Duidelijke informatie over dieetbeperkingen | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Ein Gast hat eine Ernährungseinschränkung, deshalb brauchen wir klare Informationen, bevor wir bestellen.

   Een van de gasten heeft een dieetbeperking, dus we hebben duidelijke informatie nodig voordat we bestellen.

   Gast

   gast

   hat

   heeft

   Ernährungseinschränkung

   dieetbeperking

   deshalb

   daarom; dus

   brauchen

   nodig hebben

   klare

   duidelijke

   Informationen

   informatie

   bevor

   voordat

   bestellen

   bestellen

   Uitgebreide uitleg

   Gast betekent hier een gast. Het zelfstandig naamwoord is mannelijk: der Gast, meervoud die Gäste. De vertaling maakt hiervan één van de gasten; het Duitse ein is hier wel een onbepaald lidwoord bij een enkelvoudige woordgroep, maar een onbepaald lidwoord drukt op zichzelf niet noodzakelijk een telwaarde uit. Voorbeeld: Der Gast wartet. — De gast wacht. hat is de derde persoon enkelvoud van haben in de tegenwoordige tijd: ich habe, du hast, er/sie/es hat. Hier drukt het uit dat de gast een dieetbeperking heeft. Voorbeeld: Sie hat eine Allergie. — Zij heeft een allergie. Ernährungseinschränkung is een samengesteld zelfstandig naamwoord voor een beperking met betrekking tot voeding. Het is vrouwelijk: die Ernährungseinschränkung; het meervoud is die Ernährungseinschränkungen. Het woord benoemt hier de dieetbeperking zelf, niet de persoon die die beperking heeft. deshalb legt een gevolgrelatie: wat daarna komt, volgt uit de voorafgaande informatie. Als dit bijwoord de eerste plaats in de hoofdzin inneemt, blijft het vervoegde werkwoord op de tweede positie: deshalb brauchen wir .... Een vergelijkbaar verbindingswoord is deswegen — daarom. brauchen staat hier in de eerste persoon meervoud van brauchen in de tegenwoordige tijd: wir brauchen. Het betekent hier iets nodig hebben. Voorbeeld: Wir brauchen mehr Zeit. — We hebben meer tijd nodig. Het onderwerp wir omvat de spreker en minstens één andere persoon; de vorm is dus niet de enkelvoudige vorm brauche. klare beschrijft Informationen als duidelijk of begrijpelijk. De basisvorm van het bijvoeglijk naamwoord is klar; klare is hier de verbogen vorm vóór het meervoudige zelfstandig naamwoord Informationen, zonder voorafgaand lidwoord. In deze accusatieve meervoudige woordgroep draagt het bijvoeglijk naamwoord de uitgang -e. Voorbeeld: Wir brauchen klare Regeln. — We hebben duidelijke regels nodig. Informationen is het meervoud van Information: informatie, hier opgevat als gegevens of mededelingen die nodig zijn. Het staat als lijdend voorwerp bij brauchen; het enkelvoud is eine Information, het meervoud Informationen. Het meervoud beïnvloedt hier samen met de naamval de vorm klare, maar de zichtbare uitgang -e van het bijvoeglijk naamwoord geeft in deze vorm geen afzonderlijk geslacht aan. bevor leidt een bijzin in die een eerder tijdstip aangeeft: voordat iets gebeurt. In een Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord achteraan. Voorbeeld: Ruf mich an, bevor du gehst. — Bel me voordat je weggaat. bestellen betekent hier iets bestellen. In wir bestellen is de vorm van de eerste persoon meervoud in de tegenwoordige tijd toevallig gelijk aan de infinitief: wir bestellen, zu bestellen. In de bijzin staat die vervoegde vorm achteraan: bevor wir bestellen. Samen betekent Ein Gast hat eine Ernährungseinschränkung dat een gast een dieetbeperking heeft; volgens de vaste vertaling gaat het om één van de gasten. deshalb brauchen wir klare Informationen geeft het gevolg: daarom hebben wij duidelijke informatie nodig. bevor wir bestellen bepaalt wanneer die informatie nodig is: voordat wij bestellen. De volledige betekenis is dus: Een van de gasten heeft een dieetbeperking, dus we hebben duidelijke informatie nodig voordat we bestellen.

2. Wir können die Zutaten auflisten.

   We kunnen de ingrediënten opnoemen.

   Wir können

   we kunnen

   Zutaten

   ingrediënten

   auflisten

   opsommen

   Uitgebreide uitleg

   Wir können betekent hier: “wij kunnen” of “we zijn in staat om”. wir is de eerste persoon meervoud; können is de vorm van het modale werkwoord können bij wir. In een hoofdzin staat de persoonsvorm op de tweede plaats en komt het andere werkwoord als infinitief aan het einde: Wir können ... auflisten. Voorbeeld: Wir können warten. — “We kunnen wachten.” Zutaten betekent hier “ingrediënten”. Het is het meervoud van die Zutat; het enkelvoud is dus Zutat, het meervoud Zutaten. Het woord kan zowel afzonderlijke ingrediënten als de verzameling ingrediënten van een gerecht aanduiden. Voorbeeld: Die Zutaten sind frisch. — “De ingrediënten zijn vers.” auflisten betekent “opsommen” of “in een lijst zetten”. Dit is een scheidbaar werkwoord: bij een vervoegde vorm staat auf los van listen, bijvoorbeeld Wir listen die Zutaten auf. Na het modale werkwoord können blijft auflisten echter als infinitief bijeen en staat het aan het einde. Voorbeeld: Ich kann die Namen auflisten. — “Ik kan de namen opsommen.” Samen vormen de delen Wir können die Zutaten auflisten. de betekenis: “We kunnen de ingrediënten opnoemen.” De modaliteit komt van können, het lijdend voorwerp is die Zutaten, en auflisten benoemt de handeling die mogelijk is.

3. Aber ich sollte erwähnen, dass die Zubereitungsbereiche gemeinsam genutzt werden.

   Maar ik moet erbij zeggen dat de bereidingsruimtes gedeeld zijn.

   Aber

   maar

   ich sollte

   ik moet

   erwähnen

   erbij zeggen

   die Zubereitungsbereiche

   de bereidingsruimtes

   gemeinsam

   gezamenlijk

   genutzt werden

   gebruikt worden

   Uitgebreide uitleg

   Aber betekent hier “maar” en zet deze aanvulling tegenover wat eerder is gezegd. Het is een voegwoord; het verandert niet de inhoud van de volgende mededeling. ich sollte bestaat uit ich (“ik”) en de vorm sollte van het modale werkwoord sollen. In deze zin drukt sollte uit dat de spreker dit erbij hoort te zeggen; de vaste vertaling geeft dat weer als “ik moet”. Het onderwerp is ich, dus de eerste persoon enkelvoud. Vergelijk: Ich soll anrufen. = “Ik moet bellen.” erwähnen is de infinitief van het werkwoord “noemen” of “vermelden”. Na het modale werkwoord blijft het als infinitief staan: ich sollte erwähnen = “ik moet vermelden”. Het werkwoord neemt hier de daaropvolgende dass-zin als inhoud aan. Voorbeeld: Sie erwähnt, dass sie später kommt. = “Zij vermeldt dat ze later komt.” die Zubereitungsbereiche betekent hier “de bereidingsruimtes”. Zubereitungsbereiche is een meervoudig samengesteld zelfstandig naamwoord: Zubereitung verwijst naar bereiding en Bereiche naar ruimtes of gebieden. Het lidwoord die markeert hier het meervoud; in de dass-zin is deze woordgroep het onderwerp. Het meervoud van der Bereich is die Bereiche. gemeinsam betekent “gezamenlijk” of “samen”. Het beschrijft hier dat de ruimtes voor gezamenlijk gebruik dienen. Het is niet hetzelfde als zusammen in elke mogelijke context, maar beide kunnen in sommige zinnen een idee van samen-zijn uitdrukken. genutzt werden vormt hier een passieve constructie. genutzt is het voltooid deelwoord van nutzen (“gebruiken”), en werden is de tegenwoordige vorm die het passief vormt. Omdat het onderwerp meervoudig is, staat hier werden, niet wird. De constructie Die Räume werden genutzt. betekent “De ruimtes worden gebruikt.” In combinatie met gemeinsam ontstaat de betekenis “gezamenlijk gebruikt” of “gedeeld gebruikt”. De volledige opbouw is Aber + ich sollte erwähnen + dass ...: “Maar ik moet erbij zeggen dat ...”. Binnen de dass-zin is die Zubereitungsbereiche het onderwerp, gemeinsam de beschrijving van de wijze van gebruik, en genutzt werden het meervoudige passief. Samen betekent de hele uiting: “Maar ik moet erbij zeggen dat de bereidingsruimtes gedeeld zijn.”

4. Das hilft; der Gast kann entscheiden, welches Risiko für den Gast akzeptabel ist.

   Dat helpt; de gast kan beslissen welk risico aanvaardbaar is.

   Das

   dat

   hilft

   helpt

   Gast

   gast

   kann

   kan

   entscheiden

   beslissen

   welches

   welk(e)

   Risiko

   risico

   für den Gast

   voor de gast

   akzeptabel

   aanvaardbaar

   ist

   is

   Uitgebreide uitleg

   Das is hier een aanwijzend voornaamwoord met de betekenis ‘dat’. Volgens de vertaling verwijst het naar een vooraf genoemde situatie of mededeling, niet naar een specifiek zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Das hilft. — ‘Dat helpt.’ hilft komt van helfen en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: er/sie/es hilft. De vorm heeft hier als onderwerp Das. Voorbeeld: Diese Erklärung hilft. — ‘Deze uitleg helpt.’ Gast betekent ‘gast’. In der Gast staat het zelfstandig naamwoord in het enkelvoud met het bepaalde lidwoord in de nominatief; het is daar de persoon die kan beslissen. Het meervoud is Gäste. Voorbeeld: Der Gast wartet. — ‘De gast wacht.’ kann komt van het modale werkwoord können en betekent hier ‘kan’. Het is de vorm voor de derde persoon enkelvoud: er/sie/es kann. Een modaal werkwoord wordt hier gecombineerd met het infinitief entscheiden; dat infinitief staat in de bijzin aan het einde. Voorbeeld: Der Gast kann wählen. — ‘De gast kan kiezen.’ entscheiden betekent ‘beslissen’ of ‘een keuze maken’. Het is hier een infinitief na kann. De gewone tegenwoordige-tijdsvormen zijn bijvoorbeeld ich entscheide en er/sie entscheidet; de vorm verandert dus volgens persoon. Voorbeeld: Sie entscheidet selbst. — ‘Zij beslist zelf.’ welches betekent hier ‘welk(e)’ en hoort bij Risiko. Omdat Risiko onzijdig en enkelvoudig is, staat de bepalende vorm als welches Risiko. De woorden leiden een indirecte vraag in: het gaat om de vraag welk risico aanvaardbaar is. Voorbeeld: Ich weiß, welches Risiko akzeptabel ist. — ‘Ik weet welk risico aanvaardbaar is.’ Risiko betekent ‘risico’. Het is een onzijdig zelfstandig naamwoord: das Risiko; het meervoud is die Risiken. In de indirecte vraag is welches Risiko het onderwerp van ist akzeptabel. Voorbeeld: Das Risiko ist klein. — ‘Het risico is klein.’ für den Gast betekent ‘voor de gast’. Het voorzetsel für krijgt in het Duits de accusatief; daarom staat het mannelijke bepaalde lidwoord als den in plaats van der: für den Gast. Deze woordgroep geeft aan voor wie iets aanvaardbaar is. Voorbeeld: Das ist für den Gast wichtig. — ‘Dat is belangrijk voor de gast.’ akzeptabel betekent ‘aanvaardbaar’. Het is hier een predicatief bijvoeglijk naamwoord na ist, en krijgt daarom geen uitgang: Das Risiko ist akzeptabel. Het beschrijft in deze zin het risico, bekeken vanuit wat voor de gast aanvaardbaar is. Voorbeeld: Die Lösung ist akzeptabel. — ‘De oplossing is aanvaardbaar.’ ist komt van sein en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. In de bijzin vormt het samen met akzeptabel de betekenis ‘is aanvaardbaar’. Omdat dit een Duitse bijzin is die met welches begint, staat het vervoegde werkwoord aan het einde: welches Risiko für den Gast akzeptabel ist. De eerste hoofdzin, Das hilft, betekent ‘Dat helpt’. Na de puntkomma volgt de hoofdzin der Gast kann entscheiden: ‘de gast kan beslissen’. Wat hij kan beslissen wordt uitgewerkt in de indirecte vraag welches Risiko für den Gast akzeptabel ist: ‘welk risico voor de gast aanvaardbaar is’. Samen betekent de hele uiting: ‘Dat helpt; de gast kan beslissen welk risico aanvaardbaar is.’

5. Ich werde die Küche bitten, jede einzelne Komponente zu überprüfen, statt zu raten.

   Ik zal de keuken vragen elk onderdeel te controleren in plaats van te gokken.

   Ich werde

   ik zal

   die Küche

   de keuken

   bitten

   vragen

   jede einzelne

   elk afzonderlijk

   Komponente

   onderdeel

   zu überprüfen

   controleren

   statt zu raten

   in plaats van te gokken

   Uitgebreide uitleg

   Ich werde drukt hier een voornemen of toekomstige handeling uit: werde is de eerste persoon enkelvoud van werden. Samen met een infinitief vormt werden de Duitse toekomende tijd: Ich werde prüfen = “ik zal controleren”. Het onderwerp is hier dus ich; het inhoudelijke werkwoord staat verderop als zu überprüfen. die Küche betekent hier “de keuken”, in de bedoelde betekenis de keuken als de betrokken afdeling of groep. die is het bepaalde lidwoord bij het vrouwelijke zelfstandig naamwoord Küche. De vorm van het lidwoord hangt bovendien samen met de naamval: na bitten staat deze gevraagde partij in de accusatief, maar bij een vrouwelijk enkelvoud is die vorm hier eveneens die. bitten betekent “vragen” en is de infinitief van bitten. Een bruikbaar patroon is jemanden bitten, etwas zu tun: iemand vragen iets te doen. jemanden staat daarbij in de accusatief; de gevraagde handeling volgt als zu-infinitief. Dat patroon verbindt hier die Küche met zu überprüfen. jede einzelne benadrukt “elk afzonderlijk”. Beide woorden stemmen af op het vrouwelijke enkelvoud van Komponente: jede is de vorm van jeder voor vrouwelijk enkelvoud, en einzelne is de bijvoeglijke vorm met dezelfde grammaticale kenmerken. De combinatie maakt duidelijk dat de onderdelen één voor één worden meegenomen, niet alleen als een ongespecificeerde massa. Bijvoorbeeld: Jede einzelne Datei wird geprüft. — “Elk afzonderlijk bestand wordt gecontroleerd.” Komponente betekent hier “onderdeel” of “component”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is Komponenten. In deze zin staat het enkelvoud na jede, omdat elk afzonderlijk onderdeel wordt aangeduid. Het woord kan ook in technische contexten een component betekenen, maar “onderdeel” past hier bij de vaste vertaling. zu überprüfen betekent “te controleren”. De basisvorm is überprüfen; met zu wordt het een infinitief die hier de inhoud van het verzoek weergeeft. überprüfen is sterker dan alleen iets vluchtig bekijken: het houdt een systematische controle in. Bijvoorbeeld: Wir bitten Sie, die Angaben zu überprüfen. — “Wij vragen u de gegevens te controleren.” statt zu raten betekent “in plaats van te gokken”. statt introduceert hier een alternatief, gevolgd door een zu-infinitief: statt zu raten = “in plaats van te gokken”. raten is de infinitief van het werkwoord dat in deze context “gokken” betekent; het gaat dus om een uitkomst raden zonder de componenten eerst te controleren. Bijvoorbeeld: Sie prüft die Liste, statt zu raten. — “Zij controleert de lijst in plaats van te gokken.” De zin wordt als geheel opgebouwd als Ich werde + die Küche bitten + jede einzelne Komponente zu überprüfen + statt zu raten: “Ik zal de keuken vragen elk onderdeel te controleren in plaats van te gokken.” Het toekomstpatroon geeft het voornemen aan, bitten introduceert het verzoek, en het laatste deel contrasteert zorgvuldig controleren met gokken.

6. Bitte berücksichtigen Sie auch Soßen und Toppings, da diese leicht übersehen werden.

   Neemt u sauzen en toppings ook mee, want die worden gemakkelijk over het hoofd gezien.

   Bitte

   alstublieft

   berücksichtigen

   rekening houden met; meenemen

   Sie

   u

   auch

   ook

   Soßen

   sauzen

   Toppings

   toppings

   da

   want

   diese

   die

   leicht

   gemakkelijk

   übersehen werden

   over het hoofd gezien worden

   Uitgebreide uitleg

   Bitte maakt van de mededeling een beleefd verzoek: “alstublieft”. Het is hier geen deel van het hoofdwerkwoord. berücksichtigen betekent hier “meenemen” of “rekening houden met”. De vorm is de infinitief. In een formele gebiedende zin met Sie staat die infinitief vóór Sie: Berücksichtigen Sie ... = “Neemt u ... mee”. Voorbeeld: Bitte berücksichtigen Sie alle Zutaten. — “Neemt u alstublieft alle ingrediënten mee.” Sie is de formele aanspreekvorm “u”. In deze constructie is Sie het onderwerp van het verzoek. De hoofdletter hoort bij deze beleefde vorm; sie is in andere contexten een andere voornaamwoordelijke vorm. auch betekent “ook” en voegt de genoemde zaken toe aan wat al wordt meegenomen. Soßen is het meervoud van Soße, “saus”. Het is hier een meervoudig lijdend voorwerp bij berücksichtigen. Toppings is het meervoud van Topping; dit leenwoord verwijst hier naar toppings. De twee zelfstandige naamwoorden blijven afzonderlijke woorden. da leidt hier een redengevende bijzin in en betekent “want” of “omdat”. In een Duitse da-bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde. diese betekent hier “die” en verwijst naar de genoemde sauzen en toppings. Het is een meervoudig demonstratief voornaamwoord en is hier onderwerp in de nominatief. De vorm maakt het meervoud zichtbaar; vergelijk de datief-meervoudsvorm diesen in een andere constructie. Voorbeeld: Diese werden separat geprüft. — “Die worden afzonderlijk gecontroleerd.” leicht betekent hier “gemakkelijk” of “makkelijk”. Het is een bijwoord bij übersehen werden: het beschrijft hoe gemakkelijk iets over het hoofd wordt gezien, niet een eigenschap van de sauzen of toppings. übersehen werden is een passieve werkwoordelijke combinatie. übersehen betekent “over het hoofd zien”; werden is hier de tegenwoordige, vervoegde vorm van het hulpwerkwoord in het passief. In diese ... übersehen werden zijn de genoemde dingen grammaticaal het onderwerp van de passieve bijzin: ze ondergaan de handeling. Voorbeeld in een hoofdzin: Diese werden leicht übersehen. — “Die worden gemakkelijk over het hoofd gezien.” Samen betekent Bitte berücksichtigen Sie auch Soßen und Toppings dat de aangesprokene sauzen en toppings eveneens moet meenemen. da diese leicht übersehen werden geeft de reden: die worden gemakkelijk over het hoofd gezien. De volledige betekenis is: “Neemt u sauzen en toppings ook mee, want die worden gemakkelijk over het hoofd gezien.”

7. Ich werde dafür sorgen, dass sie diese separat überprüfen.

   Ik zal ervoor zorgen dat ze die afzonderlijk controleren.

   Ich werde

   ik zal

   dafür sorgen

   ervoor zorgen

   sie

   ze

   diese

   die

   separat

   afzonderlijk

   überprüfen

   controleren

   Uitgebreide uitleg

   Ich werde betekent hier: ik zal. werde is de vorm van werden voor de eerste persoon enkelvoud (ich werde). In deze zin vormt werden de toekomende tijd met het infinitief aan het einde van de bijzin. Voorbeelden: Ich werde kommen. — Ik zal komen. Wir werden kommen. — Wij zullen komen. dafür sorgen is een vaste, herbruikbare combinatie met de betekenis ervoor zorgen dat iets gebeurt. dafür verwijst hier naar het doel of de aangekondigde handeling; het is niet hetzelfde als alleen für plus een zelfstandig naamwoord. Het patroon is: für etwas sorgen of dafür sorgen, dass .... Voorbeeld: Sie sorgt dafür, dass alle genug Zeit haben. — Zij zorgt ervoor dat iedereen genoeg tijd heeft. dass leidt de bijzin in die uitlegt waarvoor gezorgd wordt. In een Duitse dass-bijzin staat het vervoegde werkwoord doorgaans achteraan. Daarom staat überprüfen na separat, niet direct na sie. sie is hier een persoonlijk voornaamwoord in het meervoud en is het onderwerp van überprüfen: ze controleren. Omdat het in deze zin klein geschreven is, is het niet de formele aanspreekvorm Sie. De precieze betrokken personen worden in deze zin zelf niet nader benoemd. diese is hier een zelfstandig gebruikt aanwijzend voornaamwoord: deze/die. In de gegeven context is het meervoud en staat het in de vierde naamval, omdat het de gecontroleerde zaken aanduidt; bij een meervoud is deze vorm gelijk aan de vorm in de eerste naamval. Het sluit aan bij de eerder genoemde zaken die gemakkelijk over het hoofd kunnen worden gezien. Een vergelijkbaar voorbeeld is: Ich prüfe diese separat. — Ik controleer deze afzonderlijk. separat betekent afzonderlijk of apart. Hier beschrijft het hoe het controleren gebeurt. Als bijwoord verandert separat niet mee met persoon, getal of naamval. Voorbeeld: Wir bearbeiten die Anträge separat. — Wij behandelen de aanvragen afzonderlijk. überprüfen betekent controleren, nakijken of verifiëren. Dit is de infinitief van überprüfen; in de dass-bijzin blijft die infinitief aan het einde staan. Voorbeeld: Sie überprüfen die Angaben. — Ze controleren de gegevens. über- is hier een onscheidbaar werkwoordvoorvoegsel van überprüfen, geen los voorzetsel en geen afzonderlijk woord in de zin. Samen vormen de delen: Ich werde dafür sorgen — ik zal ervoor zorgen; dass sie diese separat überprüfen — dat ze deze afzonderlijk controleren. De volledige betekenis is dus: ik zal ervoor zorgen dat ze deze afzonderlijk controleren.

8. Dann kann jeder bestellen, ohne den Gast unter Druck zu setzen.

   Dan kan iedereen bestellen zonder druk op de gast te leggen.

   Dann

   dan

   kann jeder

   iedereen kan

   bestellen

   bestellen

   ohne

   zonder

   Gast

   gast

   unter Druck zu setzen

   onder druk zetten

   Uitgebreide uitleg

   Dann betekent hier “dan” en geeft het moment of de volgende stap in de redenering aan. Het kan ook “toen” betekenen wanneer het naar een moment in het verleden verwijst; de context bepaalt dat. kann jeder combineert kann, de derde persoon enkelvoud van können, met jeder, hier “iedereen”. Het onderwerp is dus jeder, en daarom staat het werkwoord in de enkelvoudsvorm: jeder kann, niet jeder können. können drukt mogelijkheid of toestemming uit. Voorbeeld: Jeder kann teilnehmen. — “Iedereen kan deelnemen.” bestellen is het werkwoord “bestellen” en staat hier in de infinitief. Na een modaal werkwoord zoals können staat het andere werkwoord in de infinitief zonder zu: Jeder kann bestellen. In een gewone hoofdzin staat het vervoegde modale werkwoord op de tweede positie en komt de infinitief aan het einde. ohne betekent “zonder” en leidt hier een handeling in die niet plaatsvindt. Voor een infinitiefconstructie gebruikt het Duits vaak ohne ... zu: ohne zu warten — “zonder te wachten”. Als de infinitief een lijdend voorwerp heeft, staat dat voor de infinitief: ohne den Gast ... zu setzen. Gast betekent “gast”. In den Gast staat het zelfstandig naamwoord in de accusatief, omdat het de persoon is die door unter Druck setzen wordt beïnvloed. den is hier de bepaalde mannelijke accusatiefvorm; het woord Gast zelf draagt in deze vorm geen zichtbare uitgang. Het meervoud is Gäste: die Gäste — “de gasten”. unter Druck zu setzen is het vaste werkwoordelijke patroon jemanden unter Druck setzen, letterlijk “iemand onder druk zetten”. setzen is de infinitief van “zetten” en krijgt in deze ohne-constructie zu: zu setzen. Het object den Gast staat buiten het geselecteerde citaat, maar hoort inhoudelijk bij dit patroon. Voorbeeld: Sie versucht, ihn nicht unter Druck zu setzen. — “Ze probeert hem niet onder druk te zetten.” Samen opgebouwd: Dann geeft de volgende stap aan; jeder kann bestellen betekent dat iedereen kan bestellen. ohne den Gast unter Druck zu setzen voegt de voorwaarde toe dat dit gebeurt zonder druk op de gast te leggen. De volledige betekenis is dus: “Dan kan iedereen bestellen zonder druk op de gast te leggen.”

9. Sobald ich die Einzelheiten habe, komme ich zurück und gehe sie mit Ihnen durch.

   Zodra ik de details heb, kom ik terug om ze met u door te nemen.

   Sobald

   zodra

   Einzelheiten

   details

   habe

   heb

   komme … zurück

   kom terug

   sie

   ze

   mit Ihnen

   met u

   gehe … durch

   neem door

   Uitgebreide uitleg

   Sobald introduceert een bijzin met de betekenis ‘zodra’. In zo’n bijzin staat het vervoegde werkwoord in het Duits achteraan. Daarom staat habe aan het einde van het eerste deel. Einzelheiten betekent hier ‘details’ en is het meervoud van Einzelheit (‘detail’). Het lidwoord die markeert hier het bepaalde meervoud: het gaat om de bedoelde details. habe is de eerste persoon enkelvoud van haben in de tegenwoordige tijd: ich habe = ‘ik heb’. In Sobald ich die Einzelheiten habe geeft deze vorm aan wanneer de twee daaropvolgende handelingen plaatsvinden. komme ... zurück is een scheidbaar werkwoord: zurückkommen = ‘terugkomen’. komme is de eerste persoon enkelvoud van kommen; in deze hoofdzin staat het partikel zurück aan het einde van de eerste hoofdzin. Het patroon is bijvoorbeeld: Ich komme morgen zurück. = ‘Ik kom morgen terug.’ gehe ... durch gebruikt het scheidbare werkwoord durchgehen in de betekenis ‘iets doornemen’. gehe is de eerste persoon enkelvoud van gehen, en durch staat hier los aan het einde van de tweede hoofdzin. Het voorwerp is sie: daardoor betekent gehe sie ... durch ‘neem ze door’, niet alleen ‘ga door’. sie is hier een persoonlijk voornaamwoord in de vierde naamval, meervoud. Volgens de vaste vertaling verwijst het naar die Einzelheiten, dus naar ‘ze’/‘de details’. De vorm sie kan in andere zinnen ook een andere grammaticale functie hebben; hier is zij het lijdend voorwerp van durchgehen. mit Ihnen betekent ‘met u’. Ihnen is de formele aanspreekvorm van ‘u’ en staat na mit in de derde naamval. De hoofdletter in Ihnen hoort bij deze formele aanspreekvorm. In sie mit Ihnen durchgehen is mit Ihnen de persoon met wie de spreker de details samen doorneemt. Samen betekent Sobald ich die Einzelheiten habe ‘zodra ik de details heb’. Daarna volgen twee handelingen van dezelfde spreker: komme ich zurück (‘kom ik terug’) en gehe sie mit Ihnen durch (‘neem ik ze met u door’). De volledige betekenis is dus: ‘Zodra ik de details heb, kom ik terug om ze met u door te nemen.’