Plannen tijdens een hittegolf | Leer duits in het Nederlands

Over deze les

Met Plannen tijdens een hittegolf oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het duits.

Dialoog

Die Hitzewelle wird voraussichtlich anhalten.

Die hittsewelle virt fo-rau-sjichtlich anhalten. De hittegolf zal naar verwachting aanhouden.

Dann sollten wir alles draußen für die kühlere Zeit des Tages planen.

Dan zolten wier alles drau-sen vuur die kuulere tsait des taages plaanen. Dan moeten we alles buiten plannen voor het koelere deel van de dag.

Ich wollte den Markt besuchen, aber die Menschenmengen könnten es schwieriger machen.

Isj wolte deen markt bezoechen, aber die mensjenmengen keunten es sjwieriger machen. Ik wilde naar de markt gaan, maar door de drukte kan het lastiger worden.

Bei dieser Hitze sollten wir eine ruhigere Zeit wählen und nicht herumstehen.

Baai diezer hittse zolten wier aaine roei-gere tsait veelen oent nisjt heroem-sjtee-en. Met die hitte moeten we een rustiger tijdstip kiezen en niet blijven staan.

Wir können durch schattige Straßen gehen und uns drinnen ausruhen, wenn es nötig ist.

Wier keunen doerch sjattige sjtraasen gee-en oent oens drinnen auz-roe-en, wenn es neutig isjt. We kunnen straten met schaduw nemen en binnen rusten als dat nodig is.

So sind wir flexibler, wenn die Hitze schlimmer wird.

Zo zint wier fleksiebler, wenn die hittse sjlimmer virt. Daardoor hebben we meer flexibiliteit als de hitte erger wordt.

Würden ein Hut und zusätzliches Wasser helfen?

Vuurden aain hoet oent tsoe-zet-sliches vasser helpen? Zouden een hoed en extra water helpen?

Ein Hut hilft, und leichte Kleidung würde den Spaziergang erleichtern.

Aain hoet hilft, oent laichte klaidung vuurde deen sjpatsiergang erlaichteren. Een hoed helpt, en lichte kleding zou de wandeling gemakkelijker maken.

Dann können wir den Plan anpassen, wenn es sich zu heiß anfühlt.

Dan keunen wier deen plaan anpassen, wenn es zich tsoe haais anfuult. Dan kunnen we het plan aanpassen als het te warm aanvoelt.

Das klingt flexibel genug für einen heißen Tag.

Das klinkt fleksiebel genoeg vuur ainen haaisen taak. Dat klinkt flexibel genoeg voor een warme dag.

Woord voor woord

Die Die betekent hier het en staat voor het specifieke verschijnsel in Die Hitzewelle. Dit lidwoord staat vóór een zelfstandig naamwoord dat als bekend of bepaald wordt voorgesteld, bijvoorbeeld bij het bespreken van het weer.

Hitzewelle Hitzewelle betekent hittegolf en noemt de periode van uitzonderlijke hitte waarover de sprekers praten. Je gebruikt dit zelfstandig naamwoord om zo’n weersituatie als onderwerp van een gesprek of plan aan te duiden.

wird Wird geeft in Die Hitzewelle wird voraussichtlich anhalten aan dat het voortduren in de toekomst wordt verwacht. Het is een vorm van werden en staat hier samen met het infinitief anhalten; een bruikbaar patroon is wird + infinitief.

voraussichtlich Voraussichtlich betekent naar verwachting en maakt duidelijk dat het voortduren waarschijnlijk is, maar niet absoluut zeker. Het staat hier vóór anhalten en kan zo ook een voorspelling over een gebeurtenis nuanceren.

anhalten Anhalten betekent hier aanhouden of voortduren: de hittegolf blijft bestaan. Het is de infinitief na wird; je kunt het gebruiken wanneer je zegt dat regen, wind of een andere situatie blijft voortduren.

Dann Dann betekent dan en verwijst hier naar de conclusie na de verwachte hittegolf. Het staat aan het begin van de zin om naar een gevolg of volgend plan over te schakelen.

sollten Sollten drukt in Dann sollten wir alles draußen für die kühlere Zeit des Tages planen een advies uit: we zouden iets het beste zo kunnen plannen. Het is een vorm van sollen en staat samen met de infinitief planen; dit patroon is geschikt voor vriendelijke aanbevelingen.

wir Wir betekent we en is hier het onderwerp van het gezamenlijke plan. Je gebruikt deze persoonlijke vorm wanneer de spreker zichzelf en de gesprekspartner samen bedoelt.

alles Alles betekent hier alles wat buiten gepland moet worden. Het is het object bij planen; je kunt alles gebruiken wanneer je naar alle relevante dingen of activiteiten verwijst.

draußen Draußen betekent buiten en beschrijft waar de activiteiten plaatsvinden. Het is een plaatsbijwoord en vormt in deze les een nuttig onderscheid met drinnen.

für Für betekent hier voor en geeft aan voor welke periode de activiteiten gepland worden. In für die kühlere Zeit des Tages staat het vóór de bedoelde tijdsperiode; für kan zo een doel of bestemde periode inleiden.

kühlere Kühlere betekent koelere en vergelijkt deze periode met een minder geschikte, warmere periode van de dag. Het is de verbogen vergelijkende vorm van kühl en staat vóór Zeit in die kühlere Zeit des Tages.

Zeit Zeit betekent hier tijd of tijdsperiode, namelijk de koelere periode van de dag. In die kühlere Zeit des Tages verwijst het naar het moment waarop de activiteit gepland wordt.

des Des betekent hier van de en verbindt Zeit met Tages in des Tages. Het staat vóór Tages om de relatie met de dag uit te drukken; deze combinatie gebruik je om een periode binnen een dag te benoemen.

Tages Tages betekent hier dag in de betekenis van van de dag. Het is de vorm van Tag in des Tages en komt in deze tijdsaanduiding na des.

planen Planen betekent plannen en beschrijft hier het vastleggen van activiteiten voor een geschikte tijd. Het is de infinitief na sollten; een bruikbaar patroon is etwas planen, met de geplande activiteit als object.

Ich Ich betekent ik en is het onderwerp van de zin waarin de spreker haar eigen bedoeling beschrijft. Je gebruikt deze vorm om een persoonlijk plan, idee of eerdere bedoeling te vertellen.

wollte Wollte betekent hier wilde of was van plan en verwijst naar een eerdere bedoeling om de markt te bezoeken. Het is een vorm van wollen en staat in Ich wollte den Markt besuchen samen met een infinitief; dit patroon is bruikbaar om een voorgenomen activiteit te noemen.

den Den betekent hier de en staat vóór Markt als het bepaalde object van besuchen. Deze vorm gebruik je vóór een mannelijk zelfstandig naamwoord dat in deze zin direct bij de bezoekhandeling hoort.

Markt Markt betekent markt en is de plaats die de spreker wilde bezoeken. In den Markt besuchen staat het als object na de bedoeling om ergens heen te gaan.

besuchen Besuchen betekent bezoeken en staat hier als infinitief na wollte. Het krijgt den Markt als object; een bruikbaar patroon is den Markt besuchen wanneer je een marktbezoek plant.

aber Aber betekent maar en introduceert het probleem dat tegenover het marktbezoek staat. Je gebruikt het om een bedoeling of plan met een beperking of tegenstelling te verbinden.

Menschenmengen Menschenmengen betekent mensenmassa’s of grote groepen mensen en vormt hier het mogelijke probleem bij het marktbezoek. Het is het meervoud van Menschenmenge en kan gebruikt worden wanneer veel mensen samen een plaats druk maken.

könnten Könnten betekent hier zouden kunnen of misschien zouden en drukt een mogelijkheid uit. Het is een vorm van können en staat in Menschenmengen könnten es schwieriger machen samen met machen; dit patroon is bruikbaar voor een voorzichtige inschatting.

es Es verwijst hier naar de situatie van het marktbezoek en is het datgene wat moeilijker gemaakt kan worden. Het staat samen met schwieriger machen; in zo’n constructie verwijst es naar de eerder genoemde activiteit of situatie.

schwieriger Schwieriger betekent moeilijker en beschrijft het mogelijke gevolg van de mensenmassa’s. Het is de vergelijkende vorm van schwierig in es schwieriger machen; je kunt iets zo als lastiger voorstellen.

machen Machen betekent hier maken en staat als infinitief na könnten. Samen met es en schwieriger drukt het uit dat iets lastiger wordt; een bruikbaar patroon is etwas schwieriger machen.

Bei Bei betekent hier bij of in de omstandigheden van en leidt Bei dieser Hitze in. Het geeft de situatie aan waarin een advies geldt; bei kan zo een omstandigheid of context introduceren.

dieser Dieser betekent hier deze en wijst naar de hitte die op dat moment besproken wordt. In Bei dieser Hitze staat het vóór Hitze om de specifieke weersomstandigheid aan te duiden.

Hitze Hitze betekent hitte en benoemt de warme omstandigheden waarin het plan wordt gemaakt. Bei dieser Hitze betekent in deze hitte en is bruikbaar wanneer je een advies aan het weer koppelt.

eine Eine betekent hier een en introduceert een nog te kiezen tijdstip of periode in eine ruhigere Zeit. Het staat vóór de bijvoeglijke vorm ruhigere en het zelfstandig naamwoord Zeit.

ruhigere Ruhigere betekent rustigere en vergelijkt deze tijd met drukkere momenten. Het is de verbogen vergelijkende vorm van ruhig en staat vóór Zeit in eine ruhigere Zeit; dit patroon is bruikbaar bij het kiezen van een minder druk moment.

wählen Wählen betekent kiezen en beschrijft hier het selecteren van een rustigere tijd. Het is de infinitief na sollten en krijgt eine ruhigere Zeit als object.

und Und betekent en en verbindt hier twee aanbevolen acties: een tijd kiezen en niet blijven staan. Je gebruikt und om gelijkwaardige woorden, zinsdelen of handelingen te verbinden.

nicht Nicht betekent niet en ontkent hier herumstehen. Het staat direct vóór de infinitief in nicht herumstehen; zo kun je aangeven dat een bepaalde handeling vermeden moet worden.

herumstehen Herumstehen betekent hier rond blijven staan, bijvoorbeeld terwijl je op een drukke plek wacht. Het is de infinitief na sollten en wordt in deze zin door nicht ontkend; je kunt het gebruiken voor doelloos of langdurig blijven staan.

können Können betekent hier kunnen en geeft aan dat er een mogelijkheid of beschikbare optie is. In Wir können durch schattige Straßen gehen staat het vóór de infinitief gehen; dit patroon gebruik je om een haalbare handeling voor te stellen.

durch Durch betekent hier door of via en geeft de route aan die de sprekers kunnen nemen. Het staat vóór schattige Straßen; door + een plaats kan zo een doorgang of route beschrijven.

schattige Schattige betekent schaduwrijke en beschrijft de straten die bescherming tegen de zon bieden. Het is de verbogen vorm van schattig en staat vóór het meervoudige zelfstandig naamwoord Straßen.

Straßen Straßen betekent straten en is hier de route waar de sprekers doorheen kunnen lopen. Het is het meervoud van Straße en staat na durch in door de straten gaan.

gehen Gehen betekent hier gaan of lopen en beschrijft de verplaatsing door de straten. Het is de infinitief na können; durch schattige Straßen gehen is een bruikbaar patroon voor een route beschrijven.

uns Uns betekent onszelf in uns drinnen ausruhen en hoort bij het wederkerige werkwoord ausruhen. Omdat wir de handelende persoon is, verwijst uns naar dezelfde groep; je gebruikt deze vorm wanneer die groep zelf rust.

drinnen Drinnen betekent binnen en geeft de plaats van het rusten aan. Het is een plaatsbijwoord en staat hier tegenover buiten zijn, met draußen als ander plaatsbijwoord in de dialoog.

ausruhen Ausruhen betekent uitrusten en staat hier samen met uns voor rust nemen. Het is de infinitief na können; bij een groep is uns ... ausruhen het passende patroon in deze zin.

wenn Wenn betekent hier als of wanneer en introduceert de voorwaarde waaronder de sprekers binnen rusten. Het leidt de bijzin wenn es nötig ist in; je gebruikt wenn om een voorwaarde of terugkerend moment aan te geven.

nötig Nötig betekent nodig en beschrijft hier of binnen rusten noodzakelijk wordt. In wenn es nötig ist staat het als beoordeling van de situatie; het is bruikbaar om aan te geven dat een handeling vereist is.

ist Ist betekent is en vormt in wenn es nötig ist de persoonsvorm van sein. Omdat de zin met wenn een bijzin is, staat ist aan het einde; dit laat zien dat de noodzakelijkheid aan de situatie es wordt toegekend.

So So betekent hier zo of daardoor en trekt een gevolg uit de eerder genoemde aanpassingen. Aan het begin van So sind wir flexibler leidt het een conclusie in over de flexibiliteit van het plan.

sind Sind betekent zijn en beschrijft hier de toestand van de groep: flexibeler zijn. Het is een vorm van sein bij wir en staat in So sind wir flexibler na het eerste zinsdeel.

flexibler Flexibler betekent flexibeler en geeft aan dat de groep het plan gemakkelijker kan aanpassen dan zonder deze maatregelen. Het is de vergelijkende vorm van flexibel en staat na sind; een bruikbaar patroon is sein + een vergelijkende eigenschap.

schlimmer Schlimmer betekent erger en beschrijft dat de hitte sterker of lastiger wordt. Het staat in wenn die Hitze schlimmer wird samen met wird; dit patroon gebruik je om een verslechtering in een situatie te beschrijven.

Würden Würden drukt hier een beleefde, voorzichtige vraag uit: zouden een hoed en extra water helpen? Het is een vorm van werden en staat aan het begin van Würden ein Hut und zusätzliches Wasser helfen; een bruikbaar patroon is Würden + onderwerp + infinitief voor een hypothetische vraag.

ein Ein betekent een en introduceert Hut in de vraag ein Hut. Aan het begin van de volgende zin verschijnt dezelfde vorm als Ein; het lidwoord staat vóór het zelfstandig naamwoord dat als onderwerp wordt genoemd.

Hut Hut betekent hoed en is een van de hulpmiddelen die tegen de hitte kunnen helpen. In ein Hut en Ein Hut hilft is het de genoemde bescherming voor het hoofd.

zusätzliches Zusätzliches betekent extra of aanvullend en beschrijft Wasser dat naast de al geplande maatregelen wordt meegenomen. Het is de verbogen vorm van zusätzlich en staat vóór Wasser in zusätzliches Wasser.

Wasser Wasser betekent water en wordt hier genoemd als mogelijke hulp op een hete dag. In zusätzliches Wasser is het datgene wat extra meegenomen of gebruikt kan worden.

helfen Helfen betekent helpen en staat als infinitief na Würden in de voorzichtige vraag. Het onderwerp bestaat hier uit ein Hut und zusätzliches Wasser; je kunt helpen gebruiken om naar het nut van een maatregel te vragen.

hilft Hilft betekent helpt en beschrijft in Ein Hut hilft het verwachte nut van een hoed. Het is een vorm van helfen bij het enkelvoudige onderwerp Ein Hut; dit patroon gebruik je om te zeggen dat iets ondersteuning biedt.

leichte Leichte betekent hier lichte, dus kleding die niet zwaar of warm aanvoelt. Het staat vóór Kleidung in leichte Kleidung; zo beschrijf je geschikte kleding voor een warme wandeling.

Kleidung Kleidung betekent kleding en is hier de maatregel die de wandeling aangenamer kan maken. Het staat in leichte Kleidung als onderwerp van würde den Spaziergang erleichtern.

würde Würde betekent hier zou en maakt de uitspraak over lichte kleding voorwaardelijk of voorzichtig. Het is een vorm van werden en staat samen met de infinitief erleichtern; een bruikbaar patroon is würde + infinitief.

Spaziergang Spaziergang betekent wandeling en is hier de activiteit die door lichte kleding gemakkelijker wordt. In den Spaziergang staat het als datgene waarop erleichtern betrekking heeft.

erleichtern Erleichtern betekent gemakkelijker maken of verlichten en staat als infinitief na würde. In würde den Spaziergang erleichtern krijgt het den Spaziergang als object; dit patroon is bruikbaar om te zeggen dat iets een activiteit minder moeilijk maakt.

anpassen Anpassen betekent aanpassen of wijzigen en beschrijft hier het veranderen van het plan als de hitte te sterk aanvoelt. Het is de infinitief na können en krijgt den Plan als object; den Plan anpassen is een direct herbruikbaar patroon.

sich Sich is hier het wederkerige voornaamwoord in sich anfühlen en verwijst naar het onderwerp es zelf. Het hoort bij de werkwoordelijke uitdrukking in wenn es sich zu heiß anfühlt; je gebruikt het wanneer iets op een bepaalde manier aanvoelt.

zu Zu betekent hier te en versterkt heiß tot een te hoge graad. In zu heiß staat het vóór het bijvoeglijk naamwoord; dit patroon gebruik je om aan te geven dat iets een ongewenst hoge mate bereikt.

heiß Heiß betekent heet en beschrijft hier hoe de situatie aanvoelt. In sich zu heiß anfühlt betekent het dat het te heet aanvoelt; zu + heiß is een bruikbaar patroon voor een te hoge temperatuur.

anfühlt Anfühlt betekent aanvoelt in wenn es sich zu heiß anfühlt. Het is een vorm van sich anfühlen en staat aan het einde van de wenn-bijzin; je gebruikt deze uitdrukking om een subjectieve gewaarwording te beschrijven.

Das Das betekent dat en verwijst hier naar het flexibele plan en de voorgestelde aanpassingen. In Das klingt flexibel genug is het onderwerp van klingt; dit is een gebruikelijk patroon om op een eerder genoemde situatie te reageren.

klingt Klingt betekent klinkt en geeft hier een beoordeling van het plan. In Das klingt flexibel genug staat het vóór de eigenschap flexibel; dit patroon gebruik je om te zeggen hoe iets overkomt.

flexibel Flexibel betekent flexibel en beschrijft hier een plan dat gemakkelijk aangepast kan worden. Het staat na klingt in Das klingt flexibel genug en vormt samen met genug de beoordeling van de geschiktheid van het plan.

genug Genug betekent genoeg en geeft aan dat de mate van flexibiliteit voldoende is. Het staat na flexibel in flexibel genug; dit patroon gebruik je wanneer een eigenschap aan een gewenste grens voldoet.

einen Einen betekent hier een en introduceert Tag in für einen heißen Tag. Het staat na für vóór het mannelijke zelfstandig naamwoord Tag; zo benoem je een niet nader bepaalde dag als tijdsomstandigheid.

heißen Heißen betekent hier hete en beschrijft Tag in einen heißen Tag. Het is de verbogen vorm van heiß na einen; de hele woordgroep duidt een warme dag aan.

Tag Tag betekent dag en noemt de tijdsomstandigheid waarvoor het plan flexibel genoeg is. In für einen heißen Tag verwijst het naar een specifieke soort dag, namelijk een hete dag.

Grammatica

Komparativ auf -er

eine ruhigere Straße

aaine roei-gere sjtraase

een rustigere straat

Bij vergelijkingen krijgt het Duitse bijvoeglijk naamwoord vaak -er: ruhig → ruhiger. Voor een zelfstandig naamwoord komt er ook een uitgang bij.

Adjektivendung nach ein-/kein-/Possessivartikel

zusätzliches Wasser

tsoe-zet-sjliches vasser

extra water

Na ein, kein of een bezittelijk woord krijgt het bijvoeglijk naamwoord een uitgang die bij het geslacht en de naamval past: zusätzliches Wasser.

Duits woordenschat

anhalten werkwoord

anhalten aanhouden

Die Hitzewelle wird voraussichtlich anhalten.

draußen bijwoord

drau-sen buiten

Wir sollten alles draußen planen.

herumstehen werkwoord

heroem-sjtee-en rond blijven staan

Wir sollten nicht herumstehen.

Hitze zelfstandig naamwoord

hittse hitte

Bei dieser Hitze sollten wir eine ruhigere Zeit wählen.

Hitzewelle zelfstandig naamwoord

hittsewelle hittegolf

Die Hitzewelle wird voraussichtlich anhalten.

kühl bijvoeglijk naamwoord

kuul koel kühlere

für die kühlere Zeit des Tages

Markt zelfstandig naamwoord

markt markt

Ich wollte den Markt besuchen.

Menschenmenge zelfstandig naamwoord

mensjenmenge mensenmassa Menschenmengen

Die Menschenmengen könnten es schwieriger machen.

planen werkwoord

plaanen plannen

Dann sollten wir alles draußen planen.

ruhig bijvoeglijk naamwoord

roei-sj rustig ruhigere

eine ruhigere Zeit

schwierig bijvoeglijk naamwoord

sjwierig moeilijk schwieriger

Die Menschenmengen könnten es schwieriger machen.

voraussichtlich bijwoord

fo-rau-sjichtlich naar verwachting

Die Hitzewelle wird voraussichtlich anhalten.

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

De hittegolf zal naar verwachting aanhouden.

Antwoord tonen

Die Hitzewelle wird voraussichtlich anhalten.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

buiten

Antwoord tonen

draußen

hittegolf

Antwoord tonen

Hitzewelle

moeilijk

Antwoord tonen

schwieriger

plannen

Antwoord tonen

planen