Iemand met een baby voorlaten | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Entschuldigen Sie, es muss schwierig sein, mit einem Baby und einem Kinderwagen in dieser Schlange zu warten.

   Pardon, het moet lastig zijn om met een baby en een kinderwagen in deze rij te wachten.

   Entschuldigen Sie

   Pardon; neem me niet kwalijk.

   es muss … sein

   het moet ... zijn

   schwierig

   lastig; moeilijk

   mit

   met

   Baby

   baby

   Kinderwagen

   kinderwagen

   in

   in

   dieser

   deze

   Schlange

   rij; wachtrij

   warten

   wachten

   Uitgebreide uitleg

   Entschuldigen Sie is een beleefde aanspreekvorm om iemands aandacht te vragen of je te verontschuldigen. Entschuldigen is hier de gebiedende wijs bij de formele aanspreekvorm Sie; vergelijk informeel Entschuldige!. es muss ... sein geeft hier een sterke gevolgtrekking weer: “het moet ... zijn”. muss is de vorm van müssen bij es; sein is de infinitief die bij het modale werkwoord hoort. Patroon: Es muss schwierig sein. — “Het moet lastig zijn.” schwierig betekent hier “lastig” of “moeilijk”. Het is een bijvoeglijk naamwoord in het naamwoordelijk deel van de zin en krijgt hier geen uitgang. De vergrotende trap is schwieriger (“moeilijker”); de basisvorm is schwierig. mit betekent “met” en staat in het Duits met de datief. Daarom hebben zowel einem Baby als einem Kinderwagen de datiefvorm van het onbepaalde lidwoord. Baby is hier “baby”; het woord is onzijdig, terwijl Kinderwagen (“kinderwagen”) mannelijk is. Dat beide groepen einem hebben, komt dus niet doordat ze hetzelfde geslacht hebben: einem is zowel de datiefvorm van het onzijdige ein als van het mannelijke ein. in dieser Schlange betekent hier “in deze rij”. Bij een plaats zonder beweging naar een andere plaats gebruikt in de datief. dieser is de datiefvorm van dies- bij het vrouwelijke Schlange; Schlange betekent in deze context “rij” of “wachtrij”. Voorbeeld: Ich stehe in dieser Schlange. — “Ik sta in deze rij.” warten betekent “wachten”. In de bron staat het als zu warten: zu markeert hier de infinitief in de aanvulling bij schwierig sein. Het modale werkwoord muss hoort dus direct bij sein, niet bij warten. De combinatie mit einem Baby und einem Kinderwagen in dieser Schlange zu warten betekent daardoor “met een baby en een kinderwagen in deze rij te wachten”. Samen: Entschuldigen Sie opent de beleefde opmerking. Daarna zegt es muss schwierig sein dat de spreker concludeert dat iets lastig moet zijn. Het infinitiefgedeelte specificeert wat lastig is: wachten met een baby en een kinderwagen in deze rij. De volledige betekenis is: “Pardon, het moet lastig zijn om met een baby en een kinderwagen in deze rij te wachten.”

2. Es war bisher nicht einfach.

   Het is best lastig geweest.

   Es war

   het was

   bisher

   tot nu toe

   nicht

   niet

   einfach

   makkelijk

   Uitgebreide uitleg

   Es war betekent hier dat iets in het verleden niet gemakkelijk was. war is de verleden tijd van sein (“zijn”): sein – war – gewesen. Es is hier het formele onderwerp; zonder verdere context hoeft het niet naar een specifiek zelfstandig naamwoord te verwijzen. Voorbeeld: Es war kalt. — “Het was koud.” bisher betekent “tot nu toe” en verbindt de eerdere periode met het huidige moment. Het kan ook in andere tijden staan, bijvoorbeeld: Bisher habe ich nichts gehört. — “Tot nu toe heb ik niets gehoord.” nicht maakt het daaropvolgende oordeel negatief. Hier ontkent het einfach: de situatie was dus niet gemakkelijk. De plaats van nicht helpt vaak bepalen welk deel ontkend wordt; in deze zin gaat het om de eigenschap “gemakkelijk”. einfach betekent hier “gemakkelijk” of “eenvoudig”. Het is een bijvoeglijk naamwoord en verandert in deze zin niet van vorm, omdat het na war als naamwoordelijk deel van het gezegde staat. Het tegenovergestelde is schwierig (“moeilijk”), maar nicht einfach is een gebruikelijke manier om “niet gemakkelijk” te zeggen. Samen vormen de delen de betekenis: Es war + bisher + nicht einfach = “Het is tot nu toe niet gemakkelijk geweest.” De Duitse zin gebruikt daarvoor de verleden tijd war; de vaste Nederlandse vertaling geeft dezelfde bedoelde tijdsrelatie weer met “is ... geweest”.

3. Ich versuche, den Kinderwagen ruhig zu halten und das Baby ruhig zu halten, während wir warten.

   Ik probeer de kinderwagen stil te houden en de baby rustig te houden terwijl we wachten.

   versuche

   probeer

   Kinderwagen

   kinderwagen

   ruhig

   rustig; stil

   zu halten

   te houden

   Baby

   baby

   während

   terwijl

   warten

   wachten

   Uitgebreide uitleg

   versuche hoort bij Ich versuche ...: versuchen betekent iets proberen. De vorm versuche is de tegenwoordige tijd voor ich; vergelijk ich versuche, du versuchst, wir versuchen. Na versuchen volgt vaak zu + infinitief: Ich versuche, langsam zu sprechen. — Ik probeer langzaam te spreken. Kinderwagen betekent kinderwagen. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Kinderwagen; in het accusatief wordt dat den Kinderwagen, omdat dit het directe object van halten is. Het meervoud heeft dezelfde vorm: die Kinderwagen. ruhig betekent hier bij den Kinderwagen “stil” of “rustig, zonder beweging”. In das Baby ruhig zu halten verwijst hetzelfde bijvoeglijke naamwoord naar een rustige toestand van de baby. De precieze Nederlandse weergave volgt dus de context; het woord zelf verandert niet omdat het bij een ander zelfstandig naamwoord hoort. Een ander voorbeeld: Bitte bleib ruhig. — Blijf alsjeblieft rustig. zu halten is zu + de infinitief halten, “houden”. Samen met ruhig vormt het jemanden oder etwas ruhig halten: iemand of iets rustig of stil houden. halten is een onregelmatig werkwoord: halten – hielt – hat gehalten; na zu blijft de vorm zu halten. In de zin staan twee zulke infinitiefgroepen naast elkaar: den Kinderwagen ruhig zu halten en das Baby ruhig zu halten. Baby betekent baby. Het is een onzijdig zelfstandig naamwoord: das Baby; als direct object staat hier das Baby, omdat het onzijdige lidwoord in de accusatief dezelfde vorm houdt als in de nominatief. Het lidwoord zegt hier niet dat er een bepaald aantal baby’s wordt genoemd buiten de betekenis van de zin; het markeert het concrete object waarnaar de zin verwijst. während leidt hier een bijzin in met de betekenis “terwijl”. In een Duitse bijzin die met während begint, staat het vervoegde werkwoord doorgaans aan het einde: während wir warten. Het patroon is bruikbaar voor gelijktijdige handelingen: Während ich koche, liest er. — Terwijl ik kook, leest hij. warten betekent wachten. In wir warten is het de tegenwoordige tijd voor wir; warten is hier tegelijk de infinitief en de vorm bij wir. Vergelijk ich warte, du wartest, wir warten. De hoofdzin begint met Ich versuche en bevat twee gecoördineerde zu-infinitiefgroepen: eerst probeert de spreker de kinderwagen stil te houden, en daarnaast probeert de spreker de baby rustig te houden. während wir warten legt vast dat beide handelingen plaatsvinden terwijl de spreker en minstens één andere persoon wachten. Samen betekent de hele zin: “Ik probeer de kinderwagen stil te houden en de baby rustig te houden terwijl we wachten.”

4. Möchten Sie sich vor mich stellen?

   Wilt u voor mij gaan?

   Möchten Sie

   Wilt u

   sich … stellen

   gaan staan

   vor mich

   voor mij

   Uitgebreide uitleg

   Möchten Sie betekent hier een beleefde vraag: “Wilt u …?” Het werkwoord is möchten, de gebruikelijke beleefde wens- of verzoekvorm van mögen. In de tegenwoordige tijd staat het bij formeel Sie als möchten; dezelfde vorm kan ook bij formeel enkelvoud en formeel meervoud voorkomen. De vorm zegt hier niet dat er een bepaalde hoeveelheid wordt bedoeld. sich … stellen vormt het wederkerende werkwoord sich stellen: zichzelf ergens neerzetten of gaan staan. stellen is de infinitief; een voorbeeld is Ich stelle mich hierhin — “Ik ga hier staan.” Het wederkerende voornaamwoord verandert volgens de persoon: ich stelle mich, du stellst dich, Sie stellen sich. vor mich geeft de plaats aan waar de persoon moet komen te staan: vóór de spreker. vor is hier een voorzetsel met een verandering van plaats; daarom staat het daaropvolgende persoonlijke voornaamwoord in de accusatief: mich, niet mir. Vergelijk als voorbeeld Stell dich vor mich — “Ga voor mij staan.” Samen is Möchten Sie sich vor mich stellen? een beleefde vraag of uitnodiging: “Wilt u voor mij gaan staan?” De vraag gaat dus over de aangesprokene, die zichzelf vóór de spreker zou plaatsen.

5. Das ist sehr aufmerksam von Ihnen. Sind Sie sicher?

   Dat is heel attent van u. Weet u het zeker?

   Das ist

   Dat is

   sehr

   heel

   aufmerksam

   attent

   von Ihnen

   van u

   Sind Sie

   u bent

   sicher

   zeker

   Uitgebreide uitleg

   Das ist: das betekent hier “dat” en ist is de derde persoon enkelvoud van sein (“zijn”). Samen vormt dit een veelgebruikt patroon om iets te beoordelen: Das ist ... = “Dat is ...”. sehr: versterkt het volgende bijvoeglijke naamwoord en betekent “heel” of “erg”. Het staat hier vóór aufmerksam; vergelijk sehr freundlich = “heel vriendelijk”. aufmerksam: betekent hier “attent” in de betekenis van opmerkzaam of zorgzaam tegenover iemand. De vorm verandert hier niet door sehr. Voorbeeld: Das ist sehr freundlich. — “Dat is heel vriendelijk.” von Ihnen: von wordt gebruikt voor de persoon aan wie een eigenschap of handeling wordt toegeschreven: letterlijk ongeveer “van u”. Ihnen is de formele beleefde vorm van “u” na von; dit is de datiefvorm van Sie. De formele vormen schrijf je met een hoofdletter. Voorbeeld: Das ist nett von Ihnen. — “Dat is aardig van u.” Sind Sie: dit is een vraag met sein. sind is de vorm van sein voor Sie (“u bent” of “zij zijn”, afhankelijk van de context); hier is Sie de formele aanspreekvorm voor één gesprekspartner. In een ja-neevraag staat het werkwoord vóór het onderwerp: Sind Sie ...? = “Bent u ...?”. De gewone mededelende volgorde is Sie sind .... sicher: betekent hier “zeker”. In Sind Sie sicher? vraagt de spreker of de aangesprokene vertrouwen heeft in wat die zegt of kiest. Het bijvoeglijke naamwoord blijft in deze constructie onveranderd. Voorbeeld: Bist du sicher? — “Weet je het zeker?”; daar is bist de informele vorm van sein bij du. Geheel samengevoegd betekent Das ist sehr aufmerksam von Ihnen.: “Dat is heel attent van u.” De eerste zin beoordeelt iets als attent en schrijft die attentheid toe aan de formeel aangesproken persoon. Sind Sie sicher? betekent “Weet u het zeker?”; de Duitse vraagvolgorde met Sind voor Sie maakt er een ja-neevraag van.

6. Ich bin sicher.

   Ik weet het zeker.

   Ich

   ik

   bin

   ben

   sicher

   zeker

   Uitgebreide uitleg

   Ich is de persoonlijke voornaamwoordsvorm voor de eerste persoon enkelvoud: de spreker verwijst naar zichzelf. Het verandert niet volgens het geslacht van de spreker. Voorbeeld: Ich lerne. — Ik leer. bin is de vorm van sein voor ich in de tegenwoordige tijd: ich bin. Het werkwoord sein betekent hier niet bezit, maar verbindt de spreker met een toestand of eigenschap. Voorbeeld: Ich bin müde. — Ik ben moe. sicher betekent hier “zeker” of “ervan overtuigd”. Als bijvoeglijk naamwoord staat het na sein als naamwoordelijk deel; in die positie krijgt het geen uitgang. De vaste, herbruikbare combinatie is sicher sein: “zeker zijn”. Voorbeeld: Sie ist sicher. — Zij is zeker van haar zaak. Samen vormen Ich bin sicher. de mededeling “Ik weet het zeker”: de spreker zegt dat hij of zij ergens zeker van is. De context maakt duidelijk dat dit een bevestiging is van de vraag Sind Sie sicher? (“Weet u het zeker?”).

7. Ich habe es nicht eilig.

   Ik heb geen haast.

   Ich

   ik

   habe

   heb

   es

   het

   nicht

   niet

   eilig

   gehaast

   Uitgebreide uitleg

   Ich: Dit is de vorm voor de eerste persoon enkelvoud: “ik”. In combinatie met habe vormt het de spreker als onderwerp. Vergelijk du hast = “jij hebt” en ich habe = “ik heb”. habe: Dit is de eerste persoon enkelvoud van haben in de tegenwoordige tijd. De basisvorm is haben; bij ich wordt dat habe. In de vaste uitdrukking es eilig haben betekent het geheel niet letterlijk bezit hebben, maar haast hebben. es: Hier is dit een vast onderdeel van es eilig haben. Het verwijst in deze zin niet naar een afzonderlijk genoemd ding; samen met eilig en habe helpt het de uitdrukking “haast hebben” te vormen. Voorbeeld: Ich habe es nicht nötig. — “Ik heb het niet nodig.” nicht: Dit ontkent hier de uitdrukking es eilig haben: de spreker heeft geen haast. nicht staat vóór het bijvoeglijk element eilig, waardoor niet de haast als geheel wordt ontkend. eilig: Dit bijvoeglijk naamwoord betekent hier “haastig” of, in de uitdrukking es eilig haben, “haast hebben”. De vergelijkende vorm is eiliger (“haastiger”); de overtreffende trap is am eiligsten (“het haastigst”). Voorbeeld: Wir müssen nicht eilig sein. — “We hoeven geen haast te hebben.” Samen vormen Ich habe es eilig de vaste Duitse uitdrukking voor “ik heb haast”. Door nicht toe te voegen — Ich habe es nicht eilig — wordt die uitdrukking ontkend. De volledige betekenis is daarom: “Ik heb geen haast.”

8. Das sieht schwierig aus.

   Het lijkt lastig om dit te regelen.

   Das

   het; dat/dit

   sieht … aus

   lijkt / ziet eruit

   schwierig

   lastig

   Uitgebreide uitleg

   Das is hier het onderwerp: een aanwijzend voornaamwoord in het enkelvoud en onzijdig geslacht. De vaste vertaling geeft dit in deze zin weer met het in Het lijkt lastig...; zij identificeert geen concrete zaak waarnaar het woord verwijst. Dat of dit kan in andere contexten een passende vertaling van das zijn, maar dit in om dit te regelen is de afzonderlijk toegevoegde inhoud van de Nederlandse vertaling. sieht ... aus hoort bij het scheidbare werkwoord aussehen = eruitzien, lijken. sieht is de vorm voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. In een hoofdzin staat aus aan het einde: Das sieht schwierig aus. In een bijzin blijft het werkwoord bijeen: Ich weiß, dass das schwierig aussieht. — Ik weet dat het lastig lijkt. schwierig betekent hier lastig of moeilijk en is een bijvoeglijk naamwoord. De vergelijkingsreeks is schwierig — schwieriger — am schwierigsten: lastig — lastiger — het lastigst. Voorbeeld: Diese Aufgabe ist schwieriger. — Deze taak is lastiger. Samen vormen de delen Das + sieht ... aus + schwierig: ongeveer Het ziet er lastig uit, met de natuurlijke betekenis Het lijkt lastig. De vaste Nederlandse vertaling maakt de bedoelde context expliciet als Het lijkt lastig om dit te regelen; het regelen van dit staat niet als afzonderlijk woord in de Duitse zin.

9. Das würde wirklich einen großen Unterschied machen.

   Dat zou echt een groot verschil maken.

   Das

   dat

   würde

   zou

   wirklich

   echt

   großen

   groot

   Unterschied

   verschil

   machen

   maken

   Uitgebreide uitleg

   Das betekent hier dat en staat zelfstandig als onderwerp: het wijst naar een zaak of situatie die al ter sprake is, zonder dat de zin zelf een concreet zelfstandig naamwoord noemt. Als aanwijzend voornaamwoord heeft het deze vorm voor een enkelvoudig onzijdig referentiepunt; als lidwoord zou das juist vóór een zelfstandig naamwoord staan. würde is de vorm van werden in de Konjunktiv II. In deze zin drukt würde samen met het infinitief aan het einde een voorwaardelijke of hypothetische betekenis uit: zou .... Een bruikbaar patroon is Das würde ... machen — Dat zou ... maken. Het infinitief van het hoofdwerkwoord blijft daarbij machen. wirklich is een bijwoord en versterkt de uitspraak: echt of werkelijk. Het verandert niet mee met een zelfstandig naamwoord. großen betekent hier groot en beschrijft Unterschied. De vorm is niet de basisvorm: het bijvoeglijk naamwoord heeft de basisvorm groß en krijgt hier de uitgang -en in einen großen Unterschied. Dat komt door de naamval en de combinatie met het mannelijke, enkelvoudige onbepaalde lidwoord einen; enkelvoud alleen verklaart de uitgang dus niet. Voor vergelijking: groß — größer — am größten. Unterschied is een mannelijk zelfstandig naamwoord en betekent verschil. In einen großen Unterschied staat het in het enkelvoud en in de accusatief, omdat het de directe aanvulling bij machen is. Het vaste patroon einen Unterschied machen betekent een verschil maken of, zoals in deze context, een groot verschil maken. machen betekent maken. Het staat hier als infinitief aan het einde, zoals vaak bij een modale of voorwaardelijke constructie met würde: würde ... machen. Voorbeeld: Das würde helfen. — Dat zou helpen. Samen vormen einen großen Unterschied machen en würde de betekenis een groot verschil zou maken. wirklich versterkt die volledige bewering, en Das is het onderwerp. De hele zin betekent dus: Dat zou echt een groot verschil maken.

10. Für mich bedeutet das nur eine kurze zusätzliche Wartezeit.

    Voor mij betekent dat alleen een korte extra wachttijd.

    Für mich

    voor mij

    bedeutet

    betekent

    das

    dat

    nur

    alleen

    kurze

    korte

    zusätzliche

    extra

    Wartezeit

    wachttijd

    Uitgebreide uitleg

    Für mich betekent hier “voor mij”. für vraagt in het Duits de accusatief; daarom staat het persoonlijke voornaamwoord in de vorm mich (eerste persoon enkelvoud), niet mir. Voorbeeld: Das ist für mich. — “Dat is voor mij.” bedeutet is de vorm van het werkwoord bedeuten voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. Het onderwerp is hier das, dus das bedeutet = “dat betekent”. Voorbeeld: Das bedeutet viel. — “Dat betekent veel.” das is hier een aanwijzend voornaamwoord met de betekenis “dat”. Het verwijst naar de bedoelde situatie of inhoud; de precieze referent wordt in deze zin niet verder benoemd. Hier staat het als onzijdig enkelvoudig onderwerp in de nominatief. Het is niet hetzelfde als dass, dat een voegwoord is. nur beperkt de uitspraak hier tot “alleen”: de genoemde betekenis is een korte extra wachttijd. Het staat vóór de naamwoordgroep die het beperkt. kurze betekent hier “korte”. De basisvorm is kurz; in eine kurze Wartezeit krijgt het bijvoeglijk naamwoord de uitgang -e, omdat het bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord in de accusatief staat en na het onbepaalde lidwoord eine komt. Bij vrouwelijke zelfstandige naamwoorden ziet de vorm in de nominatief er hier hetzelfde uit. De vergelijking is kurz – kürzer – am kürzesten. zusätzliche betekent “extra” of “bijkomende”. De basisvorm is zusätzlich; ook dit bijvoeglijk naamwoord krijgt in eine zusätzliche Wartezeit de uitgang -e, omdat de naamwoordgroep vrouwelijk enkelvoud en accusatief is en na eine staat. Voorbeeld: Wir brauchen zusätzliche Zeit. — “We hebben extra tijd nodig.” Wartezeit is het vrouwelijke zelfstandig naamwoord voor “wachttijd”; het meervoud is Wartezeiten. In deze zin staat het in het enkelvoud en vormt het samen met eine kurze zusätzliche het accusatieve object van bedeutet. Het onbepaalde lidwoord eine markeert hier de grammaticale vorm van de naamwoordgroep en stelt op zichzelf geen numerieke telling centraal. Samen vormen de delen: Für mich + bedeutet + das + nur + eine kurze zusätzliche Wartezeit. De volledige betekenis is: “Voor mij betekent dat alleen een korte extra wachttijd.” De formulering is neutraal en bruikbaar om uit te leggen wat een bepaalde situatie voor iemand inhoudt.

11. Wenn wir vor Ihnen an die Reihe kämen, würde uns das helfen, bevor das Baby unruhiger wird.

    Als we voor u gaan, zou dat ons helpen voordat de baby onrustiger wordt.

    Wenn wir

    als wij

    vor Ihnen

    voor u

    an die Reihe kämen

    aan de beurt zouden komen

    würde

    zou

    uns

    ons

    das

    dat

    helfen

    helpen

    bevor

    voordat

    das Baby

    de baby

    unruhiger

    onrustiger

    wird

    wordt

    Uitgebreide uitleg

    Wenn wir opent een voorwaardelijke bijzin: “als wij”. Het onderwerp is wir (“wij”). In kämen verderop staat de Konjunktiv II van kommen; die vorm presenteert het hier als een veronderstelde mogelijkheid, niet als een vaststaand feit. vor Ihnen betekent hier “voor u” in de volgorde van de wachtrij. Ihnen is de beleefde vorm van “u” in de datief; de hoofdletter hoort bij deze formele aanspreekvorm. De prepositie vor krijgt in deze betekenis de datief. Voorbeeld: Wir stehen vor Ihnen. — “Wij staan voor u.” an die Reihe kämen is een vaste uitdrukking met an die Reihe kommen: aan de beurt komen. kämen is dus niet alleen een gewone verleden tijd, maar de hypothetische vorm die bij wenn past. Het patroon Wenn ..., ... kan zo een voorwaarde formuleren: Wenn ich an die Reihe käme, ... — “Als ik aan de beurt zou komen, ...”. würde vormt samen met het infinitief helfen de voorwaardelijke hoofdzin. würde ... helfen betekent hier “zou helpen”. Het onderwerp van würde is das, dus de vorm is derde persoon enkelvoud; het infinitief helfen blijft onveranderd. Samen met de voorafgaande voorwaarde ontstaat het patroon Wenn ..., würde ... — “Als ..., zou ...”. uns is het persoonlijk voornaamwoord “ons”. Het is hier datief, omdat helfen in het Duits doorgaans aangeeft wie hulp ontvangt met de datief: Das hilft mir. — “Dat helpt mij.” Andere vormen zijn bijvoorbeeld dir (“jou”) en ihnen (“hen/hun”, zonder hoofdletter wanneer het niet om de beleefde vorm “u” gaat). das betekent hier “dat” en verwijst naar de in de voorwaarde beschreven mogelijkheid of situatie. Het is het onderwerp van würde ... helfen; de vorm verandert hier niet naar een specifieke persoon. helfen betekent “helpen”. De basisvorm is helfen; in de hoofdzin staat die als infinitief na würde. De ontvanger van de hulp staat met de datief, zoals in Das hilft dem Kind. — “Dat helpt het kind.” bevor leidt een bijzin in met de betekenis “voordat”. Het daaropvolgende gebeuren wordt als tijdsgrens gegeven: de hulp zou plaatsvinden vóór de verandering die daarna wordt genoemd. In een Duitse bijzin staat de persoonsvorm aan het einde; daarom staat wird na unruhiger. das Baby betekent “de baby”. das is hier het bepaald lidwoord bij het zelfstandig naamwoord Baby; het is niet hetzelfde woord als het eerdere aanwijzende das in de betekenis “dat”. In deze zin is Baby het onderwerp van de bijzin na bevor. unruhiger betekent “onrustiger”. Het bijvoeglijk naamwoord is unruhig; unruhiger is de vergrotende trap, gevormd met -er, en vergelijkt de toestand met een eerdere of andere toestand. Voorbeeld: Das Kind wird unruhiger. — “Het kind wordt onrustiger.” De verandering wordt hier uitgedrukt met wird plus het bijvoeglijk naamwoord. wird is de derde persoon enkelvoud van werden in de tegenwoordige tijd. In unruhiger wird betekent werden “worden”: de baby wordt onrustiger. Het onderwerp is das Baby, daarom staat de enkelvoudsvorm wird. Het is hier niet de hulpwerkwoordfunctie voor een toekomende tijd, maar de betekenis “worden”. De hele zin combineert eerst de voorwaarde Wenn wir vor Ihnen an die Reihe kämen (“Als wij vóór u aan de beurt zouden komen”) met de hypothetische hoofdzin würde uns das helfen (“zou dat ons helpen”). Daarna geeft bevor das Baby unruhiger wird de tijdsgrens aan: “voordat de baby onrustiger wordt”. Samen betekent de zin: “Als we vóór u aan de beurt zouden komen, zou dat ons helpen voordat de baby onrustiger wordt.”

12. Ich würde hoffen, dass mir jemand auch so helfen würde.

    Ik zou hopen dat iemand mij ook zo zou helpen.

    Ich würde

    ik zou

    hoffen

    hopen

    dass

    dat

    mir

    mij

    jemand

    iemand

    auch so

    ook zo

    helfen

    helpen

    würde

    zou

    Uitgebreide uitleg

    Ich würde: würde is the Konjunktiv II form of werden here. With Ich it has the form würde; together with an infinitive it expresses a conditional or cautious formulation: Ich würde ... = “ik zou ...”. The form does not itself mean that the action definitely happens. hoffen: the base form is hoffen (“hopen”). After würde, the lexical verb remains in the infinitive: Ich würde hoffen. Compare the ordinary present form ich hoffe (“ik hoop”) with the more conditional ich würde hoffen. dass: this introduces a subordinate clause. In the clause beginning with dass, the conjugated verb is placed at the end in this sentence. mir: this is the dative form of the first-person pronoun and means “mij” here, as the person who would receive help. The dative is used with helfen: jemandem helfen = “iemand helpen”. For comparison, the first-person accusative form is mich, but that is not the form used with helfen. jemand: this means “iemand” and is the indefinite subject of the subordinate clause. It refers to an unspecified person; the sentence does not identify exactly who that person is. As a pronoun, jemand is singular here, which is why the auxiliary is würde, not a plural form. auch so: auch adds “ook”, and so means “zo” in this use. Together they refer to helping in the same manner as the relevant earlier help, without specifying that manner again in this sentence. helfen: the base form is helfen (“helpen”). This verb takes a dative recipient: Ich helfe dir = “Ik help je.” In the fixed sentence, mir helfen means “mij helpen”. würde: this is the same conditional form of werden as in Ich würde, but here it stands at the end of the dass-clause. The infinitive helfen comes before it, producing the pattern dass ... helfen würde = “dat ... zou helpen”. Würde agrees with the singular subject jemand in this clause. Together, Ich würde hoffen means “Ik zou hopen”. The dass-clause specifies what is hoped: jemand (iemand) would mir helfen (mij helpen), auch so (ook zo). Thus the complete utterance means: “Ik zou hopen dat iemand mij ook zo zou helpen.”

13. Ich weiß das zu schätzen. Dadurch ist das Warten viel weniger stressig.

    Ik waardeer het. Hierdoor is het wachten veel minder stressvol.

    weiß das zu schätzen

    dat waarderen

    Dadurch

    daardoor

    Warten

    het wachten

    viel

    veel

    weniger

    minder

    stressig

    stressvol

    Uitgebreide uitleg

    weiß das zu schätzen betekent hier “dat waardeer ik”. De vaste Duitse constructie is etwas zu schätzen wissen: letterlijk heeft iemand de waardering voor iets, maar als geheel betekent ze “iets waarderen”. weiß is de tegenwoordige tijd van wissen bij ich; andere vormen zijn bijvoorbeeld du weißt en wir wissen. In deze zin verwijst das naar datgene wat gewaardeerd wordt, zonder dat de zin het verder benoemt. Voorbeeld: Ich weiß deine Hilfe zu schätzen. — “Ik waardeer je hulp.” Dadurch is een bijwoord met de betekenis “daardoor” of “hierdoor”. Het verbindt de tweede zin met een eerder genoemde oorzaak of handeling; in de gegeven context staat daarvoor een situatie rond hulp. Het woord benoemt dus het gevolgverband, niet zelf de oorzaak. Warten is hier een zelfstandig gebruikt infinitief en betekent “het wachten”. Daarom krijgt het een hoofdletter. Het werkwoord in de gewone infinitief is warten (“wachten”); als zelfstandig gebruikt infinitief gedraagt het zich in deze zin als een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Warten ist manchmal schwierig. — “Wachten is soms moeilijk.” viel betekent hier “veel” als versterker van weniger. Het geeft aan dat het verschil aanzienlijk is. In deze combinatie staat het vóór de vergelijkende vorm: viel weniger = “veel minder”. weniger betekent “minder”. Het is de vergelijkende vorm bij wenig (“weinig”): wenig – weniger – am wenigsten (“weinig – minder – het minst”). Voorbeeld: Heute habe ich weniger Zeit. — “Vandaag heb ik minder tijd.” stressig is een bijvoeglijk naamwoord en betekent “stressvol”. Het beschrijft hier das Warten, dus het wachten wordt als stressvol gekarakteriseerd. De vorm verandert in deze positie niet omdat het predicatief na ist staat: Das Warten ist stressig. — “Het wachten is stressvol.” Samen betekent Dadurch ist das Warten viel weniger stressig: “Hierdoor is het wachten veel minder stressvol.” De eerste zin zegt Ich weiß das zu schätzen (“Ik waardeer dat”); samen waardeert de spreker dus iets dat ertoe leidt dat het wachten aanzienlijk minder stressvol is. De formulering is natuurlijk en geschikt voor alledaagse gesprekken.