” en staat als zelfstandig aanwijzend voornaamwoord voor iets dat in de context als onzijdig enkelvoudig wordt opgevat. Het wijst niet automatisch naar het dichtstbijzijnde zelfstandig naamwoord; de exacte referent wordt in deze zin niet verder genoemd. habe ich vormt samen de kern van de Duitse voltooide tijd: haben in de vorm habe voor ich, plus een voltooid deelwoord aan het einde van de zin. Omdat Das vooraan staat, staat het werkwoord vóór het onderwerp: Das habe ich ... betekent letterlijk ongeveer “Dat heb ik ...”. In een gewone mededelende hoofdzin staat het vervoegde werkwoord op de tweede plaats. ein paar betekent “een paar” of “enkele” en duidt hier op een klein, niet nader genoemd aantal. Het is een vaste kwantificerende uitdrukking; ein moet hier dus niet als een afzonderlijk getalswoord voor precies één worden uitgelegd. Antworten is het meervoud van Antwort (“antwoord”). Na in staat hier een meervoudige naamwoordgroep die antwoord geeft op de vraag waar iets over het hoofd is gezien: in ein paar Antworten = “in een paar antwoorden”. Het meervoud van Antwort is Antworten; de vorm eindigt al op -n, zodat er in deze datief-meervoudige context geen extra -n zichtbaar bijkomt. übersehen betekent hier “over het hoofd zien” of “missen”. Het is zowel de infinitief als de vorm van het voltooid deelwoord in deze zin: übersehen — übersehen. Met habe vormt het habe ... übersehen, de voltooide tijd voor iets dat eerder niet werd opgemerkt. Een bruikbaar voorbeeld is: Ich habe den Fehler übersehen. — “Ik heb de fout over het hoofd gezien.” Samen geeft Das habe ich in ein paar Antworten übersehen. de betekenis: “Dat heb ik in een paar antwoorden gemist” of natuurlijker: “Dat heb ik in een paar antwoorden over het hoofd gezien.” De opbouw is Das + habe ich + in ein paar Antworten + übersehen: het aanwijzende voornaamwoord staat vooraan, de persoonsvorm volgt, en het voltooid deelwoord sluit de hoofdzin af.

6. Wenn du ihn hier hinzufügst, ist der Satz vollständig.

   Als je het hier toevoegt, is de zin compleet.

   Wenn du

   als je

   ihn

   het

   hier

   hier

   hinzufügst

   toevoegt

   ist

   is

   Satz

   zin

   vollständig

   compleet

   Uitgebreide uitleg

   Wenn du opent een voorwaardelijke bijzin: wenn betekent hier “als” en du is de informele tweede persoon enkelvoud. Het werkwoord van deze bijzin staat aan het einde; daarom komt hinzufügst later. Een herbruikbaar patroon is Wenn du ..., ... — “Als je ..., ...”. ihn is de vorm van het persoonlijke voornaamwoord voor een mannelijk enkelvoudig lijdend voorwerp in de accusatief. In deze zin wordt het volgens de vaste vertaling bedoeld als “het”. Het voornaamwoord zelf benoemt hier niet opnieuw wat het object precies is. hier betekent “hier”, op de plaats of in de context die de spreker aanwijst. Het is een bijwoord en verandert niet naar persoon of getal. Bijvoorbeeld: Ich stelle es hier hin. — “Ik zet het hier neer.” hinzufügst komt van hinzufügen, “toevoegen”. De vorm is tegenwoordige tijd, tweede persoon enkelvoud bij du: du fügst ... hinzu. In een hoofdzin worden het werkwoord en het scheidbare voorvoegsel gesplitst, maar in deze wenn-bijzin verschijnt het als één geschreven vorm aan het einde: wenn du ... hinzufügst. Voorbeeld: Wenn du den Namen hinzufügst, ist die Liste vollständig. — “Als je de naam toevoegt, is de lijst compleet.” ist komt van sein, “zijn”, en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. Het onderwerp is hier der Satz, dus de vorm is ist, niet bijvoorbeeld sind. In de hoofdzin na de voorwaardelijke bijzin drukt het patroon ..., ist ... het gevolg uit. Satz betekent hier “zin”. Het is een zelfstandig naamwoord en wordt daarom met een hoofdletter geschreven. De vorm in deze zin is enkelvoud. Het bepaalde lidwoord der staat ervoor; hier is het de vorm voor mannelijk, enkelvoudig nominatief, omdat der Satz het onderwerp is. Voorbeeld: Der Satz ist kurz. — “De zin is kort.” vollständig betekent “compleet” of “volledig”. Hier staat het na ist als een predicatief bijvoeglijk naamwoord. In die positie krijgt het in het Duits geen uitgang: Der Satz ist vollständig. Dat verschilt bijvoorbeeld van een attributieve vorm vóór een zelfstandig naamwoord, zoals ein vollständiger Satz — “een volledige zin”. Samen betekent Wenn du ihn hier hinzufügst “Als je het hier toevoegt”. Dat is de voorwaarde. ist der Satz vollständig betekent “is de zin compleet”; dat is het gevolg. De hele uiting is dus: “Als je het hier toevoegt, is de zin compleet.”

7. Ich werde diesen Teil jetzt neu schreiben.

   Ik zal dat deel nu herschrijven.

   Ich werde

   ik zal

   diesen

   deze

   Teil

   deel

   jetzt

   nu

   neu

   opnieuw

   schreiben

   schrijven

   Uitgebreide uitleg

   Ich werde bestaat uit het persoonlijk voornaamwoord Ich (“ik”) en de vorm werde van werden. Samen vormen ze hier de toekomende tijd: werden staat op de tweede plaats en het hoofdwerkwoord komt als infinitief aan het einde. Vergelijk: Ich werde lernen. = “Ik zal leren.” In deze zin zegt de spreker dus dat de handeling later zal plaatsvinden. diesen betekent hier “dat/deze” in de vorm die bij Teil past. Het is de accusatief enkelvoud mannelijk van het aanwijzende woord dieser: dieser (onderwerp), diesen (lijdend voorwerp). De vorm wordt bepaald door de combinatie van geslacht, getal en naamval; enkelvoud alleen bepaalt de vorm niet. Teil betekent hier “deel”. Het is een zelfstandig naamwoord: der Teil, meervoud die Teile. In diesen Teil is het deel het lijdend voorwerp van schreiben: wat de spreker zal herschrijven. jetzt betekent “nu”. Het is een bijwoord en verandert niet van vorm. Het plaatst de handeling in het huidige moment als plan of beslissing, terwijl de toekomende vorm aangeeft dat het herschrijven nog moet gebeuren. neu betekent hier “opnieuw” of “op een nieuwe manier”. Het beschrijft hoe het deel geschreven zal worden. Als bijvoeglijk naamwoord kan neu vóór een zelfstandig naamwoord verbuigen, bijvoorbeeld ein neuer Teil; in deze zin staat het echter bij het werkwoord en blijft het onveranderd. schreiben betekent “schrijven”. Dit is de infinitief; de stam is schreib-, met de veelgebruikte vormen ich schreibe (ik schrijf) en ich schrieb (ik schreef). Na werde blijft het hoofdwerkwoord in de infinitief: Ich werde den Text schreiben. = “Ik zal de tekst schrijven.” Samen vormen de delen: Ich werde geeft “ik zal” aan, diesen Teil is wat herschreven wordt, jetzt geeft het tijdstip van het plan aan, neu beschrijft de nieuwe uitvoering en schreiben benoemt de handeling. De volledige betekenis is: “Ik zal dat deel nu herschrijven.”

8. Das wird dir helfen, dir die Regel zu merken.

   Dat zal je helpen om de regel te onthouden.

   Das

   dat

   wird

   zal

   dir

   jou

   helfen

   helpen

   Regel

   regel

   zu merken

   onthouden

   Uitgebreide uitleg

   Das betekent hier “dat” en staat als onderwerp. Als aanwijzend voornaamwoord verwijst het naar iets dat uit de context of de voorafgaande handeling duidelijk is; de vorm zelf geeft hier geen extra informatie over de precieze referent. wird is de derde persoon enkelvoud van werden. Samen met het infinitief helfen vormt het hier de toekomst: Das wird helfen = “Dat zal helpen”. Omdat helfen er als infinitief bij staat, is wird hier geen passief hulpwerkwoord. Een vergelijkbaar patroon is: Er wird kommen. — “Hij zal komen.” dir is de datiefvorm van du en betekent hier “jou”, als degene die hulp ontvangt. Bij helfen staat de geholpen persoon in het Duits in de datief: Ich helfe dir. — “Ik help jou.” De tweede dir later in de zin hoort bij een andere constructie: sich etwas merken, “iets onthouden”. helfen is het infinitief en de basisvorm “helpen”. In de zin staat het na wird, want na dit toekomstpatroon komt de zelfstandige werkwoordsvorm aan het einde van de relevante werkwoordgroep. jemandem helfen gebruikt een datiefpersoon: Die Übung hilft mir. — “De oefening helpt mij.” Regel is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent “regel”. In die Regel is die hier de accusatiefvorm van het vrouwelijke bepaalde lidwoord, omdat de regel het object is van sich etwas merken. De meervoudsvorm is ook Regeln, maar het lidwoord en de vorm moeten dan bij het meervoud passen. zu merken bevat het infinitief merken met zu. In deze zin maakt het deel uit van sich etwas merken: “iets onthouden”. Het wederkerende voornaamwoord staat hier als dir in de datief, terwijl die Regel het onthoudene is: Du merkst dir die Regel. — “Je onthoudt de regel.” merken kan in andere contexten ook “opmerken” of “merken” betekenen; de constructie sich etwas merken geeft hier de betekenis “onthouden”. De structuur is Das wird dir helfen, dir die Regel zu merken: “Dat zal jou helpen om de regel te onthouden.” Das is het onderwerp, wird ... helfen drukt de toekomst uit, en dir die Regel zu merken benoemt wat de hulp voor jou inhoudt. De komma markeert de infinitiefgroep met zu.