Afhankelijkheden verduidelijken om spanning te verminderen | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Die Diskussion wurde angespannt, sobald die Leute begannen, die Prioritäten aller zu ordnen.

   De discussie werd gespannen zodra mensen de prioriteiten van iedereen gingen rangschikken.

   Diskussion

   discussie

   wurde

   werd

   angespannt

   gespannen

   sobald

   zodra

   Leute

   mensen

   begannen

   begonnen

   Prioritäten

   prioriteiten

   aller

   van iedereen

   zu ordnen

   rangschikken

   Uitgebreide uitleg

   Diskussion is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Diskussion, meervoud die Diskussionen. Hier is het onderwerp van de zin. Voorbeeld: Die Diskussion dauert lange. — De discussie duurt lang. wurde is de verleden tijd (Präteritum) van werden: werden – wurde – geworden. In deze zin betekent wurde niet dat iets door iemand werd gedaan, maar dat de discussie een toestand aannam: “werd”. In combinatie met een bijvoeglijk naamwoord kan werden een verandering aanduiden. Voorbeeld: Das Wetter wurde kalt. — Het weer werd koud. angespannt beschrijft hier de toestand van de discussie: gespannen of geladen. Het is het bijvoeglijk naamwoord bij wurde; het verandert hier niet van vorm door Diskussion. Een bruikbare vergelijking is angespannt – angespannter – am angespanntesten: gespannen – gespannener – het meest gespannen. Voorbeeld: Die Stimmung ist angespannt. — De sfeer is gespannen. sobald is een onderschikkend voegwoord met de betekenis “zodra”. Het leidt de tijdsbepalende bijzin in; in zo’n Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord achteraan. Voorbeeld: Sobald er kommt, beginnen wir. — Zodra hij komt, beginnen we. Leute is het meervoud van die Leute, met de betekenis “mensen”. Het woord wordt in deze betekenis normaal als meervoud gebruikt; voor één persoon is eine Person of ein Mensch gebruikelijker. In deze zin is die Leute het onderwerp van de bijzin na sobald. begannen is de verleden tijd (Präteritum), derde persoon meervoud, van beginnen: beginnen – begann – begonnen. Het meervoud past bij die Leute. Het werkwoord krijgt hier de constructie beginnen, etwas zu tun: beginnen iets te doen. Voorbeeld: Die Kinder begannen zu lachen. — De kinderen begonnen te lachen. Prioritäten is het meervoud van die Priorität: een prioriteit, prioriteiten. Het verwijst hier naar zaken die volgens een bepaalde rangorde belangrijk worden behandeld. Voorbeeld: Wir müssen unsere Prioritäten ändern. — We moeten onze prioriteiten veranderen. aller is hier de genitief meervoudsvorm van alle en betekent “van iedereen” in de vaste betekenis die de vertaling aangeeft. Het bepaalt wie bij Prioritäten hoort: die Prioritäten aller = “de prioriteiten van iedereen”. De vorm aller draagt hier dus de relatie van bezit of toebehoren; het is niet het onderwerp van zu ordnen. zu ordnen bestaat uit zu plus het infinitief ordnen, “ordenen” of “rangschikken”. Na beginnen geeft deze infinitief aan wat men begint te doen. ordnen is hier niet vervoegd; de vervoegde vorm staat bij begannen. Voorbeeld: Sie versucht, die Dateien zu ordnen. — Zij probeert de bestanden te ordenen. De hoofdzin is Die Diskussion wurde angespannt: de discussie werd gespannen. De bijzin begint met sobald en zegt wanneer dat gebeurde: sobald die Leute begannen, ... — zodra de mensen begonnen ... Het object van zu ordnen is die Prioritäten aller; samen betekent dit “de prioriteiten van iedereen rangschikken”. De volledige zin betekent daarom: “De discussie werd gespannen zodra mensen de prioriteiten van iedereen gingen rangschikken.”

2. Es klang so, als hätten einige Teams das Gefühl gehabt, dass ihre Arbeit beiseitegeschoben wurde.

   Het klonk alsof sommige teams het gevoel hadden dat hun werk terzijde werd geschoven.

   klang

   klonk

   als hätten

   alsof … hadden

   einige

   sommige

   Teams

   teams

   Gefühl

   gevoel

   gehabt

   gehad

   Arbeit

   werk

   beiseitegeschoben

   terzijde geschoven

   Uitgebreide uitleg

   klang komt van klingen en is hier de verleden tijd voor de derde persoon enkelvoud: “het klonk”. De vorm beschrijft hoe iets overkwam of werd waargenomen; hij betekent hier niet dat iets letterlijk een bepaald geluid maakte. Vergelijk: Das klingt gut. = “Dat klinkt goed.” / Das klang gut. = “Dat klonk goed.” als hätten leidt hier een vergelijking met alsof in. hätten is de Konjunktiv II van haben in het meervoud en past bij einige Teams; met het voltooid deelwoord gehabt vormt het de verleden variant als hätten ... gehabt. Zo wordt de inhoud als indruk of veronderstelde toestand voorgesteld, niet als een rechtstreeks vastgestelde bewering. Voorbeeld: Es sieht aus, als hätten sie keine Zeit. = “Het lijkt alsof ze geen tijd hebben.” einige betekent “sommige” of “enkele” en verwijst naar een niet nader bepaald deel van een grotere groep. Het is geen vaste numerieke hoeveelheid. Het staat hier bij het meervoud Teams; bij een enkelvoudig zelfstandig naamwoord zou bijvoorbeeld einige Zeit een andere constructie zijn, omdat Zeit daar niet als telbare groep wordt gebruikt. Teams is het meervoud van Team: “teams”. Het woord heeft hier de grammaticale vorm van een meervoud; dat blijkt ook uit hätten. Voorbeeld: Einige Teams arbeiten zusammen. = “Sommige teams werken samen.” Gefühl betekent hier “gevoel”, in de vaste combinatie das Gefühl haben, “het gevoel hebben”. Het zelfstandig naamwoord is enkelvoud; het lidwoord das hoort bij het onzijdige Gefühl. In deze zin staat de combinatie in het verleden: das Gefühl gehabt haben betekent “het gevoel gehad hebben”. Voorbeeld: Sie hat das Gefühl, dass etwas fehlt. = “Ze heeft het gevoel dat er iets ontbreekt.” gehabt is het voltooid deelwoord van haben. In hätten ... gehabt staat het niet los van de eerdere vorm: samen geven ze de verleden vorm van haben in deze alsof-constructie. De relevante vormreeks is haben – hatte – gehabt; in de constructie hier is hätten ... gehabt nodig om een niet-rechtstreeks vastgestelde vroegere toestand uit te drukken. Arbeit betekent “werk”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Arbeit; in ihre Arbeit wordt het bezittelijk woord aangepast aan het vrouwelijke enkelvoud. ihre betekent hier “hun” en verwijst volgens de vaste vertaling naar het werk dat bij de teams hoort. Voorbeeld: Ihre Arbeit ist wichtig. = “Hun werk is belangrijk.” beiseitegeschoben komt van het scheidbare werkwoord beiseiteschieben, letterlijk “opzijschuiven” en hier figuurlijk “terzijde schuiven”. Het is het voltooid deelwoord. Met wurde vormt het het passief: ... beiseitegeschoben wurde = “... terzijde werd geschoven”. De zin noemt daardoor het werk als datgene wat de handeling ondergaat; wie het terzijde schoof, wordt niet genoemd. Voorbeeld: Der Vorschlag wurde beiseitegeschoben. = “Het voorstel werd terzijde geschoven.” De hele opbouw is: Es klang so (“Het klonk zo”) + als hätten einige Teams das Gefühl gehabt (“alsof sommige teams het gevoel hadden”) + dass ihre Arbeit beiseitegeschoben wurde (“dat hun werk terzijde werd geschoven”). Samen betekent de uiting: “Het klonk alsof sommige teams het gevoel hadden dat hun werk terzijde werd geschoven.”

3. Das kann Vertrauen beschädigen, auch wenn es niemand so gemeint hat.

   Dat kan het vertrouwen schaden, ook als niemand dat zo bedoeld heeft.

   Das kann

   dat kan

   Vertrauen

   vertrouwen

   beschädigen

   beschadigen

   auch wenn

   ook als

   niemand

   niemand

   so gemeint hat

   het zo bedoeld heeft

   Uitgebreide uitleg

   Das kann betekent hier “dat kan”. Das verwijst in deze zin naar een voorafgaande situatie of bewering als geheel; het is dus niet noodzakelijk een zelfstandig naamwoord. Kann is de vorm van können voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. Het modale werkwoord staat op de tweede plaats, terwijl het daaropvolgende werkwoord in de infinitief staat: Das kann ... beschädigen. Vertrauen is het zelfstandig naamwoord “vertrouwen”. Het is onzijdig (das Vertrauen) en wordt in het Duits met een hoofdletter geschreven. In deze zin is het een lijdend voorwerp bij beschädigen; het gaat om vertrouwen als abstracte relatie of toestand, niet om een specifiek persoon. Beschädigen betekent “beschadigen” of “schade toebrengen”. Dit is de infinitief die na het modale werkwoord kann staat. Zonder modaliteit kan dezelfde handeling bijvoorbeeld zo worden uitgedrukt: Worte können Vertrauen beschädigen. — “Woorden kunnen vertrouwen beschadigen.” Auch wenn leidt een voorwaardelijke of toegevende bijzin in: “ook als” of “zelfs als”. In zo’n Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde. Het geeft hier aan dat de mogelijke schade blijft gelden, zelfs onder de genoemde voorwaarde. Niemand betekent “niemand” en is hier het onderwerp van de bijzin. Het verwijst naar geen enkele persoon, zonder dat de zin een specifiek aantal personen vastlegt. Een nuttig contrast is jemand (“iemand”) tegenover niemand (“niemand”). So gemeint hat betekent hier “het zo bedoeld heeft”. Gemeint is het voltooid deelwoord van meinen (“bedoelen”); hat is de tegenwoordige vorm van haben die hier als hulpwerkwoord de voltooide tijd vormt. So betekent “zo” en geeft aan op welke manier iets bedoeld was. Het niet-opgenomen es is het object van gemeint: samen vormen ze es so gemeint hat, “het zo bedoeld heeft”. In een bijzin staan het deelwoord en het hulpwerkwoord aan het einde, met het hulpwerkwoord als laatste element. De hoofdzin Das kann Vertrauen beschädigen zegt dat een situatie schade kan toebrengen aan vertrouwen. De bijzin auch wenn es niemand so gemeint hat voegt de voorwaarde toe: ook als niemand het op die manier bedoeld heeft. Samen betekent de volledige zin: “Dat kan het vertrouwen schaden, ook als niemand dat zo bedoeld heeft.”

4. Vielleicht sollten wir Abhängigkeiten und Wichtigkeit vor dem nächsten Meeting getrennt betrachten.

   Misschien moeten we afhankelijkheden en belang uit elkaar halen voordat we de volgende vergadering hebben.

   Vielleicht

   misschien

   sollten wir

   zouden we moeten

   Abhängigkeiten

   afhankelijkheden

   Wichtigkeit

   belang

   getrennt

   apart

   betrachten

   bekijken

   nächsten

   volgende

   Meeting

   vergadering

   Uitgebreide uitleg

   Vielleicht verzacht de uitspraak tot een mogelijkheid of suggestie: “misschien”. Het staat hier aan het begin en maakt de aanbeveling minder stellig. Een vergelijkbare mogelijkheid is vielleicht später — “misschien later”. sollten wir bestaat uit sollten, de vorm van sollen voor wir, en het onderwerp wir (“we”). In deze zin drukt sollten geen harde noodzaak uit, maar een voorstel of aanbeveling: “we zouden moeten”. Het patroon Wir sollten ... is bruikbaar voor advies. Het werkwoord sollen kan in andere contexten ook een opdracht of verwachting weergeven; de combinatie met Vielleicht maakt hier de aanbevelende lezing passend. Abhängigkeiten betekent hier “afhankelijkheden”: zaken waarvan iets anders afhankelijk is. Het is het meervoud van Abhängigkeit; het enkelvoud is dus eine Abhängigkeit, het meervoud Abhängigkeiten. Het woord is vrouwelijk in het enkelvoud: die Abhängigkeit. Wichtigkeit is een zelfstandig naamwoord voor “belang” of “belangrijkheid”. Het is afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord wichtig (“belangrijk”), maar Wichtigkeit benoemt de eigenschap of mate van belangrijk zijn. In deze zin gaat het om het belang zelf, niet om een specifiek ding dat belangrijk is. getrennt betekent hier “apart” of “afzonderlijk”. Het beschrijft hoe de twee onderwerpen behandeld moeten worden. Het hoort bij trennen (“scheiden”), maar in deze zin staat getrennt niet als zelfstandig werkwoord; het werkt samen met betrachten om de manier van bekijken aan te geven. Een bruikbaar voorbeeld is Wir arbeiten getrennt — “We werken afzonderlijk.” betrachten is het werkwoord “bekijken” in de infinitief. Na sollten wir blijft het hoofdwerkwoord in het Duits in de infinitief staan. Het patroon is Wir sollten X betrachten — “We zouden X moeten bekijken”. Betrachten is hier doelgericht en analytisch “bekijken”; het betekent niet noodzakelijk alleen fysiek kijken. nächsten betekent “volgende” in dem nächsten Meeting. De vorm hoort bij het bijvoeglijk naamwoord nächst- en krijgt hier de uitgang -en doordat het deel uitmaakt van de voorzetselgroep vor dem ...; dem staat in de datief en Meeting is onzijdig. Het leenwoord Meeting is hier dus het zelfstandig naamwoord, terwijl nächsten het beschrijft. Een vergelijkbaar voorbeeld is vor dem nächsten Termin — “voor de volgende afspraak”. Meeting is een zelfstandig naamwoord voor “vergadering” of “meeting”. Het is een leenwoord en wordt in het Duits doorgaans als onzijdig gebruikt: das Meeting; na vor in deze tijdsaanduiding staat het in de datief: vor dem Meeting. De vaste vertaling kiest hier de betekenis “vergadering”. Samen vormen de delen de structuur Vielleicht sollten wir A und B getrennt betrachten — “Misschien zouden we A en B afzonderlijk moeten bekijken”. A und B zijn hier Abhängigkeiten und Wichtigkeit. De tijdsbepaling vor dem nächsten Meeting betekent “voor de volgende vergadering” en geeft aan wanneer dit bekijken moet gebeuren. De volledige betekenis is daarom: “Misschien zouden we afhankelijkheden en belang uit elkaar moeten halen voordat we de volgende vergadering hebben.”

5. Einige Aufgaben müssen zuerst erledigt werden.

   Sommige taken moeten eerst worden uitgevoerd.

   Einige

   sommige

   Aufgaben

   taken

   müssen

   moeten

   zuerst

   eerst

   erledigt werden

   uitgevoerd worden

   Uitgebreide uitleg

   Einige betekent hier “sommige” en staat bij een meervoudig zelfstandig naamwoord. De vorm is hier nominatief meervoud, omdat deze groep het onderwerp van de zin is. Vergelijk: einige Aufgaben — sommige taken; eine Aufgabe — één taak. Het woord einige drukt een onbepaalde deelgroep uit, niet noodzakelijk een exact aantal. Aufgaben is het meervoud van Aufgabe (“taak”, “opdracht”). De uitgang -n hoort bij het meervoud: eine Aufgabe → einige Aufgaben. Voorbeeld: Die Aufgaben sind schwierig. — De taken zijn moeilijk. müssen is de tegenwoordige tijd van het modale werkwoord müssen en drukt noodzakelijkheid uit: “moeten”. In deze zin is het onderwerp meervoud, daarom staat de vorm müssen; bij een enkelvoudig onderwerp staat bijvoorbeeld muss: Eine Aufgabe muss ... — Eén taak moet ... Een modaal werkwoord staat in een hoofdzin op de tweede plaats, terwijl het andere werkwoord naar het einde gaat. zuerst betekent “eerst” en geeft de volgorde aan: het voltooien gebeurt vóór een volgende stap. Voorbeeld: Wir lesen zuerst die Anleitung. — We lezen eerst de instructies. erledigt werden vormt hier een passieve constructie. erledigen is het basiswerkwoord (“afhandelen”, “voltooien”); erledigt is het voltooid deelwoord. werden helpt hier om de passieve betekenis te vormen: de taken ondergaan de handeling, terwijl de uitvoerder niet wordt genoemd. Het patroon is müssen + Partizip II + werden: Die Aufgaben müssen erledigt werden. — De taken moeten worden afgehandeld. In deze zin betekent erledigt werden dus dat de taken voltooid of afgehandeld moeten worden; de vaste vertaling geeft dit weer als “worden uitgevoerd”. Samen betekent Einige Aufgaben müssen zuerst erledigt werden: “Sommige taken moeten eerst worden uitgevoerd.” Einige Aufgaben is het onderwerp, müssen drukt de noodzaak uit, zuerst markeert de prioriteit, en erledigt werden zegt wat er met die taken moet gebeuren. De zin specificeert niet wie de taken uitvoert.

6. Aber dadurch sind sie nicht wertvoller.

   Maar daardoor zijn ze niet waardevoller.

   Aber

   maar

   dadurch

   daardoor

   sind sie

   zijn ze

   nicht

   niet

   wertvoller

   waardevoller

   Uitgebreide uitleg

   Aber betekent hier “maar” en zet deze uitspraak tegenover wat eraan voorafgaat. Het is een voegwoord; het verandert niet de inhoud van de daaropvolgende bewering. dadurch betekent “daardoor” of “door dat”. Het verwijst naar een eerder genoemde omstandigheid of handeling als oorzaak of middel. In dit fragment wordt niet verder gespecificeerd waarnaar het precies verwijst. Een bruikbaar patroon is: Dadurch wird ... = “Daardoor wordt ...”. sind sie bevat de persoonsvorm sind, de meervoudsvorm in de tegenwoordige tijd van sein (“zijn”), en het persoonlijk voornaamwoord sie (“ze/zij”). sie staat hier in het meervoud; de concrete referent wordt door deze zin en de vaste vertaling niet nader geïdentificeerd. Omdat dadurch vooraan in de hoofdzin staat, komt de persoonsvorm vóór het onderwerp: Dadurch sind sie .... Dat is een gewone Duitse volgorde met de persoonsvorm op de tweede zinsplaats. nicht ontkent wat erop volgt of de relevante vergelijking. In combinatie met wertvoller betekent nicht wertvoller “niet waardevoller”, niet noodzakelijk “waardeloos” of zelfs “niet waardevol”. Voorbeelden: Sie sind nicht bereit. = “Ze zijn niet klaar.” Das ist nicht größer. = “Dat is niet groter.” wertvoller is de vergrotende trap van het bijvoeglijk naamwoord wertvoll (“waardevol”): wertvoll → wertvoller → am wertvollsten (“het waardevolst”). De vorm vergelijkt iets met een andere mogelijke toestand of maatstaf. Hier zegt nicht wertvoller alleen dat ze door die omstandigheid geen grotere waarde hebben; de zin zegt niet dat ze helemaal geen waarde hebben. Samen vormen de delen: Aber (“maar”) + dadurch (“daardoor”) + sind sie (“zijn ze”) + nicht wertvoller (“niet waardevoller”). De volledige betekenis is: “Maar daardoor zijn ze niet waardevoller.”

7. Ich kann eine Abhängigkeitskarte erstellen, bevor wir uns wieder treffen.

   Ik kan een kaart van de afhankelijkheden maken voordat we elkaar weer spreken.

   Ich kann

   ik kan

   Abhängigkeitskarte

   afhankelijkhedenkaart

   erstellen

   maken; opstellen

   bevor

   voordat

   wir uns wieder treffen

   wij elkaar weer spreken

   Uitgebreide uitleg

   Ich kann betekent hier dat de spreker iets kan of in staat is te doen. kann is de vorm van können voor ich; het modale werkwoord staat in een hoofdzin op de tweede positie. Na een modaal werkwoord staat het andere werkwoord in de infinitief: Ich kann ... erstellen = “Ik kan ... maken/opstellen”. Abhängigkeitskarte is een samengesteld zelfstandig naamwoord: Abhängigkeit betekent “afhankelijkheid” en Karte “kaart”. Het geslacht van het geheel wordt bepaald door het laatste deel, Karte; daarom is het die Abhängigkeitskarte. In eine Abhängigkeitskarte staat het woord in het enkelvoud en de accusatief, als lijdend voorwerp van erstellen. eine is hier een onbepaald lidwoord en drukt op zichzelf geen bepaald aantal uit. erstellen betekent hier “maken” of “opstellen”, met een planmatige of georganiseerde uitkomst. Het is de infinitief die bij kann hoort. De vervoegde vorm staat bijvoorbeeld in Sie erstellt eine Karte (“Zij maakt een kaart”); na kann blijft de vorm erstellen. bevor leidt een bijzin in die aangeeft dat iets eerder plaatsvindt dan de handeling in de bijzin. In een Duitse bevor-bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde. Bijvoorbeeld: Ich gehe, bevor es dunkel wird. — “Ik ga voordat het donker wordt.” wir uns wieder treffen betekent in deze zin dat de betrokken personen elkaar weer zullen spreken of ontmoeten, overeenkomstig de vaste vertaling. wir is de vorm voor “wij”. Bij het wederkerige werkwoord sich treffen krijgt het voornaamwoord bij wir de vorm uns: wir treffen uns betekent “wij ontmoeten elkaar”. wieder betekent “weer”. Omdat dit een bijzin met bevor is, staat treffen achteraan; de tegenwoordige vorm kan hier naar een toekomstige afspraak verwijzen. Samen betekent de zin: “Ik kan een kaart van de afhankelijkheden maken voordat we elkaar weer spreken.” Eerst beschrijft Ich kann ... erstellen wat de spreker kan doen; bevor wir uns wieder treffen bepaalt wanneer die handeling plaatsvindt.

8. So sollte die Diskussion konkret bleiben, statt persönlich zu werden.

   Dat zou ervoor moeten zorgen dat de discussie concreet blijft in plaats van persoonlijk te worden.

   So sollte

   Zo zou ... moeten

   Diskussion

   discussie

   konkret

   concreet

   bleiben

   blijven

   statt

   in plaats van

   persönlich

   persoonlijk

   zu werden

   worden

   Uitgebreide uitleg

   So sollte betekent hier «zo zou ... moeten» en verbindt een voorgestelde aanpak met het gewenste resultaat. sollte is de vorm van het modale werkwoord sollen; de basisvorm is sollen. In deze zin staat sollte bij een derde-persoons enkelvoudig onderwerp, die Diskussion. Het geeft hier geen harde zekerheid, maar een verwachte of aanbevolen toestand weer. Vergelijk: So sollte es funktionieren. — «Zo zou het moeten werken.» Diskussion betekent hier «discussie». Het is een zelfstandig naamwoord en wordt in het Duits met een hoofdletter geschreven. Het meervoud is Diskussionen. In die Diskussion staat het bepaalde lidwoord bij het vrouwelijke enkelvoud; dat is een kenmerk van Diskussion, niet van sollte. konkret betekent hier «concreet» of «specifiek». Het is een beschrijvend bijvoeglijk naamwoord. In deze zin staat het na bleiben als beschrijving van de toestand van de discussie en krijgt het geen extra verbuiging. Voorbeeld: Der Plan bleibt konkret. — «Het plan blijft concreet.» bleiben betekent «blijven». De vorm is hier de infinitief, omdat hij volgt op het modale werkwoord sollte. De combinatie konkret bleiben betekent «concreet blijven»: de discussie behoudt die eigenschap in plaats van van toestand te veranderen. De tegenhanger werden betekent «worden» en drukt juist een verandering van toestand uit. statt betekent «in plaats van». Het leidt hier het alternatief in dat niet gewenst is. In de constructie statt ... zu werden staat een zu-infinitief. Voorbeeld: Sie bleibt ruhig, statt laut zu werden. — «Ze blijft rustig in plaats van luid te worden.» persönlich betekent hier «persoonlijk». Het beschrijft de manier of aard waarin de discussie zou kunnen veranderen. Het woord kan in andere contexten ook betrekking hebben op een persoon of op iets dat iemand persoonlijk aangaat; hier is de relevante betekenis dat de discussie persoonlijk wordt. zu werden betekent «te worden». werden is hier de infinitief met zu; in persönlich zu werden vormt het een verandering naar de toestand «persoonlijk». Omdat werden na statt staat, krijgt het de vorm zu werden, niet een vervoegde vorm. Voorbeeld: Der Ton beginnt persönlich zu werden. — «De toon begint persoonlijk te worden.» Samen betekent So sollte die Diskussion konkret bleiben: «Zo zou de discussie concreet moeten blijven». statt persönlich zu werden voegt het uitgesloten alternatief toe: de discussie moet concreet blijven in plaats van persoonlijk te worden. De volledige zin betekent dus: «Dat zou ervoor moeten zorgen dat de discussie concreet blijft in plaats van persoonlijk te worden.»

9. Dann können die Leute die Diskussion auf dieselben Informationen stützen und nicht nur auf ihre Frustrationen.

   Dan kunnen mensen de discussie op dezelfde informatie baseren, en niet alleen op hun frustraties.

   Dann

   dan

   können

   kunnen

   Leute

   mensen

   Diskussion

   discussie

   dieselben

   dezelfde

   Informationen

   informatie

   stützen

   baseren

   nicht nur

   niet alleen

   ihre

   hun

   Frustrationen

   frustraties

   Uitgebreide uitleg

   Dann betekent hier “dan” en sluit aan op de voorafgaande situatie. Het kan een gevolg of een volgende stap aangeven; hier hoeft het geen tijdstip te benoemen. können is hier de tegenwoordige tijd van können bij het meervoudige onderwerp die Leute: “kunnen”. Als modaal werkwoord staat het samen met een infinitief: Die Leute können ... stützen — “De mensen kunnen ... baseren”. Voorbeeld: Wir können morgen anfangen. — “We kunnen morgen beginnen.” Leute betekent “mensen”. Het is in standaardduits een meervoudig zelfstandig naamwoord; Leut is geen gewone neutrale enkelvoudsvorm voor één persoon. Hier vormt die Leute de handelende groep bij können. Diskussion betekent “discussie”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; die Diskussion is hier de bepaalde vorm. In de constructie etwas auf etwas stützen is de discussie datgene wat op een basis wordt geplaatst. Voorbeeld: Die Diskussion bleibt sachlich. — “De discussie blijft zakelijk.” dieselben betekent “dezelfde”, met de betekenis van exact dezelfde eerder bedoelde informatie. Het hoort bij Informationen en staat hier in de accusatief meervoud: dieselben Informationen. In andere naamvallen kan de vorm veranderen, bijvoorbeeld mit denselben Informationen — “met dezelfde informatie”. Informationen is het meervoud van Information en betekent “informatie”. Hier gaat het om de eerder bedoelde informatie waarop de discussie wordt gebaseerd. Voorbeeld: Wir vergleichen die Informationen. — “We vergelijken de informatie.” stützen betekent hier “baseren”. De constructie etwas auf etwas stützen betekent “iets op iets baseren”: het eerste deel is wat wordt gebaseerd en het tweede deel is de basis. stützen is hier de infinitief die bij können hoort. Voorbeeld: Wir stützen die Entscheidung auf Fakten. — “We baseren de beslissing op feiten.” nicht nur betekent “niet alleen”. Hier introduceert het een beperking: de discussie wordt niet alleen op frustraties gebaseerd, maar ook op de eerder genoemde informatie. ihre betekent hier “hun”. De bezittelijke vorm ihr- verwijst in deze zin naar die Leute; ihre past bij het meervoudige zelfstandig naamwoord Frustrationen. De vorm van het bezitterswoord en de vorm van het bezittelijke woord zijn dus niet hetzelfde soort meervoudsmarkering. Frustrationen is het meervoud van Frustration en betekent “frustraties”. In auf ihre Frustrationen vormt het de tweede genoemde basis waarop de discussie wordt gericht. De volledige opbouw is: Dann sluit aan op de voorafgaande situatie; können die Leute geeft aan dat de mensen iets kunnen doen; die Diskussion auf dieselben Informationen stützen betekent de discussie op dezelfde informatie baseren; en nicht nur auf ihre Frustrationen maakt duidelijk dat frustraties niet de enige basis zijn. Samen betekent de zin: “Dan kunnen mensen de discussie op dezelfde informatie baseren, en niet alleen op hun frustraties.”