Het appartement controleren voor een lange reis | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Wir sind mehrere Tage weg, also lass uns die Wohnung noch einmal gründlich überprüfen.

   We zijn meerdere dagen weg, dus laten we het appartement nog eens goed nalopen.

   Wir sind

   wij zijn

   mehrere

   meerdere

   Tage

   dagen

   weg

   weg

   also

   dus

   lass uns

   laten we

   Wohnung

   appartement

   noch einmal

   nog eens

   gründlich

   grondig

   überprüfen

   nalopen

   Uitgebreide uitleg

   Wir sind betekent hier “wij zijn”. sein is de basisvorm; sind is de tegenwoordige tijd voor wir. In Wir sind weg beschrijft weg een toestand van afwezig of niet aanwezig zijn, niet een beweging. Voorbeeld: Wir sind heute zu Hause. — “Wij zijn vandaag thuis.” mehrere geeft hier een niet-exact aantal van meer dan één aan. Het hoort bij het meervoudige zelfstandig naamwoord Tage; mehrere is dus niet zelf het zelfstandig naamwoord. De vorm kan in andere naamval- of geslachtscombinaties veranderen, maar hier staat de meervoudsvorm in mehrere Tage. Tage is het meervoud van Tag (“dag”). De combinatie mehrere Tage betekent een periode van meerdere dagen. Voorbeeld: Wir bleiben mehrere Tage. — “Wij blijven meerdere dagen.” weg betekent hier “weg” of “afwezig”. Samen met sein vormt het de herbruikbare toestand weg sein. Voorbeeld: Die Kinder sind weg. — “De kinderen zijn weg.” also verbindt de situatie met een gevolg of voorstel: “dus” of “daarom”. Het geeft hier aan dat het volgende voorstel voortkomt uit het meerdere dagen weg zijn. lass uns is een vaste manier om in het Duits een voorstel voor “laten we …” te vormen. lass is de gebiedende wijs enkelvoud van lassen; uns betekent “ons” en is hier het voorwerp van die constructie. Het daaropvolgende werkwoord blijft in de infinitief staan. Voorbeeld: Lass uns anfangen. — “Laten we beginnen.” Wohnung betekent “appartement” of “woning”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; de bepaalde vorm is die Wohnung. In deze zin is het de zaak die gecontroleerd moet worden. noch einmal betekent “nog eens” of “opnieuw”. Het zegt dat de handeling eerder al heeft plaatsgevonden of bedoeld was en nu opnieuw gebeurt. gründlich betekent “grondig” of “zorgvuldig”. Hier beschrijft het bijwoord de manier waarop men de woning controleert. De vorm gründlich blijft hier onveranderd omdat hij als bijwoord bij een werkwoord wordt gebruikt. überprüfen is de infinitief “controleren” of “nalopen”. Na lass uns volgt deze infinitief zonder zu. Het werkwoord is regelmatig; de stam blijft in deze infinitief herkenbaar als überprüf-. Voorbeeld: Lass uns die Tür überprüfen. — “Laten we de deur controleren.” Samen betekent Wir sind mehrere Tage weg dat de spreker namens zichzelf en minstens één andere persoon zegt dat zij meerdere dagen weg of afwezig zijn. also leidt daaruit het voorstel lass uns die Wohnung noch einmal gründlich überprüfen af: laten we het appartement nog eens grondig nalopen. De volledige strekking is daarom: “We zijn meerdere dagen weg, dus laten we het appartement nog eens goed nalopen.”

2. Ich habe die kleinen Geräte ausgesteckt und den Herd ausgeschaltet.

   Ik heb de kleine apparaten uit het stopcontact gehaald en het fornuis uitgezet.

   Ich habe

   ik heb

   kleinen

   kleine

   Geräte

   apparaten

   ausgesteckt

   uit het stopcontact gehaald

   Herd

   fornuis

   ausgeschaltet

   uitgezet

   Uitgebreide uitleg

   Ich habe vormt hier samen met de daaropvolgende voltooid deelwoorden de Duitse voltooide tijd (Perfekt): haben + voltooid deelwoord. habe is de vorm van haben bij ich; het draagt hier de persoonsinformatie, terwijl de hoofdhandelingen in de voltooid deelwoorden staan. kleinen betekent hier dat de apparaten klein zijn. Het bijvoeglijk naamwoord is klein; de uitgang -en past bij een meervoudige zelfstandignaamwoordgroep met het bepaalde lidwoord die: die kleinen Geräte. Vergelijk: ein kleines Gerät (een klein apparaat) en kleine Geräte (kleine apparaten). Geräte is het meervoud van Gerät en betekent hier ‘apparaten’. De vorm Gerät is enkelvoud, Geräte meervoud: ein Gerät — ‘een apparaat’, mehrere Geräte — ‘meerdere apparaten’. ausgesteckt is het voltooid deelwoord van ausstecken, hier gebruikt voor een apparaat uit het stopcontact halen. Het werkwoord is scheidbaar: in een hoofdzin kan men zeggen Ich stecke das Gerät aus; in het Perfekt wordt dat Ich habe das Gerät ausgesteckt. Dit is niet hetzelfde als ausschalten, dat vooral ‘uitzetten’ betekent. Herd betekent ‘fornuis’. Het zelfstandige naamwoord is mannelijk: der Herd; in deze zin staat het in de accusatief enkelvoud met het bepaalde lidwoord den: den Herd. ausgeschaltet is het voltooid deelwoord van ausschalten, ‘uitzetten’ of ‘uitschakelen’. Net als ausstecken is ausschalten scheidbaar: Ich schalte den Herd aus wordt in het Perfekt Ich habe den Herd ausgeschaltet. Het verschil in deze zin is dus concreet: de apparaten zijn uit het stopcontact gehaald, terwijl het fornuis is uitgezet. Samen betekent Ich habe die kleinen Geräte ausgesteckt und den Herd ausgeschaltet: ‘Ik heb de kleine apparaten uit het stopcontact gehaald en het fornuis uitgezet.’ habe geldt voor beide handelingen; het tweede voltooid deelwoord staat na und, en de twee voorwerpen blijven afzonderlijk genoemd.

3. Sind die Balkontür und die Schlafzimmerfenster sicher verschlossen?

   Zijn de balkondeur en de slaapkamerramen goed afgesloten?

   Sind

   zijn

   Balkontür

   balkondeur

   Schlafzimmerfenster

   slaapkamerramen

   sicher

   goed / veilig

   verschlossen

   afgesloten

   Uitgebreide uitleg

   Sind is hier de tegenwoordige vorm van sein voor de derde persoon meervoud. In een ja/nee-vraag staat deze vorm vooraan: Sind ...? betekent letterlijk ongeveer “Zijn ...?”. Het meervoud past bij de twee genoemde zaken samen. Vergelijk: Ist die Tür verschlossen? — “Is de deur afgesloten?” Balkontür is een samenstelling van Balkon en Tür: “balkondeur”. Het laatste deel bepaalt het grammaticale geslacht en de kernbetekenis; die Tür is vrouwelijk. Samenstellingen schrijf je in het Duits aan elkaar. Schlafzimmerfenster is een samenstelling van Schlafzimmer en Fenster: “slaapkamervenster”. Hier wordt het als meervoud bedoeld, zoals ook uit de Nederlandse vertaling blijkt. Bij Fenster ziet enkelvoud en meervoud er hetzelfde uit: das Fenster — “het raam”, die Fenster — “de ramen”; het lidwoord en de context maken het verschil. sicher betekent hier “goed” of “veilig” in de zin van stevig of betrouwbaar afgesloten. Het beschrijft de toestand van de deuren en ramen; het betekent hier niet simpelweg “zeker” als antwoord op een twijfelvraag. Een bruikbaar ander voorbeeld is: Das Fenster ist sicher geschlossen. — “Het raam is goed dicht.” verschlossen is een bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord van verschließen (“afsluiten”). Het beschrijft hier de toestand: iets is dicht en niet toegankelijk. geschlossen betekent algemener “gesloten”; verschlossen benadrukt sterker dat iets afgesloten is. In een andere zin kan verschließen bijvoorbeeld betekenen: Sie verschließt die Tür. — “Zij sluit de deur af.” Samen vormen de delen een ja/nee-vraag: Sind vraagt naar de toestand van de meervoudige combinatie die Balkontür und die Schlafzimmerfenster; sicher geeft aan hoe betrouwbaar die toestand is; verschlossen benoemt de toestand zelf. De volledige betekenis is daarom: “Zijn de balkondeur en de slaapkamerramen goed afgesloten?”

4. Die Balkontür ist abgeschlossen, und ich werde jetzt die Schlafzimmerfenster überprüfen.

   De balkondeur is op slot en ik ga nu de slaapkamerramen controleren.

   Balkontür

   balkondeur

   abgeschlossen

   afgesloten; op slot

   ich werde

   ik ga; ik zal

   Schlafzimmerfenster

   slaapkamerramen

   überprüfen

   controleren

   Uitgebreide uitleg

   Balkontür betekent hier “balkondeur”. Het is een samenstelling van Balkon en Tür; het hoofdwoord Tür bepaalt het grammaticale geslacht, daarom staat ervoor die. Het meervoud is Balkontüren. abgeschlossen betekent hier dat de deur op slot is. Het is de vorm van abschließen die de toestand na het afsluiten beschrijft. abschließen kan ook de handeling “op slot doen” betekenen. Voorbeeld: Die Tür ist abgeschlossen. — “De deur is op slot.” ich werde is de eerste persoon enkelvoud van werden. Samen met een infinitief vormt het hier de toekomende tijd: ich werde ... überprüfen = “ik zal ... controleren” of natuurlijker “ik ga ... controleren”. werden kan in andere zinnen ook “worden” betekenen; de volgende infinitief maakt hier de toekomstige betekenis duidelijk. Schlafzimmerfenster betekent “slaapkamerramen”. Het is een samenstelling van Schlafzimmer en Fenster. In het meervoud blijft de vorm Fenster onveranderd; het lidwoord en de context geven het meervoud aan. Het enkelvoud is das Schlafzimmerfenster, het meervoud die Schlafzimmerfenster. überprüfen betekent “controleren” of “nakijken”. Het is een regelmatig werkwoord; de infinitief staat hier na werde. Voorbeeld: Ich überprüfe den Plan. — “Ik controleer het plan.” De zin bestaat uit twee delen die met und verbonden zijn. Die Balkontür ist abgeschlossen zegt dat de balkondeur op slot is. In ich werde jetzt die Schlafzimmerfenster überprüfen geeft jetzt het moment aan en kondigt ich werde ... überprüfen de voorgenomen controle van de slaapkamerramen aan. Samen betekent de zin: “De balkondeur is op slot en ik ga nu de slaapkamerramen controleren.”

5. Sollen wir den Thermostat niedriger stellen, solange wir weg sind?

   Zullen we de thermostaat lager zetten terwijl we weg zijn?

   Sollen wir

   Zullen we ...?

   Thermostat

   thermostaat

   niedriger

   lager

   stellen

   zetten

   solange wir weg sind

   terwijl we weg zijn

   Uitgebreide uitleg

   Sollen wir is een herbruikbare vraagvorm voor een voorstel: “Zullen we …?” sollen is hier de tegenwoordige tijd, eerste persoon meervoud, bij wir. Omdat dit een ja-neevraag is, staat het vervoegde modale werkwoord vooraan; het hoofdwerkwoord staat als infinitief aan het einde. Voorbeeld: Sollen wir warten? — “Zullen we wachten?” Thermostat betekent hier “thermostaat”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Thermostat. Na stellen is het het lijdend voorwerp en staat het daarom in de accusatief: den Thermostat. Voorbeeld: Ich stelle den Thermostat ein. — “Ik stel de thermostaat in.” niedriger is de vergrotende trap van niedrig (“laag”): niedrig – niedriger – am niedrigsten. Hier beschrijft het de lagere instelling die door stellen wordt aangebracht; het betekent dus “lager”, niet op zichzelf “de laagste”. Voorbeeld: Stell die Heizung niedriger. — “Zet de verwarming lager.” stellen betekent in deze context “zetten” of “instellen”: iets op een bepaalde stand brengen. Het is hier de infinitief die bij sollen hoort. Dat verschilt van legen, dat doorgaans “leggen” betekent wanneer iets ergens neergelegd wordt. Voorbeeld: Wir stellen die Uhr richtig. — “We zetten de klok goed.” solange wir weg sind is een bijzin met de betekenis “zolang we weg zijn” of, in deze zin, natuurlijk “terwijl we weg zijn”. solange leidt de bijzin in; daardoor staat het vervoegde werkwoord aan het einde: wir weg sind. sind is de vorm van sein bij wir; weg betekent hier “weg”, dus niet aanwezig op de betreffende plaats. Voorbeeld: Solange wir weg sind, bleibt das Fenster zu. — “Zolang we weg zijn, blijft het raam dicht.” Samen vormt Sollen wir den Thermostat niedriger stellen het voorstel om de thermostaat op een lagere stand te zetten. De bijzin solange wir weg sind geeft aan wanneer dat voorstel geldt. De volledige betekenis is daarom: “Zullen we de thermostaat lager zetten terwijl we weg zijn?”

6. Stell ihn niedriger, aber nicht so niedrig, dass die Wohnung zu kalt wird.

   Zet hem lager, maar niet zo laag dat het appartement te koud wordt.

   Stell

   zet

   ihn

   hem

   niedriger

   lager

   aber nicht so niedrig, dass

   maar niet zo laag dat

   Wohnung

   appartement

   zu kalt

   te koud

   wird

   wordt

   Uitgebreide uitleg

   Stell is de gebiedende wijs van stellen voor één persoon: “zet/stel”. In deze zin gaat het om het lager instellen van iets, niet om het fysiek verplaatsen ervan. De vorm voor meerdere personen of een beleefde aanspreking is anders: Stellt ... en Stellen Sie .... ihn is de mannelijke enkelvoudige vorm van het persoonlijke voornaamwoord in de vierde naamval (accusatief): “hem”. Hier verwijst het, in overeenstemming met de vertaling en de voorafgaande context, naar de thermostaat. De vorm ihn is de vorm voor een mannelijk enkelvoudig lijdend voorwerp; bij andere grammaticale klassen verandert het voornaamwoord. niedriger is de vergrotende trap van niedrig (“laag”): niedrig – niedriger – am niedrigsten. Hier beschrijft het hoe laag de instelling moet worden: “lager”. De basisvorm niedrig zou alleen “laag” betekenen, terwijl niedriger een vergelijking of verandering naar een lagere stand uitdrukt. aber nicht so niedrig, dass combineert een tegenstelling met een grens: “maar niet zo laag dat”. Het patroon nicht so + bijvoeglijk naamwoord/bijwoord + dass geeft aan dat een handeling niet zover mag gaan dat er een bepaald gevolg ontstaat. aber betekent “maar”; nicht ontkent de gewenste mate; so niedrig verwijst naar de mate van het lager zetten. De dass-bijzin staat daarna en heeft het werkwoord aan het einde. Wohnung betekent “appartement/woning”. Het is een zelfstandig naamwoord; de volledige vorm in deze zin is die Wohnung, een vrouwelijk enkelvoud. In de bijzin is het de persoon of zaak waarover de toestand wordt beschreven: de woning wordt koud. zu kalt betekent “te koud”. kalt betekent “koud”; zu maakt er “te koud, meer dan gewenst” van. Het patroon zu + bijvoeglijk naamwoord is bruikbaar in bijvoorbeeld zu teuer (“te duur”) en zu spät (“te laat”). wird is de derde persoon enkelvoud van werden in de tegenwoordige tijd. In kalt werden betekent werden “worden”: de woning verandert naar een koude toestand. In de dass-bijzin staat wird aan het einde, zoals gebruikelijk bij deze onderschikkende constructie. Samen betekent Stell ihn niedriger “Zet hem lager”. Daarna begrenst aber nicht so niedrig, dass die Wohnung zu kalt wird die opdracht: verlaag de instelling wel, maar niet tot het punt waarop het appartement te koud wordt. De volledige uiting is dus: “Zet hem lager, maar niet zo laag dat het appartement te koud wordt.”

7. Ich habe unseren Nachbarn auch gebeten, Pakete für uns anzunehmen.

   Ik heb onze buurman ook gevraagd om pakketten voor ons aan te nemen.

   Ich habe

   ik heb

   unseren

   onze

   Nachbarn

   buurman

   auch

   ook

   gebeten

   gevraagd

   Pakete

   pakketten

   für uns

   voor ons

   anzunehmen

   aan te nemen

   Uitgebreide uitleg

   Ich habe vormt hier samen met gebeten de voltooide tijd. habe is de tegenwoordige vorm van haben bij ich; het hulpwerkwoord staat op de tweede plaats, terwijl het voltooid deelwoord later in de zin staat. Vergelijk: Ich habe ihn gefragt. — Ik heb het hem gevraagd. unseren betekent hier “onze” en staat bij Nachbarn. De vorm is de verbogen vorm van unser: bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord in de accusatief wordt dat unseren. Het is dus niet het zelfstandig naamwoord dat deze uitgang draagt. Nachbarn betekent hier “buurman”. Het basiswoord is der Nachbar. Dit is een zwak mannelijk zelfstandig naamwoord: in de accusatief enkelvoud blijft de vorm Nachbarn, bijvoorbeeld Ich sehe den Nachbarn. — Ik zie de buurman. Het meervoud is ook Nachbarn, maar het lidwoord of de context maakt dan het verschil. auch betekent “ook”. Het voegt deze handeling toe aan iets anders dat al in de context staat. De precieze plaats van auch kan de nadruk beïnvloeden, maar hier hoort het bij het feit dat de buurman eveneens gevraagd is. gebeten is het voltooid deelwoord van bitten (“vragen” of “verzoeken”). De keten is bitten – bat – hat gebeten. Met haben vormt het de voltooide tijd: Ich habe unseren Nachbarn gebeten ... — Ik heb onze buurman gevraagd ... bitten kan een persoon als gevraagd persoon nemen en daarna een handeling met zu laten volgen. Pakete betekent “pakketten”. Het enkelvoud is das Paket, het meervoud die Pakete. In deze zin is het meervoudig en is het de zaak die iemand moet aannemen. für uns betekent “voor ons”. für krijgt in het Duits de accusatief; het persoonlijk voornaamwoord bij wir wordt daarom uns. Hier geeft de woordgroep aan voor wie de pakketten worden aangenomen, niet wie ze noodzakelijk persoonlijk ontvangt. anzunehmen is de infinitief van het scheidbare werkwoord annehmen, hier in de betekenis “aannemen” of “in ontvangst nemen”. Na bitten gebruikt het Duits de constructie jemanden bitten, etwas zu tun: Ich bitte ihn, das Paket anzunehmen. — Ik vraag hem het pakket aan te nemen. Bij een scheidbaar werkwoord komt zu in de infinitief tussen het voorvoegsel en de stam: annehmen → anzunehmen. Samen betekent Ich habe unseren Nachbarn auch gebeten, Pakete für uns anzunehmen: “Ik heb onze buurman ook gevraagd om pakketten voor ons aan te nemen.” De gevraagde persoon is unseren Nachbarn; de gevraagde handeling is Pakete für uns anzunehmen. De voltooide tijd met habe ... gebeten maakt duidelijk dat dit vragen al heeft plaatsgevonden.

8. Dadurch wirkt die Wohnung bewohnt, während wir weg sind.

   Daardoor lijkt het appartement bewoond terwijl we weg zijn.

   Dadurch

   daardoor

   wirkt

   lijkt; komt over als

   Wohnung

   appartement; woning

   bewohnt

   bewoond

   während wir weg sind

   terwijl we weg zijn

   Uitgebreide uitleg

   Dadurch betekent hier “daardoor”: het wijst op een eerder genoemde omstandigheid en verbindt die met het gevolg dat nu wordt beschreven. In deze context gaat het om de regeling waarbij de buurman pakketten voor hen aanneemt. wirkt is de vorm voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd van wirken. In deze betekenis betekent wirken “lijken” of “een bepaalde indruk maken”; het zegt dus hoe iets overkomt, niet dat het absoluut zo is. Voorbeeld: Das wirkt freundlich. — “Dat komt vriendelijk over.” die Wohnung is hier het onderwerp: “het appartement/de woning”. Wohnung is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is Wohnungen. Het lidwoord die past hier bij het enkelvoudige onderwerp. Voorbeeld: Die Wohnung ist klein. — “Het appartement is klein.” bewohnt is hier een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “bewoond” of “in gebruik”. Het hangt samen met het werkwoord bewohnen (“bewonen”), maar in deze zin beschrijft bewohnt de toestand waarin de woning lijkt te zijn. Na wirken staat het als naamwoordelijk deel zonder extra uitgang: Die Wohnung wirkt bewohnt. während wir weg sind is een bijzin met während, “terwijl”. In zo’n Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde: wir ... sind. wir betekent “wij” en sind is de eerste persoon meervoud van sein (“zijn”). weg betekent hier “weg”, dus niet aanwezig op de betreffende plaats. Voorbeeld: Während wir weg sind, bleibt die Tür geschlossen. — “Terwijl wij weg zijn, blijft de deur gesloten.” Samen betekent Dadurch wirkt die Wohnung bewohnt, während wir weg sind.: “Daardoor lijkt het appartement bewoond terwijl we weg zijn.” Dadurch geeft het gevolg aan; die Wohnung wirkt bewohnt beschrijft de indruk die het appartement maakt; en während wir weg sind bepaalt wanneer die indruk geldt.

9. Jetzt fühle ich mich wohler bei dem Gedanken an unsere Abreise.

   Nu voel ik me geruster over ons vertrek.

   Jetzt

   nu

   fühle ich mich

   voel ik me

   wohler

   geruster

   Gedanken

   gedachte

   unsere

   onze

   Abreise

   vertrek

   Uitgebreide uitleg

   Jetzt betekent hier “nu” en plaatst de beschreven verandering in het huidige moment. Het is een tijdsbepaling. Voorbeeld: Jetzt bin ich bereit. — “Nu ben ik klaar.” fühle ich mich is een vorm van sich fühlen, “zich voelen”. fühle is de tegenwoordige tijd van fühlen bij ich; mich is het wederkerend voornaamwoord bij ich. Omdat Jetzt vooraan staat, volgt de persoonsvorm direct daarna: Jetzt fühle ich .... Voorbeeld: Heute fühle ich mich besser. — “Vandaag voel ik me beter.” wohler is de vergrotende trap van wohl in de betekenis “zich goed of op zijn gemak voelen”: wohl → wohler → am wohlsten. Hier vergelijkt het de huidige toestand met een eerdere of andere toestand, dus betekent het “geruster” en niet alleen “goed”. Voorbeeld: Mit dieser Information fühle ich mich wohler. — “Met deze informatie voel ik me geruster.” Gedanken is hier niet meervoud, maar datief enkelvoud van der Gedanke (“de gedachte”). Dit zelfstandig naamwoord heeft als zwak zelfstandig naamwoord in de datief enkelvoud de uitgang -n: dem Gedanken. In bei dem Gedanken an ... betekent het geheel “bij de gedachte aan ...”. Voorbeeld: Bei dem Gedanken an die Prüfung werde ich nervös. — “Bij de gedachte aan het examen word ik nerveus.” unsere betekent “onze” en verwijst hier naar de spreker samen met minstens één andere persoon. De vorm hoort bij het bezittelijke woord unser; de uitgang hangt onder meer af van geslacht, getal en naamval van het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. Bij het vrouwelijke Abreise staat hier de accusatiefvorm unsere. In de constructie der Gedanke an etwas staat het complement na an in de accusatief. Abreise betekent “vertrek”: het weggaan of vertrekken. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Abreise. Voorbeeld: Unsere Abreise ist morgen. — “Ons vertrek is morgen.” Samen vormen bei dem Gedanken an unsere Abreise de betekenis “bij de gedachte aan ons vertrek”. Jetzt fühle ich mich wohler betekent “Nu voel ik me geruster”. De volledige zin betekent daarom: “Nu voel ik me geruster bij de gedachte aan ons vertrek.”

10. Diese Checkliste hat etwas Zeit gekost, aber es hat sich gelohnt.

    Deze checklist kostte wat tijd, maar het was de moeite waard.

    Diese

    deze

    Checkliste

    checklist

    etwas

    wat

    Zeit

    tijd

    gekost

    gekost

    aber

    maar

    hat … sich gelohnt

    was de moeite waard

    Uitgebreide uitleg

    Diese staat hier vóór Checkliste en stemt ermee overeen in geslacht en getal: vrouwelijk enkelvoud. Omdat Checkliste het onderwerp is, staat Diese bovendien in de nominatief. De vorm diese kan ook bij een meervoudig zelfstandig naamwoord voorkomen; het enkelvoud en het geslacht blijken hier uit die Checkliste. Voorbeeld: diese Aufgabe = “deze taak”, dieser Plan = “dit plan”. Checkliste is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Checkliste, meervoud die Checklisten. In deze zin is het het onderwerp van hat ... gekost; de zin zegt dat deze checklist tijd heeft gekost. Voorbeeld: Die Aufgabe kostet viel Zeit. = “De taak kost veel tijd.” etwas betekent hier “wat” of “een beetje” in de betekenis van een onbepaalde hoeveelheid. Het geeft geen precies aantal aan. In etwas Zeit betekent het “wat tijd”. Voorbeeld: Ich brauche etwas Zeit. = “Ik heb wat tijd nodig.” Zeit betekent “tijd”. In etwas Zeit is het datgene wat door kosten wordt gevraagd of verbruikt. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk: die Zeit; het meervoud Zeiten verwijst doorgaans naar afzonderlijke tijdsperiodes. gekost staat letterlijk zo in de vaste tekst. Samen met hat draagt het hier de voltooide betekenis “gekost”. De gebruikelijke standaardvorm van het voltooid deelwoord van kosten is gekostet, maar de bronvorm wordt hier niet stilzwijgend vervangen. Het patroon hat ... gekost betekent in deze tekst “heeft ... gekost”. aber verbindt twee hoofdzinnen met een tegenstelling: “maar”. In de hoofdzin erna staat het vervoegde werkwoord op de tweede plaats, zoals in es hat .... Voorbeeld: Es war schwierig, aber es hat geholfen. = “Het was moeilijk, maar het heeft geholpen.” hat is hier de derde-persoons enkelvoudsvorm van haben en werkt als hulpwerkwoord voor de voltooide tijd. Het voltooid deelwoord staat in het eerste zinsdeel aan het einde: hat ... gekost. In de tweede hoofdzin is hat opnieuw het hulpwerkwoord in hat sich gelohnt. es is in es hat sich gelohnt het grammaticale onderwerp van de zin. In deze vaste betekenis ondersteunt het de uitdrukking “het was de moeite waard”; de vaste vertaling legt geen precieze zelfstandige referent van es vast. hat sich gelohnt hoort bij sich lohnen, “de moeite waard zijn”. sich is hier een vast wederkerend onderdeel van dit werkwoord. gelohnt is het voltooid deelwoord van lohnen; met hat vormt het de voltooide tijd. Voorbeeld: Die Mühe hat sich gelohnt. = “De moeite heeft geloond” of natuurlijker: “Het was de moeite waard.” Samen betekent Diese Checkliste hat etwas Zeit gekost dat deze checklist wat tijd heeft gekost. aber verbindt dat met es hat sich gelohnt: de bestede tijd was volgens de vaste vertaling de moeite waard. De volledige betekenis is: “Deze checklist kostte wat tijd, maar het was de moeite waard.”