Een studieruimte reserveren | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Ich möchte gern einen Lernraum reservieren.

   Ik wil graag een studieruimte reserveren.

   Ich

   ik

   möchte

   wil graag / zou graag willen

   gern

   graag

   einen

   een

   Lernraum

   studieruimte

   reservieren

   reserveren

   Uitgebreide uitleg

   Ich is het persoonlijk voornaamwoord voor de eerste persoon enkelvoud: de spreker verwijst naar zichzelf. Het is hier het onderwerp. Voorbeeld: Ich lerne. — “Ik leer.” möchte drukt hier een wens uit: “wil graag” of “zou graag willen”. Het is de Konjunktiv-II-vorm van mögen; in deze constructie betekent het meestal “zou graag willen”, niet eenvoudigweg “leuk vinden”. Het volgende werkwoord staat in de infinitief. Voorbeeld: Ich möchte lesen. — “Ik zou graag willen lezen.” gern betekent “graag” en maakt duidelijk dat de handeling gewenst is. möchte gern is een veelgebruikte combinatie voor “zou graag willen”. gern kan ook bij andere werkwoordsvormen staan: Ich lese gern. — “Ik lees graag.” einen is hier de vorm van het onbepaalde lidwoord bij een mannelijk zelfstandig naamwoord dat als direct object in de accusatief staat. Daarom staat er in deze zin einen Lernraum; als Lernraum onderwerp zou zijn, zou het ein Lernraum zijn. Het lidwoord drukt hier geen specifiek numeriek aantal uit, maar verwijst naar een niet nader bepaalde ruimte. Lernraum is een mannelijk samengesteld zelfstandig naamwoord met de betekenis “studieruimte”. Het tweede deel Raum betekent “ruimte”; Lern- houdt verband met leren. Het meervoud is Lernräume: Die Lernräume sind frei. — “De studieruimtes zijn vrij.” reservieren betekent “reserveren”. Dit is de infinitief. Bij möchte staat de infinitief aan het einde van de hoofdzin. Een bruikbaar patroon is Ich möchte gern + object + infinitief. Voorbeeld: Ich möchte gern einen Tisch reservieren. — “Ik zou graag een tafel reserveren.” Samen betekent Ich möchte gern “ik wil graag” of “ik zou graag willen”, einen Lernraum “een studieruimte” als direct object, en reservieren “reserveren”. De volledige uiting betekent dus: “Ik wil graag een studieruimte reserveren.”

2. Ich schaue kurz nach, welche Räume heute frei sind.

   Ik kijk even welke kamers vandaag vrij zijn.

   schaue … nach

   kijk na; controleer

   kurz

   even; kort

   welche

   welke

   Räume

   kamers; ruimtes

   heute

   vandaag

   frei

   vrij

   sind

   zijn

   Uitgebreide uitleg

   schaue … nach betekent hier “nakijken” of “controleren”. Het is het scheidbare werkwoord nachschauen: in de hoofdzin staat schaue bij het onderwerp en komt nach aan het einde van die hoofdzin. De vorm schaue is de tegenwoordige tijd bij ich; het hele werkwoord is nachschauen. Voorbeeld: Ich schaue im Kalender nach. — “Ik kijk het in de agenda na.” kurz betekent hier “even” en maakt de handeling kort of terloops. Het is een bijwoord bij schaue … nach, niet een onderdeel van het werkwoord. Voorbeeld: Ich warte kurz. — “Ik wacht even.” welche betekent hier “welke”. Het leidt de bijzin in en vormt samen met Räume de meervoudige naamwoordgroep welche Räume. In deze zin is die naamwoordgroep het onderwerp van de bijzin, dus staat welche hier in de nominatief meervoud. Voorbeeld: Welche Bücher sind neu? — “Welke boeken zijn nieuw?” Räume betekent hier “kamers” of “ruimtes”. Het is het meervoud van der Raum — “de kamer/ruimte”. Het woord kan afhankelijk van de context zowel een fysieke ruimte als een kamer aanduiden; in deze zin ondersteunt de vertaling de betekenis “kamers”. Voorbeeld: Die Räume sind hell. — “De ruimtes zijn licht.” heute betekent “vandaag” en plaatst de toestand in de huidige dag. Het is een bijwoord en verandert niet naar getal of geslacht. Voorbeeld: Heute lerne ich. — “Vandaag studeer ik.” frei betekent hier “vrij” in de betekenis “beschikbaar, niet bezet”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat na sind als naamwoordelijk deel staat; het krijgt daar geen uitgang. Het tegenovergestelde in deze betekenis is besetzt — “bezet”. Voorbeeld: Der Raum ist frei. — “De ruimte is vrij.” sind betekent “zijn”. Het is de tegenwoordige tijd van sein in de derde persoon meervoud; hier hoort het bij het meervoudige onderwerp Räume. In de bijzin staat het vervoegde werkwoord achteraan: welche Räume heute frei sind. Vergelijk: Der Raum ist frei. — “De ruimte is vrij.” en Die Räume sind frei. — “De ruimtes zijn vrij.” De hoofdzin Ich schaue kurz nach betekent “Ik kijk even na”. Daarna specificeert de bijzin wat wordt nagekeken: welche Räume heute frei sind, “welke kamers vandaag vrij zijn”. Samen betekent Ich schaue kurz nach, welche Räume heute frei sind.: “Ik kijk even welke kamers vandaag vrij zijn.”

3. Ich brauche einen ruhigen Ort, um mit einem Klassenkameraden zu lernen.

   Ik heb een rustige plek nodig om met een klasgenoot te studeren.

   brauche

   heb nodig

   ruhigen

   rustige

   Ort

   plek

   Klassenkameraden

   klasgenoot

   zu lernen

   om te studeren

   Uitgebreide uitleg

   brauche komt van brauchen en betekent hier dat de spreker iets nodig heeft. Het is de vorm voor ich in de tegenwoordige tijd: ich brauche, du brauchst. Het werkwoord neemt hier een lijdend voorwerp: Ich brauche einen Ort = “Ik heb een plek nodig”. ruhigen betekent hier “rustige”. Het bijvoeglijk naamwoord is ruhig; de uitgang -en verschijnt omdat het bijvoeglijk naamwoord vóór Ort staat en de naamwoordgroep in de accusatief staat met het mannelijke onbepaalde lidwoord einen: einen ruhigen Ort. De vorm verandert dus niet omdat ruhig zelf mannelijk is, maar door de combinatie van geslacht, naamval, lidwoord en positie vóór het zelfstandig naamwoord. Vergelijk: ein ruhiger Ort (“een rustige plek”, onderwerp) en einen ruhigen Ort (“een rustige plek”, lijdend voorwerp). Ort betekent “plek” of “plaats”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Ort. Na brauchen staat het hier als lijdend voorwerp, daarom einen Ort in plaats van ein Ort. Voorbeeld: Ich suche einen Ort. — “Ik zoek een plek.” Klassenkameraden is hier geen meervoud, maar de enkelvoudige datiefvorm van Klassenkamerad: mit einem Klassenkameraden = “met een klasgenoot”. Het voorzetsel mit vereist de datief. Bij dit mannelijke zelfstandig naamwoord krijgt de datief enkelvoud de uitgang -en: ein Klassenkamerad, mit einem Klassenkameraden. De vertaling maakt duidelijk dat het om één klasgenoot gaat; die enkelvoudige betekenis komt hier uit einem, niet uit een algemene betekenis van het onbepaalde lidwoord alleen. zu lernen komt van lernen en betekent hier “om te studeren”. De constructie um ... zu + infinitief drukt een doel uit: um mit einem Klassenkameraden zu lernen = “om met een klasgenoot te studeren”. Het onderwerp van deze doelconstructie wordt niet opnieuw genoemd; het blijft dezelfde persoon als bij Ich brauche. Samen betekent Ich brauche einen ruhigen Ort “Ik heb een rustige plek nodig”. Daarna geeft um ... zu lernen het doel van die plek aan, en mit einem Klassenkameraden zegt met wie de spreker wil studeren. De volledige betekenis is dus: “Ik heb een rustige plek nodig om met een klasgenoot te studeren.”

4. Heute Nachmittag ist ein kleiner Raum frei.

   Vanmiddag is er een kleine kamer vrij.

   Heute Nachmittag

   vanmiddag

   kleiner

   klein

   Raum

   kamer; ruimte

   frei

   vrij; beschikbaar

   Uitgebreide uitleg

   Heute Nachmittag betekent hier “vanmiddag”. Nachmittag is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor de periode na de middag; heute maakt de tijdsaanduiding “vandaag”. In het Duits kan zo’n tijdsbepaling zonder voorzetsel aan het begin staan. kleiner betekent hier “kleine”. De basisvorm van het bijvoeglijk naamwoord is klein. In ein kleiner Raum krijgt klein de uitgang -er, omdat ein hier een mannelijk zelfstandig naamwoord in de enkelvoudige nominatief begeleidt en daardoor de naamval en het geslacht niet volledig zichtbaar maakt. Het bijvoeglijk naamwoord draagt die informatie dan mee. Vergelijk: ein kleiner Raum — “een kleine ruimte”, maar eine kleine Kammer — “een kleine kamer”. Raum betekent hier “kamer”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Raum, meervoud die Räume. In een andere context kan Raum ook “ruimte” betekenen, maar de vaste vertaling maakt hier de betekenis “kamer” duidelijk. frei betekent hier “vrij” in de betekenis “beschikbaar, niet bezet”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat na ist staat en daarom geen uitgang krijgt: Der Raum ist frei — “De ruimte is vrij/beschikbaar.” Dat verschilt van freier Raum, waarin frei vóór het zelfstandig naamwoord staat en wel een uitgang krijgt. Samen vormen de delen Heute Nachmittag ist ein kleiner Raum frei. de betekenis “Vanmiddag is er een kleine kamer vrij.” Het Duitse ist is de vorm van sein (“zijn”) voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd; hier hoort die vorm bij ein kleiner Raum. De volgorde begint met de tijdsbepaling; daarna komt de werkwoordsvorm ist, gevolgd door wat beschikbaar is en de eigenschap ervan.

5. Kann ich ihn an der Servicetheke reservieren?

   Kan ik die bij de balie reserveren?

   Kann ich

   Kan ik …?

   ihn

   hem

   Servicetheke

   servicebalie

   reservieren

   reserveren

   Uitgebreide uitleg

   Kann ich vormt een vraag met het werkwoord können en het onderwerp ich. können betekent hier dat de spreker vraagt of iets mogelijk of toegestaan is; het betekent niet automatisch dat de handeling zal plaatsvinden. In een hoofdzin staat het vervoegde werkwoord in deze vraag vóór het onderwerp. Vergelijk: Kann ich eintreten? — Kan ik binnenkomen? In een mededelende zin staat dezelfde combinatie anders: Ich kann eintreten. — Ik kan binnenkomen. ihn is de accusatiefvorm van het persoonlijke voornaamwoord er voor een mannelijk enkelvoudig referent. In deze context sluit het aan bij de eerder genoemde Raum: de spreker vraagt of die ruimte gereserveerd kan worden. Het voornaamwoord staat als lijdend voorwerp bij reservieren. De vorm ihn is dus niet de vrouwelijke of meervoudige vorm; vergelijk bijvoorbeeld sie voor een vrouwelijk enkelvoudig of meervoudig lijdend voorwerp, wanneer de context dat vereist. Servicetheke is een zelfstandig naamwoord en betekent een balie waar service wordt verleend. Het eerste deel Service verduidelijkt het soort balie; Theke kan ook op zichzelf een toonbank of balie aanduiden. In de volledige zin staat het met an der: an krijgt hier de datief omdat het om een vaste locatie gaat, niet om een beweging naar die locatie. Het lidwoord der markeert hier de datief van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord die Servicetheke. reservieren is de infinitief: reserveren of vooraf voor iemand vasthouden. Na het vervoegde modale werkwoord kann blijft het hoofdwerkwoord in het Duits in de infinitief en staat het aan het einde van de hoofdzin. Bijvoorbeeld: Kann ich einen Tisch reservieren? — Kan ik een tafel reserveren? Samen betekent de vraag: de spreker vraagt of hij de eerder bedoelde ruimte bij de servicebalie kan reserveren. De structuur is herbruikbaar als Kann ich + lijdend voorwerp + plaatsbepaling + infinitief, bijvoorbeeld Kann ich ihn online reservieren? — Kan ik die online reserveren?

6. Bitte füllen Sie hier das Antragsformular aus.

   Vul hier alstublieft het aanvraagformulier in.

   Bitte

   alstublieft

   füllen … aus

   invullen

   Sie

   u

   hier

   hier

   Antragsformular

   aanvraagformulier

   Uitgebreide uitleg

   Bitte maakt een verzoek beleefd: “alstublieft”. Het staat hier aan het begin en verzacht de opdracht. Voorbeeld: Bitte warten Sie. — “Wacht u alstublieft.” füllen ... aus komt van het scheidbare werkwoord ausfüllen — “invullen”. In deze formele gebiedende wijs staat füllen vóór Sie en het voorvoegsel aus aan het einde van de hoofdzin. De vorm füllen valt hier samen met de infinitief en met de vorm van de tegenwoordige tijd bij sie/Sie in het meervoud; de functie in deze zin is echter een formeel bevel. Bruikbare vormen zijn ausfüllen (infinitief), füllt aus (hij/zij/het vult in) en füllen aus (zij of formeel u vullen in). Voorbeeld: Füllen Sie dieses Formular aus. — “Vult u dit formulier in.” Sie betekent hier formeel “u”. Deze vorm wordt voor één persoon of voor meerdere personen gebruikt; de vorm zelf toont dus niet hoeveel aangesproken personen er zijn. De hoofdletter maakt het formele Sie herkenbaar en onderscheidt het van sie (“zij” of “ze”). hier betekent “hier”, dus op de plaats die in de situatie als “hier” wordt aangewezen. Het is een bijwoord en verandert niet naar persoon of aantal. Voorbeeld: Unterschreiben Sie hier. — “Zet u hier uw handtekening.” Antragsformular is een samenstelling van Antrag (“aanvraag”) en Formular (“formulier”): een formulier voor een aanvraag. In het Duits bepaalt het laatste deel van een samenstelling het grammaticale geslacht; Formular is onzijdig. Daarom staat hier das Antragsformular. Voorbeeld: Das Formular ist vollständig. — “Het formulier is volledig.” Samen betekent Bitte füllen Sie hier das Antragsformular aus.: “Vul hier alstublieft het aanvraagformulier in.” De structuur is een beleefd verzoek met Bitte, gevolgd door de formele aanspreekvorm Sie; bij het scheidbare werkwoord ausfüllen komt aus aan het einde.

7. Bringe ich den Schlüssel zu dieser Servicetheke zurück?

   Breng ik de sleutel terug naar deze balie?

   Bringe … zurück

   terugbrengen

   ich

   ik

   Schlüssel

   sleutel

   zu

   naar

   dieser

   deze

   Servicetheke

   servicebalie

   Uitgebreide uitleg

   Bringe … zurück hoort bij het scheidbare werkwoord zurückbringen = terugbrengen. In deze zin staat het als Bringe ich … zurück?: de persoonsvorm staat vooraan omdat dit een ja-neevraag is, terwijl het voorvoegsel zurück aan het einde staat. De vorm bringe is de tegenwoordige tijd bij ich; het is hier dus geen bevel. Voorbeeld: Bringe ich das Buch zurück? = Breng ik het boek terug? ich betekent ik en is hier het onderwerp: de spreker vraagt of hij of zij zelf iets terugbrengt. In een mededelende hoofdzin staat dit meestal als Ich bringe … zurück.; in een ja-neevraag komt de persoonsvorm ervoor. den Schlüssel betekent de sleutel. Schlüssel is een mannelijk zelfstandig naamwoord; der Schlüssel is de basisvorm met bepaald lidwoord, en den Schlüssel is hier de vierde naamval (accusatief), omdat het de zaak is die wordt teruggebracht. Voorbeeld: Ich nehme den Schlüssel. = Ik neem de sleutel. zu betekent hier naar in de richting van een plaats of bestemming. Het voorzetsel zu krijgt de derde naamval (datief). Daarom staat er dieser en niet de vorm van de eerste naamval. dieser betekent hier deze en hoort bij Servicetheke. Het woord verwijst naar een vrouwelijke enkelvoudige bestemming in de datief: zu dieser Servicetheke. De vormen van het aanwijzend woord veranderen volgens naamval, getal en geslacht van het zelfstandig naamwoord; vergelijk diese Servicetheke in de eerste naamval met zu dieser Servicetheke in de datief. Servicetheke betekent servicebalie. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Servicetheke. In zu dieser Servicetheke staat het in de datief na zu. Voorbeeld: Ich gehe zu dieser Servicetheke. = Ik ga naar deze servicebalie. Samen vormen de delen de vraag Bringe ich den Schlüssel zu dieser Servicetheke zurück?: vraagt de spreker of hij of zij zelf de sleutel terugbrengt naar deze servicebalie? De ja-neevraag wordt gevormd door de persoonsvorm vooraan te plaatsen; het lijdend voorwerp is den Schlüssel, en zu dieser Servicetheke geeft de bestemming aan.

8. Bringen Sie ihn zurück, bevor die Bibliothek schließt.

   Breng hem terug voordat de bibliotheek sluit.

   Bringen … zurück

   terugbrengen

   Sie

   u

   ihn

   hem

   bevor

   voordat

   Bibliothek

   bibliotheek

   schließt

   sluit

   Uitgebreide uitleg

   Bringen ... zurück vormt hier samen een formeel bevel met het scheidbare werkwoord zurückbringen: “terugbrengen”. In de formele gebiedende wijs staat Bringen vooraan, Sie direct daarna en het scheidbare deel zurück aan het einde van de hoofdzin. Voorbeeld: Bringen Sie das Buch zurück. — “Breng het boek terug.” Sie is hier de formele aanspreekvorm “u”. Bij deze aanspreekvorm staat een speciale imperatiefconstructie met Sie; de vorm Bringen is daarbij gelijk aan de vorm van de derde persoon meervoud, maar de uiting is een bevel aan de aangesprokene. Sie kan in deze aanspreekvorm naar één of meer personen verwijzen. ihn is de mannelijke enkelvoudsvorm van het persoonlijke voornaamwoord in de accusatief: “hem”. De vorm past bij zijn rol als lijdend voorwerp van zurückbringen. De vertaling ondersteunt hier de betekenis “hem”, maar noemt de specifieke referent niet bij naam. bevor betekent “voordat” en leidt een bijzin in. In zo’n Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord doorgaans achteraan. Voorbeeld: Warte, bevor du gehst. — “Wacht voordat je gaat.” Bibliothek is een zelfstandig naamwoord en betekent “bibliotheek”. Het is vrouwelijk: die Bibliothek. In die Bibliothek staat het lidwoord in de vorm die hier past bij een vrouwelijk enkelvoudig onderwerp; het lidwoord drukt niet zelfstandig een vast aantal uit. schließt komt van schließen en betekent hier “sluit”. Het is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, passend bij die Bibliothek; de uitgang -t hoort bij deze persoonsvorm. Voorbeeld: Das Geschäft schließt um sechs. — “De winkel sluit om zes uur.” Samen vormt Bringen Sie ihn zurück een formeel bevel om hem terug te brengen. bevor die Bibliothek schließt geeft de tijdsgrens aan: het terugbrengen moet plaatsvinden vóór het moment waarop de bibliotheek sluit. De volledige betekenis is: “Breng hem terug voordat de bibliotheek sluit.”