Een fietsband repareren | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Mein Fahrradreifen ist platt, und ich brauche ein Reparaturset.

   Mijn fietsband is lek en ik heb een reparatieset nodig.

   Fahrradreifen

   fietsband

   platt

   lek

   brauche

   heb nodig

   Reparaturset

   reparatieset

   Uitgebreide uitleg

   Fahrradreifen betekent hier fietsband. Het is een samenstelling van Fahrrad en Reifen; het hoofdwoord Reifen bepaalt het geslacht: der Fahrradreifen. Meervoud: die Fahrradreifen. Voorbeeld: Der Fahrradreifen ist neu. — De fietsband is nieuw. platt beschrijft hier de toestand van de band: er zit geen of te weinig lucht in, dus volgens de vaste vertaling is de band lek. Het bijvoeglijk naamwoord staat na ist en krijgt daar geen verbuiging: Der Reifen ist platt. — De band is plat/leeggelopen. In andere contexten kan platt ook letterlijk ‘plat’ betekenen; hier gaat het om de toestand van een band. brauche is de ik-vorm in de tegenwoordige tijd van brauchen (‘nodig hebben’): ich brauche, du brauchst, er/sie braucht. Brauchen krijgt het benodigde voorwerp als lijdend voorwerp. Voorbeeld: Ich brauche Wasser. — Ik heb water nodig. Reparaturset betekent reparatieset. Het is een samenstelling van Reparatur en Set; het is onzijdig: das Reparaturset, meervoud die Reparatursets. In ein Reparaturset staat het onbepaalde lidwoord bij een onzijdig lijdend voorwerp; ein drukt hier niet zelfstandig een specifiek aantal uit. Voorbeeld: Ich kaufe ein Reparaturset. — Ik koop een reparatieset. Samen vormen de delen: Mein Fahrradreifen ist platt zegt dat de fietsband in deze context leeggelopen of lek is. und ich brauche ein Reparaturset voegt daaraan toe dat de spreker een reparatieset nodig heeft. Het geheel betekent dus: ‘Mijn fietsband is lek en ik heb een reparatieset nodig.’

2. Ich habe ein Set mit Reifenhebern und einem Ersatzschlauch.

   Ik heb een set met bandenlichters en een reservebinnenband.

   Ich habe

   ik heb

   Set

   set

   mit

   met

   Reifenhebern

   bandenlichters

   Ersatzschlauch

   reservebinnenband

   Uitgebreide uitleg

   Ich habe betekent hier “ik heb”. habe is de vorm van haben voor de eerste persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: ich habe. Deze combinatie kan bezit of beschikbaarheid uitdrukken. Voorbeeld: Ich habe Zeit. — “Ik heb tijd.” Set is hier een onzijdig zelfstandig naamwoord voor een set of pakket van bij elkaar horende spullen. In ein Set staat het onbepaalde lidwoord bij een onzijdig zelfstandig naamwoord. Set verandert zelf in deze vorm niet zichtbaar; de grammaticale informatie staat vooral in het lidwoord en de zinsfunctie. mit betekent “met”. In het Duits staat een zelfstandig naamwoord na mit in de datief. Hier leidt mit dus de onderdelen of bijbehorende spullen van de set in. Reifenhebern betekent “bandenlichters”. Het enkelvoud is Reifenheber en het meervoud is ook Reifenheber. In de datief meervoud na mit krijgt het woord de uitgang -n: mit Reifenhebern. Voorbeeld: Ich fahre mit Freunden. — “Ik ga met vrienden.” Ersatzschlauch betekent hier “reservebinnenband”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Ersatzschlauch. In einem Ersatzschlauch markeert einem de datief na mit; Ersatzschlauch krijgt zelf in deze vorm geen zichtbare uitgang. Ersatz- geeft het idee van vervanging of reserve aan. In dit samengestelde woord verwijst Schlauch naar de buisachtige binnenband; het hele woord betekent dus niet zomaar “slang”, maar “reservebinnenband”. Samen vormen de delen Ich habe ein Set — “Ik heb een set” — en mit Reifenhebern und einem Ersatzschlauch — “met bandenlichters en een reservebinnenband”. und verbindt de twee genoemde onderdelen. De hele uiting zegt dat de spreker een set heeft die met deze twee soorten fietsmateriaal is uitgerust of wordt aangeduid.

3. Könntest du mir zeigen, wie ich das Rad richtig ausbaue?

   Kun je me laten zien hoe ik het wiel op de juiste manier verwijder?

   Könntest du

   zou je kunnen

   mir

   mij

   zeigen

   laten zien

   wie

   hoe

   das Rad

   het wiel

   richtig

   op de juiste manier

   ausbaue

   verwijder

   Uitgebreide uitleg

   Könntest du is een beleefde vraagvorm met können (“kunnen”). könntest is de Konjunktiv-II-vorm bij du; de vorm maakt het verzoek zachter dan het directe Kannst du ...?. Het onderwerp is hier dus du, niet een ongenoemde andere persoon. mir is de datiefvorm van ich en betekent hier “aan mij”. Bij zeigen staat de persoon die iets te zien krijgt vaak in de datief: jemandem etwas zeigen = “iemand iets laten zien”. Vergelijk: Zeig mir das bitte. — “Laat me dat alsjeblieft zien.” zeigen is de infinitief “laten zien” of “tonen”. Na het modale werkwoord können staat het andere werkwoord in het Duits normaal als infinitief aan het einde van de hoofdzin; in deze vraag is dat zeigen. wie leidt hier een indirecte vraag in: “hoe”. Het vraagt naar de manier waarop de handeling wordt uitgevoerd. In zo’n bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde: wie ich ... ausbaue. das Rad is het lijdend voorwerp van ausbauen. Rad is een onzijdig zelfstandig naamwoord, daarom staat het bepaald lidwoord hier als das; das markeert in deze vorm ook de accusatief, maar bij een onzijdig woord ziet nominatief er hetzelfde uit. In deze vaste vertaling betekent Rad “wiel”. richtig is hier een bijwoord en beschrijft hoe de handeling gebeurt: op de juiste of correcte manier. Het verandert in deze functie niet mee met Rad; het is niet het bijvoeglijk naamwoord vóór het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Mach es richtig. — “Doe het op de juiste manier.” ausbaue hoort bij het scheidbare werkwoord ausbauen, hier in de betekenis “verwijderen” of “uitbouwen”. De vorm is de eerste persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd bij ich: in een hoofdzin is dat ich baue das Rad aus, maar in deze wie-bijzin staat het vervoegde werkwoord achteraan als ich das Rad richtig ausbaue. Het voorvoegsel aus- blijft daar aan het werkwoord vast. Dit is iets anders dan alleen bauen (“bouwen”). Samen betekent wie ich das Rad richtig ausbaue: “hoe ik het wiel op de juiste manier verwijder”. De volledige vraag combineert het beleefde verzoek Könntest du mir zeigen met die indirecte vraag: “Kun je me laten zien hoe ik het wiel op de juiste manier verwijder?”

4. Dreh das Fahrrad zuerst vorsichtig auf den Kopf.

   Begin door de fiets voorzichtig ondersteboven te zetten.

   Dreh

   draai

   Fahrrad

   fiets

   zuerst

   eerst

   vorsichtig

   voorzichtig

   auf den Kopf

   ondersteboven

   Uitgebreide uitleg

   Dreh is de gebiedende wijs van drehen (draaien) voor één aangesproken persoon in de informele vorm. Het onderwerp du staat niet apart in de zin, maar wordt door deze werkwoordsvorm begrepen. Bijvoorbeeld: Dreh den Griff. — Draai aan het handvat. Fahrrad betekent hier fiets. Het is een zelfstandig naamwoord: das Fahrrad; na het werkwoord staat het als lijdend voorwerp in de vierde naamval: das Fahrrad. Het meervoud is die Fahrräder. Bijvoorbeeld: Das Fahrrad ist schwer. — De fiets is zwaar. zuerst betekent eerst of als eerste. Het ordent deze handeling vóór andere handelingen. Bijvoorbeeld: Zuerst prüfe ich den Reifen. — Eerst controleer ik de band. vorsichtig betekent voorzichtig. Het beschrijft hoe de handeling wordt uitgevoerd; het verandert hier niet omdat het als bijwoord bij Dreh wordt gebruikt. Als bijvoeglijk naamwoord kan het bijvoorbeeld vóór een zelfstandig naamwoord staan: ein vorsichtiger Schritt — een voorzichtige stap. auf den Kopf is een vaste uitdrukking voor een positie waarbij iets ondersteboven ligt of wordt gezet. auf krijgt hier den Kopf, omdat de uitdrukking een beweging naar die positie beschrijft; Kopf is mannelijk en staat daarom in deze vorm in de vierde naamval. De uitdrukking gaat niet over een lichaamsdeel van een genoemde persoon, maar over de oriëntatie van het fietsobject. Samen is Dreh das Fahrrad zuerst vorsichtig auf den Kopf. een informele instructie aan één persoon: draai de fiets eerst voorzichtig ondersteboven. Dreh geeft het bevel, das Fahrrad is wat wordt gedraaid, zuerst geeft de volgorde aan, vorsichtig de manier van uitvoeren en auf den Kopf de bereikte stand.

5. Ich habe noch nie selbst einen Schlauch gewechselt.

   Ik heb nog nooit zelf een binnenband vervangen.

   Ich habe

   ik heb

   noch nie

   nog nooit

   selbst

   zelf

   Schlauch

   binnenband

   gewechselt

   vervangen

   Uitgebreide uitleg

   Ich habe betekent hier ‘ik heb’ en vormt samen met gewechselt de voltooide verleden tijd (Perfekt). habe is de tegenwoordige tijd van haben bij ich; het is hier een hulpwerkwoord, niet het hoofdwerkwoord ‘bezitten’. Het patroon is: ich habe + voltooid deelwoord. noch nie betekent ‘nog nooit’. Samen met de voltooide tijd maakt dit duidelijk dat de handeling tot nu toe geen enkele keer heeft plaatsgevonden. Een bruikbaar patroon is: Ich habe noch nie ... — ‘Ik heb nog nooit ...’. selbst betekent hier ‘zelf’: de spreker benadrukt dat die de handeling persoonlijk heeft uitgevoerd, niet iemand anders. De plaats van selbst kan in andere zinnen variëren, maar de nadruk blijft afhankelijk van het woord of zinsdeel dat ermee wordt verbonden. Schlauch betekent in deze context ‘binnenband’. Het zelfstandig naamwoord staat na einen in de vierde naamval (accusatief), omdat het de zaak is die wordt vervangen. Schlauch is mannelijk; daarom is het hier einen Schlauch, terwijl het basispatroon in de eerste naamval ein Schlauch is. In een andere context kan Schlauch ook een slang of buis betekenen, maar de vaste vertaling en de fietssituatie geven hier de betekenis ‘binnenband’. In die andere betekenis verwijst Schlauch naar een flexibele slang; het betekent niet ‘slang’ als dier. gewechselt is het voltooid deelwoord van wechseln (‘verwisselen’, ‘vervangen’). Bij dit regelmatige werkwoord krijgt het deelwoord ge- plus de werkwoordstam en -t: wechseln → gewechselt. In deze zin staat het deelwoord aan het einde van de hoofdzin, terwijl habe eerder staat. De delen vormen samen: Ich habe + noch nie + selbst + einen Schlauch + gewechselt = ‘Ik heb nog nooit zelf een binnenband vervangen.’

6. Befolge die Anleitung genau und versuche nicht, ein Teil mit Gewalt zu bewegen.

   Volg de instructies zorgvuldig en probeer geen enkel onderdeel met geweld te bewegen.

   Befolge

   volg op

   Anleitung

   handleiding; instructies

   genau

   precies; zorgvuldig

   versuche

   probeer

   Teil

   onderdeel

   mit Gewalt

   met geweld

   zu bewegen

   te bewegen

   Uitgebreide uitleg

   Befolge betekent hier dat je een instructie moet opvolgen. Het is de gebiedende wijs voor één persoon (du) van befolgen; de stam verandert hier niet in een andere persoon. Bijvoorbeeld: Befolge die Regeln. — “Volg de regels.” Anleitung is een vrouwelijke zelfstandig naamwoordsvorm: die Anleitung. Het betekent een handleiding of instructie die uitlegt hoe je iets doet. Het meervoud is Anleitungen; het enkelvoud in deze zin zegt niet hoeveel afzonderlijke stappen of documenten de handleiding bevat. genau is hier een bijwoord: het geeft aan dat het opvolgen nauwkeurig moet gebeuren. Het kan ook “precies” betekenen, afhankelijk van de context. Bijvoorbeeld: Lies die Anleitung genau. — “Lees de handleiding zorgvuldig.” versuche komt van versuchen en is hier opnieuw de gebiedende wijs voor één persoon. versuchen, etwas zu tun is een bruikbaar patroon voor “proberen iets te doen”. Bijvoorbeeld: Versuche, ruhig zu bleiben. — “Probeer rustig te blijven.” Teil betekent hier een onderdeel of stuk van het bedoelde geheel. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Teil; het meervoud is die Teile. Het onbepaalde lidwoord in ein Teil drukt op zichzelf geen geteld aantal uit. Onder de negatie nicht krijgt de combinatie in deze zin de betekenis “geen enkel onderdeel”. mit Gewalt betekent “met geweld” of “door kracht te gebruiken”. mit staat hier bij een middel of manier; Gewalt is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Gewalt. Bijvoorbeeld: Öffne es nicht mit Gewalt. — “Open het niet met geweld.” zu bewegen is het infinitief van bewegen, met zu. bewegen betekent hier iets verplaatsen; het kan ook beweging veroorzaken of zelf bewegen betekenen, afhankelijk van onderwerp en context. Na versuchen gebruikt het Duits het patroon versuchen, etwas zu bewegen: “proberen iets te bewegen”. Bijvoorbeeld: Versuche, den Hebel zu bewegen. — “Probeer de hendel te bewegen.” De eerste opdracht is Befolge die Anleitung genau: volg de handleiding nauwkeurig. Daarna volgt und versuche nicht, ein Teil mit Gewalt zu bewegen: probeer niet een onderdeel met geweld te verplaatsen. Samen is de betekenis: “Volg de instructies zorgvuldig en probeer geen enkel onderdeel met geweld te bewegen.”

7. Nachdem ich den Schlauch ersetzt habe, soll ich dann den Reifendruck prüfen?

   Nadat ik de binnenband heb vervangen, moet ik dan de bandenspanning controleren?

   Nachdem

   nadat

   Schlauch

   binnenband

   ersetzt

   vervangen

   soll ich

   moet ik

   dann

   dan

   Reifendruck

   bandenspanning

   prüfen

   controleren

   Uitgebreide uitleg

   Nachdem leidt een bijzin in: “nadat”. In een Duitse nachdem-bijzin staat de vervoegde werkwoordsvorm aan het einde. Patroon: Nachdem ... , .... Schlauch betekent hier “binnenband”. Het meervoud is Schläuche; het woord heeft in het enkelvoud het grammaticale geslacht mannelijk, zichtbaar aan den in den Schlauch. In deze zin is het de binnenband die vervangen wordt. ersetzt is het voltooid deelwoord van ersetzen (“vervangen”). In ich ... ersetzt habe vormt het samen met habe het perfectum: “ik heb ... vervangen”. Het onderwerp ich is degene die de handeling uitvoert, terwijl den Schlauch het vervangen voorwerp is. Voorbeeld: Ich habe das Teil ersetzt. — “Ik heb het onderdeel vervangen.” In de bijzin staan de twee delen van het perfectum aan het einde: ersetzt habe. De volgorde is dus letterlijk anders dan in een gewone hoofdzin, waar men bijvoorbeeld zegt: Ich habe den Schlauch ersetzt. — “Ik heb de binnenband vervangen.” soll ich drukt hier een vraag uit naar wat de spreker volgens de instructie of situatie moet doen: “moet ik”. sollen is het modale werkwoord; soll is de vorm voor ich in deze tegenwoordige tijd. Het bijbehorende zelfstandige werkwoord blijft in de infinitief staan. dann betekent hier “dan” en verbindt de genoemde voorwaarde met de volgende stap. Het verwijst in deze zin naar wat na het vervangen van de binnenband zou moeten gebeuren. Reifendruck betekent “bandenspanning”. Het is een samenstelling van Reifen (“band”) en Druck (“druk”), maar als geheel benoemt het de druk in een band. Het woord is mannelijk; na den staat hier de vorm den Reifendruck, omdat het lijdend voorwerp van prüfen is. Voorbeeld: Der Reifendruck ist zu niedrig. — “De bandenspanning is te laag.” prüfen betekent “controleren” of “nakijken”. Het staat hier als infinitief bij het modale werkwoord soll: soll ich ... prüfen? — “moet ik ... controleren?” Het onderwerp van prüfen blijft ich, hetzelfde onderwerp als bij soll. De hele structuur is: Nachdem + bijzin ich den Schlauch ersetzt habe, gevolgd door de hoofdzin soll ich dann den Reifendruck prüfen?. Samen betekent dit: “Nadat ik de binnenband heb vervangen, moet ik dan de bandenspanning controleren?” De komma markeert de grens tussen de voorafgaande tijdsbepaling en de vraag.

8. Der Reifen sollte sich fest anfühlen, aber nicht zu hart.

   De band moet stevig aanvoelen, maar niet te hard.

   Reifen

   band

   sollte

   moet / hoort te

   sich … anfühlen

   aanvoelen

   fest

   stevig

   aber

   maar

   nicht zu hart

   niet te hard

   Uitgebreide uitleg

   Reifen betekent hier “band”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Reifen, meervoud die Reifen. Voorbeeld: Der Reifen ist neu. — “De band is nieuw.” sollte is hier een vorm van sollen bij de derde persoon enkelvoud. In deze zin geeft het aan welke toestand de band volgens de instructie of verwachting moet hebben; de vaste vertaling geeft dat weer met “moet”. Afhankelijk van de context kan sollte ook “zou moeten” betekenen, maar hier past de bedoelde betekenis “moet”. Voorbeeld: Der Reifen sollte dicht sein. — “De band moet dicht zijn.” sich anfühlen betekent “aanvoelen”. sich is het wederkerende deel van dit werkwoord en hoort grammaticaal bij het onderwerp van anfühlen; hier is dat der Reifen. Anfühlen is een scheidbaar werkwoord: in een gewone hoofdzin staat het voorvoegsel aan het einde, bijvoorbeeld Der Reifen fühlt sich fest an. — “De band voelt stevig aan.” Na sollte blijft het werkwoord als infinitief bij elkaar: sollte sich ... anfühlen. fest beschrijft hier hoe de band aanvoelt: stevig, niet slap. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat na sich anfühlen als beschrijving van de toestand staat. Voorbeeld: Der Schlauch fühlt sich fest an. — “De binnenband voelt stevig aan.” aber verbindt twee tegengestelde eigenschappen en betekent “maar”. Het tweede deel begrenst de gewenste stevigheid: de band moet stevig aanvoelen, maar niet overdreven hard. nicht zu hart betekent “niet te hard”. hart is het basisbijvoeglijk naamwoord; zu betekent hier “te” en geeft een overdreven graad aan. Nicht ontkent die combinatie: het gaat niet om “helemaal niet hard”, maar om “niet bovenmatig hard”. Voorbeeld: Der Reifen ist nicht zu hart. — “De band is niet te hard.” Samen betekent Der Reifen sollte sich fest anfühlen, aber nicht zu hart.: “De band moet stevig aanvoelen, maar niet te hard.” De constructie sollte sich ... anfühlen geeft de gewenste of verwachte gevoelde toestand aan. fest noemt de gewenste stevigheid; aber nicht zu hart stelt daar de grens aan.

9. Könntest du in der Nähe bleiben, während ich den ersten Schritt ausprobiere?

   Kun je in de buurt blijven terwijl ik de eerste stap uitprobeer?

   Könntest du

   zou je kunnen

   in der Nähe

   in de buurt

   bleiben

   blijven

   während

   terwijl

   ersten

   eerste

   Schritt

   stap

   ausprobiere

   uitprobeer

   Uitgebreide uitleg

   Könntest du combineert de vorm könntest van können met het onderwerp du. Könntest is Konjunktiv II, hier gebruikt voor een vriendelijke vraag: “zou je kunnen…?” Het is dus een beleefd verzoek, niet een mededeling dat de mogelijkheid al vaststaat. De gewone tegenwoordige vorm is du kannst; vergelijk: Könntest du warten? — “Zou je kunnen wachten?” in der Nähe is een vaste uitdrukking voor “in de buurt”. Nähe is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; na in met een plaats zonder beweging staat hier de datief: in der Nähe. Vergelijk: in der Nähe bleiben — “in de buurt blijven”. bleiben betekent “blijven”. Na het modale werkwoord können staat het andere werkwoord in de infinitief: Du könntest bleiben — “Je zou kunnen blijven.” während leidt een bijzin in die gelijktijdigheid uitdrukt: “terwijl”. In een Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde. Een herbruikbaar patroon is während + onderwerp + ... + werkwoord: während ich warte — “terwijl ik wacht”. ersten betekent hier “eerste”. Het bijvoeglijk naamwoord erste krijgt in den ersten Schritt de uitgang -en, omdat het bij Schritt staat: een mannelijk zelfstandig naamwoord in de accusatief enkelvoud met het bepaald lidwoord den. Andere rangtelwoorden zijn bijvoorbeeld zweite en dritte: “tweede” en “derde”. Schritt is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor “stap”. In deze zin betekent het een eerste stap in een handeling, niet noodzakelijk een fysieke voetstap. Het meervoud is Schritte: die ersten Schritte — “de eerste stappen”. ausprobiere komt van het scheidbare werkwoord ausprobieren, “uitproberen”. De vorm is de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud: ich probiere ... aus. In deze während-bijzin staat het vervoegde werkwoord achteraan en verschijnt het prefix weer eraan vast: während ich den ersten Schritt ausprobiere. Samen betekent Könntest du in der Nähe bleiben “zou je in de buurt kunnen blijven”. während ich den ersten Schritt ausprobiere betekent “terwijl ik de eerste stap uitprobeer”. De volledige vraag is dus: “Kun je in de buurt blijven terwijl ik de eerste stap uitprobeer?” De formulering is een beleefd, direct verzoek.

10. Ich kann dich durch den ersten Teil führen, während du das Set benutzt.

    Ik kan je bij het eerste deel stap voor stap begeleiden terwijl je de set gebruikt.

    Ich kann

    Ik kan

    dich

    je

    durch

    doorheen

    ersten

    eerste

    Teil

    deel

    führen

    begeleiden

    während

    terwijl

    du

    je

    Set

    set

    benutzt

    gebruikt

    Uitgebreide uitleg

    Ich kann bevat kann, de tegenwoordige tijd van können bij ich (eerste persoon enkelvoud). Het betekent hier dat de spreker in staat is om iets te doen. Na een modaal werkwoord staat het andere werkwoord in de infinitief. Voorbeeld: Ich kann dir helfen. — Ik kan je helpen. Hier staat helfen als infinitief na kann. dich is de accusatiefvorm van het persoonlijke voornaamwoord voor één aangesproken persoon: du wordt dich wanneer die persoon het directe object is. In deze zin is de aangesproken persoon degene die begeleid wordt. De datiefvorm is dir, bijvoorbeeld in Ich helfe dir. — Ik help je. durch is een voorzetsel met de betekenis ‘doorheen’ of ‘door’. Het bepaalt hier de relatie tussen het begeleiden en het traject door een gedeelte. In deze zin staat het bijbehorende naamwoordgroepje in de accusatief: durch den ersten Teil. ersten is de verbogen vorm van het rangtelwoord/adjectief erste (‘eerste’). Het staat hier bij Teil in het mannelijk enkelvoud en de accusatief: den ersten Teil. De uitgang -en hoort dus bij deze naamwoordgroep; hij hoort niet bij Teil. Teil is een mannelijk zelfstandig naamwoord en betekent ‘deel’ of ‘gedeelte’. Het meervoud is Teile. In den ersten Teil verwijst het naar het eerste gedeelte van wat in de situatie wordt gebruikt of doorlopen. führen is een zelfstandig bruikbaar werkwoord met de betekenis ‘leiden’ of, zoals hier, ‘begeleiden’. Na kann blijft het in de infinitief staan. De constructie jemanden durch etwas führen betekent iemand door iets heen begeleiden; jemanden staat daarbij in de accusatief en durch etwas geeft het traject of gebied aan. Voorbeeld: Sie führt mich durch den Raum. — Zij begeleidt mij door de ruimte. Dit is een gewone tegenwoordige-tijdsvorm zonder modaal werkwoord; daarom is führt hier vervoegd, terwijl in de vaste zin führen na kann staat. während leidt een bijzin in met de betekenis ‘terwijl’. Het verbindt hier twee gelijktijdige handelingen. In de bijzin staat het vervoegde werkwoord achteraan: während du das Set benutzt. du is de onderwerpsvorm voor één aangesproken persoon. Het contrasteert hier met dich: du voert de handeling uit, terwijl dich eerder in de hoofdzin het object van führen is. Set is een zelfstandig naamwoord voor de set of verzameling materialen. Het is in het Duits onzijdig (das Set). Hier is het het directe object van benutzt; de vorm blijft hetzelfde in nominatief en accusatief: das Set. benutzt komt van benutzen (‘gebruiken’) en is de tegenwoordige tijd bij du: du benutzt. De uitgang -t markeert hier de tweede persoon enkelvoud. Het is niet dezelfde vorm als de infinitief benutzen. De hoofdzin bouwt zo op: Ich kann + dich + durch den ersten Teil + führen: ‘Ik kan je door het eerste deel begeleiden’. De bijzin während du das Set benutzt zegt wanneer dat gebeurt: terwijl jij de set gebruikt. Samen betekent de volledige uiting: ‘Ik kan je bij het eerste deel stap voor stap begeleiden terwijl je de set gebruikt.’