Wachten of een verzoek achterlaten | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Entschuldigung, diese Schlange kommt nur langsam voran.

   Pardon, deze rij gaat langzaam.

   Entschuldigung

   pardon

   diese

   deze

   Schlange

   rij

   kommt … voran

   gaat vooruit

   nur langsam

   slechts langzaam

   Uitgebreide uitleg

   Entschuldigung is hier een beleefde manier om iemands aandacht te vragen of je te verontschuldigen. Als zelfstandig naamwoord heeft het een hoofdletter; als losse aanspreekvorm betekent het natuurlijk “pardon” of “sorry”. diese verwijst hier naar iets vrouwelijks in het enkelvoud, namelijk die Schlange. Het is de vorm van het aanwijzende woord bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in deze zinsbouw. In andere combinaties verandert het: dieser Mann (deze man), dieses Kind (dit kind). Schlange betekent hier “rij” of “wachtrij”, niet “slang” als dier. Het meervoud is Schlangen. De betekenis “rij” wordt in deze zin door de vaste vertaling ondersteund. kommt ... voran hoort bij het werkwoord vorankommen, “vooruitkomen” of “vorderen”. In de tegenwoordige tijd staat het voorvoegsel voran los: Die Schlange kommt voran. De vorm kommt is de derde persoon enkelvoud van kommen; het deel voran draagt samen met kommt de betekenis “vooruitkomen”. Voorbeeld: Der Zug kommt gut voran. — “De trein vordert goed.” nur langsam betekent hier “slechts langzaam” en beperkt de manier of mate van het vooruitkomen. langsam kan zowel “langzaam” als “traag” betekenen; in deze zin is het een bijwoord bij kommt ... voran. Voorbeeld: Das Auto fährt nur langsam. — “De auto rijdt slechts langzaam.” Samen vormen de delen: Entschuldigung + diese Schlange + kommt ... voran + nur langsam. De volledige betekenis is: “Pardon, deze rij gaat langzaam.” De zin zegt dat de bedoelde rij wel vooruitkomt, maar slechts langzaam.

2. Überlegen Sie, ob es sich lohnt zu bleiben?

   Vraagt u zich af of het de moeite waard is om te blijven?

   Überlegen Sie

   overweegt u / vraagt u zich af

   ob

   of

   es sich lohnt

   het de moeite waard is

   zu bleiben

   te blijven

   Uitgebreide uitleg

   Überlegen Sie betekent hier “overweegt u” of “vraagt u zich af”. überlegen betekent “nadenken over, overwegen”. Sie is de beleefde aanspreekvorm; de vorm is hier gelijk aan zowel de formele gebiedende wijs als de tegenwoordige tijd bij Sie. In combinatie met het vraagteken en de vaste vertaling wordt hier gevraagd of de aangesprokene dit overweegt. De informele gebiedende wijs enkelvoud is Überleg!. ob leidt een indirecte ja-neevraag in en betekent “of”. In zo’n bijzin staat het vervoegde werkwoord in het Duitse werkwoordsveld achteraan: in ob es sich lohnt zu bleiben staat lohnt vóór de afsluitende infinitiefgroep zu bleiben. Vergelijk: Ich weiß nicht, ob er kommt. — “Ik weet niet of hij komt.” es sich lohnt komt van het wederkerende werkwoord sich lohnen, “de moeite waard zijn” of “lonen”. In es lohnt sich is es het formele onderwerp en sich het wederkerende voornaamwoord; samen vormen ze de gebruikelijke uitdrukking “het is de moeite waard”. lohnt is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, van lohnen, passend bij es. Met een concreet onderwerp staat bijvoorbeeld Die Reise lohnt sich. — “De reis is de moeite waard.” zu bleiben betekent “te blijven”. bleiben is het hele werkwoord “blijven”; zu maakt hier een infinitiefconstructie. Die constructie benoemt wat mogelijk de moeite waard is. Voorbeeld: Es lohnt sich, zu warten. — “Het is de moeite waard om te wachten.” De hele zin combineert de beleefde vraag Überlegen Sie met ob es sich lohnt zu bleiben: “Vraagt u zich af of het de moeite waard is om te blijven?” De zin vraagt naar die overweging en zegt niet wat de aangesprokene uiteindelijk beslist.

3. Ja, das versuche ich. Wissen Sie, ob es am Schalter eine Verzögerung gibt?

   Ja, dat probeer ik. Weet u of er bij de balie vertraging is?

   Ja

   ja

   das

   dat

   versuche

   probeer

   Wissen Sie

   weet u

   ob

   of

   es … gibt

   er is

   am

   bij de

   Schalter

   balie

   Verzögerung

   vertraging

   Uitgebreide uitleg

   Ja is een bevestiging: “ja”. Het bevestigt hier dat de spreker de eerder genoemde kwestie probeert aan te pakken. das betekent hier “dat”. Het is een zelfstandig gebruikt aanwijzend voornaamwoord. De vorm das is de onzijdige enkelvoudsvorm; hier kan het naar een eerder genoemde handeling of kwestie verwijzen, zonder dat de context een concreet zelfstandig naamwoord als referent vastlegt. versuche komt van versuchen (“proberen”) en is de tegenwoordige tijd voor ich: ich versuche. Een bruikbaar patroon is Ich versuche, ... — “Ik probeer ...”. Voorbeeld: Ich versuche, die Frage zu verstehen. — “Ik probeer de vraag te begrijpen.” Wissen Sie betekent hier “weet u” en vormt een formele vraag aan één of meer aangesproken personen. Sie wordt in deze beleefde aanspreekvorm met een hoofdletter geschreven. wissen heeft in de tegenwoordige tijd de vorm ich weiß, maar Sie wissen: Wissen Sie ...? — “Weet u ...?” ob leidt een indirecte ja-neevraag in en betekent hier “of”. In zo’n bijzin staat het vervoegde werkwoord doorgaans aan het einde. wenn is een andere voegwoordsvorm, die in andere contexten bijvoorbeeld “als” of “wanneer” kan betekenen. De combinatie es gibt is een vaste constructie voor “er is” of “er zijn”. In deze zin staan es en gibt uit elkaar door de plaatsaanduiding en het onderwerp van de vraag. gibt is de tegenwoordige tijd van geben in de derde persoon enkelvoud: es gibt. Na es gibt staat het bedoelde object in de accusatief. In Es gibt eine Verzögerung blijft eine Verzögerung door zijn vorm gelijk aan de nominatief, omdat het een vrouwelijk zelfstandig naamwoord is. am is de vaste samentrekking van an dem en betekent hier “bij de” of “aan de”. Het combineert in deze zin met een plaatsaanduiding. an dem Schalter en am Schalter hebben hier dezelfde betekenis, maar am is de verkorte vorm. Schalter is een zelfstandig naamwoord voor een balie of loket. Het woord heeft in het Duits mannelijk grammaticaal geslacht: der Schalter; na am staat het in de datief: am Schalter. Verzögerung betekent “vertraging”. De vorm is hier het enkelvoud van het vrouwelijke zelfstandig naamwoord die Verzögerung; het meervoud is die Verzögerungen. Voorbeeld: Es gibt eine Verzögerung. — “Er is een vertraging.” Samen betekent de eerste zin Ja, das versuche ich.: “Ja, dat probeer ik.” das is het object van versuche, en ich is de spreker, zichtbaar in de werkwoordsvorm versuche en in de Nederlandse vertaling. Daarna vraagt Wissen Sie, ob ...? beleefd om informatie. am Schalter geeft de plaats aan, eine Verzögerung is wat mogelijk aanwezig is, en es gibt vormt de uitdrukking “er is”. De volledige betekenis is: “Weet u of er bij de balie vertraging is?”

4. Mehrere Anliegen brauchen zusätzliche Aufmerksamkeit, deshalb kommt die Schlange nur langsam voran.

   Verschillende verzoeken hebben extra aandacht nodig, dus deze rij gaat langzaam.

   Mehrere

   meerdere

   Anliegen

   verzoeken

   brauchen

   nodig hebben

   zusätzliche

   extra

   Aufmerksamkeit

   aandacht

   deshalb

   daarom

   Schlange

   rij

   nur

   alleen

   langsam

   langzaam

   kommt … voran

   gaat vooruit / vordert

   Uitgebreide uitleg

   Mehrere betekent hier dat er meer dan één verzoek of kwestie is, zonder een exact aantal te noemen. Het staat bij het meervoud Anliegen. Vergelijk: ein Anliegen = één verzoek/kwestie; mehrere Anliegen = meerdere verzoeken/kwesties. Anliegen betekent hier verzoeken of kwesties die aandacht nodig hebben. Het enkelvoud is das Anliegen; het meervoud heeft dezelfde zichtbare vorm: die Anliegen. Het is dus de vorm van het lidwoord of een ander bepalend woord die het aantal duidelijk maakt. brauchen is hier de tegenwoordige tijd, derde persoon meervoud, van brauchen = nodig hebben. Het onderwerp is Mehrere Anliegen, daarom staat het werkwoord in het meervoud. Voorbeeld: Wir brauchen mehr Zeit. = We hebben meer tijd nodig. zusätzliche betekent extra of bijkomende. Het bijvoeglijk naamwoord is zusätzlich; in zusätzliche Aufmerksamkeit krijgt het de uitgang -e. Aufmerksamkeit is hier het vrouwelijke lijdend voorwerp van brauchen, en er staat geen lidwoord of ander bepalend woord voor; daarom heeft het bijvoeglijk naamwoord de sterke vrouwelijke accusatiefuitgang -e. De vorm beschrijft Aufmerksamkeit, niet Anliegen. Aufmerksamkeit betekent aandacht. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Aufmerksamkeit. In deze zin is het wat de verzoeken nodig hebben. Voorbeeld: Das Problem braucht zusätzliche Aufmerksamkeit. = Het probleem heeft extra aandacht nodig. deshalb betekent daarom of om die reden. Het verbindt de reden met het gevolg. Na deshalb staat in deze zin meteen het vervoegde werkwoord: deshalb kommt .... In een Duitse hoofdzin blijft het werkwoord op de tweede zinsplaats staan, ook als deshalb vooraan staat. Schlange betekent hier rij, in de betekenis van een rij wachtende mensen. Het is vrouwelijk: die Schlange. De vaste vertaling maakt duidelijk dat deze betekenis bedoeld is, niet bijvoorbeeld het dier slang. Voorbeeld: Die Schlange ist lang. = De rij is lang. nur betekent hier alleen of slechts en beperkt de manier waarop de rij vordert: ze vordert slechts langzaam. Het betekent hier niet dat er maar één rij is. langsam betekent langzaam. Het is hier een bijwoord dat beschrijft hoe de rij vordert. Als bijvoeglijk naamwoord kan het ook vóór een zelfstandig naamwoord staan, bijvoorbeeld ein langsamer Zug = een langzame trein. langsamer is daar de vergrotende vorm van langsam in de betekenis langzamer, niet een vorm van het zelfstandig naamwoord. kommt ... voran is de gesplitste vorm van het scheidbare werkwoord vorankommen = vooruitkomen of vorderen. kommt is de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd, passend bij die Schlange; voran staat aan het einde van de hoofdzin. Het is dus niet alleen het losse werkwoord kommen = komen. Voorbeeld: Der Zug kommt langsam voran. = De trein vordert langzaam. Samen betekent Mehrere Anliegen brauchen zusätzliche Aufmerksamkeit: meerdere verzoeken of kwesties hebben extra aandacht nodig. deshalb leidt het gevolg in: kommt die Schlange nur langsam voran = daarom vordert de rij slechts langzaam. De hele uiting zegt dat de verzoeken extra aandacht nodig hebben en dat de rij daarom maar langzaam vordert.

5. Ich kann hier nicht mehr lange bleiben.

   Ik kan hier niet veel langer blijven.

   Ich kann

   ik kan

   hier

   hier

   nicht

   niet

   mehr

   meer

   lange

   lang

   bleiben

   blijven

   Uitgebreide uitleg

   Ich kann bevat het onderwerp Ich (“ik”) en de vorm kann van het werkwoord können (“kunnen”). kann is de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud: ich kann. Bij een modaal werkwoord staat het andere werkwoord in deze hoofdzin aan het einde: Ich kann ... bleiben = “Ik kan ... blijven”. Voorbeeld: Ich kann heute kommen. — “Ik kan vandaag komen.” hier betekent “hier”, dus op de plaats waar de spreker zich bevindt. Het is een plaatsbijwoord en verandert niet mee met persoon of getal. Voorbeeld: Wir warten hier. — “Wij wachten hier.” nicht ontkent hier de mogelijkheid of duur van het blijven. In combinatie met mehr lange maakt het duidelijk dat de spreker niet nog veel langer kan blijven; het ontkent dus niet het bestaan van de plaats hier. mehr betekent in deze tijdsconstructie “nog / langer dan nu”. In nicht mehr lange gaat het niet om een losse hoeveelheid, maar om de resterende duur: de spreker kan slechts nog beperkte tijd blijven. Vergelijk: Ich kann nicht mehr warten. — “Ik kan niet langer wachten.” lange is hier de adverbiale vorm bij bleiben en geeft duur aan: “lang” in de betekenis “gedurende lange tijd”. Het hoort bij het werkwoordelijke idee van blijven, niet bij een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Sie bleibt lange hier. — “Zij blijft hier lang.” bleiben is de infinitief “blijven”. De vorm blijft hier een infinitief omdat hij na het modale werkwoord kann staat. In de hoofdzin staat die infinitief aan het einde: Ich kann hier bleiben = “Ik kan hier blijven”. Samen vormen de delen Ich kann hier nicht mehr lange bleiben de betekenis: “Ik kan hier niet veel langer blijven.” kann ... bleiben drukt de mogelijkheid uit, hier de plaats, en nicht mehr lange de beperkte resterende duur. De mededeling gebruikt de tegenwoordige tijd en zegt dat de spreker vanaf nu niet nog veel langer op deze plaats kan blijven.

6. Sie können weiter warten oder Ihr Anliegen am Schalter hinterlassen.

   U kunt blijven wachten of uw verzoek bij de balie achterlaten.

   Sie können

   u kunt

   weiter

   verder

   warten

   wachten

   Anliegen

   verzoek

   Schalter

   balie

   hinterlassen

   achterlaten

   Uitgebreide uitleg

   Sie können betekent hier dat u de mogelijkheid hebt om iets te doen. Sie is de formele aanspreekvorm voor één of meer personen; in deze vertaling is dat u. können is een modaal werkwoord met als basisvorm können. Bij du is de vorm kannst. Na een modaal werkwoord staat het andere werkwoord doorgaans als infinitief aan het einde: Sie können warten betekent “U kunt wachten”. weiter voegt het idee van voortzetting toe: iets gaat door vanaf een eerder moment. Samen met warten betekent weiter warten hier “blijven wachten”. Het kan ook bij andere werkwoorden staan, bijvoorbeeld Sie arbeitet weiter — “Zij gaat door met werken.” warten betekent hier “wachten”. De basisvorm is warten; deze infinitief staat hier na können. Zonder modaal werkwoord krijgt het werkwoord bijvoorbeeld de vormen ich warte en Sie warten. Anliegen betekent hier “verzoek” of “zaak waarvoor iemand hulp of behandeling vraagt”. Het is een onzijdig zelfstandig naamwoord: das Anliegen. De meervoudsvorm is ook Anliegen; het lidwoord maakt het verschil zichtbaar: ein Anliegen tegenover mehrere Anliegen. In Ihr Anliegen betekent Ihr “uw”; de vorm past bij het onzijdige enkelvoud van Anliegen. Schalter is een zelfstandig naamwoord voor een balie of loket. Het is mannelijk: der Schalter; het meervoud is die Schalter. In am Schalter is am de samentrekking van an dem: “bij de balie”. hinterlassen betekent “achterlaten”. De basisvorm is hinterlassen; hier staat de infinitief na können. Een belangrijke tegenwoordige-tijdsvorm is Sie hinterlassen — “u laat achter”; bij er/sie wordt dat hinterlässt. Het kan zowel iets fysieks als een bericht of verzoek aanduiden, zoals in deze zin. Samen vormen de delen Sie können weiter warten — “U kunt blijven wachten” — en Ihr Anliegen am Schalter hinterlassen — “uw verzoek bij de balie achterlaten”. oder verbindt deze twee mogelijkheden. De volledige zin betekent daarom: “U kunt blijven wachten of uw verzoek bij de balie achterlaten.”

7. Es wäre hilfreich, das Anliegen zu hinterlassen, wenn es später jemand prüfen kann.

   Het zou helpen om het verzoek achter te laten als iemand het later kan beoordelen.

   Es wäre

   het zou zijn

   hilfreich

   behulpzaam

   das Anliegen

   het verzoek

   zu hinterlassen

   achter te laten

   wenn

   als

   später

   later

   jemand

   iemand

   prüfen

   beoordelen

   kann

   kan

   Uitgebreide uitleg

   Es wäre drukt hier een voorzichtige beoordeling uit: “het zou zijn”. wäre is de Konjunktiv-II-vorm van sein bij es; de vorm stelt iets als mogelijk of wenselijk voor, niet als een vast feit. Vergelijk: Es ist hilfreich. — “Het is behulpzaam” tegenover Es wäre hilfreich. — “Het zou behulpzaam zijn.” hilfreich betekent hier dat iets nuttig zou zijn. Het is een bijvoeglijk naamwoord. Voorbeeld: Eine kurze Notiz wäre hilfreich. — “Een korte notitie zou behulpzaam zijn.” das Anliegen betekent hier “het verzoek” of “de kwestie”. Anliegen is een onzijdig zelfstandig naamwoord; daarom staat het met das. Het is hier het lijdend voorwerp van hinterlassen. Bij een onzijdig zelfstandig naamwoord hebben das in de nominatief en accusatief dezelfde vorm. Het meervoud is die Anliegen. zu hinterlassen betekent “achter te laten”. De basisvorm is hinterlassen; met zu vormt die hier een infinitiefconstructie. In deze vorm wordt hinterlassen als één woord geschreven: zu hinterlassen, niet hinterzulassen. Voorbeeld: Sie versucht, eine Nachricht zu hinterlassen. — “Zij probeert een bericht achter te laten.” In de eerdere context heeft hetzelfde werkwoord de betekenis van een verzoek bij de balie achterlaten. wenn leidt hier de voorwaardelijke bijzin in: “als” of “wanneer”. In een Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord doorgaans achteraan. Daarom staat kann aan het einde van het gedeelte dat met wenn begint. später betekent “later” en plaatst het controleren na het moment waarover gesproken wordt. Voorbeeld: Wir sprechen später darüber. — “We praten er later over.” jemand betekent “iemand”. Het is een onbepaald voornaamwoord voor een niet nader genoemde persoon. Het staat grammaticaal in het enkelvoud; daarom verschijnt het enkelvoudige kann verderop. De concrete persoon wordt in de aangeleverde zin niet geïdentificeerd. prüfen betekent hier “beoordelen” of “nakijken”. De basisvorm is prüfen; na het modale werkwoord kann staat het als infinitief zonder zu aan het einde van de bijzin. Voorbeeld: Jemand kann den Antrag prüfen. — “Iemand kan de aanvraag beoordelen.” kann is de derde persoon enkelvoud van het modale werkwoord können. Het drukt hier de mogelijkheid uit om iets te beoordelen. In de combinatie jemand ... prüfen kann benoemt prüfen de handeling en kann de mogelijkheid. Samen betekent Es wäre hilfreich, das Anliegen zu hinterlassen, wenn es später jemand prüfen kann.: “Het zou helpen om het verzoek achter te laten als iemand het later kan beoordelen.” De hoofdzin Es wäre hilfreich geeft de voorzichtige beoordeling. das Anliegen zu hinterlassen benoemt wat behulpzaam zou zijn, en wenn es später jemand prüfen kann voegt de voorwaarde toe dat iemand het verzoek later kan beoordelen.

8. Die Mitarbeiter am Schalter können Sie kontaktieren, wenn sie Neuigkeiten haben.

   De medewerkers bij de balie kunnen contact met u opnemen wanneer ze een update hebben.

   Mitarbeiter

   medewerkers

   Schalter

   balie

   können

   kunnen

   Sie

   u

   kontaktieren

   contact opnemen

   sie

   ze

   Neuigkeiten

   nieuws; updates

   haben

   hebben

   Uitgebreide uitleg

   Mitarbeiter betekent hier “medewerkers”. Het is het meervoud van der Mitarbeiter; enkelvoud en meervoud hebben dezelfde stam, maar het lidwoord verschilt: der Mitarbeiter – die Mitarbeiter. Voorbeeld: Die Mitarbeiter helfen. — “De medewerkers helpen.” Schalter betekent hier “balie”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Schalter. In am Schalter betekent am (= an dem) “bij/aan de balie”. Schalter kan in andere contexten ook “schakelaar” betekenen, maar die betekenis past hier niet. können is de vorm van het modale werkwoord können bij een meervoudig onderwerp zoals die Mitarbeiter. De persoonsvorm staat in de hoofdzin op de tweede plaats; het andere werkwoord staat als infinitief aan het einde: Die Mitarbeiter können Sie kontaktieren. — “De medewerkers kunnen contact met u opnemen.” De vormen zijn bijvoorbeeld ich kann, du kannst, wir können, sie können. Sie betekent hier formeel “u”. Deze vorm is in de accusatief hetzelfde als in de nominatief; zijn rol blijkt hier uit de zinsbouw: die Mitarbeiter zijn degenen die kunnen contacteren, en Sie is degene met wie contact kan worden opgenomen. Voorbeeld: Wir kontaktieren Sie morgen. — “Wij nemen morgen contact met u op.” De hoofdletter is belangrijk: Sie is formeel “u”, terwijl sie in de volgende bijzin “ze/zij” betekent. kontaktieren betekent “contact opnemen met”. Het is een regelmatig werkwoord en heeft hier de infinitiefvorm, omdat het na het modale werkwoord können komt. Voorbeeld: Sie können mich kontaktieren. — “U kunt contact met mij opnemen.” sie is hier een persoonlijk voornaamwoord in het meervoud en is het onderwerp van haben; volgens de vaste vertaling verwijst het naar de medewerkers. Het verschilt van Sie door de kleine letter en de betekenis. Voorbeeld: Wenn sie Zeit haben, schreiben sie. — “Als ze tijd hebben, schrijven ze.” Neuigkeiten betekent hier “nieuws” of “updates”. Het is een meervoudig zelfstandig naamwoord; het enkelvoud is die Neuigkeit, maar voor nieuws of nieuwe informatie wordt vaak het meervoud Neuigkeiten gebruikt. Voorbeeld: Ich habe Neuigkeiten. — “Ik heb nieuws.” haben betekent hier “hebben” en is de meervoudsvorm bij sie (“ze”). In de bijzin staat deze persoonsvorm aan het einde, na Neuigkeiten: wenn sie Neuigkeiten haben. Een kort vormcontrast is ich habe, du hast, sie haben. De hoofdzin is Die Mitarbeiter am Schalter können Sie kontaktieren: “De medewerkers bij de balie kunnen contact met u opnemen.” am Schalter geeft de plaats van de medewerkers aan. wenn leidt daarna een voorwaardelijke of temporele bijzin in; hier geeft de vaste vertaling de bedoelde tijd/voorwaarde weer als “wanneer”. In die bijzin is sie het onderwerp, Neuigkeiten wat ze hebben, en haben staat daarom achteraan. Samen betekent de volledige zin: “De medewerkers bij de balie kunnen contact met u opnemen wanneer ze een update hebben.”

9. Damit habe ich eine klare Wahl.

   Daarmee heb ik een duidelijke keuze.

   Damit

   daarmee

   habe ich

   heb ik

   klare

   duidelijke

   Wahl

   keuze

   Uitgebreide uitleg

   Damit betekent hier “daarmee” of “op die manier”: het verwijst naar een middel, maatregel of eerder genoemde zaak, zonder dat de zin zelf precies benoemt waarnaar. Het is een bijwoordelijk voornaamwoord. Een bruikbaar contrast is dafür (“daarvoor/in plaats daarvan”), maar dat heeft een andere betrekking. habe ich bevat de eerste persoon enkelvoud van haben: haben → ich habe. Omdat Damit vooraan staat, volgt in deze hoofdzin de persoonsvorm vóór het onderwerp: Damit habe ich .... In een gewone volgorde kan hetzelfde begin bijvoorbeeld Ich habe damit ... zijn. Voorbeeld: Damit habe ich kein Problem. — “Daarmee heb ik geen probleem.” klare is de verbogen vorm van het bijvoeglijk naamwoord klar (“duidelijk”). In eine klare Wahl staat het bijvoeglijk naamwoord vóór het zelfstandig naamwoord en krijgt het de uitgang -e. De vorm wordt hier bepaald door de combinatie van eine met het vrouwelijke zelfstandig naamwoord Wahl; klare is dus niet de basisvorm van het bijvoeglijk naamwoord. Vergelijk: ein klarer Plan — “een duidelijk plan.” Wahl is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent hier “keuze”. Het meervoud is Wahlen; dat kan ook “verkiezingen” betekenen, afhankelijk van de context. Voorbeeld: Das ist eine gute Wahl. — “Dat is een goede keuze.” Samen bestaat de zin uit Damit + de omgekeerde hoofdzin habe ich + eine klare Wahl. De volledige betekenis is: “Daarmee heb ik een duidelijke keuze.”

10. Dann ist es vielleicht besser, es zu hinterlassen, wenn Sie Ihre nächste Verpflichtung nicht verschieben können.

    Dan is het misschien beter om het achter te laten als u uw volgende verplichting niet kunt uitstellen.

    Dann

    dan

    ist

    is

    es

    het

    vielleicht

    misschien

    besser

    beter

    hinterlassen

    achterlaten

    wenn

    als

    Sie

    u

    Ihre

    uw

    nächste

    volgende

    Verpflichtung

    verplichting

    nicht

    niet

    verschieben

    uitstellen

    können

    kunnen

    Uitgebreide uitleg

    Dann betekent hier “dan” en sluit aan bij een gevolgtrekking: “Dan is het misschien beter …”. In een andere context kan het ook een tijdsaanduiding zijn, maar de vaste vertaling ondersteunt hier de gevolgbetekenis. ist is de vorm van sein bij het onderwerp es in de tegenwoordige tijd: sein → ist. Samen met besser vormt het de beoordeling “is beter”. In een Duitse hoofdzin staat het vervoegde werkwoord hier op de tweede zinsplaats: Dann ist .... es betekent hier “het”. Het is het grammaticale onderwerp van ist; de zin beoordeelt dus een voorgestelde handeling zonder een specifiek zelfstandig naamwoord als onderwerp te noemen. Het kan in deze constructie vooruitwijzen naar hinterlassen. vielleicht betekent “misschien” en verzacht de zekerheid van de beoordeling. Dann ist es vielleicht besser betekent daardoor “Dan is het misschien beter”, niet een stellige uitspraak dat iets beslist beter is. besser is de vergrotende trap van gut: gut → besser → am besten. Hier vergelijkt het niet noodzakelijk twee expliciet genoemde opties; het geeft aan dat een keuze gunstiger lijkt. Het bijvoeglijke woord blijft hier onveranderd omdat het na sein als gezegde staat. hinterlassen betekent hier “achterlaten”. Het is de infinitief bij zu hinterlassen; het woord zu staat niet in de geselecteerde quote, maar hoort in de omliggende constructie bij deze infinitief. Een bruikbaar patroon is Es ist besser, etwas zu hinterlassen — “Het is beter om iets achter te laten.” wenn leidt de voorwaardelijke bijzin in: “als”. In die bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde. Het geeft hier de voorwaarde waaronder het advies geldt, niet noodzakelijk een tijdstip. Sie betekent hier formeel “u”. Deze hoofdlettervorm kan ook in andere contexten een meervoudig “zij” aanduiden, maar de vaste vertaling maakt hier de formele aanspreekvorm bedoeld. Het is het onderwerp van de bijzin. Ihre betekent “uw” bij het formele Sie. De vorm hoort bij het bezit en staat vóór het zelfstandig naamwoord; in Ihre nächste Verpflichtung verwijst het bezit naar de aangesprokene. Het is niet hetzelfde als het informele deine. nächste betekent “volgende” in Ihre nächste Verpflichtung. Het bijvoeglijke woord heeft hier de vorm nächste vóór een vrouwelijk zelfstandig naamwoord met een bezittelijk woord. Het basiswoord is nah (“dichtbij”); de betekenis “volgende” is in deze vaste combinatie de relevante gebruikswaarde. Verpflichtung betekent “verplichting”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Verpflichtung; het meervoud is die Verpflichtungen. In deze zin is het de zaak die de aangesprokene mogelijk niet kan uitstellen. nicht maakt verschieben können negatief: “niet kunnen uitstellen”. Het ontkent hier dus niet alleen verschieben, maar de mogelijkheid om die handeling uit te voeren. verschieben betekent hier “uitstellen”. Het is een regelmatig werkwoord; de infinitief staat samen met können aan het einde van de bijzin. Een herbruikbaar voorbeeld is Ich kann den Termin nicht verschieben — “Ik kan de afspraak niet uitstellen.” können betekent hier “kunnen” en drukt mogelijkheid of vermogen uit. Het is de infinitief van het modale werkwoord können; in de tegenwoordige tijd krijgt het bijvoorbeeld de vorm ich kann, maar na een ander werkwoord blijft de infinitief können. In een bijzin staat dit modale werkwoord hier achter de andere infinitief: ..., wenn Sie ... nicht verschieben können. De delen worden als volgt samengevoegd: Dann ist es vielleicht besser geeft een voorzichtige beoordeling; es zu hinterlassen benoemt de beoordeelde handeling “het achter te laten”; en wenn Sie Ihre nächste Verpflichtung nicht verschieben können stelt de voorwaarde “als u uw volgende verplichting niet kunt uitstellen”. De volledige betekenis is daarom: “Dan is het misschien beter om het achter te laten als u uw volgende verplichting niet kunt uitstellen.”