Een pauze tijdens een drukke werkdag | Leer duits in het Nederlands

Over deze les

Met Een pauze tijdens een drukke werkdag oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het duits.

Dialoog

Ich habe heute viel Arbeit.

ich haa-buh hoi-tuh fiel ar-bait Ik heb vandaag veel werk.

Du siehst müde aus, also mach eine Pause.

doe ziist muu-du aus, al-zo mach ai-nuh pau-zuh Je ziet er moe uit, dus neem even pauze.

Ich mache mir Sorgen, weil die Deadline näher rückt.

ich mach-uh mier zor-gun, wail die det-lain nee-uh rukt Ik maak me zorgen omdat de deadline eraan komt.

Wenn du kurz weggehst, kannst du danach besser arbeiten.

wen doe koerts wek-geest, kanst doe daa-nach bes-ur ar-bai-tun Als je even weggaat, kun je daarna beter werken.

Vielleicht sollte ich meine Augen eine Minute lang ruhen lassen.

fie-laicht sjol-tuh ich mai-nuh au-gun ai-nuh mie-noe-tuh lang roe-un lass-un Misschien moet ik mijn ogen een minuut laten rusten.

Trink Wasser und atme eine Minute lang langsam.

trink oent was-ur aa-tmuh ai-nuh mie-noe-tuh lang lang-zaam Drink water en adem een minuut lang rustig.

Dann kann ich den letzten Abschnitt fertig machen.

dan kan ich deen letstun ap-sjnit fer-tich mach-un Dan kan ik het laatste deel afmaken.

Ich sehe den Entwurf durch, während du dich ausruhst.

ich zee-uh deen ent-woerf doerch, vee-runt doe dich aus-roest Ik kijk het concept na terwijl jij rust.

Woord voor woord

Ich ‘Ich’ verwijst in deze dialoog naar de spreker die over zichzelf vertelt: ‘Ich habe heute viel Arbeit.’ Het staat als onderwerp vooraan in de zin; een bruikbaar patroon is ‘Ich habe ...’ voor iets wat je hebt of ervaart. In een gesprek gebruik je het wanneer je informatie over jezelf geeft.

habe ‘habe’ geeft hier aan dat de spreker vandaag veel werk heeft: ‘Ich habe heute viel Arbeit.’ Dit is de vorm die bij ‘Ich’ hoort in deze zin; het patroon is ‘Ich habe ...’ gevolgd door wat je hebt. Je gebruikt het bijvoorbeeld om je hoeveelheid werk of een andere situatie te beschrijven.

heute ‘heute’ betekent ‘vandaag’ en plaatst ‘viel Arbeit’ op de huidige dag: ‘Ich habe heute viel Arbeit.’ Het staat hier tussen het werkwoord en de rest van de zin; je kunt het gebruiken om aan te geven wanneer iets op dezelfde dag gebeurt. In een gesprek over je planning gebruik je het om de dag te preciseren.

viel ‘viel’ geeft hier een grote hoeveelheid werk aan in ‘viel Arbeit’. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord en wordt gebruikt bij ‘Arbeit’, dat hier als een hoeveelheid wordt opgevat; een bruikbaar patroon is ‘viel’ gevolgd door iets waarvan je veel hebt. Je gebruikt het wanneer je wilt zeggen dat de hoeveelheid groot is.

Arbeit ‘Arbeit’ betekent hier werk, namelijk het werk dat de spreker vandaag heeft: ‘viel Arbeit.’ Het woord kan in deze context direct na een hoeveelheid zoals ‘viel’ staan. Je gebruikt het bijvoorbeeld om over je taken of werkdruk te praten.

Du ‘Du’ verwijst naar de andere persoon in het gesprek: ‘Du siehst müde aus.’ Het is hier het onderwerp van een directe opmerking aan één persoon; een bruikbaar patroon is ‘Du ...’ wanneer je die persoon aanspreekt. Je gebruikt het in een informeel gesprek met iemand die je direct aanspreekt.

siehst ‘siehst’ betekent hier ‘ziet eruit’ in de uitdrukking ‘Du siehst müde aus’. De betekenis komt van de volledige combinatie met ‘aus’, niet van ‘siehst’ alleen; dit is de vorm die bij ‘Du’ hoort. Je gebruikt de combinatie om iemands uiterlijk of indruk te beschrijven.

müde ‘müde’ beschrijft in ‘Du siehst müde aus’ dat iemand er vermoeid uitziet. Het staat als beschrijving bij de persoon binnen de volledige uitdrukking ‘müde aus’. Je gebruikt het bijvoorbeeld wanneer je merkt dat iemand na werk of weinig slaap vermoeid lijkt.

aus ‘aus’ maakt in ‘Du siehst müde aus’ deel uit van de uitdrukking waarmee je zegt dat iemand er op een bepaalde manier uitziet. Het draagt samen met ‘siehst’ de betekenis ‘eruitzien’; zelfstandig betekent het hier niet ‘kijken’. Een bruikbaar patroon is ‘[beschrijving] aussehen’ in een zin over iemands uiterlijk of indruk.

also ‘also’ verbindt de waarneming met het advies in ‘also mach eine Pause’: daarom of dus. Het geeft aan dat de tweede mededeling volgt uit wat ervoor is gezegd. Je gebruikt het om in een gesprek een conclusie of praktisch advies in te leiden.

mach ‘mach’ is hier een directe aansporing in ‘mach eine Pause’. De volledige uitdrukking betekent dat iemand een pauze moet nemen; ‘mach’ alleen betekent hier niet zelfstandig ‘neem’. Je gebruikt dit soort aansporing wanneer je iemand direct een praktische raad geeft.

eine ‘eine’ bepaalt in ‘eine Pause’ dat het om één, niet nader bepaalde pauze gaat. Het staat direct vóór ‘Pause’ en vormt daarmee de woordgroep ‘eine Pause’. Je gebruikt dit patroon wanneer je een enkele pauze of andere niet nader bepaalde zaak noemt.

Pause ‘Pause’ betekent hier een onderbreking van het werk: ‘mach eine Pause’. Het is het ding dat iemand volgens het advies moet nemen; de volledige uitdrukking is de gebruikelijke manier om ‘een pauze nemen’ uit te drukken. Je gebruikt het op het werk of tijdens een andere activiteit wanneer iemand even moet stoppen.

mache ‘mache’ betekent in ‘Ich mache mir Sorgen’ niet simpelweg ‘maak’, maar maakt deel uit van de vaste uitdrukking voor bezorgd zijn. De betekenis ontstaat samen met ‘mir Sorgen’; ‘mache’ is de vorm die bij ‘Ich’ hoort. Je gebruikt deze uitdrukking wanneer je zegt dat iets je zorgen baart.

mir ‘mir’ verwijst in ‘Ich mache mir Sorgen’ naar de spreker zelf en hoort bij de uitdrukking voor zich zorgen maken. Het is dus niet losweg ‘mijzelf’ in deze zin; samen met ‘mache’ en ‘Sorgen’ beschrijft het de bezorgdheid van de spreker. Je gebruikt het wanneer je je eigen zorgen benoemt.

Sorgen ‘Sorgen’ verwijst in ‘Ich mache mir Sorgen’ naar zorgen of bezorgdheid. Het woord krijgt deze betekenis binnen de volledige uitdrukking met ‘mache’ en ‘mir’; een bruikbaar patroon is ‘sich Sorgen machen’. Je gebruikt dit wanneer je bezorgd bent over een deadline, probleem of andere situatie.

weil ‘weil’ betekent ‘omdat’ en leidt hier de reden voor de zorgen in: ‘weil die Deadline näher rückt.’ Het introduceert een bijzin waarin de reden wordt uitgelegd; in deze bijzin staat het werkwoord aan het einde. Je gebruikt het om in een gesprek een oorzaak of reden te geven.

die ‘die’ bepaalt in ‘die Deadline’ over welke concrete deadline het gaat. Het staat direct vóór ‘Deadline’ en maakt de woordgroep specifiek. Je gebruikt dit soort lidwoord wanneer de gesprekspartners weten welke deadline bedoeld wordt.

Deadline ‘Deadline’ betekent hier de uiterste datum of tijd waarop het werk klaar moet zijn: ‘die Deadline’. Het is het onderwerp van ‘näher rückt’, waardoor de deadline als naderend wordt beschreven. Je gebruikt het bijvoorbeeld bij werk, opdrachten of projecten met een eindtermijn.

näher ‘näher’ betekent hier dichterbij en beschrijft dat de deadline minder ver weg is: ‘die Deadline näher rückt.’ Het hoort bij de combinatie ‘näher rücken’, waarin iets steeds dichterbij komt. Je gebruikt het om aan te geven dat een tijdstip, gebeurtenis of termijn nadert.

rückt ‘rückt’ betekent hier dat de deadline dichterbij komt in ‘die Deadline näher rückt’. De volledige combinatie met ‘näher’ geeft het naderen aan; deze vorm hoort bij het onderwerp ‘die Deadline’. Je kunt het patroon ‘etwas rückt näher’ gebruiken wanneer een gebeurtenis of termijn nadert.

Wenn ‘Wenn’ betekent hier ‘als’ en leidt de voorwaarde in: ‘Wenn du kurz weggehst, kannst du danach besser arbeiten.’ Het maakt van de eerste bijzin de voorwaarde voor wat daarna mogelijk is; het werkwoord staat aan het einde van die bijzin. Je gebruikt het om een voorwaarde of een terugkerende situatie te beschrijven.

kurz ‘kurz’ geeft in ‘kurz weggehst’ aan dat het weggaan maar korte tijd duurt. Het bepaalt dus de duur van de handeling en staat vóór ‘weggehst’. Je gebruikt het bijvoorbeeld om iemand aan te moedigen even kort weg te gaan of iets kort te doen.

weggehst ‘weggehst’ betekent hier dat de aangesproken persoon even weggaat: ‘Wenn du kurz weggehst’. Het is de vorm die bij ‘du’ hoort en staat in deze bijzin aan het einde; samen met ‘kurz’ betekent het kort weggaan. Je gebruikt het wanneer je iemand voorstelt om een activiteit of werkplek tijdelijk te verlaten.

kannst ‘kannst’ geeft hier de mogelijkheid aan: ‘kannst du danach besser arbeiten’ betekent dat je daarna beter kunt werken. Deze vorm hoort bij ‘du’ en staat samen met het werkwoord aan het einde van de bijzin. Je gebruikt het om te zeggen wat iemand kan doen of waartoe een situatie iemand in staat stelt.

danach ‘danach’ betekent ‘daarna’ en verwijst naar de tijd na het korte weggaan: ‘kannst du danach besser arbeiten.’ Het verbindt de eerdere handeling met het resultaat dat erop volgt. Je gebruikt het om de volgorde van twee handelingen duidelijk te maken.

besser ‘besser’ betekent hier dat het werken na de pauze op een betere manier lukt: ‘besser arbeiten.’ Het staat vóór ‘arbeiten’ en beschrijft hoe de handeling daarna verloopt. Je gebruikt het wanneer je een verbetering in een activiteit of resultaat beschrijft.

arbeiten ‘arbeiten’ betekent hier werken en staat na ‘kannst’ in ‘kannst du danach besser arbeiten’. Na dit werkwoord geeft het de handeling aan die mogelijk wordt. Je gebruikt het om werk of een werkactiviteit te beschrijven, bijvoorbeeld na een korte pauze.

Vielleicht ‘Vielleicht’ betekent ‘misschien’ en maakt in ‘Vielleicht sollte ich ...’ duidelijk dat de spreker een mogelijkheid of idee voorzichtig formuleert. Het staat aan het begin van de zin en verzacht de daaropvolgende uitspraak. Je gebruikt het wanneer je een voorstel of eigen gedachte niet als zekerheid wilt presenteren.

sollte ‘sollte’ geeft in ‘Vielleicht sollte ich meine Augen ... ruhen lassen’ een voorzichtige aanbeveling aan: de spreker vindt dat dit misschien verstandig is. Het staat bij ‘ich’ en wordt hier gebruikt om over een mogelijke juiste actie te praten. Je gebruikt het wanneer je jezelf of iemand op een zachte manier advies geeft.

meine ‘meine’ geeft in ‘meine Augen’ aan dat de ogen bij de spreker horen. Het staat direct vóór ‘Augen’ en bepaalt wie bedoeld wordt. Je gebruikt dit patroon om een lichaamsdeel of ander persoonlijk bezit aan jezelf te koppelen.

Augen ‘Augen’ betekent hier de ogen van de spreker: ‘meine Augen’. In de volledige zin zijn ze datgene wat een poosje moet rusten; het woord staat na het bezittelijke ‘meine’. Je gebruikt het wanneer je over vermoeide of gespannen ogen praat.

Minute ‘Minute’ is hier een tijdseenheid in ‘eine Minute lang’. De woordgroep geeft aan hoe lang de ogen mogen rusten. Je gebruikt ‘eine Minute’ om een korte, concrete tijdsduur aan te geven.

lang ‘lang’ betekent in ‘eine Minute lang’ gedurende die hele genoemde tijd. Het staat na de tijdseenheid en maakt duidelijk dat ‘eine Minute’ de duur aangeeft, niet alleen een tijdstip. Je gebruikt het patroon ‘[tijdseenheid] lang’ om de duur van een handeling te beschrijven.

ruhen ‘ruhen’ betekent hier rusten in ‘meine Augen ... ruhen lassen’. Het staat vóór ‘lassen’ en benoemt de handeling die de ogen moeten uitvoeren; samen betekent de uitdrukking de ogen laten rusten. Je gebruikt het patroon ‘etwas ruhen lassen’ wanneer iets een tijd niet actief moet worden gebruikt.

lassen ‘lassen’ betekent hier laten in ‘meine Augen ... ruhen lassen’. Het maakt samen met ‘ruhen’ duidelijk dat de spreker ervoor zorgt dat de ogen rusten, en niet dat ‘lassen’ alleen de volledige betekenis ‘rusten’ heeft. Je gebruikt het patroon ‘etwas ... lassen’ om aan te geven dat iets in een bepaalde toestand blijft of een handeling uitvoert.

Trink ‘Trink’ is een directe aansporing om water te drinken: ‘Trink Wasser’. Het is de vorm waarmee de spreker één persoon rechtstreeks een advies geeft. Je gebruikt dit soort vorm wanneer je iemand op een directe, praktische manier tot een handeling aanzet.

Wasser ‘Wasser’ betekent hier water en is het directe object van ‘Trink’: ‘Trink Wasser.’ Het staat na de aansporing en benoemt wat gedronken moet worden. Je gebruikt het bijvoorbeeld bij advies over drinken tijdens een drukke of vermoeiende dag.

und ‘und’ verbindt in ‘Trink Wasser und atme eine Minute lang langsam’ twee aansporingen. Het laat zien dat beide handelingen bij hetzelfde advies horen. Je gebruikt het om gelijkwaardige handelingen of aanwijzingen naast elkaar te zetten.

atme ‘atme’ is een directe aansporing om te ademen: ‘atme eine Minute lang langsam.’ Het staat aan het begin van de tweede handeling in het advies en wordt verder bepaald door ‘langsam’. Je gebruikt het wanneer je iemand instructies geeft over rustig of bewust ademen.

langsam ‘langsam’ beschrijft in ‘atme ... langsam’ hoe de persoon moet ademen: langzaam. Het bepaalt de manier waarop de handeling gebeurt en staat aan het einde van de zin. Je gebruikt het om aan te geven dat een handeling op een laag of rustig tempo moet gebeuren.

Dann ‘Dann’ betekent hier ‘dan’ en verwijst naar het resultaat na het rusten en drinken: ‘Dann kann ich den letzten Abschnitt fertig machen.’ Het geeft de volgorde of consequentie aan tussen de eerdere handeling en wat daarna mogelijk is. Je gebruikt het om een volgende stap of gevolg in een plan te introduceren.

kann ‘kann’ geeft hier aan dat de spreker daarna in staat is om iets af te maken: ‘kann ich den letzten Abschnitt fertig machen.’ Deze vorm hoort bij ‘ich’ en staat vóór de werkwoordgroep aan het einde. Je gebruikt het om een mogelijkheid of vermogen van jezelf te beschrijven.

den ‘den’ bepaalt in ‘den letzten Abschnitt’ welk concreet onderdeel bedoeld wordt. Het staat vóór de beschrijving ‘letzten’ en het zelfstandig naamwoord ‘Abschnitt’. Je gebruikt dit soort lidwoord wanneer een specifiek onderdeel in de context al herkenbaar is.

letzten ‘letzten’ beschrijft in ‘den letzten Abschnitt’ dat het om het laatste onderdeel van het werk gaat. Het staat vóór ‘Abschnitt’ en maakt duidelijk waar dit onderdeel zich in de volgorde bevindt. Je gebruikt het wanneer je naar het eindstuk van een taak, tekst of reeks verwijst.

Abschnitt ‘Abschnitt’ betekent hier een gedeelte of sectie van het werk: ‘den letzten Abschnitt’. Het is datgene wat de spreker wil afmaken. Je gebruikt het bijvoorbeeld voor een deel van een tekst, document of andere grotere taak.

fertig ‘fertig’ draagt in ‘fertig machen’ de betekenis van afgerond of voltooid bij. De volledige uitdrukking ‘den letzten Abschnitt fertig machen’ betekent het laatste gedeelte afmaken; ‘fertig’ alleen is niet de volledige werkhandeling. Een bruikbaar patroon is ‘etwas fertig machen’ met het object op de plaats van ‘etwas’.

machen ‘machen’ staat hier als infinitief na ‘kann’ en maakt deel uit van ‘fertig machen’. Samen met ‘fertig’ betekent het iets afronden, niet alleen iets algemeen doen. Je gebruikt het patroon ‘etwas fertig machen’ wanneer je een taak of onderdeel tot het einde brengt.

sehe ‘sehe’ betekent in ‘Ich sehe den Entwurf durch’ niet alleen kijken, maar maakt deel uit van de uitdrukking voor een ontwerp nakijken. De volledige combinatie met ‘durch’ betekent het ontwerp beoordelen of controleren; deze vorm hoort bij ‘Ich’. Je gebruikt de uitdrukking wanneer je een tekst of document controleert.

Entwurf ‘Entwurf’ betekent hier een ontwerp of eerste versie van een tekst: ‘den Entwurf’. Het is het document dat de spreker zal nakijken in de combinatie ‘sehe ... durch’. Je gebruikt het wanneer iets nog niet de definitieve versie is en gecontroleerd of verbeterd wordt.

durch ‘durch’ maakt in ‘Ich sehe den Entwurf durch’ deel uit van het scheidbare werkwoord dat betekent dat je iets volledig of zorgvuldig nakijkt. Het staat hier achteraan in de hoofdzin, na het object ‘den Entwurf’; zelfstandig betekent het hier niet simpelweg ‘door’. Je gebruikt deze werkwoordcombinatie bij het controleren van een tekst, document of ontwerp.

während ‘während’ betekent hier ‘terwijl’ en verbindt het nakijken van het ontwerp met de rust van de andere persoon: ‘während du dich ausruhst.’ Het leidt een bijzin in waarin twee handelingen tegelijk plaatsvinden; het werkwoord staat aan het einde. Je gebruikt het om gelijktijdige activiteiten te beschrijven.

dich ‘dich’ verwijst in ‘du dich ausruhst’ terug naar de aangesproken persoon en hoort bij de wederkerende uitdrukking voor rust nemen. Het maakt samen met ‘ausruhst’ duidelijk dat die persoon zelf rust. Je gebruikt het wanneer je zegt dat iemand zichzelf rust gunt of een pauze neemt.

ausruhst ‘ausruhst’ betekent hier dat de aangesproken persoon rust: ‘während du dich ausruhst.’ Het is de vorm die bij ‘du’ hoort en staat aan het einde van de bijzin; samen met ‘dich’ vormt het de uitdrukking voor uitrusten. Je gebruikt dit wanneer je beschrijft dat iemand tijdens een andere activiteit aan het rusten is.

Grammatica

weil + ... + Verb am Ende

Ich mache mir Sorgen, weil die Deadline näher rückt.

ich mach-uh mier zor-gun, wail die det-lain nee-uh rukt

Ik maak me zorgen, omdat de deadline dichterbij komt.

Na weil staat het vervoegde werkwoord aan het einde van de bijzin.

Separable werkwoord: aussehen → sieht ... aus

Du siehst müde aus.

doe ziist muu-du aus

Je ziet er moe uit.

Bij een vervoegd separabel werkwoord staat het voorvoegsel aan het einde van de zin.

Duits woordenschat

Arbeit zelfstandig naamwoord

ar-bait werk

viel Arbeit

aussehen werkwoord

aus-zee-un eruitzien siehst ... aus

besser bijwoord

bes-ur beter

danach bijwoord

daa-nach daarna

Deadline zelfstandig naamwoord

det-lain deadline

müde bijvoeglijk naamwoord

muu-du moe

Du siehst müde aus.

näher rücken uitdrukking

nee-uh rukt-un dichterbij komen näher rückt

Pause zelfstandig naamwoord

pau-zuh pauze

eine Pause

Sorgen machen uitdrukking

zor-gun mach-un zich zorgen maken mache mir Sorgen

Ich mache mir Sorgen.

vielleicht bijwoord

fie-laicht misschien Vielleicht

weggehen werkwoord

wek-geen even weggaan weggehst

weil voegwoord

wail omdat

weil die Deadline näher rückt

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Ik heb vandaag veel werk.

Antwoord tonen

Ich habe heute viel Arbeit.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

even weggaan

Antwoord tonen

weggehst

pauze

Antwoord tonen

Pause

deadline

Antwoord tonen

Deadline

werk

Antwoord tonen

Arbeit