Flexibele pauzes op het werk | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Ich bin mir nicht sicher, wie dieses Team mit Pausen umgeht.

   Ik weet niet goed hoe dit team met pauzes omgaat.

   Ich

   ik

   bin mir nicht sicher

   ik weet het niet zeker

   dieses

   dit

   Team

   team

   Pausen

   pauzes

   umgeht

   omgaat

   Uitgebreide uitleg

   Ich betekent hier “ik” en is het onderwerp van de hoofdzin. In het Duits is ich de vorm voor de eerste persoon enkelvoud; de werkwoordsvorm daarbij is vaak bin bij sein (“zijn”). bin mir nicht sicher is een vaste manier om onzekerheid uit te drukken: letterlijk staat er dat ik voor mezelf niet zeker ben. bin is de eerste persoon enkelvoud van sein; mir is de datiefvorm van ich in deze constructie. De ontkenning nicht maakt van zekerheid geen zekerheid. Vergelijk: Ich bin mir sicher. — “Ik weet het zeker.” dieses betekent hier “dit” en staat vóór Team. Het is de vorm van het aanwijzende woord die bij het onzijdige enkelvoudige zelfstandig naamwoord Team past in deze positie. Het aanwijzende woord en het zelfstandig naamwoord vormen samen het onderwerp van de bijzin. Team betekent “team”. Het Duitse leenwoord is onzijdig: das Team; daarom staat hier dieses Team. In het meervoud staat bijvoorbeeld die Teams, maar dat is een andere vorm dan de enkelvoudige vorm in deze zin. Pausen betekent “pauzes”. Dit is het meervoud van die Pause; het woord staat hier na mit, dat in deze betekenis de datief vraagt. De datief-meervoudsvorm heeft hier dezelfde zichtbare vorm als het gewone meervoud: mit Pausen — “met pauzes”. umgeht hoort bij de uitdrukking mit etwas umgehen, “met iets omgaan” of “iets behandelen”. Het werkwoord is umgehen; in deze bijzin staat de vervoegde vorm aan het einde en verschijnt het als één geschreven vorm: umgeht. De vorm is derde persoon enkelvoud, passend bij dieses Team. In een hoofdzin wordt het scheidbare werkwoord anders verdeeld: Das Team geht mit Pausen um. — “Het team gaat met pauzes om.” Samen betekent wie dieses Team mit Pausen umgeht “hoe dit team met pauzes omgaat”. Het vraagwoord wie introduceert hier geen zelfstandige vraag, maar een bijzin die uitlegt waarover de onzekerheid gaat. De volledige zin is daarom: “Ik weet niet goed hoe dit team met pauzes omgaat.” De formulering is neutraal en bruikbaar wanneer iemand onzekerheid over de werkwijze of aanpak van een team uitdrukt.

2. Die Regelung ist flexibel, aber während der Servicezeiten muss die Besetzung trotzdem stimmen.

   Het beleid is flexibel, maar tijdens de service-uren moet er wel genoeg bezetting zijn.

   Die Regelung

   de regeling

   flexibel

   flexibel

   während der Servicezeiten

   tijdens de service-uren

   muss die Besetzung

   de bezetting moet

   trotzdem

   toch

   stimmen

   kloppen; in orde zijn

   Uitgebreide uitleg

   Die Regelung betekent hier “de regeling” of “het beleid”. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk: die Regelung, met meervoud die Regelungen. Het is afgeleid van regeln (“regelen”), maar in deze zin gaat het om de regeling als geheel, niet om een afzonderlijke regel. flexibel betekent hier dat de regeling ruimte laat voor aanpassing. Het is een bijvoeglijk naamwoord; de vorm blijft hier onveranderd omdat hij na ist als naamwoordelijk deel staat. Voor een direct vóórstaand zelfstandig naamwoord kan de uitgang veranderen, bijvoorbeeld in eine flexible Regelung — “een flexibele regeling”. während der Servicezeiten geeft de periode aan waarin de voorwaarde geldt: “tijdens de service-uren”. während leidt hier een tijdsbepaling in. die Servicezeiten is het meervoud van die Servicezeit; na während staat hier de genitiefvorm der Servicezeiten. Een bruikbaar patroon is während + periode, bijvoorbeeld: Während der Öffnungszeiten ist jemand da. — “Tijdens de openingstijden is er iemand aanwezig.” muss die Besetzung combineert het modale werkwoord müssen met het onderwerp. muss is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, van müssen; het drukt hier uit dat iets noodzakelijk moet zijn. die Besetzung betekent “de bezetting”, dus het beschikbaar zijn van voldoende personeel of mensen voor de dienst. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk en heeft als meervoud die Besetzungen. Vergelijk Die Besetzung muss stimmen met Die Mitarbeitenden müssen verfügbar sein: in het eerste geval is de bezetting als geheel het onderwerp, in het tweede geval zijn de medewerkers zelf het onderwerp. trotzdem betekent “toch” of “desondanks”. Het verwijst hier naar het contrast met de flexibele regeling: ondanks die flexibiliteit moet de bezetting tijdens de service-uren nog steeds in orde zijn. Als bijwoord kan trotzdem op verschillende plaatsen in de zin staan, maar de werkwoordvolgorde moet aan de Duitse zinsbouw blijven voldoen. stimmen betekent hier “kloppen” of “in orde zijn”. Het is de infinitief van stimmen; na het modale werkwoord muss staat de infinitief aan het einde: Die Besetzung muss stimmen. In andere contexten kan stimmen bijvoorbeeld “stemmen” betekenen, maar dat is niet de betekenis in deze zin. Voor een toestand of beoordeling is ook in Ordnung sein mogelijk: Die Besetzung muss in Ordnung sein. — “De bezetting moet in orde zijn.” Samen vormt Die Regelung ist flexibel de eerste mededeling: de regeling laat ruimte. aber introduceert het contrast. während der Servicezeiten beperkt daarna de geldigheid tot de service-uren, en muss die Besetzung trotzdem stimmen zegt dat de bezetting ondanks die flexibiliteit voldoende en passend moet zijn. De volledige betekenis is daarom: “Het beleid is flexibel, maar tijdens de service-uren moet er wel genoeg bezetting zijn.”

3. Dann kann ich bei Bedarf kurz weggehen, solange jemand verfügbar ist.

   Dus kan ik even weggaan als dat nodig is, zolang er iemand beschikbaar is.

   Dann

   dan

   kann ich

   kan ik

   bei Bedarf

   indien nodig

   kurz

   even; kort

   weggehen

   weggaan

   jemand

   iemand

   verfügbar

   beschikbaar

   Uitgebreide uitleg

   Dann betekent hier “dan” en verbindt de uitspraak met de voorafgaande situatie als gevolg of volgende stap. Het kan in andere contexten ook naar een tijdstip verwijzen. kann ich bestaat uit kann, de vervoegde vorm van können, en ich. Hier drukt können mogelijkheid uit: “ik kan”. Omdat Dann vooraan staat, staat de vervoegde vorm op de tweede zinsplaats en volgt het onderwerp ich daarop. Voorbeelden: Ich kann kommen. — “Ik kan komen.” Du kannst kommen. — “Jij kunt komen.” bei Bedarf is een vaste uitdrukking met de betekenis “indien nodig”. Bedarf is een zelfstandig naamwoord voor behoefte of noodzaak. De uitdrukking specificeert niet om welke behoefte het precies gaat. kurz betekent hier “even”, dus gedurende een korte tijd. Het is hetzelfde bijvoeglijke naamwoord als in de letterlijke betekenis “kort”; de context geeft hier een korte duur aan. Voorbeeld: Ich bin kurz draußen. — “Ik ben even buiten.” weggehen betekent “weggaan”. Het is een scheidbaar samengesteld werkwoord: in een vervoegde hoofdzin staan de delen uit elkaar, zoals in Ich gehe kurz weg. — “Ik ga even weg.” Na kann blijft het infinitief bij elkaar: kann ... weggehen. jemand betekent “iemand”. Het is een onbepaald voornaamwoord voor een niet nader genoemde persoon. In deze zin staat het in het enkelvoud; daarom is de vorm ist enkelvoud. verfügbar betekent “beschikbaar”. Hier beschrijft het de voorwaarde dat iemand beschikbaar is. Als bijvoeglijk naamwoord na ist heeft het de onveranderde vorm verfügbar. Voorbeeld: Der Mitarbeiter ist verfügbar. — “De medewerker is beschikbaar.” De bijzin solange jemand verfügbar ist betekent “zolang er iemand beschikbaar is”. solange geeft aan dat de mogelijkheid geldt gedurende de periode waarin deze voorwaarde vervuld is. In deze Duitse bijzin staat de vervoegde vorm ist aan het einde. Samen betekent de zin: “Dus kan ik even weggaan als dat nodig is, zolang er iemand beschikbaar is.” Dann verbindt de zin met de voorafgaande situatie, kann ich geeft de mogelijkheid aan, bei Bedarf kurz weggehen beschrijft het korte weggaan wanneer dat nodig is, en solange jemand verfügbar ist stelt de beschikbaarheid van iemand als voorwaarde.

4. Gib den anderen einfach Bescheid, wenn du eine Weile weg bist.

   Laat het de anderen gewoon weten als je een tijdje weg bent.

   Gib … Bescheid

   laat weten

   den anderen

   de anderen

   einfach

   gewoon

   wenn

   als

   du

   je

   eine Weile

   een tijdje

   weg

   weg

   bist

   bent

   Uitgebreide uitleg

   Gib ... Bescheid is een vaste Duitse constructie met Bescheid geben: iemand informeren of laten weten. Gib is de gebiedende wijs voor du van geben (geven); in deze uitdrukking betekent het niet letterlijk dat je iets overhandigt. De twee delen staan hier uit elkaar: Gib staat vooraan en Bescheid verderop. Voorbeeld: Gib mir Bescheid. — Laat het me weten. den anderen betekent hier de anderen. anderen verwijst zelfstandig naar andere personen; het bijvoeglijke element krijgt een uitgang. De vorm den markeert hier de meervoudige datief na Bescheid geben: je laat het aan de anderen weten. In die anderen zou dezelfde groep in een andere naamval staan, bijvoorbeeld als onderwerp. einfach betekent hier gewoon en verzacht of vereenvoudigt de instructie: doe dit simpelweg. Het is niet hetzelfde als leicht, dat vooral gemakkelijk betekent. wenn leidt de voorwaarde in: als of wanneer. In een bijzin met wenn staat het vervoegde werkwoord in het Duits doorgaans achteraan. Voorbeeld: Ruf mich an, wenn du Zeit hast. — Bel me als je tijd hebt. du is het persoonlijke voornaamwoord voor één informele aangesproken persoon. Het is hier het onderwerp van de bijzin. De vorm contrasteert met Sie, de formele aanspreekvorm; dat onderscheid is niet alleen een kwestie van meervoud. eine Weile betekent een tijdje of een poosje: een niet-precies aangegeven periode. Weile is een zelfstandig naamwoord en heeft hier het vrouwelijke onbepaalde lidwoord eine. Dat lidwoord geeft in deze zin geen exact aantal aan. weg betekent hier weg, in de zin van niet aanwezig zijn of zich elders bevinden. Als predicatief bijvoeglijk woord verandert het niet mee met het onderwerp in du weg. bist is de tweede persoon enkelvoud van sein in de tegenwoordige tijd: du bist — je bent. In wenn du eine Weile weg bist staat bist achteraan omdat het de vervoegde vorm van de bijzin is. weg sein is een bruikbaar patroon voor afwezig zijn; bijvoorbeeld Ich bin morgen weg. — Ik ben morgen weg. Samen betekent Gib den anderen einfach Bescheid letterlijk als vaste uitdrukking: laat het de anderen gewoon weten. wenn du eine Weile weg bist geeft de voorwaarde: als je een tijdje weg bent. De volledige uiting is dus: Laat het de anderen gewoon weten als je een tijdje weg bent. De gebiedende wijs maakt er een directe, informele instructie aan één persoon van.

5. Das klingt fair. Ich hatte Angst, dass es so aussehen könnte, als würde ich einfach verschwinden.

   Dat lijkt me eerlijk. Ik was bang dat het zou lijken alsof ik zomaar verdween.

   klingt

   klinkt; lijkt

   fair

   eerlijk

   Angst

   angst

   so aussehen

   er zo uitzien

   könnte

   zou kunnen

   würde ich

   zou ik

   verschwinden

   verdwijnen

   Uitgebreide uitleg

   klingt komt van klingen en is hier de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: “klinkt” of, bij een voorstel of beoordeling, “lijkt”. Het onderwerp is Das; de vorm klingt past daarbij. Voorbeeld: Das klingt gut. — “Dat klinkt goed.” fair is hier een onveranderlijk, predicatief bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “eerlijk” of “redelijk”. In Das klingt fair beschrijft het niet een zelfstandig naamwoord met een aparte verbuiging; het geeft aan hoe iets klinkt of overkomt. Angst is het zelfstandig naamwoord in de vaste verbinding Angst haben, “bang zijn”. Het bijbehorende werkwoord is haben: Ich habe Angst betekent “Ik ben bang”, terwijl Ich hatte Angst dezelfde toestand in het verleden plaatst. Hatte staat in de zin zelf, vóór Angst. so aussehen gebruikt het werkwoord aussehen met so: “er zo uitzien” of “zo lijken”. Aussehen is een scheidbaar werkwoord; in een hoofdzin kan men bijvoorbeeld zeggen: Es sieht so aus. In de dass-bijzin blijft het als één infinitief aussehen bijeen en staat het vóór het modale werkwoord könnte: dass es so aussehen könnte. Het modale werkwoord könnte staat daar aan het einde. könnte is de Konjunktiv-II-vorm van können, hier met de betekenis “zou kunnen”. De vorm drukt geen vast feit uit, maar een mogelijke manier waarop iets zou kunnen lijken. In de dass-bijzin staat het modale werkwoord aan het einde. würde ich bestaat uit würde, de Konjunktiv-II-vorm van werden, en het onderwerp ich. Samen met het daaropvolgende infinitief vormt dit een veelgebruikte voorwaardelijke of hypothetische vorm: würde ich verschwinden — “zou ik verdwijnen”. In de als-bijzin staat de persoonsvorm vóór ich, terwijl het infinitief aan het einde staat. Würde is hier dus niet de gewone betekenis “werd”, maar helpt een hypothetische voorstelling te vormen. verschwinden betekent “verdwijnen” of “weggaan zonder zichtbaar te blijven”. Het is hier een infinitief na würde; het onderwerp van deze handeling is ich, niet een andere genoemde persoon. Voorbeeld: Ich möchte nicht verschwinden. — “Ik wil niet verdwijnen.” De hele structuur is: Ich hatte Angst, dass ... (“Ik was bang dat ...”). Binnen die bijzin maakt es so aussehen könnte duidelijk wat mogelijk zo zou lijken. De als-bijzin vult die mogelijke indruk in: als würde ich einfach verschwinden — “alsof ik zomaar verdween”. Einfach versterkt hier het idee van “zomaar”, zonder verdere toelichting of aankondiging. Samen betekent de uiting: “Dat lijkt me eerlijk. Ik was bang dat het zou lijken alsof ik zomaar verdween.”

6. Eine kurze Nachricht im Teamchat sollte das verhindern.

   Een kort bericht in de teamchat zou dat moeten voorkomen.

   kurze

   kort

   Nachricht

   bericht

   im Teamchat

   in de teamchat

   sollte

   zou moeten

   das

   dat

   verhindern

   voorkomen

   Uitgebreide uitleg

   kurze beschrijft Nachricht en betekent hier “kort”. De basisvorm is kurz. De uitgang -e komt hier door de combinatie van vrouwelijk, enkelvoud, nominatief en het voorafgaande eine: eine kurze Nachricht. Bijvoorbeeld: ein kurzer Text = “een korte tekst”; bij dit mannelijke voorbeeld verandert de uitgang. Nachricht betekent hier “bericht”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Nachricht; het meervoud is die Nachrichten. Voorbeeld: Ich schreibe eine Nachricht. = “Ik schrijf een bericht.” im Teamchat betekent “in de teamchat”. im is de samentrekking van in dem. Hier gaat het om een plaats, daarom staat de naamwoordgroep in de datief: in dem Teamchat → im Teamchat. Teamchat is in deze zin mannelijk: der Teamchat. sollte hoort bij het werkwoord sollen. De vorm kan formeel zowel de verleden tijd van sollen als de overeenkomstige Konjunktiv-II-vorm zijn; de context en de vaste vertaling geven hier de betekenis “zou moeten” aan, niet eenvoudigweg een verleden “moest”. Het onderwerp is Eine kurze Nachricht, dus enkelvoud. Voorbeeld: Die Nachricht sollte helfen. = “Het bericht zou moeten helpen.” Met een infinitief zoals verhindern staat de vervoegde vorm vooraan en blijft de infinitief achteraan. das betekent hier “dat” en staat als zelfstandig gebruikt aanwijzend voornaamwoord in de accusatief als object van verhindern. De precieze referent wordt in deze zin niet als zelfstandig naamwoord genoemd; de vorm zelf geeft die referent dus niet nader aan. Voorbeeld: Das ist schwierig. = “Dat is moeilijk.” Daar staat das als onderwerp. verhindern betekent “voorkomen”. Dit is de infinitief; de basisvorm wordt ook zo in een woordenboek vermeld. In Die Nachricht verhindert das. = “Het bericht voorkomt dat.” staat de vervoegde vorm verhindert. Verhindern legt de nadruk op ervoor zorgen dat iets niet gebeurt; vermeiden betekent meestal dat iemand iets probeert te ontlopen of niet te doen. Samen vormen Eine kurze Nachricht im Teamchat het onderwerp. sollte drukt de verwachting of modaliteit “zou moeten” uit, en das verhindern betekent “dat voorkomen”. Omdat sollte de vervoegde werkwoordsvorm is, staat die op de tweede zinsplaats; verhindern blijft als infinitief achteraan. De volledige betekenis is: “Een kort bericht in de teamchat zou dat moeten voorkomen.”

7. Sollen wir für stressige Zeiten einen gemeinsamen Plan erstellen?

   Zullen we voor drukke periodes een gezamenlijke planning maken?

   Sollen wir

   zullen we

   stressige

   stressvolle

   Zeiten

   periodes

   gemeinsamen

   gezamenlijke

   Plan

   planning

   erstellen

   maken

   Uitgebreide uitleg

   Sollen wir is een veelgebruikte manier om in een vraag een voorstel te doen: “zullen we …?” sollen is hier het werkwoord in de tegenwoordige tijd voor wir; de infinitief van het inhoudelijke werkwoord komt aan het einde. In een andere context kan sollen ook een opdracht of verwachting uitdrukken, maar hier is de bedoelde functie een gezamenlijk voorstel. Voorbeeld: Sollen wir anfangen? — “Zullen we beginnen?” stressige betekent hier “stressvolle”. Het is de verbogen vorm van het bijvoeglijk naamwoord stressig. In für stressige Zeiten staat het bijvoeglijk naamwoord vóór een meervoudig zelfstandig naamwoord zonder lidwoord; daarom krijgt het hier de uitgang -e. De voorzetselgroep met für staat in de accusatief. Voorbeeld: für schwierige Situationen — “voor moeilijke situaties”. Zeiten is het meervoud van die Zeit (“de tijd”); hier betekent het “periodes” of “tijden”. Het meervoud verwijst in deze zin niet naar één specifieke periode, maar naar stressvolle periodes in het algemeen. Voorbeeld: In solchen Zeiten hilft ein klarer Plan. — “In zulke periodes helpt een duidelijk plan.” gemeinsamen betekent “gezamenlijke”. Het is de verbogen vorm van gemeinsam. In einen gemeinsamen Plan staat het bijvoeglijk naamwoord vóór het mannelijke zelfstandige naamwoord Plan; einen markeert hier de accusatief, en het bijvoeglijk naamwoord krijgt daarom de uitgang -en. Voorbeeld: Wir suchen eine gemeinsame Lösung. — “We zoeken een gezamenlijke oplossing.” Plan is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Plan, meervoud die Pläne. Hier gaat het om een plan dat de betrokkenen samen opstellen. Het is niet noodzakelijk hetzelfde woord als Planung (“planning” als activiteit of proces). Voorbeeld: Der Plan ist einfach. — “Het plan is eenvoudig.” erstellen betekent “opstellen”, “maken” of “creëren”, met de nadruk op iets doelbewust tot stand brengen, zoals een plan of document. Het is de infinitief en staat na Sollen wir aan het einde van de vraag. Voorbeeld: Wir erstellen eine Liste. — “We maken een lijst.” Samen vormen de delen: Sollen wir + für stressige Zeiten + einen gemeinsamen Plan + erstellen. Letterlijk gaat het om de vraag of de gesprekspartners voor stressvolle periodes samen een plan zullen opstellen. De vaste Nederlandse vertaling geeft dat weer als: “Zullen we voor drukke periodes een gezamenlijke planning maken?”

8. Das könnte helfen, wenn mehrere Leute zur gleichen Zeit Mittagspause machen wollen.

   Dat kan helpen als meerdere mensen tegelijk willen lunchen.

   Das

   dat

   könnte

   zou kunnen

   helfen

   helpen

   wenn

   als

   mehrere

   meerdere

   Leute

   mensen

   zur gleichen Zeit

   tegelijk

   Mittagspause

   lunchpauze

   machen

   maken/doen

   wollen

   willen

   Uitgebreide uitleg

   Das staat hier als zelfstandig gebruikt aanwijzend voornaamwoord en betekent “dat”. Het is onderwerp van de hoofdzin. In deze context kan het verwijzen naar het eerder genoemde gezamenlijke plan; de vorm zelf is onzijdig en enkelvoudig. Als aanwijzer contrasteert het bijvoorbeeld met dies (“dit”), afhankelijk van de context. könnte is de vorm van können in de Konjunktiv II. Hier drukt die vorm een mogelijkheid uit: “zou kunnen”. Het onderwerp is Das, maar könnte krijgt bij enkelvoud dezelfde vorm voor verschillende geslachten. Vergelijk: Das könnte helfen. — “Dat zou kunnen helpen.” helfen betekent “helpen”. Na een modaal werkwoord zoals könnte blijft het tweede werkwoord in de infinitief: könnte helfen. Het werkwoord helfen heeft in de tegenwoordige tijd bijvoorbeeld ich helfe, du hilfst, sie hilft. wenn leidt een voorwaardelijke bijzin in: “als”. In zo’n bijzin staat het vervoegde werkwoord in het Duits doorgaans achteraan. Patroon: wenn + overige zinsdelen + vervoegd werkwoord. mehrere betekent “meerdere”. Hier is het een meervoudige bepaler bij Leute en vormt het samen het onderwerp van de bijzin. Het staat niet voor een exact aantal: mehrere Leute zegt alleen dat het om meer dan één persoon gaat. Leute betekent “mensen” en is een meervoudig zelfstandig naamwoord. Het wordt gewoonlijk gebruikt voor personen in het algemeen; het enkelvoudige equivalent is niet een normaal gebruikelijk Leut, maar bijvoorbeeld Person (“persoon”) of Mensch (“mens”), afhankelijk van de bedoeling. In dit voorbeeld is Leute het onderwerp van de bijzin. zur gleichen Zeit is een vaste tijdsaanduiding met de betekenis “tegelijk” of letterlijk “op hetzelfde moment”. zur is de samentrekking van zu der; gleichen staat hier bij het vrouwelijke zelfstandig naamwoord Zeit in de vereiste vorm. Het geheel zegt wanneer de handeling plaatsvindt, niet wie die uitvoert. Mittagspause betekent “lunchpauze” of “middagpauze”. Het is een vrouwelijk samengesteld zelfstandig naamwoord: die Mittagspause. Een bruikbaar voorbeeld is Wir machen Mittagspause. — “We houden lunchpauze.” machen betekent hier niet simpelweg “maken” in de letterlijke zin, maar maakt deel uit van Mittagspause machen: “lunchpauze houden” of “pauze nemen om te lunchen”. Het is de infinitief aan het einde van de bijzin, omdat het samen met wollen een modale werkwoordconstructie vormt. wollen betekent “willen”. In mehrere Leute ... machen wollen geeft het aan dat die mensen de bedoeling hebben om lunchpauze te houden. Bij een modaal werkwoord staat het andere werkwoord in de infinitief: Sie wollen gehen. — “Ze willen gaan.” Samen vormen wenn mehrere Leute zur gleichen Zeit Mittagspause machen wollen de voorwaardelijke bijzin: “als meerdere mensen tegelijk lunchpauze willen houden” of natuurlijker in de vaste vertaling: “als meerdere mensen tegelijk willen lunchen”. De hoofdzin Das könnte helfen betekent “Dat zou kunnen helpen”. De volledige betekenis is dus: “Dat kan helpen als meerdere mensen tegelijk willen lunchen.”

9. Ich werde es beim nächsten Teamtreffen vorschlagen.

   Ik zal het voorstellen bij het volgende teamoverleg.

   Ich werde

   ik zal

   es

   het

   beim

   bij het

   nächsten

   volgende

   Teamtreffen

   teamoverleg

   vorschlagen

   voorstellen

   Uitgebreide uitleg

   Ich werde drukt hier een plan of toekomstige handeling uit: werden is het hulpwerkwoord voor de toekomst en staat hier in de eerste persoon enkelvoud: ich werde. Het zelfstandige werkwoord komt dan als infinitief aan het einde: patroon Ich werde + ... + infinitief. Voorbeeld: Ich werde morgen anrufen. — Ik zal morgen bellen. es betekent hier het. Het is een persoonlijk voornaamwoord in de vierde naamval (accusatief), omdat het de zaak is die wordt voorgesteld. De vaste zin en vertaling geven de bedoelde zaak als het, maar noemen niet nader wat dat precies is. In een andere context kunnen bijvoorbeeld ihn (hem) of sie (haar/hen) voorkomen; de vorm moet bij het bedoelde referent passen. beim is de vaste samentrekking van bei dem: bei met datief plus het bepaalde lidwoord dem. In deze zin betekent het bij het en leidt het de gelegenheid aan waarbij de handeling plaatsvindt. Voorbeeld: Wir sprechen beim Mittagessen darüber. — We praten er tijdens de lunch over. nächsten betekent hier volgende. Het hoort bij de vormreeks nah — näher — am nächsten. In attributief gebruik verschijnt de superlatiefstam nächst- in vormen zoals der nächste, die nächste en das nächste; nächsten is daarvan hier de verbogen vorm. Het is dus niet de vergrotende vorm näher. In beim nächsten Teamtreffen krijgt het bijvoeglijk naamwoord deze uitgang omdat het vóór een onzijdig zelfstandig naamwoord in de datief enkelvoud staat, na dem in beim. Voorbeeld: Wir sehen uns beim nächsten Treffen. — We zien elkaar bij de volgende bijeenkomst. Teamtreffen betekent teamoverleg of teambijeenkomst. Het is een onzijdig samengesteld zelfstandig naamwoord: das Teamtreffen; het meervoud is die Teamtreffen. In de zin staat het in de datief enkelvoud na bei: bei dem nächsten Teamtreffen → beim nächsten Teamtreffen. vorschlagen betekent voorstellen. Het is een scheidbaar werkwoord: in een hoofdzin kan het voorvoegsel loskomen, bijvoorbeeld Ich schlage es vor. — Ik stel het voor. Na het hulpwerkwoord werde blijft het echter als infinitief bijeen en staat het aan het einde: Ich werde es ... vorschlagen. Samen betekent Ich werde es beim nächsten Teamtreffen vorschlagen.: Ik zal het bij het volgende teamoverleg voorstellen. De toekomstige constructie Ich werde ... vorschlagen omkadert het middelste deel; es is de zaak die wordt voorgesteld en beim nächsten Teamtreffen geeft de gelegenheid aan.

10. Dann weiß jeder, was ihn erwartet.

    Dan weet iedereen wat die kan verwachten.

    Dann

    dan

    weiß

    weet

    jeder

    iedereen

    was

    wat

    ihn

    hem

    erwartet

    verwacht

    Uitgebreide uitleg

    Dann betekent hier “dan” en verwijst naar een gevolg of een volgend moment. Het staat vooraan in de zin en verbindt deze uitspraak met wat eerder is genoemd. Voorbeeld: Dann gehe ich nach Hause. — “Dan ga ik naar huis.” weiß is de vorm van wissen in de derde persoon enkelvoud: ich weiß, du weißt, er/sie/es weiß, wir wissen. Wissen gaat om kennis van een feit of informatie. In deze zin is jeder het onderwerp bij weiß. jeder betekent hier “iedereen” en is het onderwerp van de hoofdzin. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm van het voornaamwoord jeder; andere vormen zijn bijvoorbeeld jede en jedes wanneer de grammaticale vorm van het bedoelde enkelvoudige woord dat vereist. In deze vaste zin geeft jeder een algemene persoonverwijzing weer; het zegt niet hoeveel personen er concreet aanwezig zijn. was betekent hier “wat” en leidt de bijzin in die uitlegt wát iedereen weet. In een Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord doorgaans achteraan; daarom staat erwartet aan het einde van deze bijzin. Voorbeeld: Ich weiß, was du meinst. — “Ik weet wat je bedoelt.” ihn is de accusatief enkelvoud van het persoonlijke voornaamwoord er: er als onderwerp, ihn als lijdend voorwerp. De vorm ihn markeert dus een mannelijke enkelvoudige referent in de accusatief. De aangeleverde tekst en vertaling identificeren niet wie die referent precies is; de vertaling geeft dit weer met die voor die persoon. erwartet komt van erwarten en is de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: ich erwarte, du erwartest, er/sie/es erwartet. In deze bijzin is was het grammaticale onderwerp van erwartet, terwijl ihn het lijdend voorwerp is. De natuurlijke betekenis van etwas erwartet ihn is “iets staat hem te wachten” of “hij kan iets verwachten”. Voorbeeld: Eine Überraschung erwartet ihn. — “Er staat hem een verrassing te wachten.” Samen vormen weiß jeder en was ihn erwartet de hoofdzin plus inhoudelijke bijzin: Dann weiß jeder, was ihn erwartet. De vaste vertaling geeft de bedoelde betekenis als: “Dan weet iedereen wat die kan verwachten.” De bijzin benoemt de informatie die iedereen dan kent; ihn blijft daarbij de mannelijke enkelvoudsvorm voor de niet nader geïdentificeerde persoon.