Internetproblemen voor een belangrijk videogesprek oplossen | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Die Internetverbindung ist seit heute Morgen instabil.

   De internetverbinding is sinds vanochtend instabiel.

   Internetverbindung

   internetverbinding

   ist

   is

   seit heute Morgen

   sinds vanochtend

   instabil

   instabiel

   Uitgebreide uitleg

   Internetverbindung betekent hier “internetverbinding”. Het is een vrouwelijk samengesteld zelfstandig naamwoord: Internet + Verbindung. Het lidwoord die in de zin markeert hier de nominatief enkelvoud bij het onderwerp. Een bruikbaar voorbeeld: Die Internetverbindung ist schnell. — “De internetverbinding is snel.” ist is de tegenwoordige tijd van sein (“zijn”) in de derde persoon enkelvoud: sein → ist. Het onderwerp is hier Die Internetverbindung; daarom staat de persoonsvorm in het enkelvoud. Vergelijk: Die Verbindungen sind schnell. — “De verbindingen zijn snel.” seit heute Morgen geeft aan vanaf welk moment iets voortduurt: “sinds vanochtend”. seit is een voorzetsel voor een beginpunt in de tijd en wordt gebruikt voor een toestand of gebeurtenis die tot het genoemde moment voortduurt. heute Morgen is de tijdsaanduiding “vanochtend”; samen vormt het de uitdrukking seit heute Morgen. Voorbeeld: Ich arbeite seit heute Morgen. — “Ik werk sinds vanochtend.” instabil is een beschrijvend bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “instabiel”. Na sein staat het hier als naamwoordelijk deel van het gezegde en krijgt het geen adjectiefuitgang: Die Verbindung ist instabil. In een andere constructie kan het wel een uitgang krijgen, bijvoorbeeld eine instabile Verbindung — “een instabiele verbinding”. Samen vormen de delen: Die Internetverbindung is het onderwerp, ist koppelt dit onderwerp aan de toestand instabil, en seit heute Morgen zegt dat die toestand vanaf vanochtend voortduurt. De volledige betekenis is: “De internetverbinding is sinds vanochtend instabiel.”

2. Mein Videoanruf beginnt bald.

   Mijn videogesprek begint bijna.

   Mein

   mijn

   Videoanruf

   videogesprek

   beginnt

   begint

   bald

   binnenkort

   Uitgebreide uitleg

   Mein staat vóór het zelfstandig naamwoord en betekent hier “mijn”: het verwijst naar iets dat bij de spreker hoort. De vorm hangt in het Duits onder meer af van het geslacht, getal en de naamval van het zelfstandig naamwoord. Bij Videoanruf is de basisvorm mannelijk: der Videoanruf; daarom staat hier in de nominatief mein, niet bijvoorbeeld meine. Voorbeeld: Mein Telefon klingelt. — “Mijn telefoon gaat over.” Videoanruf is een samengesteld zelfstandig naamwoord: Video + Anruf, dus een telefoongesprek met video. Het hoofddeel Anruf bepaalt het geslacht; daarom is het der Videoanruf. Duitse samengestelde zelfstandige naamwoorden worden als één woord geschreven. Voorbeeld: Der Videoanruf dauert zehn Minuten. — “Het videogesprek duurt tien minuten.” beginnt is de derde persoon enkelvoud van beginnen, “beginnen”. De vorm staat hier in de tegenwoordige tijd: er/sie/es beginnt. Het onderwerp is Mein Videoanruf, dat enkelvoud is. In het Duits kan de tegenwoordige tijd ook naar een nabije toekomstige gebeurtenis verwijzen wanneer de tijd uit de context duidelijk is. Voorbeeld: Der Kurs beginnt um neun. — “De cursus begint om negen uur.” bald is een bijwoord en betekent “binnenkort” of “spoedig”. Het geeft aan dat het begin niet ver in de toekomst ligt, zonder een exact tijdstip te noemen. Het verandert niet mee met het onderwerp. Voorbeeld: Wir sehen uns bald. — “We zien elkaar binnenkort.” Samen vormen de delen Mein Videoanruf als onderwerp, beginnt als werkwoord en bald als tijdsbepaling. De volledige betekenis is: “Mijn videogesprek begint binnenkort.”

3. Schau nach, ob ein anderes Gerät gerade zu viel Bandbreite nutzt.

   Kijk of een ander apparaat op dit moment te veel bandbreedte gebruikt.

   Schau … nach

   kijk na; controleer

   anderes

   ander

   Gerät

   apparaat

   gerade

   momenteel

   zu viel

   te veel

   Bandbreite

   bandbreedte

   nutzt

   gebruikt

   Uitgebreide uitleg

   Schau ... nach is de gebiedende wijs van het scheidbare werkwoord nachschauen: controleren of ergens naar kijken. In een hoofdzin staat het voorvoegsel los: Schau nach! = “Kijk het na!” In deze zin staat tussen beide delen de bijzin met ob. anderes betekent hier “ander”. Het is de vorm van ander- bij het onzijdige zelfstandig naamwoord Gerät; samen met ein krijg je ein anderes Gerät. De vorm wordt dus niet gekozen door een verondersteld aantal, maar door de grammaticale combinatie van lidwoord, naamval en het onzijdige Gerät. Een bruikbaar contrast is ein anderes Gerät, maar eine andere Verbindung. Gerät betekent “apparaat”. Het meervoud is Geräte. Het woord kan bijvoorbeeld naar een technisch apparaat verwijzen, zonder dat het type apparaat uit deze zin zelf blijkt. gerade betekent hier “op dit moment” of “nu”. Het maakt duidelijk dat het gebruik tijdens het bedoelde moment plaatsvindt. In andere contexten kan gerade ook “net” of “recht” betekenen; hier past de tijdsbetekenis. zu viel betekent “te veel”: de hoeveelheid overschrijdt wat passend of gewenst is. zu maakt in deze combinatie duidelijk dat het om een overmaat gaat; viel betekent op zichzelf “veel”. Vergelijk viel Bandbreite = “veel bandbreedte” met zu viel Bandbreite = “te veel bandbreedte”. Bandbreite betekent “bandbreedte”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Bandbreite; het meervoud is Bandbreiten. Hier is het de hoeveelheid bandbreedte die door het apparaat wordt gebruikt. nutzt komt van nutzen (“gebruiken”). Het is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: er/sie/es nutzt. Het onderwerp is hier ein anderes Gerät, niet Bandbreite. Een herbruikbaar voorbeeld is: Das Gerät nutzt viel Speicher. — “Het apparaat gebruikt veel opslagruimte.” De bijzin begint met ob, dat “of” betekent in een indirecte ja-neevraag. ein anderes Gerät is het onderwerp, gerade geeft het moment aan, zu viel Bandbreite is wat wordt gebruikt en nutzt staat als vervoegd werkwoord aan het einde van de bijzin. De hele zin betekent daarom: “Kijk of een ander apparaat op dit moment te veel bandbreedte gebruikt.”

4. Das Tablet lädt gerade Updates herunter, was erklären könnte, warum sich alles langsam anfühlt.

   De tablet downloadt updates, dus dat kan verklaren waarom alles traag aanvoelt.

   Tablet

   tablet

   lädt … herunter

   downloadt

   gerade

   op dit moment

   Updates

   updates

   was

   wat

   erklären könnte

   zou kunnen verklaren

   warum

   waarom

   alles

   alles

   langsam

   traag

   sich … anfühlt

   aanvoelt

   Uitgebreide uitleg

   Tablet betekent hier een tablet als digitaal apparaat. Het onzijdige zelfstandig naamwoord heeft het lidwoord das: das Tablet. In het meervoud wordt dat die Tablets. lädt ... herunter hoort bij het scheidbare werkwoord herunterladen: iets van het internet downloaden. lädt is hier de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, bij das Tablet; herunter staat in een gewone hoofdzin achteraan. Het betekent hier dus niet dat de tablet wordt opgeladen. Voorbeeld: Ich lade die Datei herunter. — Ik download het bestand. gerade plaatst de handeling rond het huidige moment: het downloaden is nu bezig. Het kan in andere zinnen ook betekenen dat iets zojuist gebeurde, maar hier past de lopende handeling bij de tegenwoordige tijd. Updates is het meervoud van Update, een software-update. Het is hier het lijdend voorwerp van herunterladen: de tablet downloadt updates. Voorbeeld: Das Programm lädt ein Update herunter. — Het programma downloadt een update. was verwijst hier naar de voorafgaande hele mededeling — dat het tablet op dit moment updates downloadt — en niet naar één specifiek zelfstandig naamwoord. Het leidt een toelichtende bijzin in. In zo’n bijzin staan de werkwoordsvormen achteraan: was ... erklären könnte. erklären könnte combineert erklären (‘verklaren’) met könnte, de vorm van können voor een voorzichtige mogelijkheid. könnte drukt hier geen zekerheid uit, maar ‘zou kunnen’. Omdat können als modaal werkwoord wordt gebruikt, staat het infinitief erklären vóór het vervoegde könnte; könnte staat aan het einde van deze bijzin. Voorbeeld: Das könnte den Fehler erklären. — Dat zou de fout kunnen verklaren. warum opent een indirecte vraag naar de reden: ‘waarom’. Het is geen directe vraagzin; in de daaropvolgende bijzin staat het vervoegde werkwoord achteraan: warum sich alles langsam anfühlt. alles betekent ‘alles’ en is hier het onderwerp van sich anfühlt. Het geeft algemeen weer dat de volledige ervaren situatie traag aanvoelt. langsam betekent ‘traag’ of ‘langzaam’. Hier beschrijft het hoe alles aanvoelt. Het krijgt in deze positie geen uitgang, omdat het na anfühlen als beschrijving van een toestand wordt gebruikt. Het tegenovergestelde is schnell (‘snel’): Das Internet fühlt sich schnell an. — Het internet voelt snel aan. sich anfühlt komt van het scheidbare, wederkerige werkwoord sich anfühlen (‘aanvoelen’). fühlt ... an is de tegenwoordige tijd bij een enkelvoudig onderwerp; sich hoort bij dit werkwoord en is hier reflexief verbonden met het onderwerp alles. In de warum-bijzin staan de werkwoorddelen samen aan het einde: warum sich alles langsam anfühlt. Voorbeeld: Der Raum fühlt sich kalt an. — De ruimte voelt koud aan. Samen betekent de zin: het tablet is op dit moment updates aan het downloaden; die omstandigheid zou kunnen verklaren waarom alles traag aanvoelt. De volgorde ..., was ... erklären könnte, warum ... is bruikbaar om eerst een mogelijke oorzaak te noemen en daarna het verschijnsel te preciseren.

5. Pausiere das Update und starte danach den Router neu, wenn das Signal immer noch ausfällt.

   Pauzeer de update en start daarna de router opnieuw op als het signaal nog steeds wegvalt.

   Pausiere

   pauzeer

   das Update

   de update

   danach

   daarna

   starte … neu

   opnieuw starten

   den Router

   de router

   wenn

   als / wanneer

   immer noch

   nog steeds

   das Signal

   het signaal

   ausfällt

   uitvalt

   Uitgebreide uitleg

   Pausiere is de gebiedende wijs van pausieren voor één aangesproken persoon: pausieren → du pausierst → Pausiere!. Het betekent hier dat de update tijdelijk moet stoppen. Voor een beleefde aanspreekvorm gebruikt het Duits bijvoorbeeld Pausieren Sie!. das Update is een onzijdig zelfstandig naamwoord. Hier is het het lijdend voorwerp bij pausiere; bij een onzijdig zelfstandig naamwoord ziet het bepaalde lidwoord in de accusatief er hetzelfde uit als in de nominatief: das Update. Het meervoud is die Updates. danach betekent daarna. Hier verwijst het naar een handeling die na het pauzeren van de update moet plaatsvinden. Het is één bijwoord en geen voorzetsel met een zelfstandig naamwoord. starte ... neu hoort bij het scheidbare werkwoord neu starten, hier: opnieuw starten. In deze gebiedende wijs staat starte vooraan en komt het partikel neu aan het einde: Starte den Router neu!. In de Nederlandse vertaling wordt dit weergegeven met opnieuw opstarten. den Router is het lijdend voorwerp van starte ... neu. Router is mannelijk; daarom staat het bepaalde lidwoord in de accusatief als den (nominatief: der Router). De router is hier het object van de handeling, niet de handelende persoon. wenn leidt de voorwaardelijke bijzin in: als of wanneer. In deze Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord achteraan. Falls kan ook een voorwaarde inleiden en benadrukt vaak sterker dat die mogelijkheid onzeker is; wenn is hier de neutrale keuze. immer noch betekent samen nog steeds. Het geeft aan dat de toestand op dat moment voortduurt. das Signal is een onzijdig zelfstandig naamwoord en hier het onderwerp van de bijzin: het signaal valt uit. Als onderwerp staat het in de nominatief; die heeft hier de vorm das Signal. ausfällt is de derde persoon enkelvoud van het scheidbare werkwoord ausfallen: das Signal fällt aus. In deze bijzin staat de vervoegde vorm aan het einde als één woord: ... wenn das Signal immer noch ausfällt. Hier betekent ausfallen dat het signaal wegvalt; met andere onderwerpen kan het ook betekenen dat iets uitvalt of niet doorgaat. De volledige structuur is Pausiere das Update und starte danach den Router neu, wenn .... Eerst vraagt de gebiedende wijs om de update te pauzeren. Daarna geeft starte ... neu de volgende handeling aan. De bijzin wenn das Signal immer noch ausfällt maakt die tweede handeling afhankelijk van de voorwaarde dat het signaal daarna nog steeds wegvalt. Samen betekent de uiting: pauzeer de update en start daarna de router opnieuw op als het signaal nog steeds wegvalt.

6. Ich habe auch den Hotspot meines Handys als Reserve, obwohl er langsamer ist.

   Ik heb ook de hotspot van mijn telefoon als reserve, hoewel die langzamer is.

   Ich habe

   ik heb

   auch

   ook

   Hotspot

   hotspot

   Handys

   telefoon

   Reserve

   reserve; back-up

   obwohl

   hoewel

   langsamer

   langzamer

   ist

   is

   Uitgebreide uitleg

   Ich habe betekent hier “ik heb”. habe is de vorm van haben voor ich in de tegenwoordige tijd: ich habe, du hast, er/sie/es hat. Ich habe ... kan bezit of beschikbaarheid uitdrukken; hier zegt de spreker dat de hotspot beschikbaar is. auch betekent “ook” en voegt deze hotspot toe aan iets anders dat de spreker al heeft of gebruikt. Het staat hier vóór den Hotspot. Hotspot is in het Duits een mannelijk zelfstandig naamwoord. In den Hotspot staat het in de accusatief, omdat het de directe aanvulling van habe is. Het zelfstandig naamwoord zelf behoudt hier zijn vorm; het lidwoord markeert de naamval. Handys betekent hier “telefoon” binnen de bezitsgroep meines Handys. Het is de genitief enkelvoud van Handy; die vorm eindigt op -s. Handys kan ook de meervoudsvorm zijn, maar meines maakt hier duidelijk dat het om één telefoon gaat. Samen betekent der Hotspot meines Handys: “de hotspot van mijn telefoon”. als Reserve betekent “als reserve” of “als back-up”. als geeft hier de functie of rol aan waarin iets beschikbaar is. Een herbruikbaar patroon is etwas als Reserve haben: iets als reserve beschikbaar hebben. obwohl leidt een bijzin in die een tegenstelling uitdrukt. In een Duitse obwohl-bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde: obwohl er langsamer ist. langsamer betekent hier “langzamer”. Het is de vergrotende trap van langsam: langsam – langsamer – am langsamsten (“langzaam” – “langzamer” – “het langzaamst”). De zin noemt niet expliciet waarmee wordt vergeleken; hij vermeldt alleen dat deze hotspot langzamer is. De uitgang -er hoort bij het bijvoeglijk naamwoord langsamer, niet bij Hotspot. ist is de vorm van sein voor de derde persoon enkelvoud: er ist (“hij/het is”). Hier verwijst er, in overeenstemming met de vaste vertaling en de context, naar de hotspot. In de obwohl-bijzin staat ist achteraan: obwohl er langsamer ist. De volledige opbouw is Ich habe auch den Hotspot meines Handys als Reserve (“Ik heb ook de hotspot van mijn telefoon als reserve”) plus obwohl er langsamer ist (“hoewel die langzamer is”). Samen betekent de zin: “Ik heb ook de hotspot van mijn telefoon als reserve, hoewel die langzamer is.”

7. Wenn der Hotspot während des Meetings instabil wird, schalte nur auf Audio um.

   Als de hotspot tijdens de vergadering instabiel wordt, schakel dan alleen over op audio.

   Wenn

   als / wanneer

   Hotspot

   hotspot

   während

   tijdens

   Meetings

   vergadering

   instabil

   instabiel

   wird

   wordt

   schalte … um

   schakel over

   nur

   alleen

   Audio

   audio

   Uitgebreide uitleg

   Wenn opent hier een voorwaardelijke bijzin: “als/wanneer”. In zo’n bijzin staat het vervoegde werkwoord vaak achteraan. Herbruikbaar patroon: Wenn X ..., ... = “Als X ..., ...”. Voorbeeld: Wenn es regnet, bleibe ich zu Hause. — “Als het regent, blijf ik thuis.” Hotspot is hier het zelfstandig naamwoord voor een hotspot. Het is een leenwoord. In der Hotspot is der het bepaald lidwoord en staat Hotspot als onderwerp in het enkelvoud; het zelfstandig naamwoord krijgt hier geen extra uitgang. während betekent “tijdens” en leidt hier een naamwoordgroep in. des Meetings betekent “van de vergadering” of natuurlijker “tijdens de vergadering” in de Nederlandse vertaling. Meetings is hier de genitief enkelvoud van das Meeting; het voorafgaande des maakt die lezing duidelijk. Dezelfde vorm kan ook meervoud zijn in een andere context, maar dat is hier niet de functie. instabil betekent “instabiel” en beschrijft de toestand van de hotspot. Het is een onveranderlijk bijvoeglijk naamwoord in deze positie, na wird; het krijgt hier dus geen uitgang. Een verwant contrast is stabil — “stabiel”. wird is de derde persoon enkelvoud van werden. Hier betekent werden “worden”: de hotspot gaat van een andere toestand naar een instabiele toestand. Werden kan ook als hulpwerkwoord voor de toekomst of de lijdende vorm worden gebruikt, maar dat gebeurt hier niet. schalte en um horen bij elkaar als het scheidbare werkwoord umschalten — “overschakelen”. schalte is hier de gebiedende wijs voor du; het onderwerp wordt niet uitgesproken. In een hoofdzin komt het voorvoegsel los: Schalte auf Audio um. — “Schakel over op audio.” In de gegeven zin staat deze opdracht na de voorwaardelijke bijzin. nur beperkt de opdracht: de omschakeling gaat alleen naar audio. Het is zelf een apart bijwoord en hoort qua betekenis bij de hele omschakeling, niet bij het zelfstandig naamwoord Audio alleen. Audio is hier het zelfstandig naamwoord voor audio/geluid. In de combinatie auf Audio umschalten geeft auf het doel van de omschakeling aan: “naar audio overschakelen”. Hier gaat het om de audiomodus van de verbinding. Samen geeft Wenn der Hotspot während des Meetings instabil wird de voorwaarde “als de hotspot tijdens de vergadering instabiel wordt”. Daarna volgt de opdracht schalte nur auf Audio um: “schakel alleen over op audio”. De volledige betekenis is daarom: “Als de hotspot tijdens de vergadering instabiel wordt, schakel dan alleen over op audio.”

8. Soll ich das Team warnen, bevor der Videoanruf beginnt?

   Moet ik het team waarschuwen voordat het videogesprek begint?

   Soll ich

   zal ik?

   Team

   team

   warnen

   waarschuwen

   bevor

   voordat

   Videoanruf

   videogesprek

   beginnt

   begint

   Uitgebreide uitleg

   Soll ich vormt hier een vraag naar wat de spreker moet of hoort te doen: “zal/moet ik …?”. Soll is de vorm voor ich van sollen; het daaropvolgende werkwoord blijft in de infinitief. Vergelijk: Soll ich warten? — “Zal ik wachten?” Team betekent hier een team of groep die samenwerkt. Het Duitse zelfstandig naamwoord is das Team; het meervoud is die Teams. In das Team warnen staat Team als het lijdend voorwerp van warnen. warnen is de infinitief “waarschuwen”. Het werkwoord krijgt dus geen zu na het modale werkwoord sollen: Ich soll das Team warnen — “Ik moet het team waarschuwen.” bevor betekent “voordat” en leidt een bijzin in. In zo’n bijzin staat het vervoegde werkwoord achteraan: bevor der Anruf beginnt — “voordat het gesprek begint”. Videoanruf is een samenstelling voor een videogesprek of video-oproep. Het zelfstandig naamwoord is der Videoanruf; het meervoud is die Videoanrufe. Het eerste deel specificeert wat voor soort oproep het is. beginnt betekent hier “begint”. Dit is de derde persoon enkelvoud van beginnen in de tegenwoordige tijd: der Videoanruf beginnt. Bij beginnen verandert de klinker in de tweede en derde persoon enkelvoud: du beginnst, er/sie/es beginnt, maar wir beginnen. De vraag combineert de modale constructie Soll ich ...? met het lijdend voorwerp das Team en de infinitief warnen: Soll ich das Team warnen? Daarna specificeert de bijzin met bevor wanneer dat moet gebeuren: bevor der Videoanruf beginnt. Samen betekent de hele uiting: “Moet ik het team waarschuwen voordat het videogesprek begint?”

9. Eine kurze Nachricht würde ihnen helfen zu verstehen, was passiert.

   Een kort bericht zou hen helpen begrijpen wat er gebeurt.

   kurze

   kort

   Nachricht

   bericht

   würde

   zou

   ihnen

   hun

   helfen

   helpen

   zu verstehen

   begrijpen

   was

   wat

   passiert

   gebeurt

   Uitgebreide uitleg

   kurze beschrijft hier Nachricht: het betekent “kort”. De vorm heeft de basisvorm kurz; de uitgang -e past hier bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord na eine. Voorbeeld: ein kurzer Text = “een korte tekst”. Nachricht betekent hier “bericht”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Nachricht. Het meervoud is Nachrichten. Voorbeeld: Die Nachricht ist wichtig. = “Het bericht is belangrijk.” würde is de vorm van werden die hier een hypothetische of voorwaardelijke betekenis geeft: “zou”. In combinatie met een infinitief staat würde op de tweede positie en komt de infinitief verder naar achteren. Vergelijk: Er würde helfen. = “Hij zou helpen.” ihnen betekent hier “hen” en staat in de datief meervoud. helfen verlangt in het Duits een datief: iemand helpt dus letterlijk “aan iemand”. De vorm ihnen is niet hetzelfde als het formele aanspreekwoord Ihnen, dat met een hoofdletter wordt geschreven. Voorbeeld: Ich helfe ihnen. = “Ik help hen.” helfen betekent “helpen”. De basisvorm is helfen; in de zin staat die na würde als infinitief. Het werkwoord neemt de geholpen persoon in de datief en kan daarnaast een doel uitdrukken, zoals jemandem helfen, etwas zu verstehen = “iemand helpen iets te begrijpen”. zu verstehen betekent “te begrijpen”. verstehen is de basisvorm; zu verstehen is de zu-infinitief. Hier noemt deze constructie wat de hulp mogelijk maakt. Voorbeeld: Sie versucht, die Frage zu verstehen. = “Zij probeert de vraag te begrijpen.” was betekent hier “wat” en opent een ingebedde vraag: wat er gebeurt. Het verwijst in deze zin niet als zelfstandig naamwoord naar een eerder genoemd concreet object; het introduceert de inhoud die begrepen moet worden. Voorbeeld: Ich weiß nicht, was er sagt. = “Ik weet niet wat hij zegt.” passiert betekent hier “gebeurt”. De basisvorm is passieren; passiert is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. Het onderwerp van deze vorm is was, niet ihnen. De tegenwoordige tijd kan hier een actuele of op dat moment relevante gebeurtenis weergeven. Voorbeeld: Was passiert? = “Wat gebeurt er?” Samen geeft würde met helfen de voorwaardelijke betekenis “zou helpen”. ihnen benoemt degenen die hulp ontvangen, en zu verstehen benoemt het doel van die hulp. De ingebedde vraag was passiert specificeert wat zij zouden kunnen begrijpen. De volledige betekenis is daarom: “Een kort bericht zou hen helpen te begrijpen wat er gebeurt.”

10. Ich kann sagen, dass ich vielleicht das Netzwerk wechsle, wenn der Anruf hängen bleibt.

    Ik kan zeggen dat ik misschien van netwerk wissel als het gesprek vastloopt.

    Ich kann

    ik kan

    sagen

    zeggen

    vielleicht

    misschien

    Netzwerk

    netwerk

    wechsle

    wissel

    Anruf

    telefoongesprek

    hängen bleibt

    vastloopt

    Uitgebreide uitleg

    Ich kann geeft hier samen met het volgende werkwoord de mogelijkheid of het vermogen aan: “ik kan”. kann is de tegenwoordige tijd van können bij ich; het eigenlijke werkwoord staat als infinitief verderop: Ich kann sagen = “Ik kan zeggen”. Voorbeeld: Ich kann helfen. — “Ik kan helpen.” Bij sagen is de basisvorm al zichtbaar. Na een modaal werkwoord zoals können blijft het hoofdwerkwoord in de infinitief: kann sagen, niet een vervoegde vorm na kann. sagen kan ook een inhoud inleiden met dass: Ich sage, dass er kommt. — “Ik zeg dat hij komt.” vielleicht beperkt de zekerheid: “misschien”. Het drukt hier uit dat de spreker het wisselen van netwerk als een mogelijkheid noemt, niet als een vaststaand plan. Het is een bijwoord en verandert niet mee met persoon of aantal. Netzwerk betekent hier “netwerk”. Het zelfstandig naamwoord heeft in deze zin de vorm das Netzwerk; na wechsle is het de zaak waarnaar het werkwoord betrekking heeft. Het meervoud is die Netzwerke. Voorbeeld: Das Netzwerk ist langsam. — “Het netwerk is traag.” wechsle is de ik-vorm in de tegenwoordige tijd van wechseln: ich wechsle. In deze zin betekent das Netzwerk wechseln “van netwerk wisselen”. De vorm wechsle hoort bij ich; bij du staat bijvoorbeeld du wechselst. De combinatie met das Netzwerk maakt duidelijk wat er wordt gewisseld. Anruf betekent hier “telefoongesprek” of “oproep”. der Anruf is mannelijk; in der Anruf staat het als onderwerp van de voorwaardelijke bijzin. Het meervoud is die Anrufe. Voorbeeld: Der Anruf beginnt. — “Het telefoongesprek begint.” hängen bleibt hoort bij de combinatie hängen bleiben, hier met de betekenis “vastlopen”. bleibt is de derde persoon enkelvoud van bleiben; hängen blijft in deze combinatie als infinitief staan. In een bijzin met wenn staat de vervoegde vorm aan het einde: wenn der Anruf hängen bleibt. Het onderwerp is hier der Anruf, dus bleibt staat in de derde persoon enkelvoud. Voorbeeld: Die App bleibt hängen. — “De app loopt vast.” De volledige structuur is Ich kann sagen, dass ... , wenn ...: de spreker zegt dat het misschien gebeurt dat hij of zij van netwerk wisselt, onder de voorwaarde dat het telefoongesprek vastloopt. In het deel van de dass-bijzin vóór de ingebedde wenn-bijzin staat wechsle achteraan; de wenn-bijzin voegt de voorwaarde toe en heeft bleibt als laatste vervoegde vorm. De vaste betekenis is daarom: “Ik kan zeggen dat ik misschien van netwerk wissel als het gesprek vastloopt.”

11. Das sollte verhindern, dass die Leute denken, dass du plötzlich gegangen bist.

    Dat zou moeten voorkomen dat mensen denken dat je plotseling bent weggegaan.

    Das sollte

    Dat zou moeten

    verhindern

    voorkomen

    die Leute

    de mensen

    denken

    denken

    du

    jij

    plötzlich

    plotseling

    gegangen bist

    bent weggegaan

    Uitgebreide uitleg

    Das sollte: Das is een aanwijzend voornaamwoord in de onzijdige vorm. In deze zin wordt niet nader bepaald waarnaar het verwijst, dus verbind het niet automatisch aan één specifiek zelfstandig naamwoord. Sollte is de vorm van sollen die hier “zou moeten” uitdrukt. Samen met het volgende infinitief vormt het een modale constructie: Das sollte helfen = “Dat zou moeten helpen”. verhindern: het werkwoord betekent “voorkomen” of “beletten”. Een veelgebruikt patroon is etwas verhindern en ook verhindern, dass ...: “voorkomen dat ...”. De hoofdzin Das sollte verhindern staat vóór de dass-bijzin; die bijzin geeft aan wat voorkomen moet worden. die Leute: Leute betekent “mensen” en is een meervoudig zelfstandig naamwoord. Die is hier het meervoudige bepaalde lidwoord; het is dus niet de enkelvoudige onzijdige vorm van das. Voorbeeld: Die Leute warten. = “De mensen wachten.” denken: denken betekent “denken”. In dass die Leute denken, dass ... leidt het een inhoud aan: wat de mensen denken. In een bijzin met dass staat de persoonsvorm aan het einde; daarom staat denken achter die Leute. du: dit is het informele persoonlijk voornaamwoord voor één aangesprokene, in de onderwerpsvorm. Het bepaalt hier de tweede persoon enkelvoud in de bijzin: du ... bist. De formele tegenhanger is Sie, maar die hoort bij andere werkwoordsvormen. plötzlich: dit bijwoord betekent “plotseling” en beschrijft hier hoe onverwacht het weggaan lijkt te gebeuren. De plaats van het bijwoord is flexibel. Voorbeeld: Du bist plötzlich gegangen. = “Je bent plotseling weggegaan.” gegangen bist: dit is het perfectum van gehen: gehen – ist gegangen voor de derde persoon enkelvoud, maar du bist gegangen voor de tweede persoon enkelvoud. Het hulpwerkwoord sein verschijnt hier als bist, en het voltooid deelwoord is gegangen. In deze zin betekent de combinatie volgens de vaste vertaling “bent weggegaan”. In een andere context kan gehen ook gewoon “gaan” betekenen. In de dass-bijzin staat bist aan het einde, na het voltooid deelwoord. Voorbeeld: Du bist nach Hause gegangen. = “Je bent naar huis gegaan.” De delen bouwen de zin zo op: Das sollte verhindern = “Dat zou moeten voorkomen”; dass die Leute denken = “dat de mensen denken”; en dass du plötzlich gegangen bist = “dat je plotseling bent weggegaan”. De volledige betekenis is daarom: “Dat zou moeten voorkomen dat de mensen denken dat je plotseling bent weggegaan.” De dubbele dass-structuur maakt eerst duidelijk wat er voorkomen wordt en daarna wat de mensen denken.