Samen een film kiezen | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Welchen Film sollen wir anschauen?

   Welke film zullen we kijken?

   Welchen

   welke

   Film

   film

   sollen wir

   zullen we

   anschauen

   bekijken

   Uitgebreide uitleg

   Welchen betekent hier “welke” en hoort bij Film. Het is de verbogen vorm van welcher in de accusatief mannelijk: der Film wordt in deze vraag het lijdend voorwerp, dus welchen Film. De vorm wordt gekozen door de combinatie van het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord en zijn functie als lijdend voorwerp; welche zou bijvoorbeeld bij een meervoud staan: Welche Filme? — “Welke films?” Film betekent hier “film”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Film. In het Duits schrijf je zelfstandige naamwoorden met een hoofdletter. Voor een bepaald soort vraag kun je bijvoorbeeld ook zeggen: Welchen Film möchtest du sehen? — “Welke film wil je zien?” sollen wir bestaat uit sollen, de vorm voor wir van het modale werkwoord sollen, en het persoonlijk voornaamwoord wir (“wij/we”). In deze zin drukt sollen wir ...? een voorstel of vraag naar de gezamenlijke keuze uit: “zullen we ...?” Het modale werkwoord staat op de tweede plaats, terwijl het andere werkwoord aan het einde staat. Vergelijk: Sollen wir gehen? — “Zullen we gaan?” anschauen betekent “bekijken” of “kijken naar”. Het is een scheidbaar werkwoord: anschauen heeft de delen an- en schauen. Na een modaal werkwoord blijft het als infinitief bij elkaar en staat het aan het einde: Wir sollen den Film anschauen — “We moeten de film bekijken.” In de hoofdzin zonder modaal werkwoord wordt het anders gescheiden: Wir schauen den Film an — “We bekijken de film.” Samen vormt de zin de vraag Welchen Film sollen wir anschauen?: “Welke film zullen we kijken?” De vraag begint met het vragende woord voor het lijdend voorwerp, gevolgd door het modale werkwoord en wir; anschauen sluit als infinitief de vraag af. De volgende context maakt duidelijk dat een lichte film, mogelijk een komedie, wordt overwogen.

2. Ich möchte etwas Leichtes, vielleicht eine Komödie.

   Ik wil iets luchtigs, misschien een komedie.

   Ich möchte

   ik wil

   etwas Leichtes

   iets luchtigs

   vielleicht

   misschien

   Komödie

   komedie

   Uitgebreide uitleg

   Ich möchte: möchte is the form used here to express a wish or desire: “I would like” / “I want”. It comes from mögen; the useful present-tense forms include ich mag (“I like”) and ich möchte (“I would like”). In this sentence, Ich is the speaker, and möchte introduces what the speaker wants. etwas Leichtes: etwas means “something”. Leichtes is the nominalized adjective leicht (“light”), written with a capital letter because it functions as a noun. After etwas, the adjective takes the ending -es: etwas Leichtes. Here leicht means light or easy-going in character, not physically lightweight. Example: Ich möchte etwas Einfaches. — “Ik wil iets eenvoudigs.” vielleicht: This adverb means “maybe” or “perhaps”. It introduces a possibility rather than a firm choice. Example: Vielleicht morgen. — “Misschien morgen.” Komödie: die Komödie is the feminine noun for “comedy”. With the indefinite article, the form is eine Komödie: “a comedy”. The article marks an unspecified example of this type; it does not by itself establish a particular number beyond the normal singular noun form. Example: Wir sehen eine Komödie. — “We kijken een komedie.” Together, Ich möchte etwas Leichtes says that the speaker wants something light or easy-going. vielleicht eine Komödie then offers a comedy as a possible choice. The complete meaning is: “Ik wil iets luchtigs, misschien een komedie.”

3. Dieser Film hat gute Bewertungen und klare Untertitel.

   Deze film heeft goede recensies en duidelijke ondertiteling.

   Dieser

   deze

   Film

   film

   hat

   heeft

   gute

   goede

   Bewertungen

   recensies

   klare

   duidelijke

   Untertitel

   ondertiteling

   Uitgebreide uitleg

   Dieser betekent hier “deze” en verwijst naar Film. Het is de mannelijke vorm in het onderwerp van de zin: dieser Film. Andere vormen van dezelfde aanwijzer zijn bijvoorbeeld diese bij een vrouwelijk of meervoudig zelfstandig naamwoord en dieses bij een onzijdig zelfstandig naamwoord. Film betekent “film”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Film. In het meervoud wordt dat die Filme. Voorbeeld: Der Film beginnt um acht. — “De film begint om acht uur.” hat is de derde persoon enkelvoud van haben (“hebben”). Hier betekent het dat de film bepaalde eigenschappen heeft of bepaalde beoordelingen krijgt. De vormen zijn onder andere ich habe, du hast, er/sie/es hat, wir haben. Voorbeeld: Der Film hat ein gutes Ende. — “De film heeft een goed einde.” gute betekent hier “goede” en beschrijft Bewertungen. Het bijvoeglijk naamwoord is gut; in gute Bewertungen krijgt het de uitgang -e, omdat het vóór een meervoudig zelfstandig naamwoord zonder lidwoord staat. gut kan ook als zelfstandig gezegde voorkomen: Die Bewertungen sind gut. — “De recensies zijn goed.” Bewertungen betekent hier “recensies” of “beoordelingen”. Het enkelvoud is die Bewertung, het meervoud die Bewertungen. Het woord kan beoordelingen in het algemeen aanduiden; in deze zin gaat het volgens de vertaling om recensies van de film. klare betekent “duidelijke” en beschrijft Untertitel. De basisvorm is klar; vóór het meervoudige zelfstandig naamwoord zonder lidwoord krijgt het hier eveneens de uitgang -e: klare Untertitel. Voorbeeld: Die Erklärung ist klar. — “De uitleg is duidelijk.” Untertitel betekent “ondertitels”. De vorm ziet er in het enkelvoud en meervoud hetzelfde uit; het lidwoord maakt het verschil: der Untertitel tegenover die Untertitel. In deze zin verwijst het meervoud naar de ondertitels van de film. De zin wordt opgebouwd als Dieser Film + hat + gute Bewertungen + und + klare Untertitel: “Deze film heeft goede recensies en duidelijke ondertitels.” und verbindt de twee dingen die de film heeft: goede beoordelingen en duidelijke ondertitels.

4. Können wir den Trailer anschauen, bevor wir uns entscheiden?

   Kunnen we de trailer bekijken voordat we kiezen?

   Können wir

   kunnen we

   Trailer

   trailer

   anschauen

   bekijken

   bevor

   voordat

   entscheiden

   beslissen

   Uitgebreide uitleg

   Können wir vormt hier een vraagpatroon voor een voorstel of mogelijkheid: “kunnen we …?”. Können is de vervoegde vorm van können bij wir; het volgende werkwoord blijft in de infinitief staan. Voorbeeld: Können wir anfangen? — “Kunnen we beginnen?” Trailer betekent hier “trailer”. Het is een zelfstandig naamwoord; in den Trailer staat het in de accusatief als het directe object van anschauen. Het lidwoord den laat bovendien zien dat Trailer hier mannelijk is. Voorbeeld: Wir sehen den Trailer. — “We bekijken de trailer.” anschauen betekent “bekijken”. Het is een scheidbaar werkwoord (an + schauen), maar na het modale werkwoord können blijft het hier als volledige infinitief aan het einde van de hoofdzin staan: Können wir den Trailer anschauen? In een gewone hoofdzin zonder modaal werkwoord kan het scheidbare deel worden gescheiden: Wir schauen den Trailer an. — “We bekijken de trailer.” bevor leidt een bijzin in met de betekenis “voordat”. In de bijzin staat het vervoegde werkwoord achteraan: bevor wir uns entscheiden. De komma markeert de grens tussen de hoofdzin en deze bijzin. entscheiden betekent hier “beslissen”. In deze zin hoort het bij de wederkerige uitdrukking sich entscheiden: wir entscheiden uns, en in de bijzin wir uns entscheiden. Uns is hier een wederkerig voornaamwoord dat bij het onderwerp wir hoort: het onderwerp en het voornaamwoord verwijzen naar dezelfde personen. Het gaat dus niet om een wederzijdse handeling tussen die personen. Voorbeeld: Ich entscheide mich. — “Ik beslis.” Samen betekent Können wir den Trailer anschauen, bevor wir uns entscheiden?: “Kunnen we de trailer bekijken voordat we kiezen?” De hoofdzin vraagt of het bekijken van de trailer mogelijk is; bevor geeft aan dat dit plaatsvindt vóór het beslissen. De volledige herbruikbare structuur is: Können wir [iets] [werkwoord], bevor wir uns entscheiden?

5. Der Trailer sollte uns helfen, uns zu entscheiden.

   De trailer zou ons moeten helpen kiezen.

   Trailer

   trailer

   sollte

   zou moeten

   helfen

   helpen

   zu entscheiden

   kiezen

   Uitgebreide uitleg

   Trailer is hier een zelfstandig naamwoord: “trailer”. Het woord wordt in het Duits als zelfstandig naamwoord met een hoofdletter geschreven. In deze zin is Der Trailer het onderwerp; der hoort hier bij een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. Voorbeeld: Der Trailer ist kurz. — “De trailer is kort.” sollte is hier de vorm van sollen in de derde persoon enkelvoud van de Konjunktiv II. In deze zin drukt die vorm de betekenis “zou moeten” uit, niet een gewone verleden tijd. De basisreeks is sollen — “moeten”, sollte — “zou moeten” in deze functie. Voorbeeld: Der Plan sollte funktionieren. — “Het plan zou moeten werken.” helfen betekent hier “helpen”. Het is de infinitief na sollte: sollte ... helfen betekent “zou ... moeten helpen”. Het werkwoord helfen krijgt in het Duits een datiefobject; uns is hier de datiefvorm van “ons”. Voorbeeld: Sie hilft uns. — “Zij helpt ons.” zu entscheiden betekent hier “te kiezen” of “te beslissen”. entscheiden is de infinitief van “beslissen”; met het reflexieve voornaamwoord vormt het sich entscheiden, “beslissen” of “kiezen”. In de zin staat uns zu entscheiden: uns is de reflexieve vorm voor de eerste persoon meervoud. Die vorm ziet er hetzelfde uit als de datiefvorm uns bij helfen, maar heeft hier een andere grammaticale rol. Voorbeeld: Wir versuchen, uns zu entscheiden. — “We proberen te kiezen.” Samen vormen de delen Der Trailer sollte uns helfen, uns zu entscheiden: Der Trailer is wat de hulp biedt, sollte geeft “zou moeten” aan, en uns helfen, uns zu entscheiden betekent “ons helpen kiezen”. De volledige betekenis is daarom: “De trailer zou ons moeten helpen kiezen.”

6. Die Geschichte sieht gut aus, aber nicht zu schwierig.

   Het verhaal ziet er leuk uit, maar niet te moeilijk.

   Geschichte

   verhaal

   sieht … aus

   ziet eruit

   gut

   goed; leuk

   aber

   maar

   nicht

   niet

   schwierig

   moeilijk

   Uitgebreide uitleg

   Geschichte betekent hier “verhaal”. Het is een zelfstandig naamwoord: die Geschichte (enkelvoud), die Geschichten (meervoud). Het grammaticale geslacht is vrouwelijk; dat blijkt samen met het lidwoord die, niet uit het aantal alleen. sieht ... aus komt van het scheidbare werkwoord aussehen (“eruitzien”, “lijken”). Dit is in deze zin de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: Die Geschichte sieht ... aus. De vorm sieht is de onregelmatige vorm van het werkwoord binnen aussehen; aus staat als los deel aan het einde van de hoofdzin. In een bijzin blijft het werkwoord bijeen, bijvoorbeeld: ..., weil die Geschichte gut aussieht. — “... omdat het verhaal er goed uitziet.” Hier beschrijft de combinatie hoe het verhaal overkomt. gut betekent hier “goed” en wordt in deze constructie niet verbogen, omdat het na aussehen een zelfstandige beschrijving vormt. Volgens de vaste vertaling kan de indruk hier als “leuk” worden weergegeven. In Das Buch sieht gut aus. betekent het bijvoorbeeld: “Het boek ziet er goed uit.” aber betekent “maar” en verbindt een tegenstelling: eerst wordt een positieve indruk genoemd, daarna een beperking. Het verandert de grammaticale vorm van de woorden eromheen niet. nicht betekent “niet”. Hier ontkent het samen met zu schwierig het beoordelingsgedeelte: het verhaal wordt niet als te moeilijk beoordeeld. schwierig betekent “moeilijk”. De vorm is hier een onverbogen bijvoeglijk naamwoord in zu schwierig. zu voor een bijvoeglijk naamwoord betekent hier “te”, dus zu schwierig betekent “te moeilijk”. De vergelijkende vorm van schwierig is schwieriger (“moeilijker”), bijvoorbeeld: Dieser Text ist schwieriger. — “Deze tekst is moeilijker.” Samen vormen de delen Die Geschichte sieht gut aus = “Het verhaal ziet er leuk uit”, aber = “maar”, en nicht zu schwierig = “niet te moeilijk”. De volledige betekenis is dus: “Het verhaal ziet er leuk uit, maar niet te moeilijk.”

7. Dann wählen wir diesen Film.

   Dan kiezen we deze film.

   Dann

   dan

   wählen

   kiezen

   wir

   we

   diesen

   deze

   Film

   film

   Uitgebreide uitleg

   Dann betekent hier “dan” in de betekenis van een volgend moment of een volgende stap. Het staat aan het begin en neemt daardoor de eerste positie in; het werkwoord komt dan direct daarna: Dann wählen .... Een herbruikbaar voorbeeld is: Dann gehen wir nach Hause. — “Dan gaan we naar huis.” wählen is de basisvorm van het werkwoord en betekent “kiezen”. In de vaste zin staat de tegenwoordige tijd: wir wählen = “we kiezen”. De vorm wählen is hier tegelijk de vorm voor wir in de tegenwoordige tijd; bij ich is dat ich wähle, terwijl een bevel bijvoorbeeld Wähl! kan zijn. Voor een keuze tussen mogelijkheden gebruik je bijvoorbeeld: Wir wählen den roten Tisch. — “We kiezen de rode tafel.” wir is het persoonlijke voornaamwoord voor de eerste persoon meervoud: “we”. Het is hier het onderwerp van wählen, dus de personen die de keuze maken. Het contrasteert met ich (“ik”) en ihr (“jullie”); bij ihr zou het werkwoord bijvoorbeeld ihr wählt zijn. diesen betekent hier “deze” en verwijst naar één mannelijk zelfstandig naamwoord in de vierde naamval. Het woord dat deze vorm draagt is het aanwijzende lidwoord/voornaamwoord dies-, niet Film: dieser staat bijvoorbeeld bij een mannelijk onderwerp, diesen bij een mannelijk lijdend voorwerp. Voorbeelden: Dieser Film beginnt jetzt. — “Deze film begint nu.” en Wir wählen diesen Film. — “We kiezen deze film.” Film betekent “film”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Film; als lijdend voorwerp na wählen staat het hier in de accusatief, maar het zelfstandig naamwoord zelf verandert niet van vorm. Het meervoud is Filme: Wir wählen zwei Filme. — “We kiezen twee films.” Samen vormen de delen Dann wählen wir diesen Film.: “Dan kiezen we deze film.” Dann geeft de volgende stap aan, wir is de handelende groep, wählen beschrijft de keuze, en diesen Film is wat gekozen wordt. De volgorde met Dann vooraan veroorzaakt de Duitse werkwoord-tweede-positie: na Dann volgt wählen, en daarna het onderwerp wir.

8. Holen wir uns einen Snack, bevor er anfängt.

   Laten we een snack halen voordat hij begint.

   Holen

   halen

   Snack

   snack

   bevor

   voordat

   er

   hij

   anfängt

   begint

   Uitgebreide uitleg

   Holen staat hier aan het begin van een voorstel: Holen wir uns ... betekent “laten we ... halen”. Dit is de gebiedende wijs voor de eerste persoon meervoud; de vorm is gelijk aan het infinitief holen, maar de woordvolgorde met wir maakt het voorstel herkenbaar. uns betekent hier “voor onszelf”; samen met einen Snack ontstaat dus “een snack voor ons halen”. Dit is niet hetzelfde als een gewone vraag naar wat iemand haalt. Snack is een zelfstandig naamwoord voor een kleine hap of tussendoortje. In einen Snack staat het in de accusatief, omdat het datgene is wat gehaald wordt. Het mannelijke onbepaalde lidwoord heeft daarom de vorm einen. bevor leidt een bijzin in met de betekenis “voordat”. In zo’n Duitse bijzin staat de persoonsvorm doorgaans achteraan. Het verbindingswoord geeft hier de tijdsrelatie aan: eerst halen, daarna begint de andere gebeurtenis. er is een persoonlijk voornaamwoord van de derde persoon enkelvoud, mannelijk, met de betekenis “hij”. In de gegeven context verwijst het naar de film uit de vorige zin: de film begint. anfängt is de vorm van anfangen (“beginnen”) voor er in de tegenwoordige tijd. Het werkwoord is scheidbaar: in een hoofdzin kan het prefix loskomen (Der Film fängt an), maar in deze bijzin blijft het samen en staat de vorm achteraan (bevor er anfängt). De klinkerwisseling is anfangen → fängt an / anfängt; de vorm anfängt hoort dus bij er. Samen betekent Holen wir uns einen Snack “laten we een snack halen”. bevor er anfängt betekent “voordat hij begint”, waarbij er naar de film verwijst. De volledige zin is daarom: “Laten we een snack halen voordat hij begint.”