Concentratie terugvinden na een lange pauze | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Nach dem Mittagessen fühle ich mich völlig von der Aufgabe losgelöst.

   Na de lunch voel ik me helemaal los van de taak.

   Nach dem Mittagessen

   na de lunch

   fühle ich mich

   voel ik me

   völlig

   helemaal

   von der Aufgabe

   van de taak

   losgelöst

   los; onthecht

   Uitgebreide uitleg

   Nach dem Mittagessen betekent hier dat de beschreven toestand na de lunch optreedt. nach krijgt bij deze tijdsaanduiding de datief: das Mittagessen wordt dem Mittagessen. Mittagessen kan de maaltijd rond het middaguur betekenen; hier past “lunch”. Voorbeeld: Nach dem Unterricht bin ich müde. — “Na de les ben ik moe.” fühle ich mich is de eerste persoon enkelvoud van het wederkerende werkwoord sich fühlen: ich fühle mich betekent “ik voel me”. fühlen is het werkwoord en mich is het wederkerende voornaamwoord bij ich in de accusatief. Voorbeeld: Du fühlst dich gut. — “Je voelt je goed.” Omdat de tijdsbepaling vooraan staat, volgt het vervoegde werkwoord direct daarna: Nach dem Mittagessen fühle ich ...; het werkwoord staat dus op de tweede zinsplaats. völlig versterkt hier de daaropvolgende beschrijving en betekent “helemaal” of “volledig”. Het is een bijwoord en verandert daarom niet mee met een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Das ist völlig klar. — “Dat is helemaal duidelijk.” von der Aufgabe geeft aan waarvan de spreker zich los voelt. von staat hier met de datief: het vrouwelijke die Aufgabe wordt der Aufgabe. Aufgabe betekent hier “taak”; afhankelijk van de context kan het ook “opdracht” betekenen. Voorbeeld: Ich arbeite an einer Aufgabe. — “Ik werk aan een opdracht.” losgelöst beschrijft de toestand “los” of “onthecht”. Het is het voltooid deelwoord van loslösen en wordt hier als bijvoeglijke beschrijving gebruikt bij fühle ich mich. De herbruikbare combinatie sich von etwas losgelöst fühlen betekent dat iemand zich los van iets voelt; de zin beweert op zichzelf niet dat die verbondenheid vroeger bestond of later ophoudt. Voorbeeld: Sie fühlt sich von ihrer Arbeit losgelöst. — “Zij voelt zich los van haar werk.” Samen vormen de delen Nach dem Mittagessen (“na de lunch”) + fühle ich mich (“voel ik me”) + völlig (“helemaal”) + von der Aufgabe losgelöst (“los van de taak”). De volledige betekenis is: “Na de lunch voel ik me helemaal los van de taak.”

2. Beginne mit einer kurzen Wiederholung, statt direkt mit dem schwierigsten Teil anzufangen.

   Begin met een korte herhaling in plaats van meteen aan het moeilijkste deel te beginnen.

   Beginne

   begin

   mit

   met

   kurzen

   korte

   Wiederholung

   herhaling

   statt

   in plaats van

   direkt

   meteen

   schwierigsten

   moeilijkste

   Teil

   deel

   anzufangen

   te beginnen

   Uitgebreide uitleg

   Beginne is hier de gebiedende wijs voor één persoon van beginnen (beginnen). Het onderwerp du wordt in deze vorm meestal niet uitgesproken. Voorbeeld: Beginne jetzt! — Begin nu! mit betekent hier “met” en krijgt in het Duits de datief. Daarom staat er einer kurzen Wiederholung: Wiederholung is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in de datief enkelvoud. kurzen is de verbogen vorm van kurz; na het lidwoord einer krijgt het bijvoeglijk naamwoord hier de uitgang -en. Wiederholung betekent een herhaling of korte revisie. Voorbeeld: Wir beginnen mit einer kurzen Übung. — We beginnen met een korte oefening. statt leidt hier een alternatief in: “in plaats van”. De combinatie statt ... anzufangen betekent “in plaats van te beginnen”. In deze zin staat statt vóór de infinitiefgroep; in andere constructies kan ook anstatt worden gebruikt. direkt betekent hier “meteen” of “direct”, zonder eerst de genoemde herhaling te doen. Het is een bijwoord en verandert hier niet van vorm. Voorbeeld: Sie ging direkt nach Hause. — Zij ging meteen naar huis. schwierigsten is de overtreffende trap van schwierig (“moeilijk”): schwierig — schwieriger — am schwierigsten. In dem schwierigsten Teil staat de vorm attributief vóór het zelfstandig naamwoord en krijgt zij de uitgang -sten; de datief wordt ook zichtbaar in dem. De zin noemt dus het moeilijkste deel, niet zomaar een moeilijk deel. Teil betekent “deel” of “onderdeel”. In mit dem schwierigsten Teil staat het in de datief enkelvoud, omdat mit de datief vereist. Voorbeeld: Wir sprechen über den letzten Teil. — We praten over het laatste deel. anzufangen is de infinitief met zu van het scheidbare werkwoord anfangen (“beginnen”). In een gewone hoofdzin wordt dat werkwoord gesplitst: Wir fangen an. Na statt blijft de infinitiefgroep bijeen: statt ... anzufangen. Het voorvoegsel an- en zu verschijnen samen als anzufangen. De hele zin bouwt zo op: Beginne mit einer kurzen Wiederholung geeft de aanbevolen eerste stap. statt direkt mit dem schwierigsten Teil anzufangen stelt daar het alternatief tegenover: niet meteen beginnen met het moeilijkste deel. De natuurlijke betekenis is: “Begin met een korte herhaling in plaats van meteen aan het moeilijkste deel te beginnen.”

3. Ich habe den Schwung verloren, weil wir mitten in der Analyse aufgehört haben.

   Ik verloor mijn vaart omdat we midden in de analyse stopten.

   Ich habe

   ik heb

   den Schwung

   de vaart

   verloren

   verloren

   weil

   omdat

   wir

   wij

   mitten in

   midden in

   der Analyse

   de analyse

   aufgehört

   gestopt

   Uitgebreide uitleg

   Ich habe vormt hier samen met verloren de voltooid tegenwoordige tijd: haben + voltooid deelwoord. Ich is de eerste persoon enkelvoud; habe is de vorm van haben bij dat onderwerp. Het hulpwerkwoord draagt hier de persoon en tijd, terwijl verloren de inhoudelijke handeling uitdrukt. den Schwung betekent hier de vaart, het momentum of de opgebouwde soepelheid om door te gaan. Schwung is een mannelijk zelfstandig naamwoord; in deze zin staat het als lijdend voorwerp, waardoor het bepaalde lidwoord de accusatiefvorm den krijgt. Een bruikbaar contrast is: der Schwung als onderwerp, maar Ich verliere den Schwung als lijdend voorwerp. verloren is het voltooid deelwoord van verlieren — verlieren – verlor – verloren. In deze zin betekent het dat de spreker zijn vaart kwijt is geraakt. Voorbeeld: Sie hat ihre Geduld verloren. — Zij heeft haar geduld verloren. Het onderwerp en het bezit in zo’n voorbeeld moeten uit de zin blijken; verloren zelf verandert niet mee met persoon of getal. weil leidt een redengevende bijzin in: het volgende deel verklaart waarom de vaart verloren ging. In een gewone Duitse weil-bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde. Voorbeeld: Ich bleibe hier, weil es regnet. — Ik blijf hier omdat het regent. wir is het persoonlijke voornaamwoord voor de eerste persoon meervoud: ‘wij’. Het is hier het onderwerp van de bijzin en verwijst dus naar de groep waarvan de spreker deel uitmaakt, zoals ook in de vaste vertaling blijkt. De bijbehorende werkwoordsvorm is meervoud, niet enkelvoud: wir hören tegenover ich höre. mitten in betekent ‘midden in’ en plaatst iets letterlijk of figuurlijk in het centrale verloop van een activiteit of situatie. In mitten in der Analyse gaat het om het midden van de analyse. De combinatie in der Analyse gebruikt hier de datief na in, omdat er geen verplaatsing naar een doel wordt uitgedrukt. Analyse is vrouwelijk: die Analyse, datief der Analyse. der Analyse betekent hier ‘de analyse’. Analyse is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; der is in deze combinatie dus de datiefvorm van het bepaalde lidwoord, niet een mannelijk zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Wir sind mitten in der Arbeit. — We zijn midden in het werk. aufgehört is het voltooid deelwoord van het scheidbare werkwoord aufhören — ‘ophouden’ of ‘stoppen’. In deze bijzin staat het deelwoord aan het einde, omdat de bijzin met weil wordt ingeleid. Wir haben aufgehört betekent ‘wij zijn gestopt’; het deelwoord zegt hier niet op zichzelf wat precies is gestopt, maar de context maakt duidelijk dat de gezamenlijke analyse werd onderbroken. Voorbeeld: Wir haben um sechs Uhr aufgehört. — We zijn om zes uur gestopt. Samen betekent Ich habe den Schwung verloren, weil wir mitten in der Analyse aufgehört haben.: ‘Ik verloor mijn vaart omdat we midden in de analyse stopten.’ De hoofdzin gebruikt habe verloren voor het verloren raken van de vaart. De weil-bijzin geeft de reden: wir ... aufgehört haben, waarbij het vervoegde hulpwerkwoord haben aan het einde staat. De hele zin zegt dat de spreker zijn momentum kwijtraakte doordat de groep midden in de analyse stopte.

4. Sieh dir die letzte Notiz an und wähle die nächste Priorität.

   Bekijk de laatste notitie en kies de volgende prioriteit.

   Sieh dir … an

   bekijk

   letzte

   laatste

   Notiz

   notitie

   wähle

   kies

   nächste

   volgende

   Priorität

   prioriteit

   Uitgebreide uitleg

   Sieh dir … an is an informal singular imperative of sich etwas ansehen: “bekijk iets”. The verb is the separable ansehen; in this construction, sieh stands at the beginning and an appears at the end. dir is the dative reflexive pronoun for the person being addressed, while die letzte Notiz is what is viewed. Example: Sieh dir das Bild an. — “Bekijk de afbeelding.” letzte means “laatste” here. It is the adjective letzt-, used before the feminine noun Notiz with the definite article die; in this noun phrase its form is letzte. Example: die letzte Seite — “de laatste pagina”. Notiz is a feminine noun meaning “notitie”. Its plural is Notizen. In die letzte Notiz, it is the object of ansehen; the definite article and adjective together mark this noun phrase as a specific item. wähle is the informal singular imperative of wählen, “kiezen”. The subject “jij” is understood and is not stated separately. Example: Wähle eine Option. — “Kies een optie.” This verb is separate from auswählen, which means “selecteren” and contains the additional prefix aus-. nächste means “volgende” here. It is the adjective nächst-, used before the feminine noun Priorität with the definite article die; its form is nächste. The same adjective can also occur in expressions such as der nächste Schritt — “de volgende stap”. Priorität is a feminine noun meaning “prioriteit”. Its plural is Prioritäten. In die nächste Priorität, it is the object of wähle: it names what the listener is told to choose. Together, Sieh dir die letzte Notiz an means “Bekijk de laatste notitie”, and wähle die nächste Priorität means “kies de volgende prioriteit”. The two coordinated imperatives are joined by und, so the complete utterance is: “Bekijk de laatste notitie en kies de volgende prioriteit.”

5. Der nächste Schritt ist zu prüfen, ob die Zahlen mit der Quelldatei übereinstimmen.

   De volgende stap is controleren of de cijfers overeenkomen met het bronbestand.

   nächste

   volgende

   Schritt

   stap

   ist zu prüfen

   is te controleren

   Zahlen

   cijfers

   Quelldatei

   bronbestand

   übereinstimmen

   overeenkomen

   Uitgebreide uitleg

   nächste staat hier vóór Schritt en betekent “volgende”. Het is de verbogen vorm van nächst-; bij het mannelijke zelfstandig naamwoord Schritt in het nominatief enkelvoud, met het bepaalde lidwoord der, krijgt het de uitgang -e: der nächste Schritt. Voorbeeld: der nächste Termin — “de volgende afspraak”. Schritt betekent hier “stap” en is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Schritt, meervoud die Schritte. Het kan ook een concrete stap tijdens het lopen aanduiden; in deze zin gaat het om een volgende handeling in een proces. ist zu prüfen bestaat uit ist, de vorm van sein voor de derde persoon enkelvoud, en zu prüfen, de zu-infinitief van prüfen (“controleren”). De constructie sein + zu + infinitief geeft hier aan welke handeling als volgende stap moet worden uitgevoerd; in deze context betekent ze natuurlijk “is te controleren” of “bestaat uit controleren”. Afhankelijk van de context kan deze constructie ook noodzakelijkheid uitdrukken, maar hier ligt de nadruk op de geplande of te verrichten handeling. Voorbeeld: Die Datei ist zu speichern. — “Het bestand moet worden opgeslagen.” Zahlen is het meervoud van die Zahl (“getal” of “cijfer”). In deze bijzin is die Zahlen het onderwerp: de cijfers moeten overeenkomen met het bronbestand. Voorbeeld: Die Zahlen stimmen. — “De cijfers kloppen.” Quelldatei is een vrouwelijk samengesteld zelfstandig naamwoord: die Quelle (“bron”) + die Datei (“bestand”), dus die Quelldatei betekent “bronbestand”. Na mit staat hier de datief: mit der Quelldatei. Het lidwoord der is in deze woordgroep dus de datiefvorm van het vrouwelijke bepaalde lidwoord die. übereinstimmen betekent hier “overeenkomen”. Het is een werkwoord met het voorvoegsel überein-; in een hoofdzin kan dat voorvoegsel worden gescheiden, bijvoorbeeld: Die Zahlen stimmen überein. — “De cijfers komen overeen.” In deze ob-bijzin staat het werkwoord als infinitief aan het einde: ob die Zahlen mit der Quelldatei übereinstimmen. De delen worden samengevoegd als volgt: Der nächste Schritt is het onderwerp, ist zu prüfen geeft de te verrichten handeling aan, en ob ... übereinstimmen specificeert wat gecontroleerd moet worden. Binnen die ob-bijzin zijn die Zahlen het onderwerp en mit der Quelldatei de vergelijking. De volledige betekenis is: “De volgende stap is controleren of de cijfers overeenkomen met het bronbestand.”

6. Damit hast du einen klaren Punkt, an dem du wieder weitermachen kannst.

   Dat geeft je een duidelijk punt om weer verder te gaan.

   Damit hast du

   daarmee heb je

   klaren

   duidelijk

   Punkt

   punt

   an dem

   waarop

   wieder

   weer

   weitermachen

   verdergaan

   Uitgebreide uitleg

   Damit hast du betekent hier: daarmee heb je, dus daarmee beschik je over het genoemde resultaat. Damit verwijst in deze zin naar iets dat door de voorafgaande stap tot stand komt; het is geen persoon. Hast is de vorm van haben voor du in de tegenwoordige tijd. In een gewone Duitse hoofdzin staat het vervoegde werkwoord op de tweede plaats: Damit hast du .... klaren betekent hier duidelijk of helder. De basisvorm van het bijvoeglijk naamwoord is klar; klaren is hier de verbogen vorm. Het bijvoeglijk naamwoord staat bij Punkt, een mannelijk zelfstandig naamwoord, en de combinatie einen klaren Punkt staat in de accusatief als lijdend voorwerp. Daarom krijgt klar hier de uitgang -en. Voorbeeld: Ich sehe einen klaren Weg. — Ik zie een duidelijke weg. Punkt betekent hier een punt of een duidelijk aanknopingspunt. Het zelfstandig naamwoord is mannelijk: der Punkt; na einen verschijnt het als einen Punkt. In deze zin gaat het niet om een punt als leesteken, maar om een moment of plaats in het proces waarop je kunt doorgaan. an dem betekent hier waarop of waarbij. Het is een afzonderlijke voorzetsel-plus-relatief-voornaamwoordconstructie: an + dem. Dem verwijst hier naar Punkt en past daarbij in geslacht en getal; de datief wordt hier gebruikt na an voor een vaste plaats of een vast moment. Het relatieve bijwoordelijke deel an dem du ... kannst beschrijft dus welk punt bedoeld wordt. wieder betekent weer of opnieuw. Het geeft aan dat het doorgaan na een onderbreking of eerdere activiteit plaatsvindt. Voorbeeld: Morgen kann ich wieder arbeiten. — Morgen kan ik weer werken. weitermachen betekent verdergaan of doorgaan met een activiteit. Het is een scheidbaar werkwoord: weiter + machen; in de infinitief blijft het één geschreven woord. In weitermachen kannst staat het aan het einde van de bijzin, terwijl kannst de vervoegde vorm van können is. De combinatie betekent dat je de activiteit kunt hervatten of voortzetten. Voorbeeld: Nach der Pause machen wir weiter. — Na de pauze gaan we verder. Samen betekent de zin: Damit hast du einen klaren Punkt, an dem du wieder weitermachen kannst. — Daarmee heb je een duidelijk punt waarop je weer verder kunt gaan. einen klaren Punkt is het resultaat dat je hebt; an dem du wieder weitermachen kannst specificeert dat dit een punt is dat het hervatten mogelijk maakt.

7. Ich muss auch die Chat-Apps schließen, weil ich ständig abgelenkt werde.

   Ik moet ook chatapps sluiten, omdat ik steeds word afgeleid.

   Ich muss

   ik moet

   auch

   ook

   Chat-Apps

   chatapps

   schließen

   sluiten

   weil

   omdat

   ständig

   steeds

   abgelenkt

   afgeleid

   werde

   word

   Uitgebreide uitleg

   Ich muss geeft hier aan dat de spreker iets moet doen. muss is de tegenwoordige tijd van müssen bij ich; het modale werkwoord staat op de tweede positie in de hoofdzin. Het bijbehorende hele werkwoord staat in het Duits aan het einde: Ich muss heute arbeiten. — Ik moet vandaag werken. In deze zin hoort muss dus bij het later komende schließen. auch voegt deze handeling toe aan iets anders: de chatapps sluiten is óók nodig. De precieze andere handeling wordt in deze zin niet genoemd. Chat-Apps is een meervoudig zelfstandig naamwoord: chatapps. Duitse zelfstandige naamwoorden krijgen een hoofdletter. Het meervoud blijkt hier uit de vorm Apps; het lidwoord die past daarbij. Voor één app staat bijvoorbeeld eine Chat-App — een chatapp. schließen is het infinitief ‘sluiten’. Na een modaal werkwoord zoals müssen blijft het tweede werkwoord in het infinitief: Ich muss die Tür schließen. — Ik moet de deur sluiten. Hier is schließen de handeling die volgens muss verplicht is. weil leidt de reden bij de hoofdzin in. Na weil staat het vervoegde werkwoord in het Duits doorgaans achteraan, waardoor de bijzin hier eindigt met werde. Een eenvoudig patroon is: ..., weil ... [vervoegd werkwoord]. Bijvoorbeeld: Ich bleibe zu Hause, weil ich krank bin. — Ik blijf thuis omdat ik ziek ben. ständig betekent hier ‘steeds’ of ‘voortdurend’. Het versterkt de herhaling van de afleiding; het zegt niet op zichzelf hoe lang elke afzonderlijke afleiding duurt. abgelenkt is het voltooid deelwoord van ablenken, ‘afleiden’. In deze zin beschrijft het de toestand waarin de spreker terechtkomt: afgeleid. Het is niet hetzelfde als het actieve Ich lenke ihn ab. — Ik leid hem af. Daar veroorzaakt ich de afleiding; in de bronzin ondergaat de spreker die. werde is hier de ik-vorm in de tegenwoordige tijd van werden. Samen met abgelenkt vormt het de lijdende vorm: ich werde abgelenkt — ik word afgeleid. Het onderwerp ich is dezelfde spreker als in de hoofdzin. In een andere constructie kan werden ook een toekomstige betekenis hebben, maar die betekenis past hier niet; hier gaat het om een proces dat de spreker overkomt. De hoofdzin bouwt eerst de noodzaak op: Ich muss ... schließen — ik moet ... sluiten. auch maakt duidelijk dat dit een extra noodzakelijke handeling is, en die Chat-Apps is het lijdend voorwerp van schließen. De weil-bijzin geeft daarna de reden: ich ständig abgelenkt werde — ik word steeds afgeleid. Samen betekent de volledige uiting: ‘Ik moet ook chatapps sluiten, omdat ik steeds word afgeleid.’

8. Lass sie geschlossen, während du ungestört arbeitest, und prüfe danach deine Nachrichten.

   Houd ze gesloten terwijl je zonder afleiding werkt en bekijk daarna je berichten.

   Lass

   laat

   sie

   ze

   geschlossen

   gesloten

   während

   terwijl

   ungestört

   zonder afleiding

   arbeitest

   werkt

   prüfe

   bekijk; controleer

   danach

   daarna

   Nachrichten

   berichten

   Uitgebreide uitleg

   Lass is hier de gebiedende wijs van lassen voor du. In deze constructie betekent lassen niet simpelweg “iets achterlaten”, maar “iets in een bepaalde toestand laten”. Patroon: Lass + voorwerp + toestand, bijvoorbeeld: Lass die Tür offen. — “Laat de deur open.” sie is hier het voornaamwoord voor het meervoudige voorwerp: “ze”. De voorafgaande context ondersteunt die meervoudige lezing. De vorm is accusatief meervoud. In Lass sie ... is sie dus datgene wat in de genoemde toestand moet blijven. geschlossen beschrijft de toestand waarin sie moet blijven. Het is het voltooid deelwoord van schließen (“sluiten”), maar staat hier als toestandsbeschrijving: “gesloten”. Vergelijk: Die Tür ist geschlossen. — “De deur is gesloten.” Samen met lassen ontstaat de herbruikbare betekenis “iets gesloten laten”. während leidt een bijzin in die gelijktijdigheid uitdrukt: “terwijl”. Het vervoegde werkwoord staat in deze Duitse bijzin achteraan. Patroon: während + onderwerp + ... + werkwoord, bijvoorbeeld: Während du liest, bleibt es ruhig. — “Terwijl je leest, blijft het rustig.” ungestört betekent hier dat het werken zonder onderbreking of afleiding gebeurt: “ongestoord”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat hier bij de manier van werken hoort, niet bij een zelfstandig naamwoord. arbeitest is de vorm van arbeiten (“werken”) voor du in de tegenwoordige tijd: du arbeitest. De uitgang -st markeert hier de tweede persoon enkelvoud. In de bijzin während du ungestört arbeitest staat deze persoonsvorm aan het einde, zoals in deze constructie gebruikelijk is. prüfe is de gebiedende wijs van prüfen (“controleren”, “bekijken”) voor du. Hier betekent het, passend bij de vertaling, “bekijk” of “controleer”. Patroon: Prüfe + voorwerp, bijvoorbeeld: Prüfe den Termin. — “Controleer de afspraak.” danach betekent “daarna” en verwijst naar wat eerder in de zin gebeurt. Het geeft dus de volgorde aan: eerst laat je sie gesloten terwijl je werkt; vervolgens komt de handeling met prüfe. Nachrichten is het meervoud van Nachricht (“bericht”). De vorm staat hier als accusatief meervoud, omdat de berichten het voorwerp zijn van prüfe. eine Nachricht betekent “een bericht”, terwijl Nachrichten “berichten” betekent; het Duitse meervoud wordt hier zichtbaar door de uitgang -en. Samen vormt Lass sie geschlossen de opdracht om het bedoelde meervoudige voorwerp gesloten te laten. während du ungestört arbeitest geeft aan wanneer en onder welke omstandigheid dat geldt: tijdens ongestoord werken. und prüfe danach deine Nachrichten voegt de volgende opdracht toe: bekijk daarna je berichten. De hele uiting betekent daarom: “Houd ze gesloten terwijl je zonder afleiding werkt en bekijk daarna je berichten.”

9. Das fühlt sich machbar an. Ich kann meine Konzentration nach und nach wieder aufbauen.

   Dat voelt haalbaar. Ik kan mijn concentratie geleidelijk weer opbouwen.

   Das

   dat

   fühlt sich … an

   aanvoelen

   machbar

   haalbaar

   Ich kann

   ik kan

   Konzentration

   concentratie

   nach und nach

   geleidelijk

   wieder

   weer

   aufbauen

   opbouwen

   Uitgebreide uitleg

   Das: Hier betekent het “dat” en verwijst het naar de haalbaarheidssituatie die in de vertaling wordt bedoeld. Als aanwijzend voornaamwoord staat het in deze zin als onderwerp. De vorm das is niet hetzelfde als het lidwoord das; het lidwoord staat vóór een zelfstandig naamwoord. fühlt sich … an: Dit is het scheidbare werkwoord sich anfühlen, “aanvoelen”. In een hoofdzin staat het vervoegde deel fühlt op de tweede positie en komt an aan het einde. sich hoort bij dit werkwoord; het betekent hier niet dat een afzonderlijke persoon iets voelt. Voorbeeld: Die Aufgabe fühlt sich leicht an. — “De taak voelt gemakkelijk aan.” machbar: Dit bijvoeglijk naamwoord betekent hier “haalbaar”: iets kan worden gedaan. Het is verwant aan machen, maar machbar is niet de vervoegde vorm van dat werkwoord. Voorbeeld: Der Plan ist machbar. — “Het plan is haalbaar.” Ich kann: ich is “ik” en kann is de vorm van het modale werkwoord können voor de eerste persoon enkelvoud. können drukt hier mogelijkheid of vermogen uit. Na een modaal werkwoord staat het andere werkwoord in de infinitief: Ich kann warten. — “Ik kan wachten.” In de gegeven zin hoort die infinitief bij het volgende deel, aufbauen. Konzentration: Dit zelfstandig naamwoord betekent “concentratie”. De gebruikelijke basisvorm met lidwoord is die Konzentration; meine ervoor betekent “mijn” en stemt hier met dit vrouwelijke zelfstandig naamwoord in de naamvalsvorm overeen. Voorbeeld: Meine Konzentration ist besser. — “Mijn concentratie is beter.” nach und nach: Deze vaste uitdrukking betekent “geleidelijk” of “stap voor stap”. Ze beschrijft een geleidelijke ontwikkeling, niet één plotseling moment. Voorbeeld: Nach und nach wird es leichter. — “Geleidelijk wordt het gemakkelijker.” wieder: Dit bijwoord betekent hier “weer” of “opnieuw”: de concentratie wordt opnieuw opgebouwd. Het zegt op zichzelf niet hoe snel dat gebeurt; nach und nach geeft juist het geleidelijke verloop aan. aufbauen: Dit werkwoord betekent hier “opbouwen”. De basisvorm is aufbauen; het is scheidbaar, maar na kann blijft het als infinitief bij elkaar: Ich kann meine Konzentration wieder aufbauen. — “Ik kan mijn concentratie weer opbouwen.” In andere hoofdzinconstructies kan het worden gescheiden: Ich baue meine Konzentration wieder auf. — “Ik bouw mijn concentratie weer op.” Samen vormen de delen eerst Das fühlt sich machbar an: “Dat voelt haalbaar aan.” Daarna geeft Ich kann de mogelijkheid van de spreker aan, terwijl meine Konzentration ... aufbauen zegt wat opnieuw wordt opgebouwd. nach und nach maakt duidelijk dat dit geleidelijk gebeurt en wieder dat het om opnieuw opbouwen gaat. De volledige betekenis is: “Dat voelt haalbaar. Ik kan mijn concentratie geleidelijk weer opbouwen.”

10. Fang dort an, dann sollte sich der Rest weniger schwer anfühlen.

    Begin daar, dan zal de rest minder zwaar aanvoelen.

    Fang … an

    beginnen

    dort

    daar

    dann

    dan

    sollte sich

    zou

    Rest

    rest

    weniger

    minder

    schwer

    zwaar

    anfühlen

    aanvoelen

    Uitgebreide uitleg

    Fang … an is the gebiedende wijs (imperatief) of the separable verb anfangen = beginnen. In a main clause, the prefix an moves to the end: Fang dort an! = Begin daar! The form Fang addresses one person informally; the polite form is Fangen Sie an. dort means “daar” and points to a place or starting point understood from the situation. It does not by itself identify which place that is. dann means “dan” and links this step to the expected consequence. A useful pattern is Wenn …, dann … = Als …, dan …, although the condition here is expressed as an imperative rather than with wenn. sollte sich … anfühlen contains sollte, the form of sollen used here to express an expected or intended result, and the reflexive verb sich anfühlen = aanvoelen. In this sentence, the whole combination means that the result is expected to feel less difficult; the fixed translation renders that expectation with “zal”. Sollen changes according to the subject: ich soll, du sollst, er/sie/es soll; sollte is the form used here with the singular subject der Rest. Example: Das sollte gut funktionieren. — Dat zou goed moeten werken. der Rest means “de rest”: what remains of something already under discussion. Rest is a masculine noun, so its subject form has the article der. Example: Der Rest kommt später. — De rest komt later. weniger means “minder” and marks a lower degree. It is the comparative counterpart of wenig in this use: wenig = weinig, weniger = minder. Example: Heute habe ich weniger Zeit. — Vandaag heb ik minder tijd. schwer means “zwaar” here, describing how the remaining part is experienced. As a predicative adjective after sich anfühlen, it does not take an ending: Es fühlt sich schwer an. — Het voelt zwaar aan. The adjective schwer is separate from the noun Rest; it describes the experienced quality of the rest. anfühlen is the infinitive of the separable reflexive verb sich anfühlen. Its basic pattern is sich anfühlen wie … = aanvoelen als …, or sich … anfühlen with an adjective. In a subordinate clause the parts stay together at the end: …, weil es sich schwer anfühlt. — … omdat het zwaar aanvoelt. Here sich refers grammatically to the singular subject der Rest; it is not a separate meaning of anfühlen. Together, Fang dort an says “Begin daar”. dann sollte sich der Rest weniger schwer anfühlen says that, after beginning there, the remaining part is expected to feel less difficult or burdensome. The complete utterance therefore means: “Begin daar, dan zal de rest minder zwaar aanvoelen.”