Veilig beslissen bij sterke wind | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Die Wettervorhersage sagt, dass der starke Wind während der Veranstaltung im Freien anhält.

   De weersvoorspelling zegt dat de harde wind tijdens het buitenevenement aanhoudt.

   Die Wettervorhersage

   de weersvoorspelling

   sagt

   zegt

   dass

   dat

   starke

   sterk

   Wind

   wind

   während

   tijdens

   Veranstaltung

   evenement

   im Freien

   buiten; in de openlucht

   anhält

   aanhoudt

   Uitgebreide uitleg

   Die Wettervorhersage betekent hier “de weersvoorspelling”. Wettervorhersage is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het is een samenstelling van Wetter en Vorhersage. Die is hier de vorm bij een enkelvoudig vrouwelijk onderwerp in de nominatief. sagt komt van sagen (“zeggen”) en is de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: ich sage, du sagst, sie sagt. Na sagen kan een inhoudszin met dass volgen. dass leidt hier zo’n bijzin in. In een Duitse dass-bijzin staat het vervoegde werkwoord doorgaans aan het einde. Vergelijk: Er sagt, dass der Wind anhält. — “Hij zegt dat de wind aanhoudt.” starke betekent hier “sterke” of, volgens de vaste vertaling, “harde”. Het bijvoeglijk naamwoord heeft als basisvorm stark; de vorm starke staat vóór het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord Wind. In der starke Wind draagt het lidwoord der de relevante nominatiefmarkering en krijgt het bijvoeglijk naamwoord de zwakke uitgang -e. Andere vormen zijn bijvoorbeeld starker Wind zonder lidwoord en starken Wind in bepaalde andere naamvalsposities. Wind betekent “wind”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Wind. Het enkelvoud past hier bij der starke Wind; de zin zegt dus niets over het aantal afzonderlijke windvlagen. während betekent “tijdens” en geeft een periode aan waarin iets plaatsvindt. Hier vormt het samen met der Veranstaltung de tijdsbepaling während der Veranstaltung (“tijdens het evenement”). Veranstaltung is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, die Veranstaltung. In de standaardtaal staat het na während hier in de genitief enkelvoud; der is bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord zowel de genitief- als de datiefvorm, zodat de vorm zelf die twee naamvallen niet onderscheidt. im Freien betekent “buiten” of “in de openlucht”. im is de samentrekking van in dem. Freien is hier een zelfstandig gebruikt bijvoeglijk naamwoord in de vaste uitdrukking im Freien; het verwijst naar de openlucht, niet naar een zelfstandig genoemd voorwerp. anhält komt van het scheidbare werkwoord anhalten, hier in de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd: der Wind hält an. In de dass-bijzin blijft het vervoegde werkwoord bij elkaar en staat het aan het einde: dass der Wind ... anhält. Hier betekent het “aanhoudt” of “blijft waaien”. Samen zegt Die Wettervorhersage sagt dat de weersvoorspelling iets meldt. De inhoud daarvan is dass der starke Wind während der Veranstaltung im Freien anhält: de harde wind houdt tijdens het buitenevenement aan. De hele zin betekent dus: “De weersvoorspelling zegt dat de harde wind tijdens het buitenevenement aanhoudt.”

2. Das könnte mit den Zelten und der Tontechnik ein Problem sein.

   Dat kan een probleem zijn met tenten en geluidsapparatuur.

   Das könnte

   dat zou kunnen

   mit

   met

   Zelten

   tenten

   Tontechnik

   geluidsapparatuur

   Problem

   probleem

   sein

   zijn

   Uitgebreide uitleg

   Das könnte: Hier betekent Das “dat” en verwijst het naar een niet nader genoemde situatie of mogelijkheid. könnte is de Konjunktiv-II-vorm van können; in deze zin drukt die een voorzichtige mogelijkheid uit. De vaste vertaling geeft dit weer met “kan”. Vergelijk: Das kann ein Problem sein. = “Dat kan een probleem zijn” (directer); Das könnte ein Problem sein. = “Dat zou een probleem kunnen zijn” (voorzichtiger). mit: Dit voorzetsel betekent hier “met” en regeert in deze betekenis de datief. De daaropvolgende naamwoordgroepen noemen waarmee het mogelijke probleem verband houdt. Zelten: Dit is het meervoud van das Zelt (“de tent”). Na mit staat het meervoud in de datief: mit den Zelten. Het zelfstandig naamwoord zelf krijgt hier geen extra datiefuitgang; den markeert de datief meervoud. Voorbeeld: Wir arbeiten mit den Zelten. = “We werken met de tenten.” Tontechnik: Dit betekent hier “geluidsapparatuur” of “geluidstechniek”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Tontechnik. In de datief wordt het lidwoord der: mit der Tontechnik. Voorbeeld: Die Tontechnik ist wichtig. = “De geluidsapparatuur is belangrijk.” Problem: Dit is een onzijdig zelfstandig naamwoord: das Problem (“het probleem”). In ein Problem staat het in de nominatief als naamwoordelijk deel na sein; het benoemt wat iets is. Het onbepaalde lidwoord ein introduceert hier een niet nader bepaald probleem en stelt niet op zichzelf een concrete telling vast. Voorbeeld: Das ist ein Problem. = “Dat is een probleem.” sein: Dit is de infinitief van sein (“zijn”). Na het modale werkwoord könnte staat deze infinitief aan het einde: könnte ... sein. Samen betekent könnte ein Problem sein “zou een probleem kunnen zijn”. Samen heeft de zin de structuur Das könnte mit X und Y ein Problem sein: “Dat zou met X en Y een probleem kunnen zijn.” mit den Zelten und der Tontechnik noemt de twee zaken waarmee het mogelijke probleem verband houdt. De zin presenteert dit als een voorzichtige mogelijkheid, niet als een vaststaand feit.

3. Wir können die Tische sichern, aber das Aufhängen des Banners könnte gefährlich sein.

   We kunnen de tafels vastzetten, maar het ophangen van het spandoek kan gevaarlijk zijn.

   Wir können

   we kunnen

   Tische

   tafels

   sichern

   vastzetten

   Aufhängen

   ophangen

   Banners

   spandoek

   könnte

   zou kunnen

   gefährlich

   gevaarlijk

   sein

   zijn

   Uitgebreide uitleg

   Wir können betekent hier “we kunnen” en vormt samen met een volgende infinitief een constructie voor wat de spreker en anderen kunnen doen. können is de infinitief; wir können is de tegenwoordige tijd voor de eerste persoon meervoud. Voorbeeld: Wir können warten. — “We kunnen wachten.” Tische betekent hier “tafels”. Het is het meervoud van der Tisch (“de tafel”): der Tisch → die Tische. De uitgang -e is hier dus het meervoudskenmerk. sichern is de infinitief “vastzetten” of “beveiligen”. Na können blijft het hoofdwerkwoord in de infinitief en staat het aan het einde van deze hoofdzin: Wir können die Tische sichern. — “We kunnen de tafels vastzetten.” Aufhängen betekent hier “ophangen”. Het is een van een werkwoord gevormd zelfstandig naamwoord: daarom begint het met een hoofdletter. Als werkwoord is de infinitief aufhängen; als zelfstandig naamwoord krijgt het een onzijdig lidwoord: das Aufhängen. Voorbeeld: Das Aufhängen dauert lange. — “Het ophangen duurt lang.” Banners betekent hier “spandoek”. In des Banners staat het zelfstandig naamwoord na des in de genitief. Deze genitief drukt hier de betrekking uit in “het ophangen van het spandoek”. Het zelfstandig naamwoord is hier das Banner; in de genitief enkelvoud wordt dat des Banners. könnte betekent hier “zou kunnen” en drukt een mogelijkheid uit die niet als vaststaand wordt gepresenteerd. Het is een vorm van können in de Konjunktiv II. Vergelijk kann (“kan”) met könnte (“zou kunnen”); de tweede vorm presenteert de mogelijkheid minder stellig. gefährlich betekent “gevaarlijk”. Het is een beschrijvend bijvoeglijk naamwoord. Voorbeeld: Das ist gefährlich. — “Dat is gevaarlijk.” sein betekent “zijn”. Na könnte staat sein als infinitief aan het einde: könnte gefährlich sein — “zou gevaarlijk kunnen zijn”. De eerste hoofdzin combineert Wir können, die Tische en sichern: de spreker zegt dat zij de tafels kunnen vastzetten. aber leidt daarna het contrast in. das Aufhängen des Banners is “het ophangen van het spandoek”; dit geheel is het onderwerp van de tweede hoofdzin. könnte gefährlich sein zegt dat die handeling mogelijk gevaarlijk kan zijn. Samen betekent de volledige uiting: “We kunnen de tafels vastzetten, maar het ophangen van het spandoek kan gevaarlijk zijn.”

4. Sicherheit ist wichtiger, als die ursprüngliche Aufstellung beizubehalten.

   Veiligheid gaat voor het behouden van de oorspronkelijke opstelling.

   Sicherheit

   veiligheid

   wichtiger

   belangrijker

   als

   dan (bij een vergelijking)

   ursprüngliche

   oorspronkelijke

   Aufstellung

   opstelling

   beizubehalten

   behouden

   Uitgebreide uitleg

   Sicherheit betekent hier “veiligheid”. Het is een zelfstandig naamwoord: die Sicherheit. Een bruikbaar voorbeeld is: Sicherheit ist wichtig. — “Veiligheid is belangrijk.” wichtiger is de vergrotende trap van het bijvoeglijk naamwoord wichtig (“belangrijk”): wichtig – wichtiger – am wichtigsten. Hier staat wichtiger zonder zelfstandig naamwoord er direct achter; het betekent dat veiligheid als belangrijker wordt beoordeeld dan wat in het volgende deel staat. als verbindt hier de twee kanten van een vergelijking: wichtiger als ... — “belangrijker dan ...”. Dit is niet het voorwaardelijke als in de betekenis “als/wanneer”. Voorbeeld: Ruhe ist wichtiger als Schnelligkeit. — “Rust is belangrijker dan snelheid.” ursprüngliche betekent “oorspronkelijke”. Het bijvoeglijk naamwoord hoort bij Aufstellung. In die ursprüngliche Aufstellung krijgt het de uitgang -e, omdat het bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord met het bepaalde lidwoord die staat. De vorm verandert dus mee met de grammaticale positie en het zelfstandig naamwoord; de basisvorm is ursprünglich. Aufstellung betekent hier “opstelling” of “indeling”: de manier waarop iets is opgesteld. Het is vrouwelijk: die Aufstellung. Het woord kan in andere contexten ook een opstelling of lijst van personen betekenen, maar hier past de betekenis “oorspronkelijke opstelling” bij de vaste vertaling. beizubehalten betekent “te behouden” of “te handhaven”. Het is de infinitief met zu van het scheidbare werkwoord beibehalten. Bij dit werkwoord komt zu in de infinitief tussen het voorvoegsel bei- en -behalten: beibehalten → beizubehalten. Voorbeeld: Wir versuchen, den Plan beizubehalten. — “We proberen het plan te behouden.” Samen vormt die ursprüngliche Aufstellung beizubehalten een constructie met zu-infinitief: “de oorspronkelijke opstelling behouden”. De volledige vergelijking zegt dat veiligheid belangrijker is dan het behouden van die oorspronkelijke opstelling. In natuurlijk Nederlands: “Veiligheid gaat voor het behouden van de oorspronkelijke opstelling.”

5. Sollen wir absagen oder alles in den Gemeindesaal verlegen?

   Zullen we afzeggen of alles naar het buurthuis verplaatsen?

   Sollen wir

   zullen we …?

   absagen

   afzeggen

   alles

   alles

   Gemeindesaal

   buurthuis

   verlegen

   verplaatsen

   Uitgebreide uitleg

   Sollen wir vormt hier een vraag in de eerste persoon meervoud: de spreker betrekt zichzelf en anderen bij een voorstel. sollen is de vorm van sollen voor wir; samen met het onderwerp staat het vervoegde modale werkwoord op de eerste plaats in deze ja/nee-vraag. Het daaropvolgende werkwoord blijft in de infinitief staan. Voorbeeld: Sollen wir warten? — “Zullen we wachten?” absagen betekent hier een geplande activiteit of afspraak afzeggen. Het is een scheidbaar werkwoord: in een hoofdzin zonder modaal werkwoord kan het bijvoorbeeld worden gesplitst: Wir sagen ab. — “We zeggen af.” Na sollen blijft de infinitief absagen aan het einde staan. alles betekent “alles” en verwijst hier naar het geheel dat eventueel naar een andere plaats wordt gebracht. Het is een onbepaald voornaamwoord en verandert in deze vorm niet naar geslacht of meervoud. Voorbeeld: Alles ist bereit. — “Alles is klaar.” Gemeindesaal is een zelfstandig naamwoord voor een zaal die bij een gemeente of gemeenschap hoort; in de vaste vertaling wordt dit weergegeven als “buurthuis”. Het is een samenstelling van Gemeinde en Saal, met als kern Saal; daarom is het mannelijk: der Gemeindesaal. Na in staat hier den Gemeindesaal, omdat de uitdrukking een beweging naar een plaats aangeeft: in met de accusatief. Vergelijk: Wir sind im Gemeindesaal. — “We zijn in het buurthuis.” Daar gaat het om een locatie, niet om beweging ernaartoe. verlegen betekent hier “verplaatsen”, namelijk iets naar een andere plaats brengen. Het kan in andere contexten ook een andere betekenis hebben, maar in deze zin past de verplaatsingsbetekenis bij alles en in den Gemeindesaal. Na het modale werkwoord blijft het als infinitief aan het einde staan. De eerste mogelijkheid is absagen: iets afzeggen. De tweede is alles in den Gemeindesaal verlegen: alles naar het buurthuis verplaatsen. De structuur Sollen wir X oder Y? betekent “Zullen we X of Y?” en vraagt om een keuze tussen twee voorgestelde handelingen. De hele zin betekent dus: “Zullen we afzeggen of alles naar het buurthuis verplaatsen?”

6. Alles nach drinnen zu verlegen ist besser, wenn der Saal verfügbar ist.

   Alles naar binnen verplaatsen is beter als de zaal beschikbaar is.

   Alles

   alles

   nach drinnen

   naar binnen

   zu verlegen

   te verplaatsen

   besser

   beter

   wenn

   als

   der Saal

   de zaal

   verfügbar

   beschikbaar

   Uitgebreide uitleg

   Alles betekent hier “alles” of “alle betrokken dingen”. Het is de onbepaalde vorm die naar het geheel verwijst; het noemt niet afzonderlijk welke dingen dat zijn. Een bruikbare tegenstelling is etwas (“iets”) tegenover alles (“alles”). nach drinnen geeft een beweging naar een binnenruimte aan. drinnen op zichzelf betekent “binnen” als plaats, terwijl nach drinnen de richting “naar binnen” uitdrukt. Voorbeeld: Wir gehen nach drinnen. — “We gaan naar binnen.” zu verlegen is de te-infinitief van verlegen, hier met de betekenis “verplaatsen” of “ergens anders onderbrengen”. De vorm zu verlegen kan als onderwerp van de zin staan: Alles zu verlegen ist schwierig. — “Alles verplaatsen is moeilijk.” In deze context sluit het aan bij het eerder genoemde verplaatsen naar een andere locatie. besser is de vergrotende trap van gut: gut — besser — am besten (“goed” — “beter” — “het best”). Het beoordeelt hier de optie om alles naar binnen te verplaatsen als beter dan een andere, niet expliciet genoemde optie. wenn leidt hier een voorwaardelijke bijzin in: “als” of “wanneer”. De bijzin geeft de voorwaarde waaronder de beoordeling geldt. In een Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde; daarom komt ist na verfügbar. der Saal betekent “de zaal”. Saal is een mannelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is Säle. der is hier de bepaalde lidwoordvorm voor mannelijk enkelvoud in de nominatief, omdat de zaal het onderwerp is van ist. verfügbar betekent “beschikbaar”. Als naamwoordelijk deel na ist krijgt het geen uitgang: Der Saal ist verfügbar. — “De zaal is beschikbaar.” De combinatie Alles nach drinnen zu verlegen is een te-infinitiefgroep die als onderwerp fungeert: “alles naar binnen verplaatsen”. Daarna beoordeelt ist besser die handeling. De voorwaardelijke bijzin wenn der Saal verfügbar ist beperkt die beoordeling: ze geldt als de zaal beschikbaar is. Samen betekent de zin: “Alles naar binnen verplaatsen is beter als de zaal beschikbaar is.”

7. Ich kann den Veranstalter anrufen und fragen, ob wir die Veranstaltung drinnen abhalten können.

   Ik kan de organisator bellen en vragen of we het evenement binnen kunnen houden.

   Ich kann

   ik kan

   Veranstalter

   organisator

   anrufen

   bellen

   fragen

   vragen

   Veranstaltung

   evenement

   drinnen

   binnen

   abhalten

   houden

   können

   kunnen

   Uitgebreide uitleg

   Ich kann geeft hier aan dat de spreker iets kan of in staat is te doen. kann is de vorm van können voor de eerste of derde persoon enkelvoud; bij ich betekent het dus “ik kan”. In een hoofdzin staat deze modale vorm op de tweede zinsplaats en komt de andere werkwoordsvorm aan het einde: Ich kann ... anrufen. Veranstalter betekent hier “organisator”: de persoon die de Veranstaltung organiseert. Het woord is mannelijk. In den Veranstalter markeert den de accusatief, omdat deze persoon het lijdend voorwerp van anrufen is; het zelfstandig naamwoord zelf verandert hier niet zichtbaar. anrufen betekent “bellen” en is een scheidbaar werkwoord. In Ich kann ... anrufen blijft het na het modale werkwoord als volledige infinitief aan het einde staan. Zonder modaal werkwoord is de tegenwoordige hoofdzin bijvoorbeeld: Ich rufe den Veranstalter an. — “Ik bel de organisator.” fragen betekent “vragen”. Het kan een indirecte vraag inleiden, zoals fragen, ob ... — “vragen of ...”. Na ob volgt een Duitse bijzin; de vervoegde werkwoordsvormen staan daarin aan het einde. Veranstaltung betekent hier “evenement” of “georganiseerde activiteit”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en is in die Veranstaltung het lijdend voorwerp van abhalten, dus staat de woordgroep in de accusatief. Bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord zien nominatief en accusatief er hier hetzelfde uit: die Veranstaltung. drinnen betekent “binnen”, met de nadruk op een plaats binnenshuis. Het is een bijwoord en verandert niet naar geslacht of getal. Het verschilt functioneel van nach drinnen, dat een beweging naar binnen uitdrukt, zoals in de vorige zin. abhalten betekent hier “houden” in de betekenis van een evenement laten plaatsvinden of organiseren. Het is een scheidbaar werkwoord, maar na können staat de volledige infinitief aan het einde: die Veranstaltung drinnen abhalten können. Dit is hier niet het gebruik van abhalten voor iets fysiek vasthouden. können betekent “kunnen” en staat hier als infinitief na ob, omdat het samen met abhalten de modale betekenis vormt. Vergelijk: Wir können die Veranstaltung drinnen abhalten. — “We kunnen het evenement binnen houden.” In de hoofdzin staat de vervoegde vorm kann eerder; in deze bijzin staat de infinitief können achteraan. De zin bouwt zich zo op: Ich kann geeft de mogelijkheid van de spreker aan; den Veranstalter anrufen und fragen noemt twee verbonden handelingen; en ob wir die Veranstaltung drinnen abhalten können is de indirecte vraag waarnaar gevraagd wordt. wir is hier de groep die het evenement binnen kan houden. Samen betekent de volledige zin: “Ik kan de organisator bellen en vragen of we het evenement binnen kunnen houden.”

8. Sag den Teilnehmern auch Bescheid, bevor sie sich auf den Weg machen.

   Laat het de deelnemers ook weten voordat ze vertrekken.

   Sag … Bescheid

   laat het weten

   den Teilnehmern

   de deelnemers

   auch

   ook

   bevor

   voordat

   sie

   ze

   sich auf den Weg machen

   vertrekken; op weg gaan

   Uitgebreide uitleg

   Sag ... Bescheid is de gebiedende wijs van sagen voor één aangesproken persoon. Bescheid sagen is een vaste, herbruikbare uitdrukking voor iemand informeren of iets laten weten. In deze zin staat het werkwoord gesplitst: Sag staat vooraan en Bescheid aan het einde van de hoofdzin. Voorbeeld: Sag mir Bescheid. — Laat het me weten. den Teilnehmern betekent hier de deelnemers. Teilnehmer is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is Teilnehmer. De uitgang -n in Teilnehmern markeert hier de datief meervoudsvorm, omdat de deelnemers de ontvangers van de mededeling zijn. Het lidwoord den hoort ook bij de datief meervoud. auch voegt de betekenis ook toe: naast wat al eerder genoemd is, moeten deze deelnemers eveneens worden geïnformeerd. De plaats van auch kan in andere zinnen variëren; hier staat het na het ontvangerselement en vóór de temporele bijzin. bevor leidt een bijzin in die een eerdere tijd aangeeft: voordat. In een Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord achteraan. In bevor sie sich auf den Weg machen staat daarom machen aan het einde. sie is hier een persoonlijk voornaamwoord in het meervoud en is het onderwerp van de bijzin. De vaste vertaling identificeert de deelnemers als degenen die vertrekken; de vorm sie past daarbij als meervoud, niet als formeel Sie voor één aangesproken persoon. auf den Weg machen is samen met sich een vaste uitdrukking voor op weg gaan of vertrekken. machen heeft hier zijn eigen basisvorm machen; sich is het wederkerend voornaamwoord dat bij deze uitdrukking hoort. In de gegeven vorm sich ... machen staat het onderwerp in het meervoud: sie machen sich .... Voorbeeld: Wir machen uns auf den Weg. — Wij gaan op weg. Samen betekent de zin: Laat het de deelnemers ook weten voordat ze vertrekken. De gebiedende wijs geeft de aangesproken persoon de opdracht om de deelnemers te informeren; de bijzin geeft aan dat die mededeling vóór hun vertrek moet gebeuren.

9. Späte Änderungen sind frustrierend, aber gefährliche Bedingungen sind schlimmer.

   Late wijzigingen zijn frustrerend, maar gevaarlijke omstandigheden zijn erger.

   Späte

   late

   Änderungen

   wijzigingen

   sind

   zijn

   frustrierend

   frustrerend

   aber

   maar

   gefährliche

   gevaarlijke

   Bedingungen

   omstandigheden

   schlimmer

   erger

   Uitgebreide uitleg

   Späte betekent hier “late”. Het bijvoeglijk naamwoord staat vóór het meervoudige zelfstandig naamwoord Änderungen. De basisvorm is spät; in deze naamwoordgroep krijgt het zonder voorafgaand lidwoord de sterke uitgang -e: späte Änderungen. Voorbeeld: späte Antworten = “late antwoorden”. Änderungen betekent hier “wijzigingen” en is het meervoud van die Änderung (“de wijziging”). De uitgang -en hoort bij deze meervoudsvorm. De naamwoordgroep Späte Änderungen is in deze zin het onderwerp van sind. sind is de tegenwoordige tijd van sein (“zijn”) bij het meervoudige onderwerp: sie sind = “zij zijn”. Hier verbindt het onderwerp met de beschrijving frustrierend. Voorbeeld: Die Antworten sind klar. = “De antwoorden zijn duidelijk.” frustrierend betekent hier “frustrerend”. Het staat na sind als beschrijving en krijgt in deze constructie geen adjectiefuitgang. Het verwante werkwoord is frustrieren (“frustreren”), maar frustrierend beschrijft hier de wijzigingen. aber betekent “maar” en verbindt twee uitspraken met een tegenstelling. Het verandert de vorm van de woorden eromheen niet. gefährliche betekent hier “gevaarlijke”. De basisvorm is gefährlich. Omdat het vóór het meervoudige zelfstandig naamwoord Bedingungen staat, krijgt het hier — zonder voorafgaand lidwoord en in de nominatief — de sterke uitgang -e: gefährliche Bedingungen. Voorbeeld: gefährliche Straßen = “gevaarlijke wegen”. Bedingungen betekent volgens de vaste vertaling hier “omstandigheden”. Het is het meervoud van die Bedingung, dat afhankelijk van de context “de omstandigheid” of “de voorwaarde” kan betekenen. Gefährliche Bedingungen is het onderwerp van sind in het tweede deel. schlimmer is de vergrotende trap van schlimm (“erg” of “slecht”): schlimm – schlimmer – am schlimmsten = “erg/slecht – erger/slechter – het ergst/slechtst”. Hier betekent schlimmer “erger” en stelt het de gevaarlijke omstandigheden als ernstiger voor dan de late wijzigingen. Samen betekent Späte Änderungen sind frustrierend dat late wijzigingen frustrerend zijn. aber zet daar de tweede uitspraak tegenover: gefährliche Bedingungen sind schlimmer, “gevaarlijke omstandigheden zijn erger”. De volledige betekenis is dus: “Late wijzigingen zijn frustrerend, maar gevaarlijke omstandigheden zijn erger.”

10. Klare Kommunikation ist wichtig, wenn das Wetter den Plan ändert.

    Duidelijke communicatie is belangrijk wanneer het weer het plan verandert.

    Klare

    duidelijke

    Kommunikation

    communicatie

    ist

    is

    wichtig

    belangrijk

    wenn

    wanneer

    Wetter

    weer

    Plan

    plan

    ändert

    verandert

    Uitgebreide uitleg

    Klare betekent hier “duidelijke” en hoort bij Kommunikation. Het is de verbogen vorm van het bijvoeglijk naamwoord klar (“duidelijk”). Kommunikation is vrouwelijk en enkelvoudig, en staat hier als onderwerp in de nominatief. Omdat er geen lidwoord voor staat, krijgt klar de sterke nominatiefuitgang: klare Kommunikation. Voorbeeld: klare Kommunikation — “duidelijke communicatie”. Kommunikation is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Kommunikation. Het betekent het uitwisselen of overbrengen van informatie. Het meervoud is Kommunikationen, maar hier gaat het om communicatie als onderwerp in het enkelvoud. ist is de derde persoon enkelvoud van sein (“zijn”). De vorm past bij het enkelvoudige onderwerp klare Kommunikation. Voorbeelden: Der Plan ist wichtig — “Het plan is belangrijk”; Die Pläne sind wichtig — “De plannen zijn belangrijk.” wichtig betekent “belangrijk”. Het is hier een naamwoordelijk deel van het gezegde na ist: de zin zegt dat communicatie belangrijk is. Het bijvoeglijk naamwoord blijft in deze positie onverbuigd; de verbogen vorm staat vóór het zelfstandig naamwoord, zoals in klare Kommunikation. wenn leidt hier een bijzin in met de betekenis “wanneer”. In een Duitse bijzin die door wenn wordt ingeleid, staat het vervoegde werkwoord doorgaans achteraan. Dat verklaart de volgorde wenn ... ändert. Voorbeeld: Ich bleibe zu Hause, wenn es regnet. — “Ik blijf thuis wanneer het regent.” Wetter betekent “weer” en is een onzijdig zelfstandig naamwoord: das Wetter. In wenn das Wetter ... is het het onderwerp van de handeling in de bijzin en staat het in de nominatief. das markeert hier het onzijdig enkelvoud. Plan betekent “plan”. In den Plan staat het mannelijke zelfstandig naamwoord in de accusatief, omdat het het directe object is van de handeling: der Plan wordt den Plan. Voorbeeld: Wir ändern den Plan. — “Wij veranderen het plan.” ändert is de derde persoon enkelvoud van ändern (“veranderen”). De uitgang -t past bij het enkelvoudige onderwerp das Wetter; das Wetter is dus niet de vorm die verandert. In de bijzin staat deze vervoegde vorm achteraan door de woordvolgorde na wenn. Samen vormt Klare Kommunikation ist wichtig de hoofdzin “Duidelijke communicatie is belangrijk”. De bijzin wenn das Wetter den Plan ändert voegt de tijdsomstandigheid toe: “wanneer het weer het plan verandert”. De volledige betekenis is: “Duidelijke communicatie is belangrijk wanneer het weer het plan verandert.”