Een fotowandeling plannen | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Möchtest du morgen mit auf einen Fotospaziergang kommen?

   Wil je morgen meegaan op een fotowandeling?

   Möchtest du

   wil je

   morgen

   morgen

   mit auf

   mee naar/op

   einen

   een

   Fotospaziergang

   fotowandeling

   kommen

   komen

   Uitgebreide uitleg

   Möchtest du betekent hier “wil je?” Het is de vorm voor du van möchten, een beleefde of verzachte manier om een wens of uitnodiging te formuleren. In deze vraag staat het vervoegde werkwoord vooraan, omdat het een ja-neevraag is. Vergelijk: Möchtest du kommen? = “Wil je komen?” morgen betekent “morgen” en geeft aan wanneer de activiteit plaatsvindt. Het tijdsbepalende woord kan in het Duits op verschillende plaatsen staan; hier staat het direct na de vraagvorm en het onderwerp: Möchtest du morgen ...? mit auf hoort hier bij het idee van meegaan naar een activiteit. mit voegt het element “mee” toe, terwijl auf samen met de daaropvolgende bestemming de richting of activiteit aanduidt. De woorden vormen hier dus geen algemene vertaling waarin mit en auf elk los als Nederlandse voorzetsels moeten worden nagebootst. Een herbruikbaar patroon is bijvoorbeeld: mit auf einen Ausflug kommen = “meegaan op een uitstapje”. einen is de accusatiefvorm van het onbepaalde lidwoord bij een mannelijk zelfstandig naamwoord: ein → einen. Hier werken dus zowel het mannelijke geslacht van Fotospaziergang als de accusatief na het richtingsaanduidende auf mee aan de keuze voor einen; het geslacht alleen zou die vorm niet bepalen. In auf einen Fotospaziergang markeert deze vorm het zelfstandig naamwoord als onderdeel van de richting naar of deelname aan de genoemde activiteit. Een onbepaald lidwoord drukt hier niet zelfstandig een specifiek aantal uit. Fotospaziergang is een samenstelling van Foto en Spaziergang en betekent “fotowandeling”: een wandeling waarbij fotograferen centraal staat. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord. In deze accusatiefgroep leidt de combinatie van dat geslacht en de accusatief daarom tot einen. Een vergelijkbaar voorbeeld is Wir machen einen Spaziergang. = “We maken een wandeling.” kommen betekent “komen”. Het staat hier in de infinitief, omdat möchtest het vervoegde werkwoord is en kommen de handeling benoemt die gewenst of voorgesteld wordt. In combinatie met mit ontstaat de betekenis “meekomen/meegaan”: Möchtest du mitkommen? = “Wil je meegaan?” Samen vormen de delen de vraag: Möchtest du geeft de uitnodiging of vraag naar bereidheid, morgen bepaalt de tijd, en mit auf einen Fotospaziergang kommen betekent “meegaan op een fotowandeling”. De volledige betekenis is daarom: “Wil je morgen meegaan op een fotowandeling?”

2. Ich könnte mehr Übung beim Fotografieren gebrauchen.

   Ik kan wel wat meer oefenen met fotografie.

   Ich könnte

   ik zou kunnen

   mehr

   meer

   Übung

   oefening

   beim Fotografieren

   bij het fotograferen

   gebrauchen

   gebruiken

   Uitgebreide uitleg

   Ich könnte bevat könnte, de vorm van können voor een voorwaardelijke of voorzichtige mogelijkheid. In combinatie met gebrauchen vormt het hier de vaste, beleefde manier om te zeggen dat iets welkom of nodig is: Ich könnte eine Pause gebrauchen. = Ik zou wel een pauze kunnen gebruiken. mehr betekent hier “meer” en geeft aan dat de hoeveelheid oefening groter mag zijn. Het is de vergrotende vorm in de reeks viel – mehr – am meisten. Voorbeeld: Ich brauche mehr Zeit. = Ik heb meer tijd nodig. Übung is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent hier “oefening” of “praktijk”. Het staat in het enkelvoud; Übungen is het meervoud. In mehr Übung gaat het om meer oefening als hoeveelheid, niet om een expliciet aantal afzonderlijke oefeningen. Voorbeeld: Regelmäßige Übung hilft. = Regelmatig oefenen helpt. beim Fotografieren bestaat uit beim, de samensmelting van bei dem, en Fotografieren, het zelfstandig gebruikte werkwoord fotografieren (“fotograferen”). Na bei staat de datief; de hele uitdrukking betekent hier “bij het fotograferen” of “met fotografie”. Voorbeeld: Beim Fotografieren brauche ich gutes Licht. = Bij het fotograferen heb ik goed licht nodig. gebrauchen betekent in andere contexten “gebruiken”. In deze zin heeft het, samen met könnte, de idiomatische betekenis “kunnen gebruiken” in de zin van “nodig hebben” of “wel kunnen gebruiken”. Voorbeeld: Ich kann eine Pause gebrauchen. = Ik kan wel een pauze gebruiken. Samen bouwen de delen de betekenis op: de spreker (Ich) zegt voorzichtig dat meer oefening (mehr Übung) bij het fotograferen (beim Fotografieren) welkom of nodig zou zijn (könnte ... gebrauchen). De vaste vertaling is: “Ik kan wel wat meer oefenen met fotografie.”

3. Das Licht am Morgen sollte für Straßenfotos besser sein.

   Het ochtendlicht zou beter moeten zijn voor straatfoto's.

   Licht

   licht

   am Morgen

   's ochtends

   sollte

   zou moeten

   für

   voor

   Straßenfotos

   straatfoto's

   besser

   beter

   sein

   zijn

   Uitgebreide uitleg

   Licht betekent hier licht als zichtbare belichting. Het is een onzijdig zelfstandig naamwoord: das Licht; het meervoud is die Lichter. In deze zin staat Licht als onderwerp, met het bepaalde lidwoord Das. am Morgen bestaat uit am, de vaste verkorting van an dem, en Morgen. De combinatie geeft hier een tijd aan: in de ochtend. Morgen is mannelijk en staat na an in deze tijdsuitdrukking in de datief: an dem Morgen → am Morgen. Vergelijk als bruikbaar patroon: am Abend = ’s avonds. sollte is de vorm van sollen die hier een verwachting of voorzichtige inschatting uitdrukt: iets zou naar verwachting zo moeten zijn. Het onderwerp is Das Licht, en sollte staat daarom in de derde persoon enkelvoud. sollen kan ook een opdracht of verplichting uitdrukken; die betekenis past hier niet bij de vaste vertaling. Voorbeeld: Das sollte funktionieren. — Dat zou moeten werken. für leidt hier het doel of de geschiktheid aan: iets is beter voor een bepaalde activiteit of toepassing. Na für staat in het Duits de accusatief. Een herbruikbaar patroon is gut für + ...: Das ist gut für Anfänger. — Dat is goed voor beginners. Straßenfotos is een samenstelling van Straße en Foto en betekent straatfoto’s. De vorm is meervoud; het enkelvoud is das Straßenfoto, het meervoud die Straßenfotos. In een samenstelling bepaalt het laatste deel, hier Foto, het grammaticale geslacht en de meervoudsvorm. Dit woord noemt hier waarvoor het licht naar verwachting geschikt is. besser is de vergrotende trap van gut: gut — besser — am besten. Het vergelijkt de verwachte kwaliteit met een andere mogelijkheid of situatie, zonder die vergelijking hier nader te benoemen. Voorbeeld: Dieses Objektiv ist besser für Innenaufnahmen. — Deze lens is beter voor binnenopnamen. sein is het infinitief van sein, ‘zijn’. Na een modaal werkwoord zoals sollte blijft het hoofdwerkwoord in het infinitief en staat het aan het einde: sollte ... besser sein. Het onderwerp van sein is hetzelfde als dat van sollte, namelijk het licht. Samen vormen de delen: Das Licht am Morgen (het licht in de ochtend) + sollte ... sein (zou ... moeten zijn) + besser für Straßenfotos (beter voor straatfoto’s). De volledige betekenis is dus: het ochtendlicht zou naar verwachting beter moeten zijn voor straatfoto’s. Sollte maakt de uitspraak een verwachting, geen stellige vaststelling.

4. Was sollen wir zuerst fotografieren?

   Wat zullen we eerst fotograferen?

   Was

   wat

   sollen wir

   zullen we?

   zuerst

   eerst

   fotografieren

   fotograferen

   Uitgebreide uitleg

   Was vraagt hier naar een zaak of handeling: “wat?”. Het is de Duitse vraagvorm voor iets, terwijl wer naar een persoon vraagt. Voorbeeld: Was liest du? — “Wat lees je?” sollen wir combineert de tegenwoordige vorm sollen met het onderwerp wir. Hier drukt het een voorstel of vraag naar de volgende gezamenlijke handeling uit: “zullen we …?”. sollen heeft bij wir deze vorm; vergelijk ich soll — “ik moet/hoor te” en sie sollen — “zij moeten/horen te”. wollen wir zou eerder “willen we …?” betekenen en legt meer nadruk op de wens. zuerst betekent “als eerste” of “eerst”: het markeert de handeling die vóór andere handelingen komt. Voorbeeld: Wir trinken zuerst Kaffee. — “We drinken eerst koffie.” fotografieren is hier het infinitief en betekent “fotograferen”. Na een modaal werkwoord zoals sollen blijft het hoofdwerkwoord in het infinitief en staat het in deze vraag achteraan. De infinitief is ook de basisvorm die je in een woordenboek vindt. Voorbeeld: Wir sollen das Gebäude fotografieren. — “We moeten het gebouw fotograferen.” Samen vormen de delen de vraag Was sollen wir zuerst fotografieren?: “Wat zullen we eerst fotograferen?” Was is het gevraagde object, sollen wir vraagt naar de gezamenlijke volgende handeling, zuerst bepaalt de volgorde en fotografieren benoemt die handeling.

5. Wir können mit alten Gebäuden anfangen.

   We kunnen beginnen met oude gebouwen.

   Wir können

   we kunnen

   mit

   met

   alten

   oude

   Gebäuden

   gebouwen

   anfangen

   beginnen

   Uitgebreide uitleg

   Wir können betekent hier “wij kunnen” en vormt een combinatie van het onderwerp wir met het modale werkwoord können. wir is de eerste persoon meervoud; können is de vorm voor wir en ook voor sie in het meervoud van können. Na een modaal werkwoord staat het andere werkwoord vaak als infinitief aan het einde: Wir können anfangen. — “Wij kunnen beginnen.” mit betekent “met”. Hier leidt het een datiefgroep in en geeft het aan waarmee men begint. Het is niet hetzelfde als für (“voor”), dat een andere relatie uitdrukt. alten betekent hier “oude”. De basisvorm van het bijvoeglijk naamwoord is alt; alten is de verbogen vorm vóór het meervoudige zelfstandig naamwoord Gebäuden in deze datiefgroep. De vorm hangt hier dus samen met de naamwoordgroep en de naamval, niet alleen met het feit dat het om meer dan één zaak gaat. Gebäuden betekent “gebouwen”. De basisvorm is Gebäude. Het meervoud is ook Gebäude, maar in de datief meervoud krijgt het zelfstandig naamwoord hier bovendien -n: Gebäuden. Voorbeeld: Wir arbeiten mit alten Gebäuden. — “Wij werken met oude gebouwen.” anfangen betekent “beginnen”. Dit is de infinitief na können. Het is een scheidbaar werkwoord: in een gewone hoofdzin zonder modaal werkwoord staat het voorvoegsel los, bijvoorbeeld Wir fangen an. — “Wij beginnen.” Na können blijft het als volledige infinitief aan het einde: Wir können anfangen. Samen vormen Wir können + mit alten Gebäuden + anfangen de betekenis “We kunnen beginnen met oude gebouwen.” mit alten Gebäuden geeft aan dat oude gebouwen het vertrekpunt van de activiteit zijn; de zin drukt uit dat dit mogelijk is of als start wordt voorgesteld.

6. Ich bringe meine kleine Kamera und einen zusätzlichen Akku mit.

   Ik neem mijn kleine camera en een extra batterij mee.

   bringe … mit

   neem mee

   meine

   mijn

   kleine

   kleine

   Kamera

   camera

   zusätzlichen

   extra

   Akku

   batterij

   Uitgebreide uitleg

   bringe … mit In deze zin vormen bringe en mit samen het scheidbare werkwoord mitbringen: meenemen. bringe is de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud, van mitbringen; het voorvoegsel mit staat in deze hoofdzin aan het einde. Patroon: Ich bringe ... mit. Voorbeeld: Ich bringe einen Schirm mit. = Ik neem een paraplu mee. meine meine betekent hier “mijn” en hoort bij Kamera. De vorm is afgestemd op een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in de accusatief enkelvoud: die Kamera wordt als lijdend voorwerp gebruikt, en het bezittelijke woord krijgt daarom deze vorm. Vergelijk: mein Akku bij der Akku, maar meine Kamera bij die Kamera. kleine kleine beschrijft Kamera als klein. De basisvorm is klein; de uitgang -e verschijnt hier bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in de accusatief enkelvoud na meine. Voorbeeld: Ich sehe meine kleine Tasche. = Ik zie mijn kleine tas. Kamera Kamera betekent “camera”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Kamera. In deze zin is het een van de dingen die de spreker meeneemt en staat het daarom in de accusatief: meine kleine Kamera. zusätzlichen zusätzlichen betekent hier “extra” of “bijkomende”. De basisvorm is zusätzlich. De uitgang -en hoort hier bij het mannelijke zelfstandig naamwoord Akku in de accusatief enkelvoud, na einen: einen zusätzlichen Akku. De uitgang hoort dus bij het bijvoeglijk naamwoord zusätzlich, niet bij Akku. Akku Akku betekent “batterij”, meer bepaald een accu of oplaadbare batterij. Het is mannelijk: der Akku. Als lijdend voorwerp na mitbringen staat het hier in de accusatief: einen Akku; met het bijvoeglijk naamwoord wordt dat einen zusätzlichen Akku. Geheel Ich bringe meine kleine Kamera und einen zusätzlichen Akku mit. bestaat uit Ich bringe ... mit (“ik neem ... mee”), gevolgd door twee voorwerpen die met und verbonden zijn: meine kleine Kamera en einen zusätzlichen Akku. Samen betekent de zin: “Ik neem mijn kleine camera en een extra batterij mee.”

7. Treffen wir uns, bevor es auf den Straßen voll wird.

   Laten we afspreken voordat de straten druk worden.

   Treffen wir uns

   zullen we afspreken

   bevor

   voordat

   Straßen

   straten

   voll

   druk

   wird

   wordt

   Uitgebreide uitleg

   Treffen wir uns is een voorstel in de eerste persoon meervoud: “zullen we elkaar ontmoeten/afspreken?” Het werkwoord is treffen; in deze vaste combinatie betekent sich treffen “elkaar ontmoeten” of “afspreken”. wir is het onderwerp “wij” en uns is de wederkerende vorm die bij wir hoort. De volgorde met het vervoegde werkwoord vooraan maakt er een vraag of voorstel van. Voorbeeld: Treffen wir uns morgen? — “Zullen we morgen afspreken?” bevor leidt een bijzin in met de betekenis “voordat”. In zo’n bijzin staat het vervoegde werkwoord in het Duits achteraan. Hier vormt bevor ... wird dus de tijdsvoorwaarde: eerst moet de hoofdhandeling plaatsvinden voordat de beschreven verandering optreedt. Straßen is het meervoud van die Straße (“straat”). In auf den Straßen staat het meervoud na auf hier in de datief: die Straßen wordt den Straßen. Het voorzetselstuk betekent hier “op/in de straten”. voll betekent hier niet dat iets letterlijk een inhoud bevat, maar dat er veel mensen of verkeer is: “druk”. Als bijvoeglijk naamwoord staat het na werden zonder uitgang: Die Straßen werden voll. — “De straten worden druk.” wird is de derde persoon enkelvoud van werden. Hier betekent werden “worden”, dus een verandering naar een nieuwe toestand; het is niet de gewone toekomstige tijd. Het onderwerp bij deze vorm is es, een grammaticaal onderwerp dat in deze zin naar de situatie verwijst dat het op de straten druk wordt. wird staat achteraan omdat het in de door bevor ingeleide bijzin staat. Samen betekent bevor es auf den Straßen voll wird: “voordat het op de straten druk wordt”. De hoofdzin Treffen wir uns wordt daardoor een voorstel om af te spreken vóór die drukke toestand begint. De volledige uiting is: “Zullen we afspreken voordat de straten druk worden?”

8. Dann können wir später unsere Fotos vergleichen.

   Dan kunnen we onze foto's later vergelijken.

   Dann

   dan

   können wir

   kunnen we

   später

   later

   unsere

   onze

   Fotos

   foto’s

   vergleichen

   vergelijken

   Uitgebreide uitleg

   Dann betekent hier “dan” in de tijd of als gevolg: het verwijst naar een moment dat uit de context volgt. Een bruikbaar patroon is dann + zin, bijvoorbeeld: Dann gehen wir nach Hause. — “Dan gaan we naar huis.” können wir bestaat uit het modale werkwoord können en het persoonlijk voornaamwoord wir. können drukt hier mogelijkheid of gelegenheid uit: “kunnen”. De vorm hoort bij wir; de infinitief van het andere werkwoord staat in zo’n modale constructie aan het einde. Vergelijk: Wir können warten. — “We kunnen wachten.” In de vaste zin is wir het onderwerp, maar de specifieke personen waarnaar het verwijst worden door de gegeven informatie niet verder benoemd. später betekent “later” en plaatst de handeling na een eerder genoemd of begrepen moment. Het is een bijwoord en verandert hier niet mee met persoon of aantal. Voorbeeld: Ich komme später. — “Ik kom later.” unsere betekent “onze” en geeft bezit of betrokkenheid aan. Het hoort bij het meervoudige zelfstandig naamwoord Fotos; de vorm unsere past bij een meervoudige naamwoordgroep in deze zin. Het bezittelijk woord drukt hier niet uit hoeveel foto’s er zijn, maar van wie ze zijn of met wie ze verbonden zijn. Vergelijk: unsere Bücher — “onze boeken”. Fotos is het meervoud van Foto, “foto”. In deze zin is het de groep die wordt vergeleken. Foto heeft als meervoud Fotos; de uitgang -s is dus onderdeel van de meervoudsvorm. Voorbeeld: Wir sehen die Fotos. — “We bekijken de foto’s.” vergleichen betekent “vergelijken”: twee of meer dingen naast elkaar beoordelen op overeenkomsten of verschillen. De vorm is de infinitief. Na können blijft deze infinitief staan: Wir können Fotos vergleichen. — “We kunnen foto’s vergelijken.” Samen vormen de delen: Dann (“dan”) + können wir (“kunnen we”) + später (“later”) + unsere Fotos (“onze foto’s”) + vergleichen (“vergelijken”). De volledige betekenis is: “Dan kunnen we later onze foto’s vergelijken.” De tijdsaanduidingen dann en später bepalen samen wanneer de mogelijkheid bestaat; können maakt van het vergelijken een mogelijkheid of gelegenheid, geen vastgestelde handeling.