Een ontbrekend gerecht melden | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Unsere Lieferung ist angekommen, aber ein Teil der Bestellung fehlt.

   Onze bestelling is aangekomen, maar een deel van de bestelling ontbreekt.

   Unsere

   onze

   Lieferung

   levering

   ist angekommen

   is aangekomen

   Teil

   deel

   Bestellung

   bestelling

   fehlt

   ontbreekt

   Uitgebreide uitleg

   Unsere staat vóór Lieferung en is hier de bezittelijke bepaler voor “ons/onze”. Omdat Lieferung vrouwelijk en enkelvoudig is en de woordgroep het onderwerp is, staat de vorm unsere in de nominatief. Dezelfde vorm kan ook bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in de accusatief of bij een meervoudsvorm voorkomen; de vorm alleen drukt dus geen aantal uit. Lieferung betekent hier “levering”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Lieferung, meervoud die Lieferungen. Voor een andere betekenis, “leveren”, gebruik je het werkwoord liefern, niet Lieferung. ist angekommen is de voltooide tijd van ankommen (“aankomen”). Het hulpwerkwoord ist is hier de derde persoon enkelvoud van sein; angekommen is het voltooid deelwoord. In de tegenwoordige tijd is de vorm kommt ... an: Die Lieferung kommt an = “De levering komt aan”. Bij de voltooide tijd staat het deelwoord hier na het hulpwerkwoord: Die Lieferung ist angekommen = “De levering is aangekomen”. Teil betekent “deel”. Het is mannelijk: der Teil; in ein Teil staat het als onderwerp in de nominatief. In ein Teil der Bestellung is der Bestellung een genitiefgroep: “een deel van de bestelling”. Het woord ein markeert hier niet op zichzelf een exact numeriek aantal; de constructie betekent dat een niet nader gespecificeerd deel ontbreekt. Bestellung betekent hier “bestelling”. Het is vrouwelijk: die Bestellung. In der Bestellung staat het in de genitief, omdat het aangeeft waarvan het deel afkomstig is: ein Teil der Bestellung. Een bruikbaar contrast is die Bestellung (onderwerp of lijdend voorwerp, afhankelijk van de zin) tegenover der Bestellung in deze genitiefconstructie. fehlt komt van fehlen en betekent hier “ontbreekt”. De vorm fehlt is derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. De vervoeging volgt Teil, het onderwerp van deze hoofdzin, niet Bestellung: Ein Teil fehlt = “Een deel ontbreekt”. Het woord fehlen kan ook betekenen dat iemand of iets afwezig is, maar in deze zin gaat het om een ontbrekend deel van de bestelling. Samen vormen Unsere Lieferung ist angekommen en ein Teil der Bestellung fehlt twee mededelingen die door aber (“maar”) tegenover elkaar worden geplaatst. De eerste zegt dat de levering is aangekomen; de tweede specificeert dat een deel van de bestelling ontbreekt. De volledige betekenis is dus: “Onze levering is aangekomen, maar een deel van de bestelling ontbreekt.”

2. Prüfe die Bestelldaten, bevor du den Kundenservice kontaktierst.

   Controleer de bestelgegevens voordat je contact opneemt met de klantenservice.

   Prüfe

   controleer

   Bestelldaten

   bestelgegevens

   bevor du

   voordat je

   Kundenservice

   klantenservice

   kontaktierst

   contact opneemt

   Uitgebreide uitleg

   Prüfe is hier de gebiedende wijs voor één persoon, bij het werkwoord prüfen (controleren). De vorm past bij de aangesproken persoon du, die verderop expliciet staat. Voorbeeld: Prüfe die Adresse. — Controleer het adres. Bestelldaten betekent hier de gegevens van de bestelling. Het is een samengesteld zelfstandig naamwoord: Bestellung betekent bestelling en Daten gegevens; samen verwijst het naar informatie over de bestelling. Daten is hier meervoud. Ook die is in deze zin het bepaalde lidwoord voor het meervoud, al kan die op zichzelf ook een vrouwelijk enkelvoud aanduiden. Voorbeeld: Die Bestelldaten sind korrekt. — De bestelgegevens zijn correct. bevor du leidt een bijzin in met de betekenis ‘voordat je’. bevor geeft aan dat de handeling in die bijzin later plaatsvindt dan de handeling in de hoofdzin. Na bevor staat hier het onderwerp du. Voorbeeld: Bevor du gehst, schließe die Tür. — Voordat je weggaat, doe de deur dicht. Kundenservice betekent klantenservice. Het is een zelfstandig naamwoord voor de dienst of afdeling die klanten helpt. Voorbeeld: Der Kundenservice hilft schnell. — De klantenservice helpt snel. kontaktierst is de tegenwoordige tijd van kontaktieren voor du: du kontaktierst. In deze zin betekent het ‘contact opneemt met’. Anders dan bij een scheidbaar werkwoord blijft kontaktieren als werkwoord één geheel; in de bijzin staat de vervoegde vorm aan het einde: ..., bevor du den Kundenservice kontaktierst. Voorbeeld: Du kontaktierst den Kundenservice. — Je neemt contact op met de klantenservice. De hoofdzin is een bevel: Prüfe die Bestelldaten. Daarna specificeert de bijzin de volgorde: eerst moet je de bestelgegevens controleren; pas daarna neem je contact op met de klantenservice. In de Duitse bevor-bijzin staat het vervoegde werkwoord kontaktierst achteraan. Samen betekent de volledige uiting: ‘Controleer de bestelgegevens voordat je contact opneemt met de klantenservice.’

3. Die Tüte passt nicht zu dem, was wir bestellt haben.

   De tas komt niet overeen met wat we hebben besteld.

   Tüte

   tas

   passt … zu

   past bij

   nicht

   niet

   bestellt

   besteld

   Uitgebreide uitleg

   Tüte betekent hier “tas” of “zak”. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk: die Tüte in deze zin. Een bruikbaar meervoud is Tüten. passt zu komt van passen. passt is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, bij die Tüte. In deze combinatie betekent passen zu niet alleen “passen” qua maat, maar ook “overeenkomen met”. Het voorzetsel zu staat hier bij een datiefgroep: zu dem, was .... Voorbeeld: Das passt zu meinem Plan. — “Dat komt overeen met mijn plan.” nicht maakt de combinatie negatief. Hier ontkent het dat de tas overeenkomt met wat besteld is; het betekent dus “niet” en hoort bij passt zu. bestellt komt van bestellen en is het voltooid deelwoord. Met haben vormt het het perfectum: wir haben bestellt — “we hebben besteld”. Het onderwerp van die bijzin is wir, en bestellt verandert hier niet mee naar persoon of getal. Voorbeeld: Wir haben zwei Tüten bestellt. — “We hebben twee tassen besteld.” In was wir bestellt haben betekent was “wat” en verwijst het naar datgene dat besteld is, zonder dat de zin precies benoemt wat dat is. De woordvolgorde is die van een bijzin: wir staat vóór het voltooid deelwoord bestellt, en haben staat aan het einde. Samen betekent Die Tüte passt nicht zu dem, was wir bestellt haben.: “De tas komt niet overeen met wat we hebben besteld.” De hoofdzin zegt dat de tas niet overeenkomt; was wir bestellt haben specificeert waarmee zij niet overeenkomt.

4. Mach ein Foto von der Tüte, damit du das Problem klar erklären kannst.

   Maak een foto van de tas, zodat je het probleem duidelijk kunt uitleggen.

   Mach

   maak

   Foto

   foto

   Tüte

   tas

   damit

   zodat

   du

   je

   Problem

   probleem

   klar

   duidelijk

   erklären

   uitleggen

   kannst

   kunt

   Uitgebreide uitleg

   Mach is de gebiedende wijs van machen (“doen/maken”) voor één aangesproken persoon in de informele du-vorm. De volledige infinitief is machen; in deze vorm valt -en weg. Voorbeeld: Mach die Tür zu. — “Doe de deur dicht.” Foto betekent hier “foto”. Het is een zelfstandig naamwoord: das Foto; daarom staat na ein de vorm ein Foto in de accusatief. Voorbeeld: Ich mache ein Foto. — “Ik maak een foto.” Tüte betekent hier “tas” of “zak”, in overeenstemming met de vaste vertaling. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk: die Tüte. In von der Tüte staat het na von in de datief: die wordt dan der. De combinatie von + datief geeft hier aan waarvan de foto gemaakt moet worden. damit verbindt een doel bij de hoofdzin: “zodat”. In een bijzin met damit staat de persoonsvorm aan het einde. Het patroon is bijvoorbeeld Ich schreibe es auf, damit du es nicht vergisst. — “Ik schrijf het op, zodat je het niet vergeet.” du is het persoonlijk voornaamwoord voor één informele aangesproken persoon en is hier het onderwerp van de bijzin. Het hoort bij de tweede persoon enkelvoud. De vorm voor een formeel aangesproken persoon is bijvoorbeeld Sie, maar dat is een andere aanspreekvorm. Problem betekent “probleem”. Het is onzijdig: das Problem. Hier is het het lijdend voorwerp van erklären, dus staat het als das Problem in de accusatief; bij dit onzijdige lidwoord is die vorm gelijk aan de nominatief. Voorbeeld: Wir lösen das Problem. — “We lossen het probleem op.” klar betekent hier “duidelijk”. In deze zin beschrijft het bijwoord hoe het uitleggen gebeurt; de vorm is dezelfde als die van het bijvoeglijk naamwoord. Voorbeeld: Sie spricht klar. — “Ze spreekt duidelijk.” erklären is de infinitief “uitleggen”. Het werkwoord krijgt hier das Problem als lijdend voorwerp: iets uitleggen. Voorbeeld: Kannst du das erklären? — “Kun je dat uitleggen?” kannst is de tweede persoon enkelvoud van können in de tegenwoordige tijd. Met du is de keten können – du kannst; het modalewerkwoord drukt hier uit dat je iets kunt of in staat bent te doen. Omdat kannst in deze damit-bijzin de persoonsvorm is, staat het aan het einde, na de infinitief erklären. Het patroon is damit du ... erklären kannst: “zodat je ... kunt uitleggen”. De hoofdzin bouwt op als Mach ein Foto von der Tüte: “Maak een foto van de tas.” De bijzin voegt het doel toe: damit du das Problem klar erklären kannst, “zodat je het probleem duidelijk kunt uitleggen.” Samen betekent de volledige uiting: “Maak een foto van de tas, zodat je het probleem duidelijk kunt uitleggen.”

5. Soll ich sie bitten, das fehlende Essen zu schicken?

   Moet ik vragen of ze het ontbrekende gerecht kunnen sturen?

   Soll ich

   zal ik ...?

   sie

   hen / ze

   bitten

   vragen; verzoeken

   fehlende

   ontbrekende

   Essen

   eten; gerecht

   schicken

   sturen

   Uitgebreide uitleg

   Soll ich komt van sollen. In deze vraag betekent Soll ich ...? natuurlijk: “Zal ik ...?” of “Moet ik ... doen?” Het is hier een vraag naar de juiste volgende handeling, niet een bewering dat de spreker verplicht is. Het patroon is bruikbaar met andere infinitieven, bijvoorbeeld: Soll ich warten? — “Zal ik wachten?” sie is hier het persoonlijk voornaamwoord in de rol van lijdend voorwerp bij bitten; volgens de vaste vertaling gaat het om “hen”. De vorm sie kan in andere zinnen ook een andere grammaticale functie hebben, maar die alternatieve lezingen passen hier niet bij de gegeven betekenis. bitten betekent “vragen” in de zin van iemand verzoeken iets te doen. Een belangrijk patroon is jemanden bitten, etwas zu tun: iemand vragen om iets te doen. Dat verschilt van fragen, dat vaak wordt gebruikt voor een vraag om informatie. Voorbeeld: Ich bitte ihn, zu warten. — “Ik vraag hem om te wachten.” fehlende is de verbogen vorm van het bijvoeglijk naamwoord fehlend, bij fehlen (“ontbreken”). Het beschrijft hier het eten dat ontbreekt. In das fehlende Essen staat het bijvoeglijk naamwoord vóór het onzijdige zelfstandig naamwoord Essen in de accusatief enkelvoud; na het bepaalde lidwoord das krijgt het hier de uitgang -e. De basis is dus fehlend, niet Essen. Essen is een zelfstandig naamwoord en betekent hier “eten” of, in deze situatie, “gerecht”. Het is onzijdig: das Essen. Als zelfstandig naamwoord wordt het in het Duits met een hoofdletter geschreven. In een andere context kan Essen ook het algemene eten als maaltijd of voedingsmiddel aanduiden; hier wijst fehlende op het specifieke gerecht dat nog ontbreekt. schicken is de infinitief “sturen”. Na bitten verschijnt deze infinitief in de constructie zu schicken: de gevraagde handeling is dat iemand iets stuurt. Voorbeeld: Sie bittet mich, die Unterlagen zu schicken. — “Ze vraagt me de documenten te sturen.” Samen vormt Soll ich sie bitten, das fehlende Essen zu schicken? een vraag met de volgorde: “Zal ik” + “hen vragen” + “het ontbrekende gerecht te sturen?” De Duitse constructie drukt dus een verzoek aan die personen uit om het ontbrekende gerecht te sturen. De vaste Nederlandse vertaling geeft dezelfde bedoelde handeling weer als vragen of zij het ontbrekende gerecht kunnen sturen.

6. Frag zuerst nach dem fehlenden Gericht, wenn alle warten können.

   Vraag eerst naar het ontbrekende gerecht als iedereen kan wachten.

   Frag

   vraag

   zuerst

   eerst

   nach

   naar

   fehlenden

   ontbrekende

   Gericht

   gerecht

   wenn

   als

   alle

   iedereen; alle

   warten

   wachten

   können

   kunnen

   Uitgebreide uitleg

   Frag is de gebiedende wijs van fragen voor één aangesproken persoon: “vraag!”. In deze zin hoort het bij nach verderop. Samen vormen frag ... nach de scheidbare constructie nachfragen: ergens naar vragen. Voorbeeld: Frag nach dem Preis. — Vraag naar de prijs. zuerst betekent “eerst” en geeft de volgorde aan. Het staat hier vóór de rest van de handeling: vraag eerst, en handel eventueel daarna verder. nach hoort hier bij nachfragen. Na nachfragen staat datgene waarnaar iemand vraagt met nach: nach dem Weg fragen — naar de weg vragen. Het is dus niet op zichzelf de volledige betekenis “naar” in elke context. fehlenden beschrijft Gericht en betekent hier “ontbrekende”. De basisvorm is fehlend; de vorm fehlenden krijgt in deze woordgroep de verbuigingsuitgang die past bij het lidwoord dem en de naamval. Het bijvoeglijk naamwoord is afgeleid van fehlen (“ontbreken”), maar fehlenden is hier de beschrijvende vorm bij het zelfstandig naamwoord. Gericht is een zelfstandig naamwoord en betekent hier “gerecht”. In nach dem fehlenden Gericht staat het in de datief, omdat nach in deze betekenis de datief gebruikt. dem markeert hier bovendien een bepaald, enkelvoudig onzijdig zelfstandig naamwoord; de vorm van Gericht zelf verandert niet. wenn leidt de voorwaardelijke bijzin in: “als” of “wanneer”. In zo’n Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde. Het patroon is bijvoorbeeld: wenn alle warten können — als iedereen kan wachten. alle betekent hier “iedereen”: de volledige relevante groep personen. Het is een meervoudige vorm; het werkwoord dat erbij hoort staat daarom ook in het meervoud. In andere contexten kan alle ook “allemaal” of “alle” bij meerdere zaken betekenen. warten betekent “wachten”. Dit is de infinitief en staat hier na het modale werkwoord können. Voorbeeld: Wir warten hier. — Wij wachten hier. können betekent “kunnen” en drukt hier mogelijkheid of haalbaarheid uit: iedereen heeft de mogelijkheid om te wachten. In de bijzin staat het vervoegde modale werkwoord aan het einde, na de infinitief warten. In een hoofdzin staat het bijvoorbeeld als: Alle können warten. — Iedereen kan wachten. De delen komen samen als Frag ... nach dem fehlenden Gericht: “vraag naar het ontbrekende gerecht”. Daarna geeft wenn alle warten können de voorwaarde: “als iedereen kan wachten”. De volledige betekenis is: “Vraag eerst naar het ontbrekende gerecht als iedereen kan wachten.”

7. Die App sagt, dass die Küche es bald wieder zubereiten kann.

   De app zegt dat de keuken het binnenkort opnieuw kan bereiden.

   App

   applicatie

   sagt

   zegt

   dass

   dat

   Küche

   keuken

   es

   het

   bald

   binnenkort

   wieder

   opnieuw

   zubereiten

   bereiden

   kann

   kan

   Uitgebreide uitleg

   App is hier een zelfstandig naamwoord voor een applicatie. Het staat in Die App als onderwerp; die hoort bij het vrouwelijke woord App. Voorbeeld: Die App startet. — “De app start.” sagt betekent hier “zegt” en is de derde persoon enkelvoud van sagen in de tegenwoordige tijd: ich sage, sie sagt. De vorm sagt past bij het onderwerp Die App, niet bij het volgende woord. Voorbeeld: Er sagt die Wahrheit. — “Hij zegt de waarheid.” dass leidt een bijzin in met de inhoud van wat gezegd wordt. In een Duitse dass-bijzin staat het vervoegde werkwoord doorgaans aan het einde. Het patroon is bijvoorbeeld X sagt, dass Y ... kann — “X zegt dat Y ... kan.” Küche betekent hier “keuken” en staat als onderwerp van de bijzin: die Küche. Het grondwoord is die Küche; het meervoud is die Küchen. In deze zin wordt de keuken als handelende eenheid voorgesteld. Voorbeeld: Die Küche arbeitet schnell. — “De keuken werkt snel.” es is hier het enkelvoudige onzijdige voornaamwoord in de vierde naamval, met de betekenis “het”. Het is het lijdend voorwerp van zubereiten; de context ondersteunt dat het verwijst naar het te bereiden object, zonder dat de precieze benaming in deze zin wordt herhaald. Voorbeeld: Die Küche prüft es. — “De keuken controleert het.” bald betekent “binnenkort” en plaatst de handeling in de nabije toekomst. Het is een bijwoord en verandert niet mee met een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Wir kommen bald. — “We komen binnenkort.” wieder betekent hier “opnieuw” of “weer”: de handeling zal nogmaals plaatsvinden. Het zegt niet zelf wanneer dat gebeurt; bald geeft die tijd aan. Voorbeeld: Sie kocht wieder. — “Ze kookt weer.” zubereiten betekent “bereiden” of “klaarmaken”. Dit is de infinitief van het scheidbare werkwoord zubereiten; in deze dass-bijzin blijft de infinitief als geheel staan. Voorbeeld: Wir bereiten das Essen zu. — “Wij bereiden het eten.” In de hoofdzin wordt het werkwoord gesplitst (bereiten ... zu), maar met kann staat de infinitief zubereiten aan het einde. kann betekent hier “kan” en is de derde persoon enkelvoud van het modale werkwoord können: ich kann, sie kann, wir können. Het drukt mogelijkheid of vermogen uit. Met een ander werkwoord gebruikt können een infinitief: Sie kann es zubereiten. — “Zij kan het bereiden.” Samen vormen Die App sagt de hoofdzin “De app zegt”. Daarna geeft dass die Küche es bald wieder zubereiten kann de inhoud van die mededeling: “dat de keuken het binnenkort opnieuw kan bereiden”. Omdat dass een bijzin inleidt, staat het vervoegde modale werkwoord kann achteraan, na de infinitief zubereiten. De volledige betekenis is dus: “De app zegt dat de keuken het binnenkort opnieuw kan bereiden.”

8. Stell sicher, dass es noch in gutem Zustand ankommt.

   Zorg ervoor dat het nog in goede staat aankomt.

   Stell sicher

   Zorg ervoor

   es

   het

   noch

   nog

   gutem

   goede

   Zustand

   staat

   ankommt

   aankomt

   Uitgebreide uitleg

   Stell sicher is de gebiedende wijs van sicherstellen voor één aangesproken persoon: “zorg ervoor”. Dit werkwoord is scheidbaar: in een gewone hoofdzin staat sicher los van stell, maar in de vaste opdracht Stell sicher, dass … leidt het een dass-bijzin in. Voorbeeld: Stell sicher, dass die Tür geschlossen ist. — “Zorg ervoor dat de deur gesloten is.” es is hier een persoonlijk voornaamwoord in de derde persoon enkelvoud, onzijdig; in de vertaling verwijst het naar het gerecht dat opnieuw bereid kan worden. De vorm es blijft in deze functie gelijk als onderwerp van ankommt; de naamval en het geslacht moet je dus niet uit het Nederlandse “het” afleiden, maar uit het Duitse antecedent. noch betekent hier “nog”: de gewenste toestand moet bij het aankomen steeds behouden zijn. Het woord staat vóór de toestandomschrijving in gutem Zustand en voegt die tijdsnuance toe. Voorbeeld: Das Essen ist noch warm. — “Het eten is nog warm.” gutem is de verbogen vorm van het bijvoeglijk naamwoord gut (“goed”). In in gutem Zustand beschrijft het Zustand. Omdat in hier een vaste toestand aanduidt en geen beweging naar een plaats, staat de naamwoordgroep in de datief; bij het mannelijke zelfstandige naamwoord Zustand krijgt gut daarom de uitgang -em. Vergelijk: in gutem Zustand — “in goede staat”; ein guter Zustand — “een goede staat”. Zustand is een mannelijk zelfstandig naamwoord met de betekenis “toestand” of “staat”. De vaste combinatie in gutem Zustand beschrijft dat iets niet beschadigd of verslechterd is, maar nog een goede toestand heeft. Het meervoud is Zustände, maar dat is hier niet nodig omdat de zin één toestand bedoelt. ankommt komt van het scheidbare werkwoord ankommen (“aankomen”). Dit is de vorm voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. In een dass-bijzin staat het vervoegde werkwoord achteraan: dass es ... ankommt. In een hoofdzin zou je zeggen: Es kommt an. — “Het komt aan.” Samen betekent dass es noch in gutem Zustand ankommt: “dat het nog in goede staat aankomt”. De dass-bijzin is het doel van Stell sicher: de aangesproken persoon moet ervoor zorgen dat het gerecht bij aankomst nog die toestand heeft. De volledige uiting is dus: “Zorg ervoor dat het nog in goede staat aankomt.”

9. Ich werde höflich nach dem fehlenden Gericht fragen.

   Ik zal beleefd om het ontbrekende gerecht vragen.

   Ich werde

   ik zal

   höflich

   beleefd

   nach … fragen

   vragen naar

   fehlenden

   ontbrekende

   Gericht

   gerecht

   Uitgebreide uitleg

   Ich werde vormt hier samen de toekomende constructie: werden staat in de tegenwoordige vorm bij ich, en het eigenlijke werkwoord komt aan het einde als infinitief. Het patroon is Ich werde ... [infinitief] = “Ik zal ...”. Voorbeeld: Ich werde morgen anrufen. = “Ik zal morgen bellen.” höflich beschrijft de manier waarop de handeling gebeurt: beleefd. Het is hier een bijwoord en verandert daarom niet mee met Ich of met Gericht. Voorbeeld: Sie fragt höflich. = “Zij vraagt het beleefd.” nach ... fragen is een vaste Duitse constructie voor vragen naar iets of iemand. Na nach staat in deze betekenis de datief: nach dem ... fragen. Het werkwoord heeft als basisvorm fragen; fragen kan ook zonder nach voorkomen wanneer de gevraagde inhoud anders wordt opgebouwd, maar voor “naar iets vragen” is nach + datief het nuttige patroon. Voorbeeld: Ich frage nach dem Termin. = “Ik vraag naar de afspraak.” fehlenden komt van het werkwoord fehlen (“ontbreken”) en betekent hier “ontbrekende”. De vorm is een verbogen bijvoeglijk naamwoord. In dem fehlenden Gericht staat het bijvoeglijk naamwoord in de datief, omdat nach deze naamval vereist; Gericht is onzijdig en heeft hier het lidwoord dem. De vorm fehlenden zegt dus niet zelf dat het gerecht mannelijk is. Voorbeeld: Wir suchen die fehlende Datei. = “We zoeken het ontbrekende bestand.” Gericht betekent hier, volgens de vaste vertaling, “gerecht” of “maaltijd”. Het woord kan in andere contexten ook “rechtbank” of “gerechtelijke instantie” betekenen, maar die betekenis past hier niet. Het onzijdige zelfstandig naamwoord heeft als lidwoorden das Gericht (nominatief/accusatief) en dem Gericht (datief). Voorbeeld: Das Gericht ist noch nicht da. = “Het gerecht is er nog niet.” Samen betekent Ich werde höflich nach dem fehlenden Gericht fragen.: “Ik zal beleefd om het ontbrekende gerecht vragen.” De toekomstconstructie Ich werde ... fragen omringt de overige informatie; höflich geeft de manier aan, en nach dem fehlenden Gericht benoemt waarnaar gevraagd wordt. De woordvolgorde is kenmerkend voor deze Duitse constructie: het vervoegde werde staat vroeg, terwijl de infinitief fragen aan het einde staat.

10. Füge das Foto und die Bestelldaten hinzu, damit der Kundenservice helfen kann.

    Voeg de foto en de bestelgegevens toe, zodat de klantenservice kan helpen.

    Füge … hinzu

    toevoegen

    das Foto

    de foto

    die Bestelldaten

    de bestelgegevens

    damit

    zodat

    der Kundenservice

    de klantenservice

    helfen

    helpen

    kann

    kan

    Uitgebreide uitleg

    Füge … hinzu komt van het scheidbare werkwoord hinzufügen — iets extra toevoegen. Füge is hier de gebiedende wijs voor één aangesproken persoon; in de hoofdzin staat het voorvoegsel hinzu aan het einde. In een gewone mededelende hoofdzin wordt dat bijvoorbeeld: Du fügst das Foto hinzu. — Je voegt de foto toe. das Foto betekent hier het toe te voegen fotobestand of beeld. Foto is een zelfstandig naamwoord met het lidwoord das; de vorm das hoort bij dit grammaticale geslacht in de enkelvoudige vorm. Een bruikbaar contrast is die Fotos — de foto's, meervoud. die Bestelldaten betekent de gegevens over de bestelling. Daten is hier meervoud; daarom staat het lidwoord die. Het woord Bestelldaten is een samenstelling van Bestell- (bestelling) en Daten (gegevens). Bijvoorbeeld: Bitte prüfen Sie die Bestelldaten. — Controleer alstublieft de bestelgegevens. damit leidt een bijzin in met het doel of de gewenste uitkomst: zodat. In zo'n bijzin staat het vervoegde werkwoord doorgaans achteraan. Het verbindt hier het verzoek om informatie toe te voegen met het doel dat de klantenservice kan helpen. In deze zin is damit een voegwoord; in een andere context kan hetzelfde woord ook een pronominaal bijwoord zijn met de betekenis daarmee. der Kundenservice is het onderwerp van de bijzin en betekent de klantenservice. der is hier de nominatieve vorm van het bepaalde lidwoord bij het mannelijke zelfstandig naamwoord Kundenservice; de vorm zegt niet dat er één specifieke medewerker bedoeld wordt. Bijvoorbeeld: Der Kundenservice antwortet bald. — De klantenservice antwoordt snel. helfen betekent helpen. Dit is de infinitief, passend na het modale werkwoord kann. Bij helfen staat degene die geholpen wordt in het Duits doorgaans in de datief, bijvoorbeeld: Ich helfe meiner Schwester. — Ik help mijn zus. kann is de vorm van können voor de derde persoon enkelvoud: er/sie/es kann. Het drukt hier uit dat de klantenservice kan helpen. Na een modaal werkwoord staat het andere werkwoord als infinitief: Sie kann helfen. — Zij kan helpen. In deze bijzin staat kann als vervoegd werkwoord achteraan, na helfen. Samen vormt Füge das Foto und die Bestelldaten hinzu een direct geformuleerd verzoek aan één persoon: voeg de foto en de bestelgegevens toe. De gebiedende wijs is op zichzelf niet noodzakelijk beleefd; beleefdheid hangt mede van de formulering en context af. damit der Kundenservice helfen kann geeft het doel aan: zodat de klantenservice kan helpen. De volledige betekenis is dus: Voeg de foto en de bestelgegevens toe, zodat de klantenservice kan helpen.