Samen een restaurant kiezen | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Wir müssen für Samstag ein Restaurant für unsere Gruppe auswählen.

   We moeten voor zaterdag een restaurant voor onze groep kiezen.

   Wir müssen

   wij moeten

   Samstag

   zaterdag

   Restaurant

   restaurant

   Gruppe

   groep

   auswählen

   kiezen; selecteren

   Uitgebreide uitleg

   Wir müssen: wir betekent “wij” en is de eerste persoon meervoud. müssen is de tegenwoordige tijd van müssen bij wir; het drukt hier een noodzakelijke handeling uit. Na een modaal werkwoord staat het andere werkwoord in de infinitief, meestal aan het einde van de zin. Voorbeeld: Wir müssen gehen. — “Wij moeten gaan.” Samstag: dit is het zelfstandig naamwoord voor “zaterdag”. Duitse namen van weekdagen krijgen een hoofdletter. In für Samstag geeft für hier aan dat iets voor die dag gepland is: “voor zaterdag”. Voorbeeld: Am Samstag arbeiten wir nicht. — “Op zaterdag werken we niet.” Restaurant: dit zelfstandig naamwoord betekent “restaurant”. Het is onzijdig: das Restaurant. In deze zin staat het als enkelvoudig lijdend voorwerp in de accusatief. Bij een onzijdig enkelvoud is het onbepaalde lidwoord in de nominatief en accusatief ein, zoals in ein Restaurant. Ein geeft hier een niet nader bepaald restaurant aan, niet noodzakelijk een aantal van één. Het meervoud is Restaurants. Gruppe: dit betekent “groep” en is vrouwelijk: die Gruppe. In unsere Gruppe verwijst unsere naar de groep van de betrokken spreker(s); de vorm past bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in de accusatief. Het meervoud is Gruppen. auswählen: dit is de infinitief “uitkiezen” of “selecteren”. Het werkwoord is scheidbaar: het voorvoegsel aus- hoort bij wählen. In de infinitief blijft het één woord, zoals hier na müssen; in een gewone hoofdzin kan het voorvoegsel worden gescheiden: Wir wählen ein Restaurant aus. — “Wij kiezen een restaurant uit.” De combinatie ein Restaurant für unsere Gruppe auswählen betekent “een restaurant voor onze groep uitkiezen”. für staat zowel vóór Samstag als vóór unsere Gruppe, maar de betekenis verschilt licht: bij Samstag markeert het de geplande dag, terwijl het bij unsere Gruppe aangeeft voor wie de keuze bedoeld is. De volledige volgorde is: Wir müssen (“wij moeten”), für Samstag (“voor zaterdag”), ein Restaurant (“een restaurant”), für unsere Gruppe (“voor onze groep”) en ten slotte auswählen (“uitkiezen”). Samen betekent de zin: “Wij moeten voor zaterdag een restaurant voor onze groep kiezen.”

2. Dann sollten wir vor der Reservierung prüfen, was alle gerne essen.

   Dan moeten we eerst nagaan wat iedereen graag eet voordat we reserveren.

   Dann

   dan

   sollten wir

   zouden we moeten

   Reservierung

   reservering

   prüfen

   nagaan; controleren

   was

   wat

   alle

   iedereen

   gerne

   graag

   essen

   eten

   Uitgebreide uitleg

   Dann betekent hier “dan” en verwijst naar de volgende stap in het plan. Het kan in andere zinnen ook een tijdsmoment aanduiden, maar hier past de overgang van een eerdere keuze naar deze volgende handeling. sollten wir bestaat uit sollten, de Konjunktiv-II-vorm van sollen, en het onderwerp wir. In deze zin drukt de vorm een aanbeveling of voorstel uit: “zouden we moeten”. Vergelijk: Wir sollten jetzt gehen. — “We zouden nu moeten gaan.” Wir is de eerste persoon meervoud; sollten hoort daarbij. Reservierung is het zelfstandig naamwoord “reservering”. De basisvorm is die Reservierung; het meervoud is die Reservierungen. In vor der Reservierung staat het in de datief, omdat vor hier een tijdsrelatie (“voor”) uitdrukt. Het lidwoord der markeert die vorm; het betekent op zichzelf geen meervoud. prüfen is het werkwoord “nagaan” of “controleren”. Hier gaat het om nagaan wat de betrokken mensen graag eten. Het is een regelmatig werkwoord: prüfen — prüfte — hat geprüft. Voorbeeld: Wir prüfen die Angaben. — “We controleren de gegevens.” was betekent hier “wat” en leidt de inhoud van de vraag in: wat iemand eet. In de bijzin staat het werkwoord aan het einde: was ... essen. Dit was is dus geen vertaling van een persoon, maar van het gevraagde datgene. alle betekent hier “iedereen” en is het onderwerp van essen. Het verwijst naar alle relevante personen als groep, zonder dat de zin hun individuele voorkeuren opsomt. Het woord staat in deze betekenis bij een meervoudige persoonsgroep; daarom staat het werkwoord op essen. gerne is een bijwoord dat voorkeur of plezier bij een handeling uitdrukt: “graag”. De combinatie gerne essen betekent “graag eten”, dus iets met plezier of voorkeur eten. Voorbeeld: Sie liest gerne. — “Ze leest graag.” essen betekent “eten”. In de bronzin is dit de vervoegde vorm voor alle: derde persoon meervoud, tegenwoordige tijd. Die vorm is toevallig gelijk aan het infinitief essen; in andere personen zie je de vervoeging duidelijker: ich esse, du isst, er/sie isst, wir/sie essen. Samen vormen vor der Reservierung prüfen en was alle gerne essen de structuur: eerst nagaan wat iedereen graag eet, en dat doen vóór de reservering. De hoofdzin Dann sollten wir ... prüfen betekent “Dan zouden we ... moeten nagaan”. De bijzin was alle gerne essen specificeert wat er nagegaan moet worden. De volledige betekenis is: “Dan moeten we eerst nagaan wat iedereen graag eet voordat we reserveren.”

3. Manche möchten Sushi, aber andere bevorzugen eine warme Mahlzeit.

   Sommige mensen willen sushi, maar anderen geven de voorkeur aan een warme maaltijd.

   Manche

   sommige mensen

   möchten

   willen graag

   Sushi

   sushi

   aber

   maar

   andere

   anderen

   bevorzugen

   de voorkeur geven aan

   warme

   warme

   Mahlzeit

   maaltijd

   Uitgebreide uitleg

   Manche betekent hier “sommige mensen” en verwijst naar een meervoudige groep zonder die groep nader te specificeren. Het is een zelfstandig gebruikt onbepaald woord: mancher (mannelijk enkelvoud), manche (onder andere meervoud) en manches (onzijdig enkelvoud) zijn vormen binnen dezelfde reeks. Voorbeeld: Manche trinken Tee. — “Sommige mensen drinken thee.” möchten geeft hier een wens aan: “graag willen”. Het is de vorm bij een meervoudig onderwerp van möchten; de volledige vervoeging is bijvoorbeeld ich möchte, du möchtest, er/sie möchte, wir möchten, ihr möchtet, sie möchten. In deze zin staat möchten vóór het zelfstandige werkwoordelijk element van de wens niet, omdat de gewenste zaak direct als object volgt; er is hier dus geen tweede werkwoord nodig. Voorbeeld: Wir möchten Wasser. — “Wij willen graag water.” Sushi is de naam van het gerecht en blijft in deze zin onveranderd. Het wordt hier genoemd als datgene wat sommige mensen graag willen. aber verbindt twee tegengestelde voorkeuren: “maar”. Het tweede deel corrigeert of contrasteert niet de waarheid van het eerste deel, maar geeft een andere voorkeur van een andere groep. Voorbeeld: Ich möchte Tee, aber sie möchte Kaffee. — “Ik wil thee, maar zij wil koffie.” andere betekent hier “anderen”: een andere, niet nader genoemde groep mensen. Het woord is zelfstandig gebruikt en staat in het meervoud. Het contrast tussen manche en andere verdeelt de bedoelde mensen in twee groepen: sommige kiezen het ene, anderen het andere. Voorbeeld: Manche bleiben, andere gehen. — “Sommigen blijven, anderen gaan.” bevorzugen betekent “de voorkeur geven aan” en is een regelmatig werkwoord. De vorm bevorzugen is hier de derde persoon meervoud, passend bij het meervoudige onderwerp andere; dezelfde vorm kan ook bij wir staan. Het werkwoord neemt rechtstreeks het geprefereerde object: Sie bevorzugen Tee. — “Zij geven de voorkeur aan thee.” warme beschrijft Mahlzeit als warm. De uitgang -e hoort bij het bijvoeglijk naamwoord warm, dat hier vóór een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud staat met het onbepaalde lidwoord eine: eine warme Mahlzeit. De vorm warme is dus niet de basisvorm; de basisvorm is warm. Voorbeeld: eine kalte Mahlzeit — “een koude maaltijd”. Mahlzeit betekent “maaltijd”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Mahlzeit; in deze zin staat het in het enkelvoud als object van bevorzugen, na eine. Het onbepaalde lidwoord introduceert hier een maaltijd als soort of keuze, maar stelt op zichzelf geen specifiek aantal vast. Samen vormen de delen twee parallelle patronen: Manche möchten Sushi (“Sommige mensen willen graag sushi”) en andere bevorzugen eine warme Mahlzeit (“anderen geven de voorkeur aan een warme maaltijd”). Aber markeert het contrast tussen beide groepen. De volledige betekenis is daarom: “Sommige mensen willen sushi, maar anderen geven de voorkeur aan een warme maaltijd.”

4. Ein Restaurant mit einer abwechslungsreichen Speisekarte wäre flexibler.

   Een plek met een gevarieerd menu zou flexibeler zijn.

   Restaurant

   restaurant

   mit

   met

   abwechslungsreichen

   gevarieerd

   Speisekarte

   menu

   wäre

   zou zijn

   flexibler

   flexibeler

   Uitgebreide uitleg

   Restaurant betekent hier “restaurant” en is een zelfstandig naamwoord. Het is onzijdig: das Restaurant; in deze zin staat het als onderwerp met ein Restaurant. Ein drukt hier niet zelfstandig een concrete hoeveelheid uit, maar hoort bij het onzijdige, enkelvoudige zelfstandig naamwoord. mit leidt een aanvulling in met de betekenis “met”. Na mit staat in het Duits de datief. Daarom staat het lidwoord hier als einer bij het vrouwelijke zelfstandig naamwoord Speisekarte. abwechslungsreichen betekent hier “gevarieerd” en beschrijft Speisekarte. De basisvorm is abwechslungsreich. De uitgang -en komt hier doordat het bijvoeglijk naamwoord vóór een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in de datief staat: mit einer abwechslungsreichen Speisekarte. Voorbeeld: mit einer großen Tasche — “met een grote tas”. Speisekarte betekent “menu” of letterlijk “menukaart”. Het is vrouwelijk: die Speisekarte; in deze woordgroep staat het in de datief na mit: einer Speisekarte. Het meervoud is Speisekarten. Voorbeeld: Die Speisekarte ist kurz. — “Het menu is kort.” wäre is de vorm van sein (“zijn”) in de Konjunktiv II. Hier geeft die vorm een hypothetische of voorwaardelijke beoordeling weer: zo’n restaurant zou flexibeler zijn. De relevante combinatie is wäre + een beschrijving, niet een feitelijke bewering dat het restaurant daadwerkelijk bestaat of zo is. Voorbeeld: Das wäre hilfreich. — “Dat zou nuttig zijn.” flexibler betekent “flexibeler”. Het is de vergrotende trap van flexibel: flexibel — flexibler — am flexibelsten. Hier staat flexibler als naamwoordelijk deel na wäre; daarom krijgt het geen uitgang die met Restaurant overeenkomt. Voorbeeld: Dieser Plan wäre flexibler. — “Dit plan zou flexibeler zijn.” Samen vormt Ein Restaurant mit einer abwechslungsreichen Speisekarte het onderwerp: een restaurant dat een gevarieerd menu heeft. wäre flexibler zegt vervolgens dat dit restaurant in de bedoelde hypothetische vergelijking flexibeler zou zijn. De volledige betekenis is: “Een restaurant met een gevarieerd menu zou flexibeler zijn.”

5. Ich habe ein lockeres Restaurant mit vegetarischen Optionen und großen Tischen gefunden.

   Ik heb een informeel restaurant gevonden met vegetarische opties en grote tafels.

   Ich habe

   ik heb

   lockeres

   informeel

   Restaurant

   restaurant

   gefunden

   gevonden

   vegetarischen

   vegetarische

   Optionen

   opties

   großen

   grote

   Tischen

   tafels

   Uitgebreide uitleg

   Ich habe betekent hier “ik heb” en vormt samen met gefunden de voltooide tijd. habe is de eerste persoon enkelvoud van haben; in de voltooide tijd staat het vervoegde hulpwerkwoord op de tweede plaats en het voltooid deelwoord meestal achteraan. Vergelijk: Ich habe Zeit. = “Ik heb tijd.” lockeres beschrijft het restaurant hier als informeel of ontspannen. Het bijvoeglijk naamwoord is locker; de uitgang -es past bij het onzijdige zelfstandig naamwoord Restaurant in deze naamwoordgroep: ein lockeres Restaurant. Dit is geen vergrotende trap; de vergelijkende vorm is lockerer en de overtreffende vorm am lockersten. Restaurant is een onzijdig zelfstandig naamwoord: das Restaurant, meervoud die Restaurants. In ein lockeres Restaurant is het de directe aanvulling van gefunden, dus staat de naamwoordgroep in de accusatief. Het onbepaalde lidwoord ein drukt hier niet zelfstandig een getelde hoeveelheid uit; het introduceert het bedoelde restaurant. gefunden is het voltooid deelwoord van finden (“vinden”): finden – fand – gefunden. In deze zin betekent het dat de spreker het restaurant heeft gevonden. Voorbeeld: Wir haben eine Lösung gefunden. = “We hebben een oplossing gevonden.” vegetarischen betekent “vegetarische” en hoort bij Optionen. De basisvorm is vegetarisch. Na mit staat de naamwoordgroep in de datief; bij een meervoudig zelfstandig naamwoord krijgt het bijvoeglijk naamwoord hier de uitgang -en: mit vegetarischen Optionen. Voorbeeld: Sie kocht mit frischen Zutaten. = “Ze kookt met verse ingrediënten.” Optionen is het meervoud van Option en betekent “opties” of “keuzemogelijkheden”. In deze zin gaat het om vegetarische keuzemogelijkheden in het restaurant. mit maakt de groep tot een datiefgroep, maar de meervoudsvorm Optionen ziet er hier hetzelfde uit als in de nominatief en accusatief. großen betekent “grote”. De basisvorm is groß; de vergelijkende vorm is größer en de overtreffende vorm am größten. In mit großen Tischen krijgt het bijvoeglijk naamwoord de datief-meervoudsuitgang -en, omdat mit de datief vereist. Voorbeeld: Wir brauchen größere Tische. = “We hebben grotere tafels nodig.” Tischen betekent “tafels”. De basisvorm is der Tisch, het meervoud is die Tische, en in de datief meervoud wordt dat Tischen. De uitgang -n hoort dus bij het zelfstandig naamwoord in deze datiefvorm. mit großen Tischen betekent “met grote tafels”. Samen betekent Ich habe ein lockeres Restaurant mit vegetarischen Optionen und großen Tischen gefunden.: “Ik heb een informeel restaurant gevonden met vegetarische opties en grote tafels.” De hoofdstructuur is Ich habe ... gefunden (“ik heb ... gevonden”); ein lockeres Restaurant is wat gevonden is, en de twee groepen na mit beschrijven kenmerken van dat restaurant.

6. Das klingt nach einer sichereren Wahl für eine gemischte Gruppe.

   Dat klinkt als een veiligere keuze voor een gemengde groep.

   klingt nach

   klinkt als

   sichereren

   veiligere

   Wahl

   keuze

   für

   voor

   gemischte

   gemengde

   Gruppe

   groep

   Uitgebreide uitleg

   klingt nach betekent hier dat iets een bepaalde indruk wekt: “klinkt als” of “lijkt een …”. Het werkwoord is klingen; klingt is de tegenwoordige tijd voor de derde persoon enkelvoud. De vaste constructie is etwas klingt nach + datief. Voorbeeld: Das klingt nach einem guten Plan. — “Dat klinkt als een goed plan.” Na nach staat hier einer sichereren Wahl in de datief. sichereren beschrijft Wahl en is de vergrotende trap van sicher (“veilig”). De reeks is sicher — sicherer — am sichersten: veilig — veiliger — het veiligst. In deze zin krijgt de vergrotende vorm de uitgang -en, omdat Wahl vrouwelijk enkelvoud in de datief staat: nach einer sichereren Wahl. Voorbeeld: Wir suchen eine sicherere Lösung. — “We zoeken een veiligere oplossing.” Daar staat sicherere in een andere naamval en met een andere uitgang. Wahl is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent “keuze”. Het basiswoord is al Wahl; het werkwoord “kiezen” is wählen, maar dat is een ander woord. Voorbeeld: Das ist eine gute Wahl. — “Dat is een goede keuze.” für betekent hier “voor” en leidt een bepaling met de accusatief in. Daarom staat er für eine gemischte Gruppe: eine en gemischte horen bij Gruppe in de accusatief enkelvoud. gemischte betekent “gemengde”: samengesteld uit verschillende soorten of groepen. Het bijvoeglijk naamwoord is gemischt; hier krijgt het de uitgang -e bij het vrouwelijk zelfstandig naamwoord Gruppe in de accusatief enkelvoud na eine. Voorbeeld: Wir plannen ein gemischtes Menü. — “We plannen een gemengd menu.” Gruppe betekent “groep”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Gruppe. In für eine gemischte Gruppe staat het in het enkelvoud; Gruppen is het meervoud. Voorbeeld: Die Gruppe wartet draußen. — “De groep wacht buiten.” Samen vormt Das klingt nach einer sichereren Wahl für eine gemischte Gruppe de betekenis: “Dat klinkt als een veiligere keuze voor een gemengde groep.” Das is hier het onderwerp (“dat”), klingt nach geeft de indruk weer, einer sichereren Wahl benoemt die keuze, en für eine gemischte Gruppe geeft aan voor wie of welke soort groep de keuze bedoeld is.

7. Soll ich die Gruppe vor der Buchung fragen oder es jetzt auswählen?

   Zal ik het aan de groep vragen voordat ik reserveer, of zal ik het nu kiezen?

   Soll ich

   zal ik …?

   die Gruppe

   de groep

   Buchung

   reservering

   fragen

   vragen

   es

   het

   jetzt

   nu

   auswählen

   kiezen

   Uitgebreide uitleg

   Soll ich opent een vraag met het modale werkwoord sollen en betekent hier “zal ik …?”. De spreker vraagt om richting of toestemming voor een handeling. De infinitief komt in deze vraag aan het einde van elk alternatief: Soll ich … fragen en oder … auswählen. die Gruppe betekent hier “de groep”. die is het bepaalde lidwoord bij het vrouwelijke zelfstandig naamwoord Gruppe; de vorm van het lidwoord hangt niet alleen van enkelvoud af, maar ook van geslacht en naamval. In die Gruppe fragen is die Gruppe het object van fragen: Duits gebruikt bij deze betekenis geen voorzetsel voor de persoon die men iets vraagt. Het object staat hier in de accusatief, die bij dit vrouwelijke zelfstandig naamwoord dezelfde vorm heeft als de nominatief. Buchung betekent “reservering” en is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Buchung. In vor der Buchung staat het na vor in de datief: der Buchung. Het patroon vor + datief kan “voor …” in de tijd betekenen, bijvoorbeeld: vor der Abfahrt — “voor het vertrek”. fragen is de infinitief van fragen, “vragen”. De vervoegde vormen zijn bijvoorbeeld ich frage en du fragst; na Soll ich blijft het werkwoord in de infinitief: Soll ich die Gruppe fragen? — “Zal ik het aan de groep vragen?” In deze zin is die Gruppe het object van de vraaghandeling; wat men precies wil vragen, wordt niet in deze uiting genoemd. es is een persoonlijk voornaamwoord in de vorm die hier “het” weergeeft. De vorm is onzijdig enkelvoud en staat hier als accusatief object bij auswählen; het vaste materiaal identificeert niet zelfstandig welk concreet ding ermee bedoeld wordt. De vertaling bevestigt wel de betekenis “het” in dit alternatief. jetzt betekent “nu” en plaatst auswählen in het huidige moment. Het is een bijwoord en verandert dus niet mee met een zelfstandig naamwoord. Een herbruikbaar voorbeeld is: Wir entscheiden jetzt. — “We beslissen nu.” auswählen betekent “kiezen” of “selecteren”. Het is een scheidbaar werkwoord: in een hoofdzin staat het vaak als ich wähle ... aus, maar na het modale werkwoord sollen blijft de infinitief als één geheel aan het einde staan: Soll ich es auswählen? — “Zal ik het kiezen?” De vorm wählen bestaat ook, maar auswählen benadrukt hier het selecteren van een bepaalde optie of een bepaald item. Samen vormt Soll ich die Gruppe vor der Buchung fragen het eerste alternatief: de spreker vraagt of die vóór de reservering de groep moet raadplegen. oder leidt het tweede alternatief in: es jetzt auswählen, “het nu kiezen”. De volledige vraag is daarom: “Zal ik het aan de groep vragen voordat ik reserveer, of zal ik het nu kiezen?”

8. Gib ihnen zwei Möglichkeiten und bitte um eine schnelle Antwort.

   Geef ze twee opties en vraag om een snelle reactie.

   Gib

   geef

   ihnen

   aan hen

   zwei

   twee

   Möglichkeiten

   mogelijkheden

   bitte um

   vraag om

   schnelle

   snelle

   Antwort

   reactie

   Uitgebreide uitleg

   Gib is de gebiedende wijs van geben voor du: geben – du gibst – gib!. Hier is het een verzoek of instructie aan één aangesproken persoon. Voorbeeld: Gib mir den Schlüssel. = Geef me de sleutel. De vorm gib is dus niet de infinitief geben. ihnen is hier de datief-meervoudsvorm van het persoonlijke voornaamwoord: “aan hen/hun”. Het meervoud zegt iets over de ontvangers; de vorm identificeert niet zelfstandig wie die personen zijn. In Gib ihnen ... staat deze ontvanger bij geben: geef iets aan hen. Voorbeeld: Ich gebe ihnen die Informationen. = Ik geef hun de informatie. zwei geeft in deze zin het aantal mogelijkheden aan. Het telwoord blijft hier zelf onveranderd. Voorbeeld: Wir haben zwei Fragen. = We hebben twee vragen. Möglichkeiten is het meervoud van Möglichkeit, “mogelijkheid”. Het woord verwijst hier naar twee keuzemogelijkheden die aan hen worden voorgelegd. Voorbeeld: Es gibt mehrere Möglichkeiten. = Er zijn meerdere mogelijkheden. bitte um hoort bij het werkwoord bitten: iemand om iets vragen. De constructie is jemanden um etwas bitten; in deze zin is de persoon die iets moet doen niet opnieuw uitgedrukt, en um leidt datgene in waarom gevraagd wordt. De gebiedende wijs bitte kan daardoor “vraag” betekenen, niet alleen het beleefdheidswoord “alsjeblieft”. Voorbeeld: Bitte um eine kurze Antwort. = Vraag om een kort antwoord. schnelle is de verbogen vorm van het bijvoeglijk naamwoord schnell, “snel”. Het beschrijft hier Antwort; na het onbepaalde lidwoord eine krijgt het vóór dit zelfstandig naamwoord de uitgang -e: eine schnelle Antwort. Het is dus schnell dat verbogen wordt, niet Antwort. Voorbeeld: Wir brauchen eine schnelle Lösung. = We hebben een snelle oplossing nodig. Antwort is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent “antwoord” of, in deze context, “reactie”. Het meervoud is Antworten. De combinatie um eine Antwort bitten betekent “om een antwoord vragen”. Voorbeeld: Ich warte auf eine Antwort. = Ik wacht op een antwoord. Samen bestaat de uiting uit twee gebiedende-wijsconstructies. Gib ihnen zwei Möglichkeiten betekent dat de aangesproken persoon hun twee keuzemogelijkheden moet geven. bitte um eine schnelle Antwort voegt het verzoek toe om om een snelle reactie te vragen. De volledige betekenis is: “Geef hun twee opties en vraag om een snelle reactie.”

9. Ich schicke eine kurze Umfrage, damit wir heute Abend entscheiden können.

   Ik stuur een korte peiling, zodat we vanavond kunnen beslissen.

   Ich schicke

   ik stuur

   kurze

   korte

   Umfrage

   peiling

   damit

   zodat

   heute Abend

   vanavond

   entscheiden

   beslissen

   können

   kunnen

   Uitgebreide uitleg

   Ich schicke: schicken betekent ‘sturen’ of ‘verzenden’. schicke is de vorm in de tegenwoordige tijd bij ich: ich schicke, ‘ik stuur’. Dit patroon is direct herbruikbaar, bijvoorbeeld: Ich schicke den Link. — ‘Ik stuur de link.’ kurze: Dit is de verbogen vorm van het bijvoeglijk naamwoord kurz (‘kort’). De uitgang -e staat hier omdat kurze bij Umfrage hoort: die Umfrage is vrouwelijk en staat hier als lijdend voorwerp na eine. Vergelijk: eine kurze Nachricht — ‘een kort bericht’. Umfrage: die Umfrage betekent ‘peiling’ of ‘enquête’; het meervoud is die Umfragen. Hier verwijst het woord naar de peiling die de spreker verstuurt. Voorbeeld: Die Umfrage ist kurz. — ‘De peiling is kort.’ damit: Dit voegwoord betekent hier ‘zodat’ en leidt een doelzin in: het versturen gebeurt met het doel dat iets anders mogelijk wordt. In zo’n bijzin staat het vervoegde werkwoord doorgaans achteraan. Voorbeeld: Ich schreibe es auf, damit wir es nicht vergessen. — ‘Ik schrijf het op, zodat we het niet vergeten.’ heute Abend: Deze vaste tijdsaanduiding betekent ‘vanavond’: heute is ‘vandaag’ en Abend is ‘avond’. Samen verwijst de uitdrukking naar de avond van vandaag. Voorbeeld: Wir treffen uns heute Abend. — ‘We spreken vanavond af.’ entscheiden: Het werkwoord entscheiden betekent ‘beslissen’. De vorm is hier een infinitief. Het kan ook voorkomen in sich entscheiden, ‘een keuze maken’, maar in deze zin staat het zonder sich en betekent het eenvoudig ‘beslissen’. Voorbeeld: Wir entscheiden morgen. — ‘We beslissen morgen.’ können: können betekent ‘kunnen’ en is hier de infinitief van het modale werkwoord können, omdat het samen met entscheiden een werkwoordgroep vormt. In de bijzin na damit staat deze infinitief helemaal achteraan: ..., damit wir ... entscheiden können. In een hoofdzin staat de vervoegde vorm bijvoorbeeld in Wir können heute entscheiden. — ‘We kunnen vandaag beslissen.’ Samen betekent de zin: Ich schicke eine kurze Umfrage — ‘Ik stuur een korte peiling’. damit koppelt daar het doel aan: wir heute Abend entscheiden können — ‘zodat we vanavond kunnen beslissen’. De volledige betekenis is dus: ‘Ik stuur een korte peiling, zodat we vanavond kunnen beslissen.’

10. So können wir mit dem Plan weitermachen, ohne zu viele Leute nach ihrer Meinung zu fragen.

    Zo kunnen we verder met het plan zonder te veel mensen om hun mening te vragen.

    So

    zo

    können wir

    we kunnen

    mit

    met

    Plan

    plan

    weitermachen

    doorgaan

    ohne

    zonder

    viele

    veel

    Leute

    mensen

    nach

    naar; om

    ihrer

    hun

    Meinung

    mening

    fragen

    vragen

    Uitgebreide uitleg

    So betekent hier ‘zo’ of ‘op die manier’ en verwijst naar de manier waarop de betrokkenen verder kunnen gaan. Voorbeeld: So machen wir es. — Zo doen we het. können wir bestaat uit het modale werkwoord können en het onderwerp wir (‘wij’). können drukt hier mogelijkheid of haalbaarheid uit: ‘kunnen’. Het vervoegde werkwoord staat in deze hoofdzin op de tweede positie; het andere werkwoord komt als infinitief aan het einde. Voorbeeld: Wir können heute anfangen. — Wij kunnen vandaag beginnen. mit betekent hier ‘met’ en leidt een datiefgroep in. Plan betekent hier ‘plan’. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Plan. Na mit staat het in de datief: mit dem Plan — met het plan. De datiefvorm dem hoort bij het lidwoord; Plan zelf verandert in het enkelvoud niet van vorm. Voorbeeld: Wir arbeiten mit dem Plan. — Wij werken met het plan. weitermachen betekent ‘doorgaan’ of ‘verdergaan’. Het is een scheidbaar werkwoord: weiter|machen; als infinitief na können blijft het hier aaneengeschreven. In een gewone hoofdzin kan het uiteenstaan: Wir machen morgen weiter. — Wij gaan morgen verder. ohne betekent ‘zonder’. Hier leidt het een constructie in die aangeeft dat het daaropvolgende handelen achterwege blijft. De volledige constructie is discontinu: ohne ... zu fragen — zonder ... te vragen. viele betekent hier ‘veel’ voor een telbare meervoudsgroep. In zu viele Leute betekent zu vóór viele samen met viele: ‘te veel’. De vorm viele is meervoud en ziet er in de nominatief en accusatief hetzelfde uit. Voorbeeld: Zu viele Fragen kosten Zeit. — Te veel vragen kosten tijd. Leute betekent ‘mensen’ en is een meervoudig zelfstandig naamwoord. Het wordt gebruikt voor mensen als groep; voor één persoon gebruik je bijvoorbeeld eine Person. nach betekent hier ‘naar’ in de vaste combinatie jemanden nach etwas fragen: iemand naar iets vragen. Als voorzetsel regeert nach hier de datief, dus staat Meinung in de datiefgroep nach ihrer Meinung. ihrer betekent hier ‘hun’ als bezittelijke bepaler bij Meinung. In deze zin is het de datiefvorm bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord: die Meinung wordt in de datief der Meinung, en ihrer Meinung betekent ‘hun mening’. De bezitter is volgens de vaste vertaling de groep mensen; de vorm van ihrer drukt niet uit dat Meinung meervoudig is. Voorbeeld: Wir fragen sie nach ihrer Meinung. — Wij vragen hun naar hun mening. Meinung betekent ‘mening’. Het is vrouwelijk: die Meinung; na nach staat het in de datief: nach ihrer Meinung. Een veelgebruikte combinatie is eine Meinung haben — een mening hebben. fragen betekent ‘vragen’. Het is de infinitief van fragen; belangrijke vormen zijn ich frage, ich fragte, ich habe gefragt. In jemanden nach seiner Meinung fragen vraag je iemand naar diens mening. Voorbeeld: Sie fragt ihn nach seiner Meinung. — Zij vraagt hem naar zijn mening. Samen betekent de zin: ‘Zo kunnen wij met het plan doorgaan zonder te veel mensen naar hun mening te vragen.’ So können wir ... weitermachen geeft aan dat doorgaan op deze manier mogelijk is. mit dem Plan specificeert waarmee men doorgaat. In ohne zu viele Leute nach ihrer Meinung zu fragen is het eerste zu onderdeel van zu viele (‘te veel’); het tweede zu markeert de infinitief zu fragen. De hele groep betekent dus ‘zonder te veel mensen naar hun mening te vragen’. De formulering is neutraal en bruikbaar in overleg over een plan of beslissing.