Constructief omgaan met weerstand | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Einige Teilnehmende könnten sich widersetzen, weil das Thema bestehende Gewohnheiten infrage stellt.

   Sommige deelnemers kunnen zich verzetten omdat het onderwerp bestaande gewoonten ter discussie stelt.

   Einige

   sommige

   Teilnehmende

   deelnemers

   könnten

   kunnen

   sich widersetzen

   zich verzetten

   weil

   omdat

   das Thema

   het onderwerp

   bestehende

   bestaande

   Gewohnheiten

   gewoonten

   infrage stellt

   ter discussie stelt

   Uitgebreide uitleg

   Einige betekent hier “sommige” en staat bij een meervoudige groep. Het is een onbepaalde bepaler of voornaamwoord voor een deel van een groep; de vorm einige wordt bij meervoud gebruikt. Het geeft een onbepaalde deelgroep aan, niet noodzakelijk een exact aantal. Vergelijk bijvoorbeeld einige Fragen — “sommige vragen”. Teilnehmende betekent “deelnemers”. Dit is een zelfstandig gebruikt deelwoord van teilnehmen (“deelnemen”): teilnehmend betekent letterlijk “deelnemend”, en Teilnehmende wordt als zelfstandig naamwoord gebruikt. De vorm is genderinclusief en verwijst hier naar mensen die deelnemen. Een enkelvoudige mogelijkheid is eine teilnehmende Person — “een deelnemende persoon”. könnten betekent hier “zouden kunnen” of, natuurlijk vertaald, “kunnen”. Het is de Konjunktiv II-vorm van können en maakt de mogelijkheid voorzichtiger of hypothetischer dan het gewone können. Een bruikbare reeks is können — “kunnen”, konnten — “konden” (verleden tijd), könnten — “zouden kunnen”. Bijvoorbeeld: Das könnte schwierig sein. — “Dat zou moeilijk kunnen zijn.” sich widersetzen betekent “zich verzetten”. Het werkwoord is sich widersetzen; het wederkerende element hoort bij het werkwoord en wordt niet weggelaten wanneer dezelfde persoon of groep zich verzet. sich widersetzen wordt vaak verbonden met een datiefobject: Sie widersetzen sich dem Plan. — “Ze verzetten zich tegen het plan.” In de vaste zin wordt niet expliciet gezegd waartegen de deelnemers zich verzetten; het volgende deel geeft wel de reden. weil betekent “omdat” en leidt een redengevende bijzin in. In zo’n bijzin staat de persoonsvorm in het Duits aan het einde. Daarom staat stellt pas aan het eind van deze bijzin: ..., weil das Thema ... stellt. das Thema betekent “het onderwerp” of “het thema”. Thema is een onzijdig zelfstandig naamwoord, daarom staat hier het lidwoord das. In een andere naamval verandert het lidwoord bijvoorbeeld in dem Thema (“aan/met het onderwerp”) of des Themas (“van het onderwerp”). bestehende betekent hier “bestaande” en beschrijft Gewohnheiten. Het is het tegenwoordig deelwoord van bestehen (“bestaan”), maar functioneert hier als bijvoeglijk naamwoord. Voor een meervoudig zelfstandig naamwoord zonder lidwoord krijgt het de vorm bestehende: bestehende Regeln — “bestaande regels”. Gewohnheiten betekent “gewoonten”. Het enkelvoud is die Gewohnheit; Gewohnheiten is het meervoud. Het woord verwijst hier naar bestaande manieren van doen, niet naar personen of beslissingen. Bijvoorbeeld: Neue Gewohnheiten brauchen Zeit. — “Nieuwe gewoonten hebben tijd nodig.” infrage stellt betekent hier “ter discussie stelt” of “in twijfel trekt”. De vaste verbinding is etwas infrage stellen: iets kritisch bevragen of de geldigheid ervan betwijfelen. stellen is hier de persoonsvorm in de derde persoon enkelvoud, passend bij das Thema; infrage staat als onderdeel van de verbinding vóór de persoonsvorm in deze eindpositie. Bijvoorbeeld: Die Studie stellt diese Erklärung infrage. — “De studie trekt deze verklaring in twijfel.” Samen vormen de delen: Einige Teilnehmende könnten sich widersetzen — “Sommige deelnemers zouden zich kunnen verzetten”. weil voegt daarna de reden toe: das Thema bestehende Gewohnheiten infrage stellt — “omdat het onderwerp bestaande gewoonten ter discussie stelt”. De volledige betekenis is dus: “Sommige deelnemers kunnen zich verzetten omdat het onderwerp bestaande gewoonten ter discussie stelt.”

2. Widerstand ist wahrscheinlich, wenn sie sich für frühere Entscheidungen verantwortlich gemacht fühlen.

   Weerstand is waarschijnlijk als ze zich verantwoordelijk gehouden voelen voor beslissingen uit het verleden.

   Widerstand

   weerstand

   ist wahrscheinlich

   is waarschijnlijk

   wenn

   als / wanneer

   sich … fühlen

   zich voelen

   verantwortlich

   verantwoordelijk

   frühere

   vroegere

   Entscheidungen

   beslissingen

   Uitgebreide uitleg

   Widerstand is een zelfstandig naamwoord en betekent hier weerstand of tegenstand. Het hoort inhoudelijk bij sich widersetzen uit de vorige zin, maar de vormen zijn niet uitwisselbaar: Widerstand benoemt de tegenstand, terwijl sich widersetzen de handeling uitdrukt. Voorbeeld: Widerstand ist möglich. — Weerstand is mogelijk. ist wahrscheinlich combineert de vorm ist van sein met het bijvoeglijk naamwoord wahrscheinlich. Het bijvoeglijk naamwoord staat hier als naamwoordelijk deel na sein en krijgt daarom geen verbuiging. Voorbeeld: Das ist wahrscheinlich. — Dat is waarschijnlijk. wenn leidt hier een bijzin in met de betekenis als: de genoemde omstandigheid maakt de weerstand waarschijnlijk. In deze bijzin staat de vervoegde werkwoordsvorm fühlen aan het einde. sich ... fühlen is een wederkerende, niet een wederzijdse, constructie met fühlen: zich voelen. sich verwijst grammaticaal terug naar het onderwerp sie; de zin identificeert niet wie met sie worden bedoeld. fühlen is de infinitief en staat aan het einde van de bijzin. Voorbeeld: Sie fühlen sich sicher. — Ze voelen zich veilig. verantwortlich betekent verantwoordelijk. In sich verantwortlich ... fühlen beschrijft het bijvoeglijk naamwoord de ervaren verantwoordelijkheid. Het verschilt van verantwortungsvoll, dat meestal iemand of diens gedrag als plichtsgetrouw of verantwoordelijk beschrijft. frühere betekent hier vroegere of eerdere. Het is een verbogen attributieve vorm van het bijvoeglijk naamwoord met de betekenis voormalig of eerder; in deze zin beweert de vorm niet op zichzelf dat er twee expliciet vergeleken tijdstippen zijn. De uitgang -e hoort bij de grammaticale vorm van Entscheidungen in deze naamwoordgroep. Voorbeeld: frühere Regeln — vroegere regels. Entscheidungen is het meervoud van Entscheidung, beslissing. Het meervoud wordt hier door de vorm zelf uitgedrukt; de zin zegt dus over beslissingen in het meervoud, zonder een specifiek aantal te noemen. Voorbeeld: Wir erklären die Entscheidungen. — We leggen de beslissingen uit. De combinatie sich verantwortlich gemacht fühlen betekent zich verantwoordelijk gehouden voelen. gemacht is het voltooid deelwoord van machen en vormt hier samen met verantwortlich de betekenis verantwoordelijk gehouden; het is dus betekenisvol naast alleen sich verantwortlich fühlen. De woordgroep für frühere Entscheidungen geeft aan waarvoor die verantwoordelijkheid geldt. De volledige zin bouwt zo op: Widerstand is het onderwerp en ist wahrscheinlich geeft de waarschijnlijkheid aan. wenn ... introduceert de omstandigheid; binnen die bijzin voelen sie zich verantwoordelijk gehouden voor vroegere beslissingen. Als geheel betekent de zin: Weerstand is waarschijnlijk als ze zich verantwoordelijk gehouden voelen voor beslissingen uit het verleden.

3. Wir sollten die Einheit auf Systeme statt auf Einzelpersonen ausrichten.

   We zouden de sessie moeten benaderen vanuit systemen in plaats van individuen.

   Wir sollten

   wij zouden moeten

   Einheit

   eenheid

   Systeme

   systemen

   statt auf

   in plaats van op

   Einzelpersonen

   individuen

   ausrichten

   richten

   Uitgebreide uitleg

   Wir sollten drukt hier een aanbeveling uit: “wij zouden moeten”. sollten is de vorm van sollen die in deze zin een raad of gewenste aanpak weergeeft; het is geen verleden tijd in betekenis. Het onderwerp Wir is “wij”. In een gewone hoofdzin staat de infinitief van het andere werkwoord aan het einde: Wir sollten ... ausrichten. die Einheit betekent hier volgens de vertaling “de sessie”. Einheit is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het lidwoord die blijft hier ook in de accusatief gelijk aan de nominatief. De vorm van het lidwoord alleen geeft dus niet aan hoeveel sessies er zijn. Een bruikbare andere combinatie is bijvoorbeeld eine Einheit — “een sessie/een eenheid”; de precieze betekenis hangt van de context af. Systeme is het meervoud van System en betekent hier “systemen”. In de combinatie etwas auf Systeme ausrichten staat auf bij het doel waarop iets wordt gericht, en Systeme staat in de accusatief. Het meervoud heeft hier geen zichtbare uitgang die verschilt van de nominatief: die Systeme kan zowel nominatief als accusatief meervoud zijn. statt auf introduceert het alternatief dat niet als focus wordt gekozen: “in plaats van op”. statt kan een alternatief markeren; hier wordt het tweede auf uit de eerste constructie opnieuw gebruikt. Het patroon is dus etwas auf A statt auf B ausrichten — “iets op A in plaats van op B richten”. Einzelpersonen betekent “individuen” of “afzonderlijke personen”. Het is het meervoud van Einzelperson; de vorm is hier opnieuw accusatief meervoud na auf. Het woord benoemt personen als afzonderlijke individuen, tegenover de bredere categorie Systeme in deze zin. ausrichten is het werkwoord “richten” of “afstemmen”. De nuttige constructie is etwas auf etwas ausrichten: iets op iets richten/afstemmen. Het werkwoord is hier een infinitief na sollten; in een hoofdzin zonder modaal werkwoord kan het als scheidbaar werkwoord verschijnen, bijvoorbeeld Wir richten die Arbeit auf Lösungen aus — “Wij richten het werk op oplossingen.” Samen betekent Wir sollten die Einheit auf Systeme statt auf Einzelpersonen ausrichten: “We zouden de sessie op systemen moeten richten in plaats van op individuen.” Wir sollten maakt er een aanbeveling van, die Einheit is wat men afstemt, auf Systeme geeft de gekozen focus aan en statt auf Einzelpersonen contrasteert die focus met het alternatief.

4. Das verringert die Abwehrhaltung und lädt zu einer offeneren Diskussion ein.

   Dat vermindert een defensieve houding en nodigt uit tot een eerlijker gesprek.

   Das

   dat

   verringert

   vermindert

   Abwehrhaltung

   defensieve houding

   lädt … ein

   nodigt uit

   offeneren

   opener

   Diskussion

   discussie

   Uitgebreide uitleg

   Das betekent hier “dat” en verwijst als onderwerp naar de eerder bedoelde inhoud of situatie; uit de vorm alleen volgt niet dat het naar een specifiek onzijdig zelfstandig naamwoord verwijst. Dies of dieses kan in andere contexten nadrukkelijker naar iets aangewezen verwijzen, maar das is hier de passende vorm voor “dat”. verringert komt van verringern en betekent hier “vermindert” of “maakt minder”. Het is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd: es verringert — “het vermindert”. Die Abwehrhaltung is het lijdend voorwerp. De voltooide tijd gebruikt bijvoorbeeld hat verringert — “heeft verminderd”. Abwehrhaltung betekent “defensieve” of “afwerende houding”. Het is vrouwelijk: die Abwehrhaltung; na verringern staat het in de accusatief. Bij dit zelfstandig naamwoord ziet de accusatief er hetzelfde uit als de nominatief. Voorbeeld: Seine Kritik löst eine Abwehrhaltung aus. — “Zijn kritiek roept een defensieve houding op.” lädt ... ein is de gescheiden vorm van het werkwoord einladen. Hier betekent de constructie “uitnodigen tot” of “aanmoedigen tot”. In een hoofdzin staat het voorvoegsel aan het einde: Das lädt zu einer Diskussion ein. — “Dat nodigt uit tot een discussie.” Lädt is de derde persoon enkelvoud van einladen; ein vormt samen met lädt het volledige werkwoord. offeneren is de vergrotende trap van offen: offen — “open”, offener — “opener”, am offensten — “het meest open”. In zu einer offeneren Diskussion krijgt het bijvoeglijk naamwoord de uitgang -en, omdat het bij Diskussion hoort in de datiefgroep na zu en wordt voorafgegaan door einer. De vorm hoort dus bij offen, niet bij Diskussion. De vaste vertaling geeft offeneren weer als “eerlijker”; dat is hier een passende betekenisnuance van een opener gesprek. Diskussion betekent “discussie” of “gesprek waarin een onderwerp wordt besproken”. Het is vrouwelijk: die Diskussion; in zu einer Diskussion staat het in een datiefgroep. Voorbeeld: Wir beginnen eine Diskussion. — “We beginnen een discussie.” Samen betekent Das verringert die Abwehrhaltung dat “dat” de defensieve houding vermindert. und lädt zu einer offeneren Diskussion ein voegt eraan toe dat hetzelfde onderwerp of dezelfde situatie uitnodigt tot een opener, volgens de vaste vertaling eerlijker, gesprek. De herbruikbare structuur zu einer ... Diskussion einladen drukt uit dat iets tot een bepaalde activiteit of soort gesprek uitnodigt.

5. Könnten wir Beispiele einbeziehen, bei denen vernünftige Menschen unterschiedlicher Meinung waren?

   Zouden we voorbeelden kunnen opnemen waarin redelijke mensen van mening verschilden?

   Könnten wir

   zouden we kunnen

   Beispiele

   voorbeelden

   einbeziehen

   opnemen

   bei denen

   waarin

   vernünftige

   redelijke

   Menschen

   mensen

   unterschiedlicher

   verschillend

   Meinung

   mening

   waren

   waren

   Uitgebreide uitleg

   Könnten wir is een beleefde vraagformule: könnten is de Konjunktiv II van können en wir is het onderwerp. Hier maakt die vorm het voorstel voorzichtig, ongeveer “zouden we kunnen…?”. De tegenwoordige vorm is können; in een minder voorzichtige vraag staat bijvoorbeeld Können wir beginnen? — “Kunnen we beginnen?” Beispiele is het meervoud van Beispiel, “voorbeeld”. Het enkelvoud is ein Beispiel, het meervoud Beispiele. Het onbepaalde lidwoord in het enkelvoud drukt hier niet zelfstandig een getal uit; de meervoudsvorm maakt duidelijk dat het om meer dan één voorbeeld gaat. einbeziehen betekent “meenemen” of “opnemen” in iets dat al wordt besproken. Het is een scheidbaar werkwoord: ein- staat in een hoofdzin vaak aan het einde, bijvoorbeeld Wir beziehen weitere Beispiele ein. — “We nemen nog meer voorbeelden op.” Na könnten wir blijft de infinitief einbeziehen bij het einde van de vraag staan. bei denen is een betrekkelijk voornaamwoord met de betekenis “waarin” of letterlijk “bij welke”. denen is hier de datief meervoudsvorm; die vorm verwijst naar een meervoudig antecedent. In deze zin leidt de combinatie een bijzin in die de voorbeelden nader beschrijft: voorbeelden waarin iets het geval was. vernünftige betekent hier “redelijke” of “verstandige”. Het beschrijft Menschen. In vernünftige Menschen heeft het bijvoeglijk naamwoord de uitgang -e, omdat het voor een meervoudig zelfstandig naamwoord zonder voorafgaand lidwoord staat. Ter vergelijking: ein vernünftiger Mensch — “een redelijk mens” — heeft in het enkelvoud de uitgang -er. Menschen betekent “mensen” en is het meervoud van Mensch. Het woord Mensch heeft dus Menschen als meervoud; dezelfde vorm kan in andere zinsfuncties ook als naamvalsvorm optreden. unterschiedlicher hoort bij de vaste uitdrukking unterschiedlicher Meinung sein, “van mening verschillen” of “verschillende meningen hebben”. Hier beschrijft het niet de mensen zelf, maar Meinung: de meningen verschillen. De vorm unterschiedlicher is de verbogen vorm van unterschiedlich, “verschillend”. Meinung betekent “mening”. In unterschiedlicher Meinung sein staat het zelfstandig naamwoord in een genitiefconstructie zonder zichtbaar lidwoord; daarom krijgt het bijvoeglijk naamwoord de uitgang -er. Een bruikbare tegenstelling is einer Meinung sein, “het met elkaar eens zijn”, tegenover unterschiedlicher Meinung sein, “van mening verschillen”. waren is de verleden tijd (Präteritum) van sein, “zijn”, voor een meervoudig onderwerp. De vorm hoort hier bij Menschen: die Menschen waren ... betekent “de mensen waren ...”. De tegenwoordige vorm is sind; bijvoorbeeld Die Menschen sind unterschiedlicher Meinung. — “De mensen verschillen van mening.” Samen vraagt de zin voorzichtig of men voorbeelden kan opnemen waarin redelijke mensen van mening verschilden. bei denen koppelt die voorbeelden aan de bijzin, en unterschiedlicher Meinung waren beschrijft wat er met die mensen aan de hand was. De volledige betekenis is: “Zouden we voorbeelden kunnen opnemen waarin redelijke mensen van mening verschilden?”

6. Diese Beispiele würden die Komplexität zeigen, ohne jemanden zum Schuldigen zu machen.

   Die voorbeelden zouden de complexiteit laten zien zonder iemand tot schurk te maken.

   Diese

   deze

   Beispiele

   voorbeelden

   würden

   zouden

   die Komplexität

   de complexiteit

   zeigen

   laten zien

   jemanden

   iemand

   Schuldigen

   schuldige

   machen

   maken

   Uitgebreide uitleg

   Diese staat hier bij Beispiele en verwijst grammaticaal naar een meervoudige groep voorbeelden. De vorm verandert naar geslacht, getal en naamval van het zelfstandig naamwoord waarbij hij hoort: bijvoorbeeld dieses Beispiel (onzijdig enkelvoud) tegenover diese Beispiele (meervoud). Welke concrete voorbeelden bedoeld zijn, wordt in deze zin niet afzonderlijk vastgelegd. Beispiele is het meervoud van Beispiel. Het woord betekent hier voorbeelden die iets kunnen aantonen of illustreren. Enkelvoud: ein Beispiel; meervoud: Beispiele. würden is de vorm van werden voor de derde persoon meervoud in de Konjunktiv II. In deze zin drukt het samen met zeigen een voorwaardelijke of voorzichtige mogelijkheid uit: de voorbeelden zouden iets laten zien. Patroon: Sie würden ... zeigen = Zij zouden ... laten zien. Dit is niet hetzelfde als het gewone tegenwoordige sie werden ... zeigen, dat een toekomstverwachting uitdrukt. die Komplexität is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord. Het staat hier als lijdend voorwerp bij zeigen; bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord zien de bepaalde lidwoorden in nominatief en accusatief er hetzelfde uit: die Komplexität. Het betekent de mate waarin iets ingewikkeld of uit veel samenhangende onderdelen bestaat. zeigen is een regelmatig werkwoord met de basisvorm zeigen. In deze constructie betekent het laten zien of aantonen. Voorbeeld: Die Daten zeigen ein Muster. — De gegevens laten een patroon zien. Na würden blijft het werkwoord in de infinitief achteraan staan: würden ... zeigen. jemanden is de accusatiefvorm van jemand wanneer die persoon het directe voorwerp is. Hier gaat het om een niet nader bepaalde persoon; de zin identificeert die persoon niet. Vergelijk: jemand als onderwerp, jemanden als lijdend voorwerp en jemandem na een datiefconstructie. Schuldigen is hier een zelfstandig gebruikt bijvoeglijk naamwoord: letterlijk een schuldige persoon, in de vaste betekenis van deze zin degene die als schuldige of verantwoordelijke wordt aangewezen. In zum Schuldigen staat het in de mannelijke datief enkelvoud. zum is de samentrekking van zu dem, en de uitgang -en hoort bij deze nominale vorm. Het verwijst niet automatisch naar een specifiek persoon; dat volgt alleen uit de bredere context. machen betekent hier niet simpelweg iets vervaardigen. In het patroon jemanden zu etwas machen betekent het iemand tot iets maken of iemand als iets bestempelen. In jemanden zum Schuldigen machen staat het directe voorwerp in de accusatief (jemanden) en de rol na zu in de datief (zum Schuldigen). Voorbeeld: Man machte ihn zum Sprecher. — Men maakte hem tot woordvoerder. De combinatie ohne jemanden zum Schuldigen zu machen betekent zonder iemand tot schuldige te maken. ohne leidt hier een zu-infinitiefconstructie in; de persoon die in die constructie het voorwerp is, blijft jemanden. Samen met Diese Beispiele würden die Komplexität zeigen ontstaat de volledige betekenis: Deze voorbeelden zouden de complexiteit laten zien zonder iemand tot schuldige te maken.

7. Ich möchte, dass die Teilnehmenden üben, konstruktiv zu widersprechen.

   Ik wil dat deelnemers oefenen met constructief van mening verschillen.

   Ich möchte

   ik wil graag

   die Teilnehmenden

   de deelnemers

   üben

   oefenen

   konstruktiv

   constructief

   zu widersprechen

   tegenspreken; van mening verschillen

   Uitgebreide uitleg

   Ich möchte bevat möchte, de vorm van mögen die hier een wens uitdrukt: “ik wil graag”. Het onderwerp is Ich; de vorm möchte past bij de eerste persoon enkelvoud. Een herbruikbaar patroon is Ich möchte + infinitief, bijvoorbeeld: Ich möchte lernen. — “Ik wil leren.” In deze zin wordt de gewenste inhoud daarna met dass verbonden; dass staat niet in het geselecteerde citaat. die Teilnehmenden betekent hier “de deelnemers”. Teilnehmenden is een zelfstandig gebruikt tegenwoordig deelwoord van teilnehmen (“deelnemen”) en verwijst naar personen die deelnemen. De hele woordgroep staat in het meervoud; die is hier het meervoudige bepaalde lidwoord. In de dass-bijzin zijn de deelnemers het onderwerp van üben. üben betekent “oefenen”. Het is hier een infinitief, maar in de dass-bijzin is het ook de persoonsvorm: die Teilnehmenden üben. Een nuttig patroon is üben, etwas zu tun: oefenen om iets te doen. Voorbeeld: Sie üben, ruhig zu antworten. — “Ze oefenen om rustig te antwoorden.” konstruktiv betekent hier “opbouwend” of “constructief” en beschrijft de manier waarop het tegenspreken gebeurt. De vorm staat bij het werkwoord en functioneert hier bijwoordelijk; hij verandert daarom niet omdat Teilnehmenden meervoud is. Voorbeeld: Wir können konstruktiv diskutieren. — “We kunnen opbouwend discussiëren.” zu widersprechen betekent “tegen te spreken” of “van mening te verschillen”. Het basiswerkwoord is widersprechen; zu markeert hier de infinitief die afhankelijk is van üben. Widersprechen kan ook een genoemde persoon in de datief hebben, zoals in Ich widerspreche ihm. — “Ik spreek hem tegen.” In de vaste zin wordt geen persoon genoemd aan wie men tegenspreekt. Samen vormt Ich möchte, dass die Teilnehmenden üben, konstruktiv zu widersprechen. de structuur Ich möchte, dass ...: de spreker geeft aan dat diegene wil dat de deelnemers oefenen met constructief van mening verschillen. die Teilnehmenden zijn daarbij degenen die oefenen, en konstruktiv zu widersprechen benoemt wat zij oefenen. De woordkeuze past bij een neutrale, doelgerichte formulering.

8. Dann brauchen wir klare Regeln für Belege und den Ton.

   Dan hebben we duidelijke regels nodig voor onderbouwing en toon.

   Dann

   dan

   brauchen

   nodig hebben

   klare

   duidelijke

   Regeln

   regels

   für

   voor

   Belege

   onderbouwing

   Ton

   toon

   Uitgebreide uitleg

   Dann betekent hier “dan” en markeert de volgende stap of het gevolg in de context. Het kan in andere zinnen ook een tijdsaanduiding zijn (“toen/dan”), maar hier past de gevolgrelatie. brauchen betekent “nodig hebben”. De vorm is tegenwoordige tijd, eerste persoon meervoud in wir brauchen. Het werkwoord staat hier met een lijdend voorwerp: Wir brauchen klare Regeln = “We hebben duidelijke regels nodig”. De infinitief is brauchen; bijvoorbeeld: Sie brauchen Zeit. — “Zij hebben tijd nodig.” klare betekent hier “duidelijke”. Het bijvoeglijk naamwoord is klar. Bij Regeln, een meervoudig zelfstandig naamwoord zonder lidwoord, krijgt het hier de uitgang -e: klare Regeln. Vergelijk: eine klare Regel — “een duidelijke regel”. Regeln betekent “regels”. Het enkelvoud is die Regel, het meervoud die Regeln. Het meervoud drukt hier uit dat er meerdere regels worden bedoeld. Voorbeeld: Wir brauchen einfache Regeln. — “We hebben eenvoudige regels nodig.” für betekent “voor” en leidt hier een bepaling in. Na für staat in het Duits de accusatief. Dat zie je bij den Ton: den is de accusatiefvorm van het bepaalde lidwoord der. Belege betekent hier “onderbouwing” of “bewijsmateriaal”. Het is het meervoud van der Beleg; afhankelijk van de context kan een Beleg bijvoorbeeld een bewijsstuk of een bron zijn. In deze zin sluit “onderbouwing” aan bij de vaste vertaling. Voorbeeld: Die Belege sind hilfreich. — “De bewijsstukken zijn nuttig.” Ton betekent hier “toon”, in de zin van de manier waarop iets klinkt of geformuleerd wordt. Het zelfstandig naamwoord is mannelijk: der Ton; na für verschijnt daarom den Ton. Het meervoud is die Töne, maar hier staat het enkelvoud voor toon als algemene communicatieve dimensie. Samen vormen de delen: Dann + brauchen wir + klare Regeln + für Belege und den Ton. De betekenis is: “Dan hebben we duidelijke regels nodig voor onderbouwing en toon.” Dann staat voorop; brauchen hoort bij het onderwerp wir, en Belege en den Ton zijn twee bepalingen die na für door und worden verbonden.