Im
Im betekent hier ‘in de’ en geeft de plaats aan: in de gemeenschappelijke koelkast. Im is de samengevoegde vorm van in dem. Een veelgebruikt patroon is im + plaats, bijvoorbeeld in een nieuw voorbeeld: im Büro.
gemeinsamen
gemeinsamen betekent hier ‘gemeenschappelijke’ of ‘gedeelde’ en beschrijft Kühlschrank. Het woord maakt duidelijk dat de koelkast door meerdere mensen wordt gebruikt. Je kunt het opnieuw gebruiken in die gemeinsame Küche, bijvoorbeeld in een nieuw voorbeeld: in der gemeinsamen Küche.
Kühlschrank
Kühlschrank betekent ‘koelkast’, de plaats waar de Lebensmittel liggen. Het is het concrete voorwerp waarover de eerste zin gaat. Een veelgebruikt patroon is etwas im Kühlschrank aufbewahren.
liegen
liegen betekent hier ‘liggen’ of ‘zich bevinden’: de Lebensmittel bevinden zich in de koelkast. De vorm hoort bij het meervoudige onderwerp Lebensmittel. Een herbruikbaar patroon is: Etwas liegt im Kühlschrank.
wieder
wieder betekent hier ‘weer’ of ‘opnieuw’: het probleem met het eten komt opnieuw voor. Het geeft aan dat dit al eerder is gebeurd. Je kunt het gebruiken in een nieuw voorbeeld zoals: Das passiert wieder.
abgelaufene
abgelaufene betekent hier ‘verlopen’ of ‘over de datum’ en beschrijft Lebensmittel. Het gaat om voedsel waarvan de houdbaarheidsdatum voorbij is. Een veelgebruikt patroon is abgelaufene Lebensmittel wegwerfen.
Lebensmittel
Lebensmittel betekent ‘levensmiddelen’ of ‘voedsel’. In deze zin verwijst het naar het eten dat in de koelkast ligt en over de datum is. Je kunt het gebruiken in een nieuw voorbeeld zoals: Lebensmittel im Kühlschrank lagern.
Das
Das betekent hier ‘dat’ en verwijst naar de situatie met het verlopen voedsel in de koelkast. Het staat aan het begin van de zin als onderwerp van de mogelijke gevolgtrekking. Een herbruikbaar patroon is: Das könnte ein Problem werden.
könnte
könnte betekent hier ‘zou kunnen’ en drukt een mogelijke ontwikkeling uit. In Das könnte zu einem Hygieneproblem werden wordt niet gezegd dat het probleem al bestaat, maar dat het kan ontstaan. Een bruikbaar patroon is: Das könnte zu einem Problem werden.
zu
zu maakt hier deel uit van zu einem Hygieneproblem werden en geeft de ontwikkeling tot een hygiëneprobleem aan. De combinatie betekent dus ‘een hygiëneprobleem worden’. Een herbruikbaar patroon is: zu einem Problem werden.
einem
einem betekent hier ‘een’ in de combinatie zu einem Hygieneproblem. Het hoort bij het onbepaalde zelfstandig naamwoord Hygieneproblem. Een herbruikbaar patroon is: zu einem Problem werden.
Hygieneproblem
Hygieneproblem betekent ‘hygiëneprobleem’. In de dialoog is dat het mogelijke probleem dat kan ontstaan als voedsel te lang blijft staan. Je kunt het gebruiken in een nieuw voorbeeld zoals: Das ist ein Hygieneproblem.
werden
werden betekent hier ‘worden’ in zu einem Hygieneproblem werden. Het beschrijft een verandering waarbij een situatie een probleem wordt. Een herbruikbaar patroon is: etwas wird zu einem Problem.
wenn
wenn betekent hier ‘als’ en leidt de voorwaarde in als het eten nog veel langer blijft staan. In de bijzin staat steht aan het einde. Een bruikbaar patroon is wenn + bijzin, bijvoorbeeld in een nieuw voorbeeld: Wenn es länger bleibt, wird es problematisch.
es
es betekent hier ‘het’ en verwijst naar het eten waarover eerder wordt gesproken. In wenn es dort noch viel länger steht is het onderwerp van steht. Een herbruikbaar patroon is: wenn es ... steht.
dort
dort betekent ‘daar’ en verwijst hier naar de plek waar het eten blijft staan, namelijk de koelkast. Het wijst naar een eerder genoemde plaats. Je kunt het gebruiken in een nieuw voorbeeld zoals: Es steht dort.
noch
noch betekent hier ‘nog’ en geeft aan dat de situatie voortduurt. In noch viel länger staat het vóór de tijdsduur die verder wordt verlengd. Een veelgebruikt patroon is noch länger bleiben.
viel
viel betekent hier ‘veel’ en versterkt länger: nog veel langer. Het geeft aan dat de extra duur aanzienlijk kan zijn. Een herbruikbaar patroon is viel länger dauern.
länger
länger betekent ‘langer’ en vergelijkt de mogelijke verdere duur met de huidige duur. Het is de vergelijkende vorm van lang. Een bruikbaar patroon is noch länger bleiben.
steht
steht betekent hier ‘staat’ of ‘blijft staan’: het eten blijft daar in de koelkast staan. De vorm staat in de voorwaardelijke bijzin na wenn. Een herbruikbaar patroon is: Etwas steht dort.
Auf
Auf betekent hier ‘op’ en geeft het oppervlak aan waarop geen naam staat. In Auf einigen Behältern staat het voor de plaatsaanduiding. Een nieuw voorbeeld met hetzelfde patroon is: Auf dem Tisch steht ein Glas.
einigen
einigen betekent hier ‘sommige’ of ‘enkele’ en verwijst naar een deel van de Behälter. Niet alle bakjes worden bedoeld. Een herbruikbaar patroon is: auf einigen Behältern steht ...
Behältern
Behältern betekent hier ‘bakjes’ of ‘containers’, de voorwerpen waarop een naam zou kunnen staan. In de context gaat het om voedselbakjes in de gedeelde koelkast. Je kunt het gebruiken in een nieuw voorbeeld zoals: Lebensmittel sind in Behältern.
kein
kein betekent hier ‘geen’ en ontkent dat er een naam op de bakjes staat. In Auf einigen Behältern steht kein Name staat het direct bij Name. Een herbruikbaar patroon is: kein Name steht darauf.
Name
Name betekent ‘naam’. In de dialoog ontbreekt deze naam op sommige Behälter, waardoor de eigenaar niet bekend is. Een bruikbaar patroon is: einen Namen darauf schreiben.
deshalb
deshalb betekent ‘daarom’ of ‘dus’ en verbindt het ontbreken van een naam met het gevolg dat niemand het weet. In deshalb weiß niemand volgt het werkwoord direct na dit bijwoord. Een herbruikbaar patroon is: Deshalb weiß niemand ...
weiß
weiß betekent hier ‘weet’ in de betekenis iets weten. Het hoort bij niemand en leidt de informatie in wem sie gehören in. Een nieuw voorbeeld is: Ich weiß nicht, wem es gehört.
niemand
niemand betekent ‘niemand’ en verwijst hier naar geen enkele persoon in de gedeelde ruimte. Niemand weet van wie de bakjes zijn. Een herbruikbaar patroon is: Niemand weiß, wem ... gehört.
wem
wem betekent hier ‘van wie’ of letterlijk ‘aan wie’ in de vraag van wie de bakjes zijn. Het staat in de constructie wem sie gehören. Een bruikbaar nieuw voorbeeld is: Wem gehört das?
sie
sie betekent hier ‘ze’ en verwijst naar de Behälter. In sie gehören gaat het dus over meerdere bakjes of containers. Een herbruikbaar patroon is: Sie gehören jemandem.
gehören
gehören betekent ‘toebehoren’ of ‘van iemand zijn’. In wem sie gehören wordt gevraagd aan wie de bakjes toebehoren. Bij dit werkwoord staat de persoon in een constructie als Das gehört mir.
Wir
Wir betekent ‘we’ of ‘wij’ en verwijst naar de twee mensen die samen een oplossing bespreken. De hoofdletter komt hier doordat het woord aan het begin van de zin staat. Een veelgebruikt patroon is: Wir sollten ...
sollten
sollten betekent hier ‘zouden moeten’ en drukt een aanbeveling uit: wat volgens de sprekers een goede stap zou zijn. In Wir sollten einen Hinweis aufhängen volgt de voorgestelde handeling. Een herbruikbaar patroon is: Wir sollten etwas tun.
einen
einen betekent hier ‘een’ en hoort bij de concrete mededeling, Hinweis. Samen vormen ze einen Hinweis aufhängen. Een herbruikbaar patroon is: einen Hinweis aufhängen.
Hinweis
Hinweis betekent hier ‘mededeling’, ‘bericht’ of ‘kennisgeving’. Het gaat om een bericht dat in de gedeelde ruimte moet worden opgehangen. Een bruikbaar patroon is einen Hinweis aufhängen.
aufhängen
aufhängen betekent hier ‘ophangen’, namelijk een Hinweis zichtbaar ergens plaatsen. Het staat als handeling na sollten. Je kunt het gebruiken in een nieuw voorbeeld zoals: Einen Zettel aufhängen.
und
und betekent ‘en’ en verbindt hier twee voorgestelde handelingen: een Hinweis aufhängen en de Leute bitten. Het voegt de tweede handeling toe zonder tegenstelling. Een herbruikbaar patroon is: etwas tun und jemanden bitten.
die
die is hier het bepaalde lidwoord bij Leute en verwijst naar de mensen in de gedeelde ruimte. Het gaat om een bekende groep, niet om mensen in het algemeen. Een bruikbaar patroon is die Leute bitten.
Leute
Leute betekent ‘mensen’ en verwijst hier naar de andere gebruikers van de gedeelde koelkast. Zij moeten hun namen en datums toevoegen. Een herbruikbaar patroon is: die Leute in der Gruppe.
bitten
bitten betekent hier ‘vragen’ of ‘verzoeken’ dat iemand iets doet. In die Leute bitten, ihre Namen ... daraufzuschreiben wordt een groep gevraagd een concrete handeling uit te voeren. Een belangrijk patroon is jemanden bitten, etwas zu tun.
ihre
ihre betekent hier ‘hun’ en verwijst naar de Leute. Het beschrijft dus de namen die bij die mensen horen. Een herbruikbaar patroon is: ihre Namen aufschreiben.
Namen
Namen betekent ‘namen’. In de dialoog moeten de mensen hun Namen op de bakjes zetten om het eigendom duidelijk te maken. Een bruikbaar patroon is: Namen und das Datum daraufzuschreiben.
Datum
Datum betekent ‘datum’. In de dialoog moet naast de naam ook das Datum op de bakjes worden geschreven. Een bruikbaar patroon is: das Datum daraufzuschreiben.
daraufzuschreiben
daraufzuschreiben betekent hier ‘erop schrijven’: de namen en de datum op het betreffende oppervlak van de bakjes zetten. Het woord combineert darauf, ‘erop’, met de handeling schrijven. Een herbruikbaar patroon is: etwas daraufzuschreiben.
Sollen
Sollen betekent hier ‘zullen we’ of ‘moeten we’ en opent een vraag waarin de spreker een gezamenlijke beslissing voorlegt. In Sollen wir alles wegwerfen? gaat het om een voorstel, niet om een mededeling. Een herbruikbaar patroon is: Sollen wir ...?
alles
alles betekent ‘alles’ en verwijst hier naar al het voedsel dat mogelijk ouder dan een week is. Het bepaalt de volledige groep dingen die men zou kunnen weggooien. Een bruikbaar patroon is: alles wegwerfen, was ...
wegwerfen
wegwerfen betekent ‘weggooien’. In Sollen wir alles wegwerfen? is het de voorgestelde handeling voor het oude voedsel. Een herbruikbaar patroon is: etwas wegwerfen.
was
was betekent hier ‘wat’ of ‘datgene wat’ en leidt de bijzin die alles nader beschrijft. Het verwijst naar alles wat ouder dan een week is. Een veelgebruikt patroon is: alles, was ... ist.
älter
älter betekent ‘ouder’ en geeft hier aan dat iets een leeftijd of duur boven een bepaalde grens heeft. Het wordt aangevuld door als eine Woche. Het is de vergelijkende vorm van alt; een bruikbaar patroon is älter als eine Woche.
als
als betekent hier ‘dan’ in de vergelijking älter als eine Woche. Het verbindt de vergelijking met de grens van één week. Een herbruikbaar patroon is: älter als + tijdsduur.
eine
eine betekent hier ‘een’ in eine Woche. De woordgroep geeft de tijdsgrens aan waarmee het voedsel wordt vergeleken. Een bruikbaar patroon is: älter als eine Woche.
Woche
Woche betekent ‘week’. In älter als eine Woche vormt het de tijdsduur waarmee de ouderdom van het voedsel wordt vergeleken. Een herbruikbaar patroon is: eine Woche warten.
ist
ist betekent hier ‘is’ en sluit de bijzin was älter als eine Woche ist af. Het beschrijft de toestand of ouderdom van het bedoelde voedsel. Een bruikbaar patroon is: etwas ist älter als ...
Erst
Erst betekent hier ‘pas’ en maakt duidelijk dat iets niet eerder mag gebeuren dan na de genoemde voorwaarde. In Erst nachdem ... ligt de nadruk op de volgorde. Een herbruikbaar patroon is: Erst nachdem ...
nachdem
nachdem betekent ‘nadat’ en introduceert een handeling die eerst moet zijn afgerond. In nadat we iedereen een duidelijke deadline hebben gegeven komt geben als gegeven hebben aan het einde van de bijzin. Een bruikbaar patroon is: nachdem + bijzin.
allen
allen betekent hier ‘aan iedereen’ en verwijst naar alle mensen die de koelkast gebruiken. Zij moeten eerst dezelfde duidelijke deadline krijgen. Een herbruikbaar patroon is: jemandem eine Frist geben.
klare
klare betekent ‘duidelijke’ en beschrijft Frist. De deadline moet begrijpelijk en niet dubbelzinnig zijn. Een bruikbaar patroon is: eine klare Frist geben.
Frist
Frist betekent ‘termijn’ of ‘deadline’. In de dialoog is het de uiterste termijn die iedereen krijgt voordat oude spullen worden weggegooid. Een herbruikbaar patroon is: jemandem eine Frist geben.
gegeben
gegeben betekent hier ‘gegeven’ in die Frist gegeben haben. Het verwijst naar het eerst geven van een deadline aan iedereen. Een bruikbaar patroon is: jemandem eine Frist geben.
haben
haben betekent hier ‘hebben’ en vormt samen met gegeben de uitdrukking gegeben haben. In de bijzin na nachdem maakt dit duidelijk dat de deadline eerst gegeven moet zijn. Een herbruikbaar patroon is: nachdem wir etwas gemacht haben.
Vielleicht
Vielleicht betekent ‘misschien’ en verzacht het voorstel in de zin. De spreker presenteert de wekelijkse opruimactie als een mogelijkheid. Een herbruikbaar patroon is: Vielleicht können wir ...
können
können betekent hier ‘kunnen’ en drukt een mogelijkheid of haalbare optie uit. In Vielleicht können wir ... vorschlagen gaat het om iets wat de sprekers zouden kunnen doen. Een bruikbaar patroon is: Wir können etwas vorschlagen.
Gruppenchat
Gruppenchat betekent ‘groepschat’, het communicatiekanaal waarin de opruimactie kan worden voorgesteld. Het woord verwijst naar een chat die door meerdere mensen wordt gedeeld. Een herbruikbaar patroon is: etwas im Gruppenchat vorschlagen.
wöchentliche
wöchentliche betekent ‘wekelijkse’ en beschrijft een activiteit die iedere week plaatsvindt. Het hoort hier bij Aufräumaktion. Een bruikbaar patroon is: eine wöchentliche Aufräumaktion.
Aufräumaktion
Aufräumaktion betekent ‘opruimactie’. In de dialoog gaat het om een regelmatig gepland moment om de koelkast op te ruimen. Een herbruikbaar patroon is: eine Aufräumaktion vorschlagen.
vorschlagen
vorschlagen betekent ‘voorstellen’ of ‘suggereren’. Hier stellen de sprekers een wöchentliche Aufräumaktion voor in de groepschat. Een bruikbaar patroon is: jemandem etwas vorschlagen.
Dadurch
Dadurch betekent ‘daardoor’ of ‘op die manier’ en verwijst naar het voorstel van een wekelijkse opruimactie. Het introduceert het gevolg daarvan: de opruimactie wordt planbaar. Een herbruikbaar patroon is: Dadurch wäre ...
wäre
wäre betekent hier ‘zou zijn’ en beschrijft een verwachte of voorgestelde toestand. In Dadurch wäre die wöchentliche Aufräumaktion planbar gaat het om het gevolg van de planning. Een bruikbaar patroon is: Dadurch wäre etwas planbar.
planbar
planbar betekent hier ‘planbaar’ of ‘vooraf in te plannen’. De opruimactie gebeurt dan volgens een bekend schema in plaats van onverwacht. Een herbruikbaar patroon is: Ein Termin ist planbar.
statt
statt betekent ‘in plaats van’ en zet planbar tegenover plötzlich. Het maakt het contrast duidelijk tussen een geplande en een onverwachte opruimactie. Een bruikbaar patroon is: statt plötzlich.
plötzlich
plötzlich betekent ‘plotseling’ en beschrijft iets dat zonder voorafgaande planning gebeurt. Hier is het de ongewenste tegenstelling tot planbar. Een herbruikbaar patroon is: etwas passiert plötzlich.
Fächer
Fächer betekent hier ‘vakken’ of ‘schappen’ in de koelkast. Mensen kunnen hun eigen vakken leegmaken vóór de schoonmaakdag. Een bruikbaar patroon is: die Fächer leeren.
vor
vor betekent hier ‘voor’ in de tijd: vóór de Putztag. Het geeft aan dat het leegmaken eerder moet gebeuren dan de schoonmaakdag. Een herbruikbaar patroon is: vor dem Putztag.
dem
dem betekent hier ‘de’ in vor dem Putztag. Het hoort bij het bepaalde zelfstandig naamwoord Putztag in deze tijdsaanduiding. Een bruikbaar patroon is: vor dem Termin.
Putztag
Putztag betekent ‘schoonmaakdag’. Het is de afgesproken dag waarop de koelkast wordt schoongemaakt. Een herbruikbaar patroon is: vor dem Putztag etwas leeren.
leeren
leeren betekent hier ‘leegmaken’: de mensen halen de inhoud uit hun Fächer. Het staat als handeling na können. Een bruikbaar patroon is: ein Fach leeren.
Nutzung
Nutzung betekent ‘gebruik’ en verwijst hier naar het gebruik van de koelkast. De zin gaat over de manier waarop iedereen de koelkast kan gebruiken. Een bruikbaar patroon is: die Nutzung des Kühlschranks.
des
des betekent hier ‘van de’ en verbindt Nutzung met Kühlschranks: het gebruik van de koelkast. Het maakt de relatie tussen beide zelfstandige naamwoorden duidelijk. Een herbruikbaar patroon is: die Nutzung des Raums.
für
für betekent hier ‘voor’ en geeft aan voor wie het gebruik eerlijk en veilig moet zijn. In für alle gaat het om alle gebruikers. Een bruikbaar patroon is: etwas für alle machen.
alle
alle betekent hier ‘iedereen’ of ‘allemaal’ en verwijst naar alle mensen die de koelkast gebruiken. Fair en sicher gelden dus voor de hele groep. Een herbruikbaar patroon is: für alle.
fair
fair betekent hier ‘eerlijk’ in de zin dat het gebruik voor iedereen rechtvaardig geregeld is. Het is een van de eigenschappen die het gebruik van de koelkast moet krijgen. Een bruikbaar patroon is: etwas fair machen.
sicher
sicher betekent hier ‘veilig’ en verwijst naar hygiënisch en verantwoord gebruik van de koelkast. Het wordt samen met fair gebruikt om het gewenste resultaat te beschrijven. Een bruikbaar patroon is: etwas fair und sicher machen.
machen
machen betekent hier ‘maken’ in die Nutzung ... fair und sicher machen: ervoor zorgen dat het gebruik eerlijk en veilig wordt. Het staat als infinitief na sollte. Een herbruikbaar patroon is: etwas fair und sicher machen.