Trainingsintensiteit en herstel | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Der Trainingsplan ist anspruchsvoll, aber die Erholung war in letzter Zeit schwierig.

   Het trainingsplan is uitdagend, maar herstellen is de laatste tijd moeilijk geweest.

   Trainingsplan

   trainingsplan

   anspruchsvoll

   uitdagend; veeleisend

   aber

   maar

   Erholung

   herstel

   in letzter Zeit

   de laatste tijd

   schwierig

   moeilijk

   Uitgebreide uitleg

   Trainingsplan betekent hier een plan voor training. Het is in het Duits een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Trainingsplan; het meervoud is die Trainingspläne. Duitse zelfstandige naamwoorden worden met een hoofdletter geschreven. Het woord is een samenstelling van Training en Plan, met de verbindings-s in Trainingsplan. anspruchsvoll beschrijft het trainingsplan als uitdagend of veeleisend. Hier staat het als naamwoordelijk deel na ist, en daarom krijgt het geen zichtbare uitgang: Der Plan ist anspruchsvoll. Voor attributief gebruik staat er wel een uitgang, bijvoorbeeld ein anspruchsvoller Plan. aber verbindt twee delen met een tegenstelling: iets is zo, maar daarna volgt informatie die daartegenover staat. Het verandert niet de woordvolgorde zoals een onderschikkend voegwoord dat zou doen: Der Plan ist anspruchsvoll, aber die Erholung war schwierig. Erholung betekent hier herstel na inspanning. Het is in het Duits een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Erholung. Een bruikbaar contrast is Belastung voor belasting of inspanning; dat is een ander woord, geen synoniem. Voorbeeld: Erholung ist wichtig. — Herstel is belangrijk. in letzter Zeit is een tijdsbepaling voor een recente periode: de laatste tijd. letzter is de verbogen vorm van letzt; in deze uitdrukking staat het bij het vrouwelijke woord Zeit: in letzter Zeit. Voorbeeld: In letzter Zeit schlafe ich schlecht. — De laatste tijd slaap ik slecht. schwierig betekent moeilijk of lastig. Net als anspruchsvoll staat het hier na war als beschrijving van het onderwerp, dus zonder zichtbare adjectiefuitgang: Die Erholung war schwierig. Het is niet hetzelfde als schwer in alle contexten: schwierig legt vooral de nadruk op moeilijkheid, terwijl schwer ook letterlijk zwaar kan betekenen. De volledige structuur is Der Trainingsplan ist anspruchsvoll, aber die Erholung war in letzter Zeit schwierig. Eerst wordt het trainingsplan als uitdagend beschreven. aber leidt de tegenstelling in; daarna wordt gezegd dat het herstel de laatste tijd moeilijk was. ist verwijst naar het heden, terwijl war de toestand als verleden weergeeft. In de vaste Nederlandse vertaling wordt dat tweede deel natuurlijk weergegeven als: herstellen is de laatste tijd moeilijk geweest.

2. Der Trainingsumfang ist im Moment vielleicht zu hoch für deinen Zeitplan.

   Het trainingsvolume is op dit moment misschien te hoog voor je agenda.

   Trainingsumfang

   trainingsvolume

   ist

   is

   im Moment

   op dit moment

   vielleicht

   misschien

   zu hoch

   te hoog

   Zeitplan

   agenda

   Uitgebreide uitleg

   Trainingsumfang betekent hier de totale hoeveelheid training. Het is een samengesteld Duits zelfstandig naamwoord: Training + Umfang. Het basiswoord is der Umfang (“omvang”); het meervoud is die Umfänge. In deze zin staat het woord als onderwerp, daarom staat het in de vorm der Trainingsumfang. ist is de vorm van sein (“zijn”) voor de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd. Een eenvoudig patroon is: Der Umfang ist ... — “De omvang is ...”. im Moment betekent “op dit moment”. Dit is de vaste verkorte vorm van in dem Moment; im is dus een samentrekking van in dem. De uitdrukking verwijst hier naar de huidige situatie, niet naar een algemene eigenschap. vielleicht betekent “misschien” en maakt de uitspraak voorzichtig: de spreker presenteert “te hoog” als een mogelijkheid, niet als absolute zekerheid. Voorbeeld: Vielleicht ist der Plan zu anspruchsvoll. — “Misschien is het plan te veeleisend.” zu hoch betekent “te hoog”. hoch betekent “hoog”; de combinatie met zu geeft aan dat iets een ongewenst of overdreven niveau heeft bereikt. De vergrotende trap is höher (“hoger”) en de overtreffende trap is am höchsten (“het hoogst”). Voorbeeld: Der Preis ist zu hoch. — “De prijs is te hoog.” Zeitplan betekent “tijdschema” of, in deze context, “agenda/planning”. Het is een zelfstandig naamwoord met mannelijk grammaticaal geslacht: der Zeitplan; het meervoud is die Zeitpläne. In für deinen Zeitplan staat het na für, en daarom krijgt het lidwoordachtige woord de accusatiefvorm deinen. deinen betekent hier “jouw” en verwijst naar de agenda van de aangesproken persoon. Samen is Der Trainingsumfang ist im Moment vielleicht zu hoch für deinen Zeitplan opgebouwd als: “Het trainingsvolume is op dit moment misschien te hoog voor je agenda.” Der Trainingsumfang is het onderwerp, ist verbindt het onderwerp met de beschrijving zu hoch, im Moment plaatst de beoordeling in de huidige tijd, en für deinen Zeitplan geeft aan ten opzichte waarvan die hoeveelheid te hoog wordt gevonden. De volledige zin drukt dus een voorzichtige beoordeling uit van de verhouding tussen de hoeveelheid training en de beschikbare planning.

3. Ich kann die Einheiten beenden, aber danach fühle ich mich ausgelaugt.

   Ik kan de trainingen afmaken, maar daarna voel ik me uitgeput.

   Ich kann

   ik kan

   Einheiten

   trainingen

   beenden

   afmaken

   danach

   daarna

   fühle ich mich

   ik voel me

   ausgelaugt

   uitgeput

   Uitgebreide uitleg

   Ich kann: können betekent “kunnen”. kann is de tegenwoordige tijd voor ich; bij een modaal werkwoord staat het andere werkwoord in de infinitief aan het einde van de bijzin of hoofdzin: Ich kann ... beenden = “Ik kan ... afmaken”. In de hoofdzin staat het vervoegde werkwoord op de tweede positie. Einheiten: dit is het meervoud van die Einheit. In deze context betekent het “trainingen” of “trainingssessies”. Het meervoud verwijst hier naar meerdere sessies; het zelfstandig naamwoord kan in andere contexten ook een algemenere “eenheid” betekenen. beenden: beenden betekent “afmaken” of “beëindigen”. Het is een regelmatig werkwoord: ich beende, ich beendete, ich habe beendet. In deze zin blijft het na kann een infinitief: Einheiten beenden = “trainingen afmaken”. danach: dit bijwoord betekent “daarna” en verwijst naar wat eerder is genoemd: het afmaken van de trainingen. Staat danach vooraan, dan komt het vervoegde werkwoord vóór het onderwerp: Danach fühle ich mich .... fühle ich mich: fühlen betekent “voelen”; ich fühle is de ik-vorm in de tegenwoordige tijd. Met het wederkerend voornaamwoord mich betekent ich fühle mich “ik voel me”. Het voornaamwoord past hier bij ich; andere personen hebben andere vormen, bijvoorbeeld du fühlst dich = “jij voelt je”. ausgelaugt: dit bijvoeglijk naamwoord betekent “uitgeput” of “leeggetrokken”. In ich fühle mich ausgelaugt beschrijft het de toestand waarin de spreker zich voelt. Het is verwant aan het werkwoord auslaugen, maar in deze zin functioneert het als bijvoeglijk naamwoord; het zegt niet dat iemand letterlijk wordt uitgeperst. De delen worden verbonden door aber (“maar”): Ich kann die Einheiten beenden zegt dat de spreker de trainingen kan afmaken, terwijl danach fühle ich mich ausgelaugt het gevolg voor de spreker beschrijft. Samen betekent de hele zin: “Ik kan de trainingen afmaken, maar daarna voel ik me uitgeput.”

4. Die Erholung ist genauso wichtig wie das Beenden der Einheiten.

   Herstel is net zo belangrijk als het afmaken van de trainingen.

   Erholung

   herstel

   wichtig

   belangrijk

   genauso … wie

   net zo ... als

   Beenden

   afmaken; beëindigen

   Einheiten

   trainingen

   Uitgebreide uitleg

   Erholung betekent hier “herstel”. Het is een zelfstandig naamwoord; het bijbehorende werkwoord is sich erholen (“herstellen, bijkomen”). Bijvoorbeeld: Nach dem Training brauche ich Erholung. — “Na de training heb ik herstel nodig.” wichtig betekent “belangrijk”. Het is een bijvoeglijk naamwoord. De vergrotende trap is wichtiger (“belangrijker”) en de overtreffende trap am wichtigsten (“het belangrijkst”). In deze zin beschrijft wichtig het belang van herstel. genauso en wie vormen hier samen het vergelijkingspatroon genauso + bijvoeglijk naamwoord + wie: “net zo ... als”. genauso wichtig wie vergelijkt dus het belang van herstel met het belang van het afmaken van de sessies. Bijvoorbeeld: Der Schlaf ist genauso wichtig wie die Bewegung. — “Slaap is net zo belangrijk als beweging.” Beenden is de als zelfstandig naamwoord gebruikte infinitief van het werkwoord beenden, “beëindigen” of “afmaken”. Daarom krijgt het een hoofdletter en staat er das voor: das Beenden betekent “het beëindigen” of, in deze context, “het afmaken”. De infinitief zonder nominalisering is beenden, bijvoorbeeld: Wir beenden die Einheit. — “We maken de sessie af.” Einheiten is het meervoud van Einheit. In deze context verwijst het, in overeenstemming met de vaste vertaling en de omliggende zinnen, naar trainingen of sessies. Het enkelvoud is die Einheit; het meervoud is die Einheiten. Bijvoorbeeld: Die Einheiten sind kurz. — “De trainingen zijn kort.” Samen vormt Die Erholung ist genauso wichtig wie das Beenden der Einheiten de structuur “Herstel is net zo belangrijk als het afmaken van de trainingen.” Die Erholung is het eerste onderwerp, ist verbindt dat onderwerp met de eigenschap wichtig, en das Beenden der Einheiten is het tweede element van de vergelijking. der Einheiten specificeert wat er wordt afgemaakt: de trainingen of sessies.

5. Könnten wir die Intensität senken und die Routine trotzdem beibehalten?

   Zouden we de intensiteit kunnen verlagen en de routine toch kunnen volhouden?

   Könnten wir

   zouden we kunnen

   die Intensität

   de intensiteit

   senken

   verlagen

   die Routine

   de routine

   trotzdem

   toch

   beibehalten

   volhouden

   Uitgebreide uitleg

   Könnten wir is een beleefde vraag naar mogelijkheid: “zouden we kunnen”. Könnten is de vorm van können voor de Konjunktiv II; samen met wir maakt die de vraag voorzichtiger dan een directe vraag met können. Voorbeeld: Könnten wir morgen anfangen? — “Zouden we morgen kunnen beginnen?” die Intensität betekent hier “de intensiteit”. Intensität is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat hier het lidwoord die. Het meervoud is Intensitäten. Voorbeeld: Die Intensität ist zu hoch. — “De intensiteit is te hoog.” senken betekent “verlagen” of “omlaagbrengen”. Het is een regelmatig werkwoord; de infinitief is dezelfde vorm als de aangehaalde vorm. Voorbeeld: Wir senken die Lautstärke. — “We verlagen het volume.” In deze zin is die Intensität het lijdend voorwerp van senken. die Routine betekent “de routine”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is Routinen. Voorbeeld: Die Routine hilft mir. — “De routine helpt me.” trotzdem betekent “toch” en geeft aan dat het volgende ondanks het voorafgaande blijft gelden. Voorbeeld: Es ist schwierig, aber ich mache trotzdem weiter. — “Het is moeilijk, maar ik ga toch door.” beibehalten betekent “behouden” of “blijven volhouden”. Het is een scheidbaar werkwoord: in een hoofdzin zonder ander werkwoord staat de vorm bijvoorbeeld als Wir behalten die Routine bei. Met een modaal werkwoord blijft de infinitief bij elkaar aan het einde: Wir können die Routine beibehalten. — “We kunnen de routine behouden.” Samen vormt de zin de beleefde vraag: Könnten wir die Intensität senken und die Routine trotzdem beibehalten? Het eerste deel vraagt of de intensiteit omlaag kan; und verbindt dat met het tweede deel. trotzdem laat zien dat de routine ondanks die verlaging behouden zou blijven. De volledige betekenis is: “Zouden we de intensiteit kunnen verlagen en de routine toch kunnen volhouden?”

6. Das können wir; Regelmäßigkeit ist wichtiger, als jede Einheit bis ans Limit zu treiben.

   Dat kan; regelmaat is belangrijker dan elke training tot het uiterste te drijven.

   Das

   dat

   können wir

   kunnen we

   Regelmäßigkeit

   regelmaat

   wichtiger

   belangrijker

   jede

   elke

   Einheit

   training

   als

   dan

   bis ans Limit

   tot het uiterste

   treiben

   opvoeren

   Uitgebreide uitleg

   Das verwijst hier naar de mogelijkheid uit de voorafgaande vraag: de intensiteit verlagen en de routine behouden. Het is een aanwijzend voornaamwoord met de betekenis ‘dat’; de concrete inhoud blijkt uit de context en de vaste vertaling. können wir betekent ‘kunnen we’. können is de tegenwoordige tijd van können (‘kunnen’), hier met wir; bij deze meervoudsvorm valt de vorm samen met het infinitief. In de hoofdzin staat de vervoegde vorm vóór het onderwerp. Het onderwerp wir is de eerste persoon meervoud: ‘wij’. Regelmäßigkeit is een zelfstandig naamwoord voor regelmaat of het regelmatig volhouden van iets. Het is gevormd uit regelmäßig (‘regelmatig’) en heeft hier de functie van onderwerp. Zelfstandige naamwoorden worden in het Duits met een hoofdletter geschreven. wichtiger is de vergrotende trap van het bijvoeglijk naamwoord wichtig (‘belangrijk’): wichtig – wichtiger – am wichtigsten. De vorm wichtiger vergelijkt regelmaat met een andere handelwijze. Bij zo’n vergelijking staat vaak als voor het tweede deel. jede betekent ‘elke’ en staat hier bij het vrouwelijke enkelvoud Einheit. De vorm is accusatief, omdat de hele infinitiefgroep het doel of object van treiben bevat. jede verandert volgens geslacht, getal en naamval; bijvoorbeeld: jeder Tag (‘elke dag’, mannelijk) en jedes Training (‘elke training’, onzijdig). Einheit betekent letterlijk ‘eenheid’, maar betekent in deze context een afzonderlijke training of trainingssessie, zoals de vaste vertaling aangeeft. Het woord is vrouwelijk: die Einheit. Voorbeeld: Jede Einheit beginnt ruhig. — ‘Elke training begint rustig.’ als betekent hier ‘dan’ en leidt het tweede deel van de vergelijking in. Het is dus niet het voorwaardelijke ‘als’ van een zin zoals ‘als ik tijd heb’. Voorbeeld: Regelmäßigkeit ist wichtiger als Tempo. — ‘Regelmaat is belangrijker dan tempo.’ bis ans Limit betekent ‘tot het uiterste’ of ‘tot de grens’. ans is de samentrekking van an das; Limit is onzijdig (das Limit). De uitdrukking geeft de grens aan waartoe iets wordt opgedreven. treiben betekent hier ‘opdrijven’ of ‘tot een grens brengen’. De vorm staat als infinitief in zu treiben: zu + infinitief. In deze context is niet het losse werkwoord ‘drijven’ bedoeld, maar de combinatie met bis ans Limit: een training zo ver opvoeren dat die de grens bereikt. Voorbeeld: Sie treiben das Tempo nicht bis ans Limit. — ‘Zij voeren het tempo niet tot het uiterste op.’ Samen betekent Das können wir: ‘Dat kunnen we.’ Daarna volgt de reden in de vergelijking: Regelmäßigkeit ist wichtiger — ‘Regelmaat is belangrijker’ — als jede Einheit bis ans Limit zu treiben — ‘dan elke training tot het uiterste op te voeren’. De volledige betekenis is dus: ‘Dat kunnen we; regelmaat is belangrijker dan elke training tot het uiterste op te voeren.’ De puntkomma verbindt de bevestiging met de daaropvolgende motivatie.

7. Ich mache lieber langsam Fortschritte, als am Ende ganz aufzuhören.

   Ik boek liever langzaam vooruitgang dan dat ik uiteindelijk helemaal stop.

   mache

   boek

   lieber

   liever

   langsam

   langzaam

   Fortschritte

   vooruitgang

   am Ende

   uiteindelijk

   ganz

   helemaal

   aufzuhören

   te stoppen

   Uitgebreide uitleg

   mache is de vorm van machen bij ich in de tegenwoordige tijd: ich mache. In Fortschritte machen betekent machen niet letterlijk “maken”, maar “vooruitgang boeken”. Voorbeeld: Ich mache kleine Fortschritte. — “Ik boek kleine vooruitgang.” lieber drukt een voorkeur uit. Het is de vergelijkende vorm van gern: gern = graag, lieber = liever, am liebsten = het liefst. De vaste keuzeconstructie is lieber A als B: liever A dan B. Voorbeeld: Ich lerne lieber morgens als abends. — “Ik leer liever ’s ochtends dan ’s avonds.” langsam beschrijft hier hoe de vooruitgang verloopt: langzaam, geleidelijk. Het woord blijft in deze bijwoordelijke functie onveranderd. Voorbeeld: Wir gehen langsam voran. — “We gaan langzaam vooruit.” Fortschritte is het meervoud van het zelfstandig naamwoord der Fortschritt (“de vooruitgang”). In combinatie met machen is Fortschritte machen een gebruikelijke manier om “vooruitgang boeken” uit te drukken. Het meervoud verwijst hier naar vorderingen of stappen in het leer- of trainingsproces. am Ende bestaat uit am (= an dem) en Ende; samen betekent het “aan het einde” of, zoals hier in de tijdsopbouw, “uiteindelijk”. Voorbeeld: Am Ende war die Aufgabe fertig. — “Uiteindelijk was de taak af.” ganz versterkt hier aufzuhören: helemaal stoppen. Het beschrijft dus niet de mate van de vooruitgang, maar de volledigheid van het stoppen. aufzuhören is het infinitief met zu van het scheidbare werkwoord aufhören: stoppen. In een gewone hoofdzin splitst dit werkwoord: Ich höre auf. — “Ik stop.” Na zu verschijnt de vorm aufzuhören. Voorbeeld: Es ist schwer, sofort aufzuhören. — “Het is moeilijk om meteen te stoppen.” De vorm lieber ... als ... vergelijkt hier twee opties. Eerst komt langsam Fortschritte machen; daarna volgt met als de alternatieve infinitiefgroep am Ende ganz aufzuhören. Samen betekent de zin: “Ik boek liever langzaam vooruitgang dan dat ik uiteindelijk helemaal stop.”

8. Dadurch sollte das Training leichter durchzuhalten sein.

   Daardoor zou de training beter vol te houden moeten zijn.

   Dadurch

   daardoor

   sollte

   zou moeten

   Training

   training

   leichter

   gemakkelijker

   durchzuhalten

   vol te houden

   sein

   zijn

   Uitgebreide uitleg

   Dadurch betekent hier ‘daardoor’ en verwijst naar een eerder genoemde omstandigheid of maatregel. Het is een bijwoordelijk voornaamwoord: dadurch = ‘door dat’ of ‘als gevolg daarvan’. Voorbeeld: Dadurch wird es einfacher. — ‘Daardoor wordt het gemakkelijker.’ sollte komt van sollen. In deze zin is het de vorm van de Konjunktiv II voor de derde persoon enkelvoud en betekent het ‘zou moeten’. De vorm valt samen met de verleden-tijdsvorm, maar drukt hier geen verleden tijd uit. Het onderwerp is das Training, dus enkelvoud. Voorbeeld: Das sollte funktionieren. — ‘Dat zou moeten werken.’ Training is een zelfstandig naamwoord en betekent ‘training’. Het is onzijdig: das Training; het lidwoord draagt die grammaticale informatie. Het meervoud is Trainings, hoewel hier het enkelvoud bedoeld is. leichter is de vergrotende trap van leicht (‘gemakkelijk’): leicht – leichter – am leichtesten. Hier betekent het ‘gemakkelijker’: het volhouden wordt minder moeilijk. Leichter beschrijft de toestand die met sein wordt uitgedrukt; het is geen vorm van Training. Voorbeeld: Der Anfang ist leichter. — ‘Het begin is gemakkelijker.’ durchzuhalten is de infinitief met zu van durchhalten, ‘volhouden’. Durchhalten is scheidbaar; in een hoofdzin staat bijvoorbeeld Ich halte durch, maar na zu verschijnt durchzuhalten. In leichter durchzuhalten betekent het ‘gemakkelijker vol te houden’. Voorbeeld: Es ist schwer, durchzuhalten. — ‘Het is moeilijk om vol te houden.’ sein is de infinitief van sein, ‘zijn’. Hier vormt het samen met leichter durchzuhalten het gezegde bij das Training: de training is gemakkelijker vol te houden. Voorbeeld: Das Training ist angenehm. — ‘De training is aangenaam.’ Samen vormt Dadurch sollte das Training leichter durchzuhalten sein de structuur Daardoor zou [het ...] gemakkelijker vol te houden moeten zijn. Dadurch koppelt de zin aan de eerder genoemde omstandigheid, das Training is het onderwerp, leichter durchzuhalten beschrijft de verbeterde uitvoerbaarheid en sollte ... sein geeft een voorzichtige verwachting weer. De volledige betekenis is: ‘Daardoor zou de training beter vol te houden moeten zijn.’