Verantwoordelijkheid voor reparaties | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Ich bin mir nicht sicher, ob diese Reparatur in meine Verantwortung fällt.

   Ik weet niet zeker of deze reparatie mijn verantwoordelijkheid is.

   Ich bin mir nicht sicher

   ik weet het niet zeker

   ob

   of

   diese

   deze

   Reparatur

   reparatie

   fällt

   valt

   Verantwortung

   verantwoordelijkheid

   Uitgebreide uitleg

   Ich bin mir nicht sicher betekent hier: “ik weet het niet zeker” of “ik ben er niet zeker van”. bin is de eerste persoon enkelvoud van sein (“zijn”): ich bin. sicher betekent “zeker” en nicht maakt de uitspraak ontkennend. mir is de datiefvorm van ich; de constructie sich sicher sein gebruikt een datief voor de persoon die zeker is: Ich bin mir sicher = “Ik ben zeker”, Ich bin mir nicht sicher = “Ik ben niet zeker”. ob leidt een indirecte ja-neevraagzin in en betekent hier “of”. In zo’n Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord doorgaans achteraan. Hier begint de bijzin met ob en staat fällt aan het einde. diese hoort bij Reparatur. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm in de nominatief van het aanwijzende woord dies- (“deze”). De vorm past bij het vrouwelijke zelfstandig naamwoord die Reparatur: diese Reparatur betekent “deze reparatie”. Reparatur is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Reparatur, meervoud die Reparaturen. Het betekent “reparatie”. Duitse zelfstandige naamwoorden krijgen een hoofdletter. fällt is de derde persoon enkelvoud van fallen (“vallen”) in de tegenwoordige tijd: ich falle, sie fällt. In in meine Verantwortung fallen heeft fallen samen met de voorzetselgroep de overdrachtelijke betekenis “onder iemands verantwoordelijkheid vallen”. Het onderwerp van fällt is hier diese Reparatur. Verantwortung is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Verantwortung betekent “verantwoordelijkheid”. In meine Verantwortung staat het bezittelijke woord in de vorm die past bij een vrouwelijke accusatiefgroep. meine betekent “mijn”: het duidt de bezitter aan, namelijk de spreker, terwijl de vorm meine overeenkomt met het vrouwelijke zelfstandig naamwoord Verantwortung. Het voorzetsel in krijgt hier de accusatief in de uitdrukking in meine Verantwortung fallen, die betekent dat iets onder iemands verantwoordelijkheid komt of valt. Samen betekent diese Reparatur fällt in meine Verantwortung: “deze reparatie valt onder mijn verantwoordelijkheid”. De volledige ob-bijzin betekent dus “of deze reparatie onder mijn verantwoordelijkheid valt”. Met Ich bin mir nicht sicher, ob ... zegt de spreker dat die persoon dit niet zeker weet: “Ik weet niet zeker of deze reparatie mijn verantwoordelijkheid is.”

2. Das hängt davon ab, ob der Schaden durch normale Nutzung entstanden ist.

   Dat hangt ervan af of de schade door normaal gebruik is ontstaan.

   hängt davon ab

   hangt ervan af

   ob

   of

   Schaden

   schade

   normale

   normaal

   Nutzung

   gebruik

   entstanden

   ontstaan

   Uitgebreide uitleg

   hängt davon ab betekent hier dat het antwoord afhankelijk is van een voorwaarde of omstandigheid. Het is de vaste, scheidbare uitdrukking von etwas abhängen — letterlijk: van iets afhangen. In een hoofdzin staan hängt en ab uit elkaar; davon verwijst hier naar de daaropvolgende ob-bijzin. Voorbeeld: Das hängt vom Wetter ab. — Dat hangt van het weer af. ob leidt hier een indirecte ja-neevraag in: ob ... ist betekent of ... is. Het werkwoord van die bijzin staat aan het einde. Dit is een andere functie dan wenn, dat meestal een voorwaarde met als/wanneer inleidt. Voorbeeld: Ich weiß nicht, ob er kommt. — Ik weet niet of hij komt. Schaden betekent hier schade. De vorm is het enkelvoudige zelfstandig naamwoord der Schaden; in de zin staat het als onderwerp van de bijzin, dus in de nominatief. Het meervoud is die Schäden. Het lidwoord der en de woordvorm passen bij het mannelijke grammaticale geslacht van dit zelfstandig naamwoord. normale betekent hier normaal in de betekenis van gebruikelijk of niet-bijzonder. Het is de verbogen vorm van het bijvoeglijk naamwoord normal. In durch normale Nutzung staat het bijvoeglijk naamwoord vóór het vrouwelijke zelfstandig naamwoord Nutzung. Omdat durch de accusatief vereist en er geen lidwoord staat, krijgt normal hier de sterke uitgang -e: normale. Voorbeeld: bei normaler Belastung — bij normale belasting. Nutzung betekent gebruik of gebruikmaking. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Nutzung, met meervoud die Nutzungen. Samen met durch vormt het durch normale Nutzung: door normaal gebruik. Durch geeft hier de omstandigheid of oorzaak aan en vereist in deze betekenis de accusatief. entstanden betekent hier ontstaan of gevormd zijn geraakt. Het is het voltooid deelwoord van entstehen. De voltooide tijd staat hier als ist entstanden; in de bijzin komen de delen in de volgorde entstanden ist, omdat het vervoegde hulpwerkwoord aan het einde staat. Entstehen gebruikt in deze betekenis sein, omdat het een verandering van toestand aanduidt. Voorbeeld: Der Riss ist plötzlich entstanden. — De scheur is plotseling ontstaan. Entstehen beschrijft het ontstaan van iets; het zegt op zichzelf niet wie het heeft veroorzaakt. De delen worden samen: Das hängt davon ab — dat hangt ervan af; ob der Schaden durch normale Nutzung entstanden ist — of de schade door normaal gebruik is ontstaan. De volledige betekenis is dus: Dat hangt ervan af of de schade door normaal gebruik is ontstaan. De formulering is neutraal en bruikbaar wanneer een beoordeling afhangt van een vast te stellen oorzaak.

3. Die Halterung hat sich allmählich gelockert, ohne dass ungewöhnliche Kraft darauf ausgeübt wurde.

   De bevestiging is geleidelijk losgeraakt, zonder dat er ongewone kracht op is uitgeoefend.

   Die Halterung

   de bevestiging

   allmählich

   geleidelijk

   gelockert

   losgeraakt

   ohne dass

   zonder dat

   ungewöhnliche

   ongebruikelijke

   Kraft

   kracht

   darauf

   daarop

   ausgeübt wurde

   werd uitgeoefend

   Uitgebreide uitleg

   Die Halterung betekent hier “de bevestiging”. Halterung is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; Die is de bepaalde vorm in het enkelvoud en staat hier samen met de naamwoordgroep als onderwerp. Het woord kan bijvoorbeeld ook een steun of houder voor een voorwerp aanduiden, afhankelijk van de context. allmählich is een bijwoord: de verandering gebeurt geleidelijk, niet plotseling. Het verandert niet mee met een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar contrast is plötzlich (“plotseling”). gelockert betekent hier “losgeraakt” of “losser geworden”. Het is het voltooid deelwoord van lockern (“losmaken, losser maken”). In de combinatie hat sich gelockert beschrijft het een verandering van toestand van de bevestiging zelf: die is geleidelijk losser geworden. sich lockern is dus niet hetzelfde als het transitieve etwas lockern, waarbij iemand iets losser maakt. Voorbeeld: Die Schraube hat sich gelockert. — “De schroef is losgeraakt.” ohne dass leidt een bijzin in met de betekenis “zonder dat”. De bijzin geeft aan dat iets niet als omstandigheid wordt gesteld bij de hoofdhandeling. In een Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde; daarom staat wurde pas na ausgeübt. ungewöhnliche betekent “ongebruikelijke” of “buitengewone”. Het bijvoeglijk naamwoord hoort bij Kraft, niet bij Halterung. De uitgang -e markeert hier onder meer de vorm van het bijvoeglijk naamwoord bij het vrouwelijke enkelvoudige onderwerp van de passieve bijzin: ungewöhnliche Kraft. De basisvorm is ungewöhnlich. Kraft is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent hier “kracht”, namelijk kracht die op de bevestiging wordt uitgeoefend. Een gebruikelijk samengesteld woord is Kraftaufwand (“krachtinspanning”), maar dat is een ander woord en vervangt Kraft in deze zin niet. darauf betekent hier “daarop” en bestaat uit da- plus auf. Het verwijst in deze zin, in overeenstemming met de vaste vertaling, naar de bevestiging als datgene waarop kracht wordt uitgeoefend. Zulke da-samenstellingen verwijzen vaak naar een zaak of situatie: darauf betekent bijvoorbeeld ook “daarop” in Er wartet darauf. — “Hij wacht daarop.” ausgeübt wurde betekent “werd uitgeoefend”. ausüben is het werkwoord “uitoefenen”; ausgeübt is het voltooid deelwoord en wurde is de verleden tijd van werden. Samen vormen ze hier het passief in de verleden tijd: de kracht is het grammaticale onderwerp, terwijl niet wordt gezegd wie haar uitoefende. In ohne dass ungewöhnliche Kraft darauf ausgeübt wurde wordt dus gezegd dat er geen ongebruikelijke kracht op de bevestiging werd uitgeoefend. Samen vormt Die Halterung hat sich allmählich gelockert de hoofdzin: de bevestiging is geleidelijk losgeraakt. ohne dass ungewöhnliche Kraft darauf ausgeübt wurde voegt daaraan toe dat dit gebeurde zonder dat er ongewone kracht op werd uitgeoefend. De volledige betekenis is daarom: “De bevestiging is geleidelijk losgeraakt, zonder dat er ongewone kracht op is uitgeoefend.”

4. Dann könnte das als normale Instandhaltung gelten.

   Dan kan dit misschien onder het reguliere onderhoud vallen.

   Dann

   dan

   könnte

   zou kunnen

   das

   dit

   normale

   reguliere

   Instandhaltung

   onderhoud

   als … gelten

   gelden als

   Uitgebreide uitleg

   Dann staat vooraan en betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verbindt deze uitspraak met de eerder besproken situatie en geeft aan welk gevolg of welke beoordeling daaruit kan volgen. Voorbeeld: Wenn alles funktioniert, dann ist die Reparatur abgeschlossen. — “Als alles werkt, dan is de reparatie klaar.” könnte is de vorm van können voor de Konjunktiv II. Hier drukt die vorm een voorzichtige mogelijkheid uit: “zou kunnen”, niet een vaststaand feit. De reeks können – könnte is een nuttig contrast tussen gewone mogelijkheid en een voorzichtiger of voorwaardelijker formulering. Voorbeeld: Das könnte reichen. — “Dat zou kunnen volstaan.” das is hier een aanwijzend voornaamwoord met de betekenis “dit”. De vorm is onzijdig enkelvoud; de precieze grammaticale vorm van het voornaamwoord blijft dezelfde ongeacht of het naar een concreet onzijdig woord of naar een eerder besproken geheel verwijst. In deze zin wijst het, in overeenstemming met de vaste vertaling, naar de besproken zaak of situatie. normale komt van het bijvoeglijk naamwoord normal en betekent hier “reguliere” of “gebruikelijke”. De uitgang -e hoort bij de verbogen vorm van dit bijvoeglijk naamwoord vóór het vrouwelijke zelfstandig naamwoord Instandhaltung, zonder voorafgaand lidwoord. Vergelijk: normale Wartung — “regulier onderhoud”. Instandhaltung is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor onderhoud of instandhouding. Het samengestelde woord bestaat in het Duits als één zelfstandig naamwoord; het is niet nodig om het als twee losse woorden te behandelen. Een verwant, maar niet identiek woord is Wartung, dat vaak specifiek periodiek of technisch onderhoud aanduidt. als ... gelten is een vaste constructie met de betekenis “als ... gelden” of “onder ... vallen”. Het deel als staat hier vóór de omschrijving en gelten is het werkwoord dat de beoordeling uitdrukt. Voorbeeld: Das gilt als sicher. — “Dat geldt als zeker.” Samen betekent Dann könnte das als normale Instandhaltung gelten.: “Dan kan dit misschien onder het reguliere onderhoud vallen.” Dann koppelt de uitspraak aan de voorafgaande situatie, könnte maakt de beoordeling voorzichtig, en das ... als normale Instandhaltung gelten zegt dat de besproken zaak als regulier onderhoud kan worden aangemerkt. De formulering is neutraal en geschikt voor een zakelijke beoordeling.

5. Mir wäre lieber, wenn die Einschätzung dokumentiert würde.

   Ik heb liever dat de beoordeling wordt vastgelegd.

   Mir wäre lieber

   ik heb liever

   die Einschätzung

   de beoordeling

   dokumentiert würde

   zou worden vastgelegd

   Uitgebreide uitleg

   Mir wäre lieber drukt uit dat de spreker iets liever zou hebben. Mir is de datiefvorm van ich en markeert hier de persoon bij wie de voorkeur ligt; vergelijk ich als onderwerp en mich als accusatiefvorm. wäre is de Konjunktiv-II-vorm van sein in de betekenis “zou zijn”. Het element lieber is hier de vergelijkende vorm die een voorkeur uitdrukt: gern – lieber – am liebsten (“graag” – “liever” – “het liefst”). Voorbeeld: Ich würde lieber warten. = “Ik zou liever wachten.” die Einschätzung betekent hier “de beoordeling”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; in deze zin is het met die het onderwerp van de passieve bijzin. Het meervoud is die Einschätzungen. Voorbeeld: Die Einschätzung ist hilfreich. = “De beoordeling is nuttig.” dokumentiert würde betekent “vastgelegd zou worden”. dokumentiert is het voltooid deelwoord van dokumentieren; würde is de Konjunktiv-II-vorm van werden. Samen vormen ze hier een passieve constructie: iets ontvangt de handeling, in plaats van die zelf uit te voeren. In een bijzin staat het voltooid deelwoord vóór de vervoegde vorm aan het einde: ..., wenn die Einschätzung dokumentiert würde. Voorbeeld: Es wäre gut, wenn alles dokumentiert würde. = “Het zou goed zijn als alles werd vastgelegd.” De combinatie wenn + die Einschätzung dokumentiert würde maakt de voorwaardelijke inhoud van de voorkeur. Letterlijk wordt de beoordeling niet als handelende partij voorgesteld, maar als datgene wat vastgelegd zou worden. Samen betekent de hele zin: “Ik heb liever dat de beoordeling wordt vastgelegd.” De vorm met wäre en würde presenteert dit als een gewenste of hypothetische situatie.

6. Das ist nachvollziehbar, denn die Verantwortung sollte auf der Ursache beruhen.

   Dat is logisch, want de verantwoordelijkheid zou gebaseerd moeten zijn op de oorzaak.

   Das ist

   dat is

   nachvollziehbar

   begrijpelijk

   denn

   want

   Verantwortung

   verantwoordelijkheid

   sollte

   zou moeten

   Ursache

   oorzaak

   auf … beruhen

   gebaseerd zijn op

   Uitgebreide uitleg

   Das ist betekent hier dat is. Das is een aanwijzend voornaamwoord en ist is de vorm van sein bij de derde persoon enkelvoud. Das wijst hier op een eerder genoemde zaak of situatie; de vaste gegevens leggen niet precies vast welke referent het is. Voorbeeld: Das ist verständlich. — Dat is begrijpelijk. nachvollziehbar betekent hier begrijpelijk of logisch te volgen. Het is een bijvoeglijk naamwoord in de constructie etwas ist nachvollziehbar. Voorbeeld: Die Entscheidung ist nachvollziehbar. — De beslissing is begrijpelijk. den denn verbindt een uitspraak met de reden ervoor en betekent want. Na denn blijft de gewone woordvolgorde van een hoofdzin behouden. Voorbeeld: Ich bleibe zu Hause, denn ich bin krank. — Ik blijf thuis, want ik ben ziek. Verantwortung is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent verantwoordelijkheid. In die Verantwortung is die het bepaalde lidwoord bij dit zelfstandig naamwoord; het drukt hier geen aantal uit. Voorbeeld: Sie übernimmt die Verantwortung. — Zij neemt de verantwoordelijkheid op zich. sollte is de vorm van sollen voor de derde persoon enkelvoud in de Konjunktiv II. Hier geeft die vorm een passende of gewenste norm weer: de verantwoordelijkheid zou op de oorzaak moeten berusten. Het onderwerp van sollte is die Verantwortung; Ursache bepaalt deze werkwoordsvorm niet. Ursache is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en betekent oorzaak. In der Ursache staat het bepaalde lidwoord der in de datief enkelvoud. Het voorzetsel-werkwoord beruhen auf neemt hier een datiefgroep; het zelfstandig naamwoord Ursache zelf krijgt geen zichtbare datiefuitgang. Voorbeeld: Wir suchen die Ursache. — We zoeken de oorzaak. auf ... beruhen is een herbruikbare combinatie met de betekenis gebaseerd zijn op of steunen op. Het werkwoord is beruhen; auf leidt in deze betekenis de datiefgroep in. Omdat sollte op de tweede zinsplaats staat, staan de twee delen hier uit elkaar: sollte ... auf der Ursache beruhen. Voorbeeld: Die Entscheidung beruht auf Fakten. — De beslissing is gebaseerd op feiten. Samen betekent Das ist nachvollziehbar, denn die Verantwortung sollte auf der Ursache beruhen: Dat is logisch, want de verantwoordelijkheid zou gebaseerd moeten zijn op de oorzaak. Eerst wordt iets als begrijpelijk beoordeeld. Daarna geeft denn de reden: die Verantwortung is het onderwerp, sollte drukt de passende of gewenste modaliteit uit, en auf der Ursache beruhen beschrijft waarop die verantwoordelijkheid volgens de zin moet berusten.

7. Ich kann dem Instandhaltungsantrag Fotos beifügen.

   Ik kan foto's meesturen met het onderhoudsverzoek.

   Ich kann

   ik kan

   Instandhaltungsantrag

   onderhoudsverzoek

   Fotos

   foto’s

   beifügen

   toevoegen of meesturen

   Uitgebreide uitleg

   Ich kann betekent hier dat de spreker iets kan doen. kann is de vorm van können bij ich; het onderwerp Ich en de vorm kann horen dus bij elkaar. Na een modaal werkwoord staat het andere werkwoord in het Duits doorgaans als infinitief aan het einde. Voorbeeld: Ich kann Deutsch lesen. — Ik kan Duits lezen. Instandhaltungsantrag is een samengesteld zelfstandig naamwoord: Instandhaltung verwijst naar onderhoud en Antrag naar een verzoek of aanvraag. Het geheel betekent hier een onderhoudsverzoek. In de volledige zin staat het na dem; dem markeert hier de datief. Bij beifügen is het document waaraan iets wordt toegevoegd een datiefbepaling. Fotos is het meervoud van Foto. De vorm Fotos laat hier zien dat er foto’s worden meegestuurd of toegevoegd; de zin noemt niet hoeveel foto’s het precies zijn. In deze zin zijn Fotos het ding dat wordt toegevoegd. beifügen is een scheidbaar werkwoord met de betekenis iets aan een document of dossier toevoegen of meesturen. Als het werkwoord zelfstandig vervoegd wordt, komt het eerste deel aan het einde: Ich füge dem Antrag Fotos bei. — Ik voeg foto’s aan het verzoek toe. Na kann blijft de infinitief als één vorm aan het einde staan: Ich kann dem Antrag Fotos beifügen. Het toe te voegen ding staat in de accusatief en het document waaraan het wordt toegevoegd in de datief: jemandem etwas beifügen. Samen geeft de zin de betekenis: de spreker kan foto’s meesturen met of toevoegen aan het onderhoudsverzoek. In deze Duitse hoofdzin staat het vervoegde modale werkwoord kann op de tweede zinsplaats, na het onderwerp Ich; de infinitief beifügen staat aan het einde.

8. Bitte fügen Sie sie bei und beschreiben Sie, wie sich das Problem entwickelt hat.

   Voeg ze alstublieft toe en beschrijf hoe het probleem zich heeft ontwikkeld.

   Bitte

   alstublieft

   fügen Sie … bei

   voeg ... toe

   sie

   ze

   beschreiben Sie

   beschrijf

   wie

   hoe

   das Problem

   het probleem

   sich … entwickelt hat

   zich heeft ontwikkeld

   Uitgebreide uitleg

   Bitte maakt de opdracht beleefd: “alstublieft”. Het kan aan het begin van een verzoek staan, zoals in Bitte warten Sie. — “Wacht u alstublieft.” fügen Sie ... bei komt van het scheidbare werkwoord beifügen, “toevoegen of bijvoegen”. Sie is hier de formele aanspreekvorm voor “u”; de vorm van het werkwoord past bij deze formele gebiedende wijs. In een hoofdzin staat het voorvoegsel bei achteraan: Fügen Sie die Fotos bei. — “Voeg de foto’s toe.” In de gegeven zin staat het objectpronomen sie tussen fügen Sie en bei. De voorafgaande context noemt foto’s; binnen die context verwijst sie naar de toe te voegen foto’s. De vorm sie kan in het Duits ook een vrouwelijk enkelvoudig object aanduiden, maar hier past de meervoudige lezing bij de genoemde foto’s. beschreiben Sie komt van beschreiben, “beschrijven”. Ook dit is een formele gebiedende wijs met Sie: Beschreiben Sie den Fehler. — “Beschrijf de fout.” Het is de tweede, met und verbonden opdracht. wie betekent hier “hoe” en leidt de inhoud van de beschrijving in. Het vraagt hier niet naar een persoon; voor “wie?” als persoon gebruikt het Duits meestal wer of wen, afhankelijk van de grammaticale rol. Beschreiben Sie, wie ... betekent “Beschrijf hoe ...”. das Problem betekent “het probleem”. das is hier het bepaalde lidwoord bij Problem; het zelfstandig naamwoord is onzijdig. In das Problem entwickelt sich is das Problem het onderwerp van entwickelt sich, terwijl sich deel uitmaakt van het wederkerende werkwoord sich entwickeln. sich ... entwickelt hat komt van sich entwickeln, “zich ontwikkelen”. Het wederkerende sich hoort bij het werkwoord en verwijst hier niet naar een afzonderlijk genoemde persoon. entwickelt hat is de voltooide tijd: het hulpwerkwoord hat staat achteraan in de bijzin en het voltooid deelwoord entwickelt staat ervoor. Bijvoorbeeld: Der Zustand hat sich verbessert. — “De toestand is verbeterd.” Samen vormt wie sich das Problem entwickelt hat een bijzin die uitlegt wat er beschreven moet worden. In die bijzin staat de persoonsvorm hat aan het einde, zoals gebruikelijk in een Duitse bijzin. De volledige zin bestaat uit twee beleefde opdrachten: Bitte fügen Sie sie bei (“Voeg ze alstublieft toe”) en beschreiben Sie, wie sich das Problem entwickelt hat (“en beschrijf hoe het probleem zich heeft ontwikkeld”).