Ich
Ich betekent hier ‘ik’ en verwijst naar de persoon die spreekt. De vorm staat als onderwerp in Ich glaube en kan ook midden in een zin als ich voorkomen.
glaube
glaube betekent hier ‘denk’ of ‘geloof’ in de uitdrukking Ich glaube, dass … . Het is de vorm van glauben die de spreker gebruikt om een mening of inschatting in te leiden.
dass
dass betekent hier ‘dat’ en leidt de inhoud van de gedachte in: Ich glaube, dass … . In de bijzin die met dass begint, staat het vervoegde werkwoord aan het einde, zoals in ausbrenne.
bei
bei geeft hier de omstandigheid aan waaronder iets gebeurt: bij of onder invloed van deze werkbelasting. In de vaste combinatie bei dieser Arbeitsbelastung staat het onderwerp van de belasting na bei.
dieser
dieser verwijst hier naar een specifieke werkbelasting: ‘deze’. In bei dieser Arbeitsbelastung hoort het direct bij Arbeitsbelastung.
Arbeitsbelastung
Arbeitsbelastung betekent hier ‘werkbelasting’ of de hoeveelheid werk die iemand onder druk zet. In de combinatie bei dieser Arbeitsbelastung beschrijft het de omstandigheid waardoor de spreker opgebrand raakt.
ausbrenne
ausbrenne betekent hier ‘opgebrand raak’ in Ich … ausbrenne. De vorm hoort bij ausbrennen en staat in de bijzin na dass; de uitdrukking kan gebruikt worden om aan te geven dat iemand door langdurige belasting uitgeput raakt.
Hast
Hast betekent hier ‘heb je’ in de vraag Hast du richtige Pausen gemacht? Het is de werkwoordsvorm die samen met du en gemacht naar eerder genomen pauzes vraagt.
du
du betekent hier ‘jij’ en verwijst naar de gesprekspartner. In Hast du … staat du als degene over wie de vraag gaat.
richtige
richtige betekent hier ‘echte’ of ‘werkelijke’ en benadrukt dat het om echte pauzes gaat, niet alleen om een verandering van taak. Het staat direct voor Pausen in richtige Pausen gemacht.
Pausen
Pausen betekent hier ‘pauzes’. In richtige Pausen gemacht vormt het samen met gemacht de gebruikelijke uitdrukking voor pauzes nemen.
gemacht
gemacht betekent hier niet letterlijk alleen ‘gemaakt’, maar maakt samen met Pausen de betekenis ‘pauzes genomen’. De vorm hoort bij machen en staat in Hast du richtige Pausen gemacht als voltooid deel van de vraag.
oder
oder betekent hier ‘of’ en verbindt twee mogelijkheden in de vraag: echte pauzes nemen of tussen taken wisselen. Het kan op dezelfde manier twee alternatieven met elkaar verbinden.
nur
nur betekent hier ‘alleen maar’ en beperkt wat de spreker volgens de vraag heeft gedaan. In nur zwischen Aufgaben gewechselt staat het vóór de beschreven activiteit.
zwischen
zwischen betekent hier ‘tussen’ en geeft de afwisseling tussen verschillende taken aan. In zwischen Aufgaben staat het vóór het meervoudige object dat de twee kanten van de afwisseling benoemt.
Aufgaben
Aufgaben betekent hier ‘taken’. In zwischen Aufgaben beschrijft het de verschillende taken waartussen iemand wisselt.
gewechselt
gewechselt betekent hier ‘gewisseld’ in zwischen Aufgaben gewechselt. Het hoort bij wechseln en wordt in de vraag gecombineerd met Hast du om te vragen naar een activiteit die al heeft plaatsgevonden.
Meistens
Meistens betekent hier ‘meestal’ en geeft aan dat de beschreven manier van werken het grootste deel van de tijd voorkomt. Het staat aan het begin van Meistens wechsle ich nur zwischen Aufgaben en kan zo een algemene gewoonte aangeven.
wechsle
wechsle betekent hier ‘ik wissel’ in wechsle ich nur zwischen Aufgaben. De vorm hoort bij wechseln en beschrijft het afwisselen tussen taken.
und
und betekent hier ‘en’ en verbindt de mededeling over het wisselen van taken met de mededeling over hoe dat voelt. Het kan twee samenhangende zinsdelen of zinnen verbinden.
das
das betekent hier ‘dat’ en verwijst naar de zojuist beschreven situatie van steeds tussen taken wisselen. In das fühlt sich … aan verwijst het naar de hele situatie, niet naar één afzonderlijk woord.
fühlt
fühlt betekent hier ‘voelt’ in das fühlt sich nicht wirklich nach Erholung an. Samen met sich en an vormt het de uitdrukking waarmee wordt beschreven hoe iets voor iemand aanvoelt.
sich
sich hoort hier bij fühlt … an in das fühlt sich nicht wirklich nach Erholung an. De volledige constructie betekent dat iets op een bepaalde manier aanvoelt; sich maakt deel uit van deze wederkerige werkwoordconstructie.
nicht
nicht betekent hier ‘niet’ en ontkent dat de situatie als echte ontspanning aanvoelt. Het staat vóór wirklich in nicht wirklich nach Erholung an.
wirklich
wirklich betekent hier ‘echt’ of ‘werkelijk’ en versterkt de ontkenning in nicht wirklich. De spreker zegt dus dat het wisselen van taken niet werkelijk als herstel voelt.
nach
nach hoort hier bij de constructie fühlt sich … nach Erholung an en draagt bij aan de betekenis ‘aanvoelen als herstel’. Het staat vóór Erholung in nach Erholung.
Erholung
Erholung betekent hier ‘herstel’ of ‘ontspanning’. In fühlt sich nicht wirklich nach Erholung an beschrijft het waar de ervaring niet echt op lijkt.
an
an is hier het afgescheiden deel van anfühlen in fühlt sich nicht wirklich nach Erholung an. Samen met de rest van de constructie geeft het aan hoe iets aanvoelt; het staat daarom aan het einde van de zin.
würde
würde betekent hier ‘zou’ in Das würde erklären, warum … . De vorm presenteert de verklaring als een gevolgtrekking of inschatting, niet als een rechtstreeks vaststaand feit.
erklären
erklären betekent hier ‘verklaren’ in Das würde erklären, warum … . Het wordt gebruikt om aan te geven welke reden de situatie begrijpelijk maakt.
warum
warum betekent hier ‘waarom’ en leidt de uitleg van de reden in: warum der Druck immer weiter steigt. Het kan een reden of verklaring introduceren.
der
der is hier het lidwoord bij Druck in der Druck. Samen verwijzen ze naar de druk die in het gesprek steeds verder toeneemt.
Druck
Druck betekent hier ‘druk’, in de context vooral toenemende werkdruk. In der Druck … steigt is Druck datgene waarvan wordt gezegd dat het toeneemt.
immer
immer betekent hier ‘steeds’ in immer weiter. Samen met weiter benadrukt het dat de ontwikkeling voortdurend doorgaat.
weiter
weiter betekent hier ‘verder’ in immer weiter steigt. De combinatie beschrijft dat de druk blijft toenemen.
steigt
steigt betekent hier ‘stijgt’ of ‘loopt op’ in der Druck immer weiter steigt. Het hoort bij steigen en wordt gebruikt voor een druk of hoeveelheid die toeneemt.
fühle
fühle betekent hier ‘voel’ in Ich fühle mich schuldig. Samen met mich beschrijft het de persoonlijke ervaring van de spreker.
mich
mich hoort hier bij fühle in Ich fühle mich schuldig en verwijst naar de spreker zelf. De combinatie wordt gebruikt om een eigen gevoel of toestand te beschrijven.
schuldig
schuldig betekent hier ‘schuldig’ in Ich fühle mich schuldig. De uitdrukking Ich fühle mich schuldig kan worden gebruikt wanneer iemand zich moreel bezwaard voelt over iets wat diegene doet of nalaat.
wenn
wenn betekent hier ‘als’ of ‘wanneer’ en leidt de situatie in waarin de spreker zich schuldig voelt. In de bijzin wenn … aufhöre staat het vervoegde werkwoord aan het einde.
kurz
kurz betekent hier ‘kort’ in kurz vor der Deadline. Samen met vor geeft het aan dat iets weinig tijd vóór de deadline gebeurt.
vor
vor betekent hier ‘voor’ in kurz vor der Deadline. De combinatie kurz vor der Deadline betekent ‘kort voor de deadline’ en benoemt een tijdstip vóór een gebeurtenis.
Deadline
Deadline betekent hier ‘deadline’, dus het uiterste moment waarop iets klaar moet zijn. In kurz vor der Deadline geeft het aan wanneer de spreker stopt.
aufhöre
aufhöre betekent hier ‘stop’ of ‘ophoud’ in wenn ich kurz vor der Deadline aufhöre. Het hoort bij aufhören en staat aan het einde van de bijzin na wenn.
Eine
Eine betekent hier ‘een’ en introduceert een bepaalde grens als onderwerp van de zin. In Eine Grenze zu setzen is het lidwoord verbonden met Grenze.
Grenze
Grenze betekent hier ‘grens’, in de betekenis van een grens aan wat iemand op het werk doet of aankan. In Eine Grenze zu setzen benoemt het wat de spreker zou moeten stellen.
zu
zu maakt hier samen met setzen de constructie Eine Grenze zu setzen, met de betekenis ‘een grens stellen’. Het staat vóór het werkwoord in deze infinitiefconstructie.
setzen
setzen betekent hier ‘stellen’ in Eine Grenze zu setzen. Samen met Grenze vormt het de vaste combinatie ‘een grens stellen’, en de infinitief staat na zu.
ist
ist betekent hier ‘is’ en verbindt Eine Grenze zu setzen met de beoordeling keine Faulheit. De zin zegt daardoor dat een grens stellen niet als luiheid moet worden gezien.
keine
keine betekent hier ‘geen’ en ontkent dat Eine Grenze zu setzen Faulheit is. Het staat direct vóór Faulheit.
Faulheit
Faulheit betekent hier ‘luiheid’. In keine Faulheit wordt het woord gebruikt om duidelijk te maken dat een grens stellen niet hetzelfde is als lui zijn.
es
es verwijst hier naar het eerder genoemde Eine Grenze zu setzen in wenn es dir hilft. Het is datgene waarvan wordt gezegd dat het jou helpt herstellen.
dir
dir betekent hier ‘jou’ in es hilft dir. Het hoort bij hilft en geeft aan wie voordeel heeft van het herstel.
hilft
hilft betekent hier ‘helpt’ in es hilft dir, dich zu erholen. Het verbindt de grens met het resultaat dat de gesprekspartner kan herstellen.
dich
dich verwijst hier naar de gesprekspartner in dich zu erholen. Samen met erholen beschrijft het dat die persoon zelf herstelt of bijkomt.
erholen
erholen betekent hier ‘herstellen’ of ‘bijkomen’ in dich zu erholen. De uitdrukking hilft dir, dich zu erholen kan worden gebruikt om een maatregel te beschrijven die iemand helpt weer energie te krijgen.
Vielleicht
Vielleicht betekent hier ‘misschien’ en maakt de daaropvolgende gedachte voorzichtig: Vielleicht sollte ich … . Het wordt gebruikt wanneer de spreker een mogelijkheid of voornemen overweegt.
sollte
sollte betekent hier ‘zou moeten’ in Vielleicht sollte ich meinem Vorgesetzten sagen … . De vorm drukt een overwogen advies aan zichzelf of een voornemen uit.
meinem
meinem betekent hier ‘mijn’ in de combinatie meinem Vorgesetzten en geeft aan over welke leidinggevende de spreker spreekt. In die combinatie staat het bij de persoon aan wie de spreker iets wil zeggen.
Vorgesetzten
Vorgesetzten betekent hier ‘leidinggevende’ of ‘manager’. In meinem Vorgesetzten sagen is het de persoon aan wie de spreker de realistische planning wil meedelen.
sagen
sagen betekent hier ‘zeggen’ in meinem Vorgesetzten sagen. De combinatie kan worden gebruikt voor het meedelen van informatie aan iemand, bijvoorbeeld wat realistisch is.
was
was betekent hier ‘wat’ en introduceert de inhoud die de spreker wil zeggen: was vor der Deadline realistisch ist. Het verwijst naar de haalbaarheid van het werk vóór de deadline.
realistisch
realistisch betekent hier ‘realistisch’ of ‘haalbaar’ in was vor der Deadline realistisch ist. Het beschrijft wat binnen de beschikbare tijd werkelijk uitvoerbaar is.
Sag
Sag betekent hier ‘zeg’ in Sag klar … en is een directe aansporing aan de gesprekspartner. Het wordt gebruikt om iemand te vragen zich duidelijk uit te spreken.
klar
klar betekent hier ‘duidelijk’ in Sag klar, dus op een begrijpelijke en ondubbelzinnige manier. In deze zin zegt het hoe de gesprekspartner moet aangeven wat wel en niet lukt.
bis
bis betekent hier ‘tot’ of ‘tegen’ en geeft samen met dahin het uiterste tijdstip aan waarop iets kan worden afgemaakt. In bis dahin verwijst het naar een eerder genoemde deadline.
dahin
dahin betekent hier ‘tegen die tijd’ in bis dahin. Het verwijst terug naar het tijdstip vóór de deadline en vermijdt dat dit opnieuw wordt genoemd.
schaffen
schaffen betekent hier ‘klaar krijgen’ of ‘afmaken’ in was du bis dahin schaffen kannst. Het wordt gebruikt voor werk of taken die iemand binnen een bepaalde tijd kan voltooien.
kannst
kannst betekent hier ‘kunt’ in was du bis dahin schaffen kannst. Samen met schaffen geeft het aan wat de gesprekspartner vóór dat tijdstip kan afmaken.
mehr
mehr betekent hier ‘meer’ in mehr Zeit braucht. Het geeft aan dat voor een bepaalde taak extra tijd nodig is.
Zeit
Zeit betekent hier ‘tijd’ in was mehr Zeit braucht. De combinatie mehr Zeit brauchen kan worden gebruikt om aan te geven dat iets niet binnen de oorspronkelijke termijn klaar kan zijn.
braucht
braucht betekent hier ‘nodig heeft’ in was mehr Zeit braucht. Het beschrijft welke taak extra tijd nodig heeft.
werde
werde betekent hier ‘zal’ of ‘ga’ in Ich werde heute … essen. Samen met de infinitief essen drukt het een voornemen voor vandaag uit.
heute
heute betekent hier ‘vandaag’ en bepaalt wanneer het voornemen wordt uitgevoerd. Het staat in Ich werde heute nicht … essen vóór de rest van de handeling.
Schreibtisch
Schreibtisch betekent hier ‘bureau’ of ‘schrijftafel’. In an meinem Schreibtisch beschrijft het de plek waar de spreker vandaag niet zal lunchen.
Mittag
Mittag betekent hier ‘middag’ of ‘lunchtijd’ in zu Mittag essen. De volledige uitdrukking zu Mittag essen betekent ‘lunchen’ en wordt als vaste combinatie gebruikt.
essen
essen betekent hier ‘eten’ in zu Mittag essen. Samen met zu Mittag vormt het de vaste uitdrukking voor lunchen.
ein
ein betekent hier ‘een’ en introduceert Schritt in ein kleiner, aber nützlicher Schritt. Het gaat om één concrete stap die de energie kan helpen terugbrengen.
kleiner
kleiner betekent hier ‘kleine’ in ein kleiner Schritt. Het beschrijft deze stap als beperkt van omvang, zonder te zeggen dat hij onbelangrijk is.
aber
aber betekent hier ‘maar’ en stelt de beperkte omvang van de stap tegenover het nut ervan. In ein kleiner, aber nützlicher Schritt verbindt het twee eigenschappen van dezelfde stap.
nützlicher
nützlicher betekent hier ‘nuttige’ in ein kleiner, aber nützlicher Schritt. Het benadrukt dat de kleine stap toch praktisch helpt.
Schritt
Schritt betekent hier ‘stap’ en verwijst naar de concrete verandering om niet aan het bureau te lunchen. De combinatie ein kleiner, aber nützlicher Schritt kan worden gebruikt voor een bescheiden maar helpende maatregel.
um
um leidt hier samen met zurückzubekommen het doel van de stap in: om de energie terug te krijgen. De constructie um … zu … wordt gebruikt om het doel van een handeling te benoemen.
deine
deine betekent hier ‘jouw’ in deine Energie en verwijst naar de energie van de gesprekspartner. Het staat direct vóór Energie.
Energie
Energie betekent hier ‘energie’ in deine Energie zurückzubekommen. De zin gaat over het terugkrijgen van mentale of lichamelijke kracht na werkdruk.
zurückzubekommen
zurückzubekommen betekent hier ‘terug te krijgen’ in um deine Energie zurückzubekommen. Het hoort bij zurückbekommen; in deze um-zu-constructie staat zu tussen zurück en bekommen.