Etiquette bij gedeelde fitnessapparaten | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Mir ist aufgefallen, dass mehrere Geräte lange Zeit mit Handtüchern reserviert wurden.

   Ik merkte dat verschillende apparaten lange tijd met handdoeken bezet werden gehouden.

   Mir ist aufgefallen

   het viel me op

   mehrere

   meerdere

   Geräte

   apparaten

   lange Zeit

   lange tijd

   Handtüchern

   handdoeken

   reserviert wurden

   werden gereserveerd

   Uitgebreide uitleg

   Mir ist aufgefallen betekent hier letterlijk dat iets aan mij opviel: de spreker merkte iets op. Mir is de datiefvorm van ich; de persoon die iets opmerkt staat dus niet als onderwerp. aufgefallen is het voltooid deelwoord van auffallen. Deze uitdrukking wordt vaak gevolgd door dass plus een bijzin: Mir ist aufgefallen, dass ... — Het viel me op dat ... Voorbeeld: Mir ist aufgefallen, dass du heute müde bist. — Het viel me op dat je vandaag moe bent. mehrere betekent meerdere of verschillende en verwijst naar meer dan één, zonder een exact aantal te noemen. Het staat hier bij het meervoud Geräte. Geräte is het meervoud van das Gerät, een apparaat of toestel. Het zelfstandig naamwoord heeft dus in het enkelvoud het onzijdige lidwoord das, maar in deze zin staat het in het meervoud. Voorbeeld: Mehrere Geräte sind ausgeschaltet. — Meerdere apparaten zijn uitgeschakeld. lange Zeit geeft een lange tijdsduur aan: lange beschrijft hier Zeit, en samen vormt de woordgroep een tijdsbepaling. Ze zegt niet wanneer de periode begon, alleen dat die lang duurde. Voorbeeld: Sie wartete lange Zeit. — Zij wachtte lange tijd. Handtüchern is de datief-meervoudsvorm van das Handtuch — handdoek. Het voorzetsel mit vereist hier de datief: mit Handtüchern betekent dus met handdoeken. Het meervoud zonder mit is Handtücher; in de datief krijgt het woord de uitgang -n. Voorbeeld: Der Korb ist mit Handtüchern gefüllt. — De mand is gevuld met handdoeken. reserviert wurden is een passieve vorm. reserviert is het voltooid deelwoord van reservieren; wurden is de verleden-tijdsvorm van werden voor het meervoud. Omdat Geräte meervoud is, staat het hulpwerkwoord hier in de meervoudsvorm wurden. In deze context betekent reserviert volgens de vaste vertaling dat de apparaten met handdoeken bezet of vrijgehouden werden, niet noodzakelijk dat er een formele boeking was. In een bijzin met dass staan de werkwoordelijke delen achteraan: ..., dass mehrere Geräte ... reserviert wurden. In een actieve formulering zou men bijvoorbeeld zeggen: Jemand reservierte mehrere Geräte. — Iemand reserveerde meerdere apparaten. De passieve formulering legt de nadruk op de apparaten en niet op wie ze bezet hield. De hele zin bouwt zo op: Mir ist aufgefallen geeft de waarneming van de spreker aan; dass leidt de inhoud daarvan in; mehrere Geräte zijn de apparaten; lange Zeit geeft de duur aan; mit Handtüchern noemt waarmee ze werden vrijgehouden; en reserviert wurden maakt duidelijk dat de apparaten die behandeling ondergingen. De volledige betekenis is: Ik merkte dat verschillende apparaten lange tijd met handdoeken bezet werden gehouden.

2. Das kann frustrierend sein, besonders wenn das Fitnessstudio voll ist.

   Dat kan frustrerend zijn, vooral als het druk is in de sportschool.

   Das kann

   dat kan

   frustrierend

   frustrerend

   sein

   zijn

   besonders

   vooral

   wenn

   als

   das Fitnessstudio

   de sportschool

   voll

   vol, druk

   ist

   is

   Uitgebreide uitleg

   Das kann: Hier betekent Das “dat” en verwijst het naar de beschreven situatie als geheel. kann is de tegenwoordige tijd van können bij de derde persoon enkelvoud. Samen met een infinitief geeft kann ... sein de mogelijkheid aan: “kan ... zijn”. De vorm können hoort bij meervoud of bij wir/sie als onderwerp; bijvoorbeeld: Das können Gründe sein. — “Dat kunnen redenen zijn.” frustrierend: Dit is een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “frustrerend”. Het beschrijft hier hoe de situatie kan worden ervaren. Het staat na sein en krijgt daar geen aparte verbuiging. Een verwante, maar andere vorm is frustriert — “gefrustreerd”: Ich bin frustriert. — “Ik ben gefrustreerd.” sein: Dit is de infinitief van sein, “zijn”. Na het modale werkwoord kann blijft het hoofdwerkwoord in de infinitief staan. In een gewone hoofdzin zonder kann zou de vervoegde vorm hier ist zijn: Das ist frustrierend. — “Dat is frustrerend.” besonders: Dit bijwoord betekent hier “vooral” en legt nadruk op de daaropvolgende omstandigheid. Het verandert niet naar persoon, getal of geslacht. Bijvoorbeeld: Besonders morgens ist es voll. — “Vooral ’s ochtends is het druk.” wenn: Dit woord leidt een voorwaardelijke of tijdsgebonden bijzin in en betekent hier “als”. In zo’n Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord doorgaans achteraan. Het patroon is bijvoorbeeld wenn ... ist: wenn der Raum frei ist — “als de ruimte vrij is”. das Fitnessstudio: Dit zelfstandig naamwoord betekent “de sportschool”. Studio is het kernwoord; het samengestelde woord Fitnessstudio verwijst naar een trainingslocatie. Het lidwoord das hoort bij het onzijdige grammaticale geslacht van dit zelfstandig naamwoord. In het meervoud wordt dat die Fitnessstudios. voll: Dit bijvoeglijk naamwoord betekent hier “vol” en beschrijft de toestand van het fitnesscentrum. Na sein blijft het onverbuigd: Das Studio ist voll. — “De sportschool is vol.” In deze context kan “druk” een natuurlijke Nederlandse weergave zijn, maar de letterlijke toestand is dat er weinig of geen vrije ruimte is. Het tegenovergestelde is leer — “leeg”. ist: Dit is de derde persoon enkelvoud van sein in de tegenwoordige tijd. Het onderwerp is hier das Fitnessstudio, dus enkelvoud; daarom staat er ist en niet sind. In de bijzin staat deze vervoegde vorm achteraan, zoals in wenn das Fitnessstudio voll ist. Samen vormen de delen: Das kann frustrierend sein (“Dat kan frustrerend zijn”), gevolgd door besonders wenn das Fitnessstudio voll ist (“vooral als het druk is in de sportschool”). De volledige betekenis is dus: “Dat kan frustrerend zijn, vooral als het druk is in de sportschool.”

3. Ich wollte niemanden direkt konfrontieren.

   Ik wilde niemand rechtstreeks confronteren.

   Ich wollte

   Ik wilde

   niemanden

   niemand

   direkt

   rechtstreeks

   konfrontieren

   confronteren

   Uitgebreide uitleg

   Ich wollte: Dit betekent hier dat de spreker iets wilde doen. wollte is de verleden tijd (Präteritum) van wollen in de eerste persoon enkelvoud: ich will = ik wil, ich wollte = ik wilde. Bij wollen staat de andere werkwoordsvorm als infinitief aan het einde: Ich wollte gehen = Ik wilde gaan. In deze zin is die infinitief konfrontieren. niemanden: Dit is de accusatiefvorm van niemand en betekent hier “niemand” als degene op wie de handeling gericht zou zijn. Vergelijk: niemand als onderwerp, maar Ich sehe niemanden = Ik zie niemand. De vorm niemanden geeft dus de grammaticale rol aan; het woord drukt niet een bepaald aantal personen uit. direkt: Dit bijwoord betekent hier “rechtstreeks” of “direct”. Het beschrijft de manier waarop de spreker iemand zou benaderen, niet het werkwoord wollte. konfrontieren: Dit is de infinitief “confronteren”. Het werkwoord volgt hier op wollte, omdat wollen een andere handeling als infinitief kan introduceren. Een bruikbaar patroon is jemanden konfrontieren = iemand confronteren; jemanden staat daarbij in de accusatief. Voorbeeld: Sie konfrontiert ihn mit dem Problem. = Zij confronteert hem met het probleem. Samen vormen de delen Ich wollte + niemanden direkt konfrontieren de betekenis: “Ik wilde niemand rechtstreeks confronteren.” De spreker beschrijft dus een bedoeling in het verleden en zegt dat die bedoeling niet was om iemand direct aan te spreken of met iets te confronteren. Het patroon is herbruikbaar als Ich wollte + [persoon in de accusatief] + [bijwoord] + [infinitief].

4. Das Personal kann eine allgemeine Ansage machen, ohne jemanden herauszugreifen.

   Het personeel kan een algemene oproep doen zonder iemand eruit te pikken.

   Personal

   personeel

   kann

   kan

   allgemeine

   algemene

   Ansage

   oproep

   machen

   doen

   ohne

   zonder

   jemanden

   iemand

   herauszugreifen

   eruit pikken

   Uitgebreide uitleg

   Personal betekent hier het personeel als groep. Het is een onzijdig zelfstandig naamwoord: das Personal; in deze zin staat het als onderwerp. Het woord verwijst niet naar één afzonderlijke medewerker. Voor personen als afzonderlijke individuen gebruik je bijvoorbeeld die Mitarbeiter. kann is de vorm van het modale werkwoord können voor de derde persoon enkelvoud: er/sie/es kann. Het drukt hier mogelijkheid of vermogen uit. Na kann staat het andere werkwoord in de infinitief aan het einde van de hoofdzin: kann ... machen. allgemeine betekent hier “die voor iedereen bedoeld is” of “niet op één specifieke persoon gericht”. De basisvorm van het bijvoeglijk naamwoord is allgemein. In eine allgemeine Ansage krijgt het bijvoeglijk naamwoord deze uitgang omdat het bij het vrouwelijke zelfstandig naamwoord Ansage hoort en na eine staat. Ansage is een vrouwelijke oproep of mededeling, vooral iets dat hardop aan een groep wordt meegedeeld: die Ansage. In combinatie met machen vormt het een gewone uitdrukking: eine Ansage machen — een oproep of mededeling doen. Een vergelijkbaar woord is Ankündigung, “aankondiging”, maar dat benadrukt eerder dat iets wordt aangekondigd. machen betekent hier “doen” in de vaste combinatie eine Ansage machen. De infinitief blijft na het modale werkwoord staan. Zonder modaal werkwoord kan dezelfde combinatie bijvoorbeeld in de tegenwoordige tijd verschijnen als Das Personal macht eine Ansage — “Het personeel doet een oproep.” ohne betekent “zonder” en leidt hier een infinitiefconstructie in met zu: ohne ... herauszugreifen. Het woord erna, jemanden, staat in de accusatief, omdat de constructie aangeeft wie niet wordt uitgekozen. jemanden betekent “iemand” als lijdend voorwerp. Het is de accusatief van jemand: jemand kan als onderwerp staan, terwijl jemanden als direct object wordt gebruikt. Voorbeeld: Sie sieht jemanden — “Zij ziet iemand.” Het onbepaalde voornaamwoord identificeert hier geen specifieke persoon. herauszugreifen komt van het scheidbare werkwoord herausgreifen, letterlijk “eruit grijpen”. In deze context betekent het figuurlijk “er één persoon uitpikken” of “er één persoon afzonderlijk uitlichten”. Na ohne krijgt het de vorm herauszugreifen, met zu tussen het voorvoegsel heraus en de werkwoordstam greifen. Voorbeeld: Er kritisiert niemanden, ohne jemanden herauszugreifen — “Hij bekritiseert niemand zonder iemand eruit te pikken.” De delen vormen samen: Das Personal kann — “Het personeel kan”, eine allgemeine Ansage machen — “een algemene oproep doen”, ohne jemanden herauszugreifen — “zonder iemand eruit te pikken”. De volledige betekenis is dus: “Het personeel kan een algemene oproep doen zonder iemand eruit te pikken.”

5. Das würde weniger aggressiv wirken.

   Dat zou minder agressief aanvoelen.

   Das würde

   dat zou

   weniger

   minder

   aggressiv

   agressief

   wirken

   aanvoelen; overkomen

   Uitgebreide uitleg

   Das würde bestaat uit Das en würde. Das is hier een aanwijzend voornaamwoord in de onzijdige vorm; de concrete referent wordt in deze zin niet benoemd. Würde is de vorm van werden voor de derde persoon enkelvoud in de Konjunktiv II. Samen met een infinitief drukt die vorm een mogelijke of voorwaardelijke uitwerking uit: “dat zou …”. De infinitief staat aan het einde van de zin. weniger is de vergelijkende vorm van wenig en betekent hier “minder” in de mate waarin iets overkomt. De gebruikelijke tegenhanger is mehr (“meer”): Das würde mehr wirken. betekent “Dat zou meer effect hebben/sterker overkomen.” In deze zin vergelijkt weniger de veronderstelde indruk met een andere, niet nader genoemde mate. aggressiv is een beschrijvend bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “agressief”. Na wirken staat het hier zonder verbuiging, omdat het de indruk of hoedanigheid beschrijft die wordt waargenomen: aggressiv wirken = “agressief overkomen”. Het woord verandert in deze positie dus niet mee met Das. wirken is de infinitief en betekent hier “overkomen” of “een bepaalde indruk maken”. Het heeft in andere contexten ook betekenissen zoals “werken”, maar in deze combinatie gaat het om de indruk die iets maakt. Voorbeeld: Die Antwort wirkt freundlich. — “Het antwoord komt vriendelijk over.” De delen vormen samen Das würde weniger aggressiv wirken.: “Dat zou minder agressief overkomen.” De zin beschrijft dus een mogelijke uitwerking of indruk, niet als een vaststaand feit maar als iets dat onder de relevante omstandigheden zo zou kunnen worden ervaren.

6. Ich kann eine Ansage machen und die Trainingsfläche öfter im Blick behalten.

   Ik kan een mededeling doen en de trainingsruimte vaker in de gaten houden.

   Ich kann

   ik kan

   eine Ansage

   een mededeling

   machen

   doen

   die Trainingsfläche

   de trainingsruimte

   öfter

   vaker

   im Blick behalten

   in de gaten houden

   Uitgebreide uitleg

   Ich kann bevat het onderwerp Ich en de eerste persoon enkelvoud van können: kann. In deze zin drukt het uit dat de spreker iets kan doen. Na een modaal werkwoord staat het andere werkwoord in de infinitief. Herbruikbaar patroon: Ich kann + infinitief. Voorbeeld: Ich kann helfen. — Ik kan helpen. eine Ansage betekent hier een mededeling of aankondiging. Ansage is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Ansage; na machen staat het als lijdend voorwerp in de accusatief: eine Ansage. Het onbepaalde lidwoord geeft hier een niet nader bepaalde mededeling aan, niet een expliciete telwaarde. Eine Ansage machen is een gebruikelijke combinatie voor ‘een mededeling doen’. machen is de infinitief van machen en betekent hier ‘doen’ in de vaste combinatie eine Ansage machen. Het kan ook algemener ‘maken’ betekenen, afhankelijk van het object. Voorbeeld: Sie macht eine Ansage. — Zij doet een mededeling. die Trainingsfläche betekent ‘de trainingsruimte’ of letterlijk ‘de trainingsoppervlakte’. Het is een vrouwelijk samengesteld zelfstandig naamwoord: die Trainingsfläche, meervoud die Trainingsflächen. Hier is het de concrete ruimte die in de gaten wordt gehouden; het staat als lijdend voorwerp bij behalten. öfter is de vergelijkende vorm van oft: oft — öfter — am häufigsten. Het betekent hier ‘vaker’, dus met een hogere frequentie, zonder dat de zin een specifiek vergelijkingspunt noemt. Voorbeeld: Ich trainiere öfter. — Ik traineer vaker. im Blick behalten is een vaste uitdrukking met de betekenis ‘in de gaten houden’ of ‘blijven letten op’. im is de samentrekking van in dem; Blick staat hier in de vaste voorzetselgroep im Blick. Behalten betekent letterlijk ‘houden’ en staat hier in de infinitief omdat het door kann wordt beheerst. Voorbeeld: Wir behalten den Eingang im Blick. — We houden de ingang in de gaten. De structuur is Ich kann [eine Ansage machen] und [die Trainingsfläche öfter im Blick behalten]. Het onderwerp Ich en het modale werkwoord kann gelden voor beide werkwoordelijke delen. De spreker zegt dus dat die een mededeling kan doen en de trainingsruimte vaker in de gaten kan houden.

7. Das sollte den Zugang zu den Geräten verbessern, ohne Spannungen zu erzeugen.

   Dat zou de toegang tot de apparaten moeten verbeteren zonder spanning te veroorzaken.

   Das sollte

   Dat zou ... moeten

   Zugang

   toegang

   Geräten

   apparaten

   verbessern

   verbeteren

   ohne … zu

   zonder ... te

   Spannungen

   spanningen

   erzeugen

   veroorzaken

   Uitgebreide uitleg

   Das sollte betekent hier “dat zou ... moeten”. Das is een aanwijzend voornaamwoord in de onzijdige enkelvoudsvorm; de concrete referent wordt in deze zin niet benoemd. Sollte is de vorm van sollen die zowel als verleden tijd als in de hier passende voorwaardelijke vorm kan voorkomen. Hier drukt de vorm een verwachte uitwerking uit: “zou moeten”. Vergelijk soll voor een tegenwoordige verwachting of opdracht: Das soll helfen. = “Dat moet helpen.” Zugang is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Zugang — “de toegang”. In deze zin is den Zugang het lijdend voorwerp van verbessern. Het patroon Zugang zu + datief betekent “toegang tot”: Zugang zu den Geräten. Geräten is het meervoud van Gerät (“apparaat”), hier in de datief: das Gerät → die Geräte → den Geräten. Het achtervoegsel -n hoort hier bij de datief meervoudsvorm. Een voorbeeld: Der Zugang zu den Räumen ist frei. = “De toegang tot de ruimtes is vrij.” verbessern betekent “verbeteren”. Het is hier een infinitief; na het modale werkwoord sollte staat het zelfstandige werkwoord in de infinitief. De combinatie sollte ... verbessern geeft dus weer wat naar verwachting zou moeten verbeteren of wat men zou moeten verbeteren. Wir verbessern den Zugang. = “Wij verbeteren de toegang.” ohne ... zu leidt een infinitiefconstructie in en betekent “zonder ... te”. De constructie voegt toe dat de hoofdhandeling plaatsvindt zonder de genoemde bijkomende handeling: iets verbeteren zonder spanningen te veroorzaken. Het onderwerp van zu erzeugen wordt hier uit de hoofdzin begrepen. Na ohne staat bij een dergelijke constructie zu vlak voor de infinitief: ohne zu warten = “zonder te wachten”. Spannungen is het meervoud van die Spannung (“spanning”). Hier is het de accusatief als lijdend voorwerp van erzeugen: er zouden geen spanningen veroorzaakt moeten worden. De vorm is meervoud; in het Nederlands kan dit in de vaste vertaling natuurlijk als het niet-telbare enkelvoud “spanning” worden weergegeven. erzeugen betekent “veroorzaken” of “teweegbrengen”. In zu erzeugen is het een infinitief met zu, passend bij ohne ... zu. Die Maßnahme erzeugt Probleme. = “De maatregel veroorzaakt problemen.” Samen betekent de zin: “Dat zou de toegang tot de apparaten moeten verbeteren zonder spanning te veroorzaken.” Eerst geeft Das sollte aan wat naar verwachting zou moeten gebeuren; den Zugang zu den Geräten verbessern benoemt wat verbeterd wordt; ohne Spannungen zu erzeugen voegt toe dat dit niet tot het veroorzaken van spanningen zou moeten leiden.

8. Bitte melden Sie es erneut, wenn dasselbe weiterhin passiert.

   Laat het ons alstublieft opnieuw weten als hetzelfde blijft gebeuren.

   Bitte

   alstublieft

   melden Sie

   meldt u / laat u weten

   es

   het

   erneut

   opnieuw

   wenn

   als / wanneer

   dasselbe

   hetzelfde

   weiterhin

   nog steeds

   passiert

   gebeurt

   Uitgebreide uitleg

   Bitte maakt het verzoek beleefd: “alstublieft”. Het kan aan het begin van een verzoek staan, zoals in Bitte warten Sie. — “Wacht u alstublieft.” melden Sie vormt hier een beleefd verzoek met Sie. melden is de basisvorm; in een verzoek aan één of meer personen met beleefd Sie blijft de werkwoordsvorm melden, bijvoorbeeld Melden Sie den Fehler. — “Meld de fout alstublieft.” Sie wordt in deze aanspreekvorm met een hoofdletter geschreven. In deze zin betekent melden dat de aangesprokene iets doorgeeft of laat weten. es is het onzijdige persoonlijke voornaamwoord “het”. Het verwijst hier naar wat er opnieuw gebeurt of gemeld moet worden; de zin specificeert niet afzonderlijk welk concreet ding es aanduidt. Het voornaamwoord zelf drukt geen persoon uit. erneut betekent “opnieuw” of “nog een keer”. Het geeft aan dat de melding al eerder is gedaan of gevraagd. Een vergelijkbaar, vaak alledaagser woord is wieder: Bitte versuchen Sie es erneut. — “Probeer het alstublieft opnieuw.” wenn leidt de voorwaardelijke bijzin in: “als” of “wanneer”. In zo’n bijzin staat het vervoegde werkwoord in het Duits doorgaans aan het einde. Het verschil met falls is vooral stilistisch: falls benadrukt eerder de mogelijkheid “mocht het zo zijn dat”. dasselbe betekent “hetzelfde”: hetzelfde verschijnsel of dezelfde situatie, niet zomaar iets vergelijkbaars. Het is gevormd uit das en selbe en wordt als één woord geschreven. Dasselbe passiert wieder. betekent “Hetzelfde gebeurt opnieuw.” weiterhin betekent hier “nog steeds” of “voortdurend”. Het laat zien dat de situatie aanhoudt. Het is anders dan alleen wieder (“opnieuw”): weiterhin benadrukt voortduring, terwijl wieder een herhaling benadrukt. passiert is de tegenwoordige tijd van passieren, “gebeuren”. De vorm passiert hoort bij er, sie, es en bij een enkelvoudig zelfstandig naamwoord; in deze bijzin is dasselbe het enkelvoudige onderwerp. Was passiert? betekent “Wat gebeurt er?” Samen betekent Bitte melden Sie es erneut “Laat het alstublieft opnieuw weten” en wenn dasselbe weiterhin passiert “als hetzelfde blijft gebeuren”. De bijzin met wenn geeft de voorwaarde voor het verzoek. De volledige vaste betekenis is daarom: “Laat het ons alstublieft opnieuw weten als hetzelfde blijft gebeuren.”