Samen een film kiezen | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Du möchtest einen Thriller, aber ich hatte auf etwas Leichteres gehofft.

   Jij wilt een thriller, maar ik hoopte op iets luchtigers.

   Du möchtest

   je wilt

   Thriller

   thriller

   ich

   ik

   hatte … gehofft

   had gehoopt

   etwas

   iets

   Leichteres

   lichters

   Uitgebreide uitleg

   Du möchtest betekent hier dat de aangesproken persoon een thriller wil. möchtest is de vorm voor du van möchten, een beleefde of verzachte manier om een wens uit te drukken; het is niet hetzelfde als een harde opdracht. Vergelijk: Ich möchte einen Tee. — Ik wil graag thee. Thriller is hier een zelfstandig naamwoord voor een thriller. Duitse zelfstandige naamwoorden krijgen een hoofdletter; het woord is mannelijk: der Thriller. In deze zin staat het zonder zichtbaar lidwoord na möchtest: einen Thriller, waarbij einen de vorm is die bij het mannelijke lijdend voorwerp hoort. ich betekent ik en verwijst in deze zin naar de spreker. Het is de eerste persoon enkelvoud. Het contrast met du maakt duidelijk wie de wens heeft en wie de eerdere hoop had. hatte en gehofft vormen samen hatte ... gehoopt: hatte is de verleden tijd van haben als hulpwerkwoord en gehofft is het voltooid deelwoord van hoffen (hopen). Samen vormen ze de voltooid verleden tijd. Het werkwoord hoffen wordt in deze betekenis gebruikt met auf plus een lijdend voorwerp: auf etwas hoffen — op iets hopen. Voorbeeld: Sie hatte auf eine Antwort gehofft. — Zij had op een antwoord gehoopt. etwas betekent iets. Het is een onbepaald voornaamwoord en noemt geen specifiek voorwerp. In auf etwas Leichteres bepaalt etwas dat er sprake is van iets onbepaalds; het volgende bijvoeglijk naamwoord krijgt daarbij de vorm Leichteres. Leichteres betekent hier iets lichters, in de zin van iets minder zwaar of minder intens dan de bedoelde thriller. Het is de gesubstantiveerde vergelijkende vorm van leicht: leicht — licht, leichter — lichter, Leichteres — iets lichters. De uitgang -es hoort bij deze zelfstandig gebruikte vorm na etwas; hij hoort niet bij etwas zelf. Voorbeeld: Ich möchte etwas Wärmeres. — Ik wil iets warmers. De delen verbinden zich als volgt: Du möchtest einen Thriller geeft de wens van de aangesprokene weer. aber contrasteert die wens met ich hatte auf etwas Leichteres gehofft, waarin de spreker zegt dat die eerder op iets lichters had gehoopt. De volledige betekenis is dus: jij wilt een thriller, maar ik had op iets lichters gehoopt.

2. Vielleicht finden wir einen Film, auf den wir beide Lust haben.

   Misschien kunnen we een film vinden waar we allebei zin in hebben.

   Vielleicht

   misschien

   finden

   vinden

   Film

   film

   auf den

   waar ... op

   beide

   allebei

   Lust haben

   zin hebben

   Uitgebreide uitleg

   Vielleicht betekent hier “misschien” en drukt onzekerheid uit zonder de mogelijkheid uit te sluiten. Het is een bijwoord en verandert niet naar persoon of getal. Voorbeeld: Vielleicht kommt sie morgen. — Misschien komt ze morgen. finden is hier de infinitief “vinden”. In wir finden krijgt het werkwoord de tegenwoordige-tijdsvorm voor de eerste persoon meervoud; na wir is die vorm finden. Voorbeeld: Wir finden einen passenden Film. — We vinden een geschikte film. In deze zin betekent finden niet “iets toevallig aantreffen”, maar “iets vinden dat aan een gewenste voorwaarde voldoet”. Film is een zelfstandig naamwoord: der Film, met meervoud die Filme. In de zin staat einen Film: het onbepaalde lidwoord en het zelfstandig naamwoord staan hier in de accusatief, omdat de film het gevondene is. Einen drukt op zichzelf niet noodzakelijk een geteld aantal uit; het markeert hier vooral een onbepaalde enkelvoudige mannelijke nominale groep. auf den vormt het begin van een betrekkelijke bijzin. den verwijst hier naar der Film en is mannelijk enkelvoud; de vorm is accusatief omdat de vaste verbinding Lust haben auf een datgene met auf aanduidt. Het voorzetsel staat voor het betrekkelijk voornaamwoord, zoals in het patroon etwas, auf das ich Lust habe — iets waar ik zin in heb. Het werkwoord van de betrekkelijke bijzin staat achteraan: ... auf den wir ... Lust haben. beide betekent hier “allebei” en hoort bij het onderwerp wir: de betekenis is dat beide betrokken personen zin hebben in de film. Het is geen verwijzing naar een specifiek zelfstandig naamwoord; de formulering wir beide benadrukt samen de twee personen. Voorbeeld: Wir beide kennen diesen Ort. — Wij allebei kennen deze plek. Lust haben is een veelgebruikte verbinding voor “zin hebben in” of “willen”. Met een zaak of activiteit volgt vaak Lust haben auf plus accusatief: Ich habe Lust auf einen Film. — Ik heb zin in een film. In de betrekkelijke bijzin staat het vervoegde werkwoord achteraan; daarom verschijnt de verbinding als ... wir beide Lust haben, terwijl haben bij wir hoort. Samen betekent Vielleicht finden wir einen Film, auf den wir beide Lust haben.: “Misschien kunnen we een film vinden waar we allebei zin in hebben.” Vielleicht staat vooraan; daardoor staat het vervoegde werkwoord finden vóór het onderwerp wir. De hoofdzin zegt dat de twee personen misschien zo’n film kunnen vinden. De betrekkelijke bijzin specificeert welke film bedoeld is: een film waarop beiden zin hebben.

3. Was ist mit dieser Mysterykomödie? Die Rezensionen sagen, dass sie nicht zu intensiv ist.

   Wat vind je van deze mysteriekomedie? De recensies zeggen dat hij niet te heftig is.

   Was ist mit

   Wat vind je van …?

   dieser

   deze

   Mysterykomödie

   mysteriekomedie

   Rezensionen

   recensies

   sagen

   zeggen

   sie

   zij; het onderwerp van de bijzin

   nicht zu

   niet te

   intensiv

   heftig; intens

   ist

   is

   Uitgebreide uitleg

   Was ist mit is een vaste, herbruikbare vraagconstructie met de betekenis “Wat vind je van …?” of algemener “Hoe zit het met …?”. Het voorzetsel mit staat hierbij met de datief. Voorbeeld: Was ist mit dem Film? — “Wat vind je van de film?”; dem Film staat hier in de datief. dieser betekent hier “deze” en verwijst naar Mysterykomödie. Omdat die Mysterykomödie vrouwelijk is en na mit in de datief staat, verschijnt de vorm dieser. De vormen van het aanwijzend voornaamwoord veranderen dus volgens naamval, geslacht en getal; vergelijk nominatief diese Mysterykomödie met datief mit dieser Mysterykomödie. Mysterykomödie is een samengesteld zelfstandig naamwoord: een komedie met een mysterie-element. Het woord is vrouwelijk: die Mysterykomödie. Het meervoud is Mysterykomödien. In een nieuw voorbeeld: Diese Mysterykomödie ist kurz. — “Deze mysteriekomedie is kort.” Rezensionen betekent “recensies”. Het is het meervoud van die Rezension; het enkelvoud is dus eine Rezension, het meervoud Rezensionen. Het meervoud verklaart waarom sagen hier een meervoudig onderwerp heeft. sagen betekent “zeggen” of “aangeven”. Hier is het de tegenwoordige tijd, derde persoon meervoud: sie sagen — “zij zeggen”. Het kan een inhoudelijke bijzin met dass inleiden: Die Rezensionen sagen, dass .... sie is hier het onderwerp van de bijzin en verwijst naar de film, dus naar die Mysterykomödie. Het is een vrouwelijk enkelvoudig persoonlijk voornaamwoord in de nominatief. De Nederlandse vertaling gebruikt voor dezelfde film hij; dat verandert de Duitse vorm niet: in het Duits blijft het woord voor die Mysterykomödie sie. nicht zu vormt samen met het daaropvolgende bijvoeglijk naamwoord de betekenis “niet te …”. zu betekent in deze combinatie “te” en geeft een te hoge graad aan; nicht zu ontkent dat. Voorbeeld: Der Film ist nicht zu lang. — “De film is niet te lang.” intensiv betekent hier “heftig” of “intens”, bijvoorbeeld qua spanning of emotionele werking. Als predicatief bijvoeglijk naamwoord na sein krijgt het geen uitgang: Der Film ist intensiv, maar attributief krijgt het wel een uitgang: ein intensiver Film — “een intense film”. ist is de derde persoon enkelvoud van sein (“zijn”) in de tegenwoordige tijd: sein – ist. In een hoofdzin staat het meestal op de tweede positie, maar in deze dass-bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde: dass sie nicht zu intensiv ist. De volledige opbouw is: de vraag Was ist mit dieser Mysterykomödie? vraagt naar een oordeel over deze film. Daarna geeft Die Rezensionen sagen de bron van de beoordeling aan. De dass-bijzin zegt wat de recensies aangeven: sie verwijst naar de mysterykomedie, en nicht zu intensiv ist betekent dat de film niet te heftig is. Samen betekent de uiting: “Wat vind je van deze mysteriekomedie? De recensies zeggen dat hij niet te heftig is.”

4. Das könnte funktionieren. Hat der Film Untertitel?

   Dat zou kunnen werken. Heeft de film ondertiteling?

   Das

   dat

   könnte

   zou kunnen

   funktionieren

   werken

   Hat

   heeft

   Film

   film

   Untertitel

   ondertiteling

   Uitgebreide uitleg

   Das is hier een aanwijzend voornaamwoord in de onzijdige vorm. Het verwijst naar iets dat in de context al besproken is; de vorm zelf identificeert niet precies waarnaar. De vorm staat vooraan als onderwerp: Das könnte funktionieren. könnte is de vorm van können voor een voorzichtige mogelijkheid: “zou kunnen”. Het is de Konjunktiv-II-vorm; daarmee klinkt de uitspraak minder stellig dan Das kann funktionieren (“Dat kan werken”). Voorbeeld: Das könnte stimmen. — “Dat zou kunnen kloppen.” funktionieren betekent hier “werken” of “functioneren”, dus succesvol zijn voor het bedoelde doel. Het is een regelmatig werkwoord; de infinitief staat na het modale werkwoord könnte. Voorbeeld: Der Plan funktioniert. — “Het plan werkt.” Hat is de derde persoon enkelvoud van haben (“hebben”). In deze ja-neevraag staat de persoonsvorm voor het onderwerp: Hat der Film ...? In een mededelende zin staat dezelfde persoonsvorm na het onderwerp: Der Film hat Untertitel. Film betekent “film”. Het Duitse zelfstandig naamwoord is mannelijk: der Film. In deze zin is het onderwerp van hat; daarom staat het met het lidwoord der. Untertitel betekent hier “ondertiteling”. De vorm Untertitel kan in het Duits zowel enkelvoud als meervoud zijn; de vorm zelf laat het verschil dus niet zien. Voorbeeld: Der Film hat englische Untertitel. — “De film heeft Engelse ondertitels.” Samen vormen de eerste drie delen Das könnte funktionieren: “Dat zou kunnen werken.” Daarna maakt de woordvolgorde van Hat der Film Untertitel? een ja-neevraag: “Heeft de film ondertiteling?” De volledige uiting zegt dus eerst voorzichtig dat iets mogelijk werkt en vraagt vervolgens of de film ondertiteling heeft.

5. Er hat Untertitel und ist nicht zu lang.

   Hij heeft ondertiteling en hij duurt niet te lang.

   Er

   hij

   hat

   heeft

   Untertitel

   ondertiteling

   ist

   is

   nicht

   niet

   lang

   lang

   zu lang

   te lang

   Uitgebreide uitleg

   Er betekent hier “hij” en verwijst, volgens de voorafgaande vraag en de vertaling, naar de film. Het is een persoonlijk voornaamwoord voor de derde persoon enkelvoud in de mannelijke vorm. Andere vormen zijn bijvoorbeeld sie voor “zij” en es voor “het”; de keuze hangt af van het grammaticale geslacht van het bedoelde woord. hat is de vorm van haben bij er, dus: haben → er hat. Het betekent hier dat de film ondertiteling heeft. Vergelijk: Der Film hat Untertitel. — “De film heeft ondertiteling.” Untertitel betekent hier “ondertiteling”. Het woord kan ook naar één ondertitel verwijzen; de vorm zelf laat hier niet afzonderlijk zien of het om enkelvoud of meervoud gaat. In de vaste zin is de bedoelde betekenis de ondertiteling van de film. ist is de vorm van sein bij er: sein → er ist. Hier verbindt het werkwoord het onderwerp met de eigenschap zu lang: de film wordt als niet te lang beschreven. nicht maakt de daaropvolgende beschrijving negatief. In ist nicht zu lang betekent het dus dat de film niet te lang is. De plaats van nicht is belangrijk voor de ontkenning van deze beschrijving. lang betekent “lang”. Het is hier een bijvoeglijk naamwoord bij de film. De vergelijkende vorm is länger — “langer”; de overtreffende vorm is am längsten — “het langst”. Voorbeeld: Dieser Film ist länger. — “Deze film is langer.” zu lang is de herbruikbare combinatie “te lang”. zu geeft hier een overmaat aan: iets overschrijdt een geschikte of gewenste lengte. Het is niet hetzelfde als sehr lang (“heel lang”): sehr lang beschrijft een hoge mate, terwijl zu lang zegt dat die mate problematisch of ongeschikt is. Voorbeeld: Der Film ist zu lang. — “De film is te lang.” Samen vormen Er hat Untertitel en ist nicht zu lang twee met und verbonden mededelingen over dezelfde film. De eerste zegt dat hij ondertiteling heeft; de tweede zegt dat hij niet te lang is. In het Nederlands wordt de tweede eigenschap in de vaste vertaling natuurlijk weergegeven als “hij duurt niet te lang”. De volledige betekenis is: “Hij heeft ondertiteling en hij duurt niet te lang.”

6. Kürzere Filme sind besser, wenn wir spät anfangen.

   Kortere films zijn beter als we laat beginnen.

   Kürzere

   kortere

   Filme

   films

   besser

   beter

   wenn wir

   als we

   anfangen

   beginnen

   Uitgebreide uitleg

   Kürzere betekent hier ‘kortere’. Het is de vergrotende trap van kurz (‘kort’): kurz → kürzer → am kürzesten (‘kort’ → ‘korter’ → ‘het kortst’). In kürzere Filme is het een bijvoeglijk naamwoord vóór een zelfstandig naamwoord. De uitgang -e past hier bij de nominatief meervoud zonder voorafgaand lidwoord; Filme is meervoud. Filme is het meervoud van der Film (‘de film’). Het woord is hier het onderwerp van de hoofdzin: de kortere films worden als beter beoordeeld. Voorbeeld: Die Filme sind lang. — ‘De films zijn lang.’ besser betekent hier ‘beter’. Het is de vergrotende trap van gut (‘goed’): gut → besser → am besten (‘goed’ → ‘beter’ → ‘het best’). De vorm besser drukt een vergelijking uit, ook als niet wordt gezegd waarmee precies wordt vergeleken. wenn wir betekent ‘als we’. wenn leidt hier een bijzin in die een voorwaarde of tijdsomstandigheid kan aangeven; wir is het persoonlijk voornaamwoord voor ‘wij’. In zo’n bijzin staat het vervoegde werkwoord achteraan. Voorbeeld: Wenn wir Zeit haben, lesen wir. — ‘Als we tijd hebben, lezen we.’ anfangen betekent hier ‘beginnen’. Het is een scheidbaar werkwoord. In wenn wir spät anfangen staat het voorvoegsel bij het werkwoord, omdat een vervoegd werkwoord in deze bijzin achteraan staat. anfangen is hier dus de vervoegde tegenwoordige vorm voor wir, niet een infinitief, ook al ziet deze vorm er hetzelfde uit als de infinitief. In een hoofdzin worden de delen gescheiden: Wir fangen spät an. — ‘We beginnen laat.’ Spät betekent ‘laat’ en geeft aan wanneer het beginnen plaatsvindt. Samen vormt Kürzere Filme sind besser de hoofdzin ‘Kortere films zijn beter’. wenn wir spät anfangen is de bijzin ‘als we laat beginnen’. De volledige betekenis is dus: ‘Kortere films zijn beter als we laat beginnen.’

7. Der Trailer hat etwas Spannung, aber der Film sieht trotzdem lustig aus.

   In de trailer zit wat spanning, maar de film ziet er nog steeds grappig uit.

   Trailer

   trailer

   hat

   heeft

   etwas

   wat; een kleine hoeveelheid

   Spannung

   spanning

   aber

   maar

   Film

   film

   trotzdem

   toch; desondanks

   sieht … aus

   ziet eruit

   lustig

   grappig

   Uitgebreide uitleg

   Trailer betekent hier ‘trailer’ of ‘voorfilm’. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Trailer, meervoud die Trailer. In het Duits krijgen leenwoorden niet automatisch dezelfde vorm als in het Nederlands. hat is de derde persoon enkelvoud van haben (‘hebben’): ich habe, du hast, er/sie/es hat. Hier beschrijft hat dat de trailer een bepaalde eigenschap of inhoud heeft. Voorbeeld: Der Film hat Spannung. — ‘De film heeft spanning.’ etwas betekent hier ‘wat’ of ‘een beetje’ en staat voor een niet-nader bepaalde hoeveelheid. In etwas Spannung wordt niet beweerd hoeveel spanning er precies is. etwas verandert in deze betekenis niet mee met het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Ich habe etwas Zeit. — ‘Ik heb wat tijd.’ Spannung betekent hier ‘spanning’. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Spannung; het meervoud is die Spannungen. In deze zin gaat het om spanning als eigenschap van de trailer, niet om een handeling van een deelnemer. aber betekent ‘maar’ en verbindt hier twee tegengestelde beschrijvingen. Na aber blijft de gewone hoofdzinvolgorde behouden: aber der Film .... Voorbeeld: Der Film ist kurz, aber er ist spannend. — ‘De film is kort, maar hij is spannend.’ Film betekent ‘film’. Het is mannelijk: der Film, meervoud die Filme. In der Film staat het zelfstandig naamwoord met het bepaalde lidwoord in de nominatief; de film is hier het onderwerp van sieht ... aus. trotzdem betekent ‘toch’ of ‘desondanks’. Het geeft aan dat de tweede beschrijving ondanks de eerste blijft gelden. Als trotzdem vooraan in een hoofdzin staat, volgt het werkwoord direct daarna: Trotzdem sieht der Film lustig aus. — ‘Toch ziet de film er grappig uit.’ aussehen is een scheidbaar werkwoord dat ‘eruitzien’ betekent. In de zin staat de vervoegde vorm sieht op de tweede zinsplaats en het deel aus aan het einde: Der Film sieht ... aus. sieht is de derde persoon enkelvoud van aussehen; vergelijk ich sehe ... aus en du siehst ... aus. Dit verschilt van alleen sehen (‘zien’), bijvoorbeeld Ich sehe den Film. — ‘Ik zie de film.’ lustig betekent hier ‘grappig’ of ‘vermakelijk’. Het is na aussehen een predicatief gebruikt, niet-verbuigd bijvoeglijk naamwoord: Der Film sieht lustig aus. Het krijgt hier dus geen uitgang voor mannelijk, enkelvoud of nominatief. Voorbeeld: Der Trailer sieht spannend aus. — ‘De trailer ziet er spannend uit.’ Samen bestaat de zin uit twee delen: Der Trailer hat etwas Spannung zegt dat de trailer wat spanning bevat, en aber der Film sieht trotzdem lustig aus contrasteert daarmee dat de film er toch grappig uitziet. De volledige betekenis is: ‘In de trailer zit wat spanning, maar de film ziet er nog steeds grappig uit.’

8. Dann passt er besser zu uns als ein reiner Thriller.

   Dan past deze film beter bij ons dan een gewone thriller.

   Dann

   dan

   passt

   past

   er

   deze film

   besser

   beter

   zu uns

   bij ons

   als

   dan, bij een vergelijking

   reiner

   gewone

   Thriller

   thriller

   Uitgebreide uitleg

   Dann betekent hier ‘dan’ of ‘in dat geval’ en plaatst deze uitspraak als gevolg of volgende stap in de redenering. Het verwijst niet op zichzelf naar een specifiek moment. passt is de derde persoon enkelvoud van passen, in de tegenwoordige tijd. In passen zu betekent het werkwoord dat iets goed aansluit bij iemand of iets; het voorzetsel zu krijgt daarbij een datiefcomplement. Voorbeeld: Der Film passt zu ihr. — ‘De film past bij haar.’ er is een persoonlijk voornaamwoord in de nominatief, mannelijk enkelvoud. In deze zin verwijst het, zoals de vertaling vastlegt, naar de film. De vorm er is hier dus het onderwerp; het is niet het woord dat de vergelijking uitdrukt. besser is de vergrotende trap van gut: gut — ‘goed’, besser — ‘beter’, am besten — ‘het best’. Hier beschrijft besser dat de film sterker bij de groep aansluit dan de genoemde vergelijkingsoptie. Voorbeeld: Dieser Platz ist besser. — ‘Deze plaats is beter.’ zu uns bestaat uit zu en het datiefvoornaamwoord uns, ‘ons’. Samen betekent het hier ‘bij ons’ in de betekenis ‘bij onze smaak of voorkeur passen’. uns kan ook andere datieffuncties hebben; de combinatie met passen geeft hier deze betekenis. als leidt na een vergrotende trap de vergelijking in: besser als ... betekent ‘beter dan ...’. Het is hier dus geen voorwaarde (‘als’ in de betekenis ‘indien’). Voorbeeld: Der zweite Film ist besser als der erste. — ‘De tweede film is beter dan de eerste.’ reiner is de verbogen vorm van het bijvoeglijk naamwoord rein, ‘puur’ of ‘zuiver’. In ein reiner Thriller staat het bijvoeglijk naamwoord vóór het mannelijke zelfstandig naamwoord Thriller; de uitgang -er past bij de combinatie van het onbepaalde lidwoord ein, nominatief en mannelijk geslacht. In deze context duidt reiner Thriller op een film die een uitgesproken of typisch thrillerkarakter heeft, verenigbaar met ‘een gewone thriller’ in de vaste vertaling. Voorbeeld: Das ist ein reiner Krimi. — ‘Dat is een pure misdaadfilm.’ Thriller is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor een thriller. Het staat hier na ein reiner als het vergelijkingspunt: niet de film waarover men spreekt, maar het type film waarmee hij wordt vergeleken. Het meervoud heeft dezelfde vorm: der Thriller — ‘de thriller’, die Thriller — ‘de thrillers’. Samen ontstaat de structuur Dann passt er besser zu uns als ein reiner Thriller: ‘Dan past deze film beter bij ons dan een gewone thriller.’ Dann geeft de gevolgtrekking aan; er is het onderwerp, passt zu uns beschrijft de aansluiting bij de groep, en besser als ... maakt de vergelijking met een pure of typische thriller. De formulering is neutraal en bruikbaar wanneer je wilt zeggen dat iets beter bij iemands smaak of situatie aansluit dan een andere optie.

9. Ich reserviere Sitze in der mittleren Reihe.

   Ik reserveer stoelen in de middelste rij.

   reserviere

   reserveer

   Sitze

   stoelen

   in der

   in de

   mittleren

   middelste

   Reihe

   rij

   Uitgebreide uitleg

   reserviere komt van reservieren en betekent hier “ik reserveer”. De vorm is de eerste persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: ich reserviere. Voorbeeld: Ich reserviere einen Tisch. — Ik reserveer een tafel. Sitze is het meervoud van der Sitz (“stoel” of “zitplaats”). In deze zin is het de vorm die bij het werkwoord hoort als gereserveerd object; het meervoud heeft hier geen zichtbare uitgangsverandering ten opzichte van de nominatief meervoudsvorm. Voorbeeld: Wir suchen Sitze. — Wij zoeken zitplaatsen. in der betekent hier “in de”. Het voorzetsel in krijgt bij een plaats zonder bewegingsrichting de datief. der is hier daarom de datief enkelvoud van het vrouwelijke lidwoord bij Reihe; het is niet het meervoudige lidwoord in deze constructie. mittleren betekent hier “middelste”. Het hoort bij Reihe en komt van mittel (“middel-”). Door het bepaalde lidwoord der en de datief vrouwelijk enkelvoud krijgt het bijvoeglijk naamwoord de uitgang -en: in der mittleren Reihe. De vorm mittlere verschijnt bijvoorbeeld in een andere naamval: die mittlere Reihe — de middelste rij. Reihe betekent “rij”. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk: die Reihe. Na in der staat het in de datief enkelvoud. Voorbeeld: Sie sitzt in der ersten Reihe. — Zij zit op de eerste rij. Samen vormen de delen: Ich reserviere (“ik reserveer”) + Sitze (“stoelen/zitplaatsen”) + in der mittleren Reihe (“in de middelste rij”). De volledige betekenis is: “Ik reserveer stoelen in de middelste rij.”

10. Ich glaube, dass wir den beide mögen werden.

    Ik denk dat we die allebei leuk zullen vinden.

    Ich glaube

    ik denk

    wir

    wij

    den

    die

    beide

    allebei

    mögen

    leuk vinden

    werden

    zullen

    Uitgebreide uitleg

    Ich glaube is de vorm voor de eerste persoon enkelvoud van glauben (“geloven”); in deze zin betekent de uitdrukking “ik denk”. De constructie Ich glaube, dass … leidt een gedachte of oordeel in. dass opent daarbij een bijzin. wir betekent “wij” en is de vorm voor de eerste persoon meervoud: de spreker samen met minstens één andere persoon. In de dass-bijzin is wir het onderwerp. den staat hier in de objectpositie en wordt in de vaste Nederlandse vertaling weergegeven met die. In deze zin staat er geen uitgedrukt zelfstandig naamwoord achter; de vorm hoort dus bij de bedoelde verwijzing naar het object. In andere constructies kan den ook een bepaald lidwoord zijn bij een mannelijk zelfstandig naamwoord in de accusatief. beide betekent “allebei” en geeft aan dat het om twee bedoelde referenten gaat. Volgens de vaste vertaling slaat “allebei” hier op wat door den wordt aangeduid, niet op de deelnemers die door wir worden aangeduid. Voorbeeld: Wir mögen beide Filme. — “Wij vinden beide films leuk.” mögen betekent hier “leuk vinden”. Het is de infinitief van mögen en ook de vorm die bij wir hoort in de tegenwoordige tijd: wir mögen. Na het hulpwerkwoord werden blijft het infinitief; in deze bijzin staat het vóór werden. werden is hier de infinitief van werden en fungeert als hulpwerkwoord voor de toekomst, met de betekenis “zullen”. In een dass-bijzin staat dit werkwoord aan het einde: dass wir … mögen werden. Samen vormt Ich glaube, dass … de betekenis “Ik denk dat …”. wir den beide mögen werden geeft weer dat wij het aangeduide object of de aangeduide objecten in de toekomst leuk zullen vinden, waarbij beide “allebei” toevoegt. De volledige vaste betekenis is: “Ik denk dat we die allebei leuk zullen vinden.”