Assertief reageren als iemand voordringt | Leer engels in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Excuse me, I think the line starts behind that woman.

   Neem me niet kwalijk, ik denk dat de rij achter die vrouw begint.

   Excuse me

   Neem me niet kwalijk

   I think

   ik denk

   line

   rij

   starts

   begint

   behind

   achter

   that

   die

   woman

   vrouw

   Uitgebreide uitleg

   Excuse me is hier een vaste, beleefde uitdrukking om iemands aandacht te vragen voordat je iets zegt. Het betekent in deze zin niet dat de spreker noodzakelijk letterlijk om vergeving vraagt. Een bruikbaar voorbeeld is: Excuse me, is this seat free? — “Neem me niet kwalijk, is deze stoel vrij?” I think bestaat uit het onderwerp I en de tegenwoordige vorm think. In deze zin geeft de combinatie een voorzichtige inschatting weer: de spreker presenteert de volgende informatie als wat die denkt, niet als volledig zekere informatie. Think heeft als basisvorm think; de verleden tijd is thought. Voor een andere persoon is de tegenwoordige vorm bijvoorbeeld she thinks. line betekent hier “rij”, dus een rij mensen die ergens op wachten. Het is een zelfstandig naamwoord; het kan ook andere betekenissen hebben, zoals een lijn of een regel, afhankelijk van de context. Het meervoud is lines. In de volgende context wordt met waiting in line dezelfde betekenis van “in de rij staan” gebruikt. starts betekent hier “begint”. De basisvorm is start; starts is de tegenwoordige vorm bij een derde persoon enkelvoud, hier omdat the line het onderwerp is. Vergelijk: The line starts here. — “De rij begint hier.” Bij I, you, we en they staat in de tegenwoordige tijd de vorm start: They start here. behind is een voorzetsel dat een positie aan de achterzijde van iets of iemand uitdrukt. In deze zin staat de rij achter de genoemde vrouw. Een herbruikbaar voorbeeld is: The car is behind the house. — “De auto staat achter het huis.” that staat vóór woman en wijst naar één vrouw die voor de gesprekspartners identificeerbaar is. In het Engels verandert deze vorm niet naar grammaticaal geslacht of naamval; that kan dus bij een mannelijk of vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staan. Voor meervoud staat in deze aanwijzende functie those, bijvoorbeeld those women — “die vrouwen”. woman is het zelfstandig naamwoord voor “vrouw”. Het meervoud heeft een onregelmatige vorm: woman → women. In deze zin staat het enkelvoud na that, en de combinatie that woman betekent “die vrouw”. Samen vormen the line starts behind that woman de mededeling dat de rij achter die vrouw begint. I think maakt daarvan een voorzichtige inschatting, en Excuse me leidt de beleefde aanspreking in. De volledige betekenis is daarom: “Neem me niet kwalijk, ik denk dat de rij achter die vrouw begint.”

2. I did not realize everyone was waiting in line.

   Ik had niet door dat iedereen in de rij stond te wachten.

   I did not realize

   ik had niet door

   everyone

   iedereen

   was waiting

   aan het wachten was

   in line

   in de rij

   Uitgebreide uitleg

   I did not realize geeft hier aan dat de spreker zich iets in het verleden niet bewust was. De ontkenning wordt gevormd met did not + de basisvorm realize; na did komt dus niet de verleden tijd realized. Voorbeeld: I did not realize it was late. — Ik had niet door dat het laat was. everyone betekent iedereen: alle personen samen, als één grammaticaal enkelvoud. Daarom staat er in de bijzin was en niet were: everyone krijgt in deze constructie enkelvoudige werkwoordsovereenkomst. Voorbeeld: Everyone is ready. — Iedereen is klaar. was waiting beschrijft een handeling die op een bepaald moment in het verleden bezig was. was is de verleden vorm van be en draagt hier de tijd en de overeenkomst met het enkelvoudige onderwerp; waiting is de vorm op -ing van de basisvorm wait. Het patroon is was/were + werkwoord-ing. Voorbeeld: They were waiting outside. — Zij stonden buiten te wachten. in line betekent hier dat iemand in een rij staat te wachten. line is het zelfstandig naamwoord voor de rij; in veel Brits-Engelse contexten wordt hiervoor ook queue gebruikt. Voorbeeld: We are waiting in line. — We staan in de rij te wachten. Samen betekent I did not realize + everyone was waiting in line: de spreker had niet door dat iedereen op dat moment in de rij stond te wachten. De bijzin everyone was waiting in line is de inhoud waarvan de spreker zich niet bewust was: I did not realize [dat iedereen in de rij stond te wachten]. De verleden tijd van did not realize en was waiting plaatst de beschreven situatie in het verleden, terwijl was waiting de toen voortdurende situatie benadrukt.

3. It is a bit unclear because people are standing apart.

   Het is een beetje onduidelijk omdat mensen uit elkaar staan.

   It is

   het is

   a bit

   een beetje

   unclear

   onduidelijk

   because

   omdat

   people

   mensen

   standing

   staan

   apart

   uit elkaar

   Uitgebreide uitleg

   It is gebruikt hier it als onpersoonlijk onderwerp: het verwijst naar de beschreven situatie, niet naar een specifiek genoemd zelfstandig naamwoord. is is de vorm van be in de tegenwoordige tijd bij it; het patroon It is + adjective betekent bijvoorbeeld It is clear = Het is duidelijk. a bit betekent hier een beetje en verzacht de beoordeling. Het staat vóór het bijvoeglijk naamwoord: a bit difficult = een beetje moeilijk. Het drukt hier geen exact meetbare hoeveelheid uit. unclear is een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis niet duidelijk. Het is gevormd met un- bij clear; het tegenovergestelde is clear. In It is a bit unclear beschrijft het de situatie als enigszins moeilijk te begrijpen of te beoordelen. because leidt de redengevende bijzin in. Het patroon because + clause geeft aan waarom iets zo is, bijvoorbeeld: I stayed because it was raining. = Ik bleef omdat het regende. people is het meervoud van person en betekent hier mensen. People wordt normaal gebruikt voor meerdere personen; person is het gewone enkelvoud. standing is de vorm op -ing van het werkwoord stand. Samen met are vormt het de present progressive: are standing = staan op dit moment. Het werkwoord stand heeft hier de betekenis lichamelijk rechtop staan, niet bijvoorbeeld een positie innemen in een discussie. apart betekent hier uit elkaar of op enige afstand van elkaar. Het is een bijwoord dat uitlegt hoe de mensen staan. Het zegt op zichzelf niet hoeveel mensen er zijn of hoe groot de afstand is. Samen betekent It is a bit unclear dat de situatie enigszins onduidelijk is. because people are standing apart geeft de reden: de mensen staan uit elkaar. De volledige zin betekent dus: Het is een beetje onduidelijk omdat mensen uit elkaar staan.

4. Should I go to the back, then?

   Zal ik dan achteraan gaan staan?

   Should I

   zal ik ...?

   go

   gaan

   to the back

   naar achteren; achteraan

   then

   dan

   Uitgebreide uitleg

   Should I vormt hier een vraag waarmee de spreker vraagt of het voor hem of haar de juiste keuze is om iets te doen. Should drukt in deze vraag vooral advies, gepastheid of toestemming uit; het is niet hetzelfde als een vaste toekomstige tijd. Het patroon is Should I + werkwoord ...?, bijvoorbeeld: “Should I wait here?” = “Zal ik hier wachten?” go is de basisvorm van het werkwoord; na should komt inderdaad de basisvorm, niet goes of went. In deze zin betekent het dat de spreker zich naar een andere plaats begeeft. Het werkwoord kan ook zonder richting voorkomen: “I should go.” = “Ik zou moeten gaan.” to the back geeft de bestemming aan: naar het achterste gedeelte of naar een positie achteraan. To markeert hier de richting en the back benoemt de bedoelde achterste plaats. In combinatie met go krijg je het herbruikbare patroon go to + plaats, bijvoorbeeld: “They go to the front.” = “Ze gaan naar voren.” In de vaste Nederlandse vertaling wordt de handeling weergegeven als achteraan gaan staan; die vertaling maakt de bedoelde positie duidelijk, zonder dat het Engelse go zelf het werkwoord “staan” is. then betekent hier “dan” en verwijst naar de voorgestelde vervolgstap in deze situatie. Aan het einde van een vraag kan het de vraag verbinden met wat eerder is besproken: “Should I leave, then?” = “Zal ik dan vertrekken?” Het woord betekent hier niet noodzakelijk “daarna” in een verhaal met strikt opeenvolgende gebeurtenissen. Samen vormen de delen de vraag Should I go to the back, then?: de spreker vraagt of hij of zij dan naar achteraan moet gaan. De vraag behoudt de richting naar de achterste positie; then sluit aan bij de voorafgaande onduidelijkheid over waar mensen moeten staan. De natuurlijke Nederlandse betekenis is daarom: “Zal ik dan achteraan gaan staan?”

5. Please do. Everyone has been waiting for their turn.

   Doe dat alstublieft. Iedereen wacht al op zijn beurt.

   Please do

   Doe dat alstublieft

   Everyone

   iedereen

   has been waiting

   wacht al

   their

   van hen

   turn

   beurt

   Uitgebreide uitleg

   Please do is een beleefde manier om iemand te vragen de zojuist genoemde handeling uit te voeren. Do is hier de basisvorm van do; als zelfstandig werkwoord neemt het de eerdere handeling over, zodat die niet opnieuw hoeft te worden genoemd. Please verzacht het bevel. Voorbeeld: “Please do it.” = “Doe het alstublieft.” Everyone betekent “iedereen” en verwijst naar alle personen in de relevante groep. Hoewel het om meerdere personen kan gaan, gedraagt everyone zich grammaticaal als een enkelvoudig onderwerp. Daarom volgt hier has, niet have. has been waiting beschrijft wachten dat eerder is begonnen en tot nu voortduurt. De vorm bestaat uit has + been + de vorm waiting van wait; dit is de present perfect progressive. Bij everyone is has passend omdat het onderwerp grammaticaal enkelvoudig is. Vergelijk: “Everyone has been waiting.” = “Iedereen wacht al.” Voor een meervoudig onderwerp is het patroon bijvoorbeeld: “They have been waiting.” = “Zij wachten al.” their is hier het bezittelijke woord bij everyone: de beurt is de beurt van de betrokken persoon of personen uit die groep. Engels gebruikt in zo’n geval vaak het enkelvoudige, genderneutrale their, ook al is everyone grammaticaal enkelvoudig. Their verandert niet naar geslacht of getal van die ene bedoelde persoon. Voorbeeld: “Everyone brought their ticket.” = “Iedereen bracht zijn of haar ticket mee.” turn betekent hier “beurt”: het moment waarop iemand aan de beurt is. Het zelfstandig naamwoord heeft in deze betekenis vaak de constructie one’s turn of someone’s turn: “It is my turn.” = “Ik ben aan de beurt.” Samen vormt de zin een beleefd verzoek gevolgd door de reden ervoor: eerst wordt gevraagd de eerder besproken handeling uit te voeren, daarna wordt gezegd dat iedereen al op zijn of haar beurt wacht. De volledige betekenis is: “Doe dat alstublieft. Iedereen wacht al op zijn beurt.”

6. I will move back. I just missed where the line began.

   Ik ga naar achteren. Ik had gewoon niet gezien waar de rij begon.

   I will

   ik ga

   move back

   naar achteren gaan

   just

   gewoon

   missed

   niet gezien

   where

   waar

   line

   rij

   began

   begon

   Uitgebreide uitleg

   I will drukt hier een toekomstige handeling uit: de spreker is van plan zich te verplaatsen. will is een hulpwerkwoord en verandert niet met de persoon: I will, she will, they will. In een ontkenning wordt dat will not of won’t. move back betekent hier naar achteren gaan, dus zich in de rij naar een positie verder achteraan verplaatsen. move is de basisvorm; na will blijft die vorm staan: I will move. Move back kan ook in een opdracht voorkomen: Move back, please. — “Ga alstublieft naar achteren.” just verzacht hier de mededeling en betekent in deze context ongeveer “gewoon” of “alleen maar”; het maakt de reden minder zwaar. De precieze betekenis van just hangt van de context af, maar hier hoort het bij het feit dat de spreker iets niet had opgemerkt. missed is de verleden tijd van miss. In deze zin betekent miss niet iemand fysiek missen, maar iets niet opmerken of niet zien: de spreker had niet gezien waar de rij begon. De vormketen is miss — missed — missed; de verleden tijd en het voltooid deelwoord hebben hier dezelfde vorm. Voorbeeld: I missed the sign. — “Ik zag het bord niet.” where leidt hier een ingebedde vraagzin aan: het gaat om de plaats waar iets begon. Het is dus geen zelfstandige vraag zoals Where did it begin?, maar onderdeel van where the line began. In zo’n ingebedde vraag staat het onderwerp vóór het werkwoord: where the line began, niet de vraagvolgorde where did the line begin. line betekent hier een rij mensen die op hun beurt wachten. Het meervoud is lines. Een andere veelvoorkomende betekenis is een lijn of streep, maar de context van wachten op een beurt ondersteunt hier de betekenis “rij”. began is de verleden tijd van begin, “beginnen”. De vormketen is begin — began — begun; began is dus niet de basisvorm. Hier staat de verleden tijd omdat het begin van de rij al plaatsvond op het moment waarover de spreker spreekt. Voorbeeld: The meeting began at nine. — “De vergadering begon om negen uur.” Samen betekent I will move back dat de spreker naar achteren zal gaan. Daarna legt I just missed where the line began uit waarom: de spreker had niet gezien op welke plaats de rij begon. De volledige betekenis is: “Ik ga naar achteren. Ik had gewoon niet gezien waar de rij begon.”

7. The end of the line is just past those people.

   Het einde van de rij is net voorbij die mensen.

   end

   einde

   line

   rij

   just past

   net voorbij

   those

   die

   people

   mensen

   Uitgebreide uitleg

   end betekent hier het eindpunt of laatste deel van iets. Het zelfstandige naamwoord heeft als meervoud ends; het werkwoord end is een ander gebruik van dezelfde vorm. Voorbeeld: “The end is near.” — “Het einde is nabij.” line betekent hier een rij mensen, passend bij de eerdere verwijzing naar waar de rij begon. Het meervoud is regelmatig: line → lines. In andere contexten kan line ook een streep of een regel tekst betekenen; hier bepaalt de context de betekenis “rij”. Voorbeeld: “The line is long.” — “De rij is lang.” just past vormt hier samen een korte plaatsaanduiding: iets bevindt zich net voorbij een bepaalde plek of groep. just beperkt de afstand (“net”), terwijl past de positie aan de andere kant van een referentiepunt aangeeft. Voorbeeld: “The station is just past the bridge.” — “Het station is net voorbij de brug.” those is een aanwijzend woord voor meervoudige personen of zaken die als verder weg of als een bepaalde groep worden aangewezen. Het enkelvoudige contrast is that. In deze zin verwijst those samen met people naar de aangewezen groep mensen; het woord zelf draagt niet de betekenis “mensen”. Voorbeeld: “Those books are mine.” — “Die boeken zijn van mij.” people is het onregelmatige meervoud van person; persons bestaat ook, maar is formeler en heeft hier niet de natuurlijke keuze. In deze zin betekent het “mensen”. Voorbeeld: “Many people are waiting.” — “Veel mensen wachten.” De kern the end of the line betekent “het einde van de rij”: of verbindt het einde met datgene waarvan het het einde is. Daarna geeft is just past those people de locatie van dat einde aan: het bevindt zich net voorbij de aangewezen mensen. Samen betekent de volledige zin: “Het einde van de rij is net voorbij die mensen.”

8. I see it now. I will wait there.

   Ik zie het nu. Ik wacht daar.

   I

   ik

   see

   zien

   it

   het

   now

   nu

   will

   zal

   wait

   wachten

   there

   daar

   Uitgebreide uitleg

   I betekent hier de spreker zelf. Het is het Engelse persoonlijk voornaamwoord voor de eerste persoon enkelvoud als onderwerp. De vorm blijft I, ongeacht het geslacht van de spreker. Voorbeeld: I understand. — Ik begrijp het. see betekent hier ‘zien’ of ‘waarnemen’. De basisvorm is see; bij I, you, we en they krijgt die vorm in de tegenwoordige tijd geen uitgang. Bij he, she en it staat sees: She sees the sign. — Zij ziet het bord. De verleden tijd is saw en het voltooid deelwoord is seen. it betekent hier ‘het’ en is het voornaamwoord voor wat de spreker ziet. Als object staat het na see: I see it. — Ik zie het. Het concrete referent van it wordt in deze zinnen niet nader benoemd. now betekent ‘nu’. Het is een tijdsbepaling die aangeeft dat het zien op het huidige moment plaatsvindt: Now I see it. — Nu zie ik het. Aan het einde van I see it now klinkt de woordvolgorde neutraal. Samen betekent I see it now: ‘Ik zie het nu’. I is degene die waarneemt, see drukt de waarneming uit, it is wat wordt waargenomen en now bepaalt het tijdstip. will staat hier vóór wait en vormt een toekomstige of voorgenomen handeling. Na will blijft het volgende werkwoord in de basisvorm: will wait, niet will waits of will waited. Dit geldt voor alle personen: I will wait en she will wait. wait betekent ‘wachten’. De basisvorm staat na will; zonder will is de verleden tijd waited: We waited outside. — We wachtten buiten. Wait kan worden gevolgd door een plaatsbepaling, zoals outside of there. there betekent ‘daar’ en geeft hier de plaats van het wachten aan. Het is een plaatsbijwoord en heeft geen zelfstandig naamwoord nodig. De precieze plek wordt in de vaste tekst niet nader benoemd. Vergelijk here — hier en there — daar. In I will wait there verwijst I opnieuw naar de spreker, will wait naar het voorgenomen toekomstige wachten en there naar de plaats. De volledige uiting betekent: ‘Ik wacht daar’ of explicieter: ‘Ik zal daar wachten’. De twee zinnen samen luiden: ‘Ik zie het nu. Ik wacht daar.’

9. That should keep the order clear.

   Zo blijft de volgorde duidelijk.

   That should

   Zo zou ...

   keep

   ervoor zorgen dat iets zo blijft

   order

   volgorde

   clear

   duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   That should: In deze zin geeft That volgens de vaste vertaling Zo een manier of aanpak aan, niet noodzakelijk een specifiek zelfstandig naamwoord. Should drukt hier een verwachte uitkomst uit. Een bruikbaar patroon is That should + werkwoord: “Zo zou ... moeten” of, afhankelijk van de context, “Zo zal ... naar verwachting”. keep: De basisvorm is keep; na should blijft het werkwoord in de basisvorm. Hier betekent keep dat iets in een bepaalde toestand blijft of ervoor zorgt dat het zo blijft. Voorbeeld: The rule keeps the process simple. — “De regel houdt het proces eenvoudig.” order: Order betekent hier “volgorde”: de rangschikking waarin dingen komen. In andere contexten kan het ook “orde” of “bestelling” betekenen, maar die betekenissen passen hier niet. The order betekent “de volgorde”. clear: Clear is hier een beschrijvend bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “duidelijk” of “overzichtelijk”. Het beschrijft de toestand waarin de volgorde blijft. De vergelijkingsvormen zijn clear, clearer, the clearest. Voorbeeld: This explanation is clearer. — “Deze uitleg is duidelijker.” Samen vormt keep the order clear het patroon keep + voorwerp + bijvoeglijk naamwoord: ervoor zorgen dat iets in een bepaalde toestand blijft. That should keep the order clear betekent daarom volgens de vaste vertaling: “Zo blijft de volgorde duidelijk.” Het Engelse should voegt daar een verwachting aan toe; letterlijker kan men ook “Zo zou de volgorde duidelijk moeten blijven” zeggen.

10. I misunderstood the situation, but I can fix it.

    Ik had de situatie verkeerd begrepen, maar ik kan het rechtzetten.

    misunderstood

    verkeerd begrepen

    situation

    situatie

    I can

    ik kan

    fix

    herstellen; rechtzetten

    it

    het

    Uitgebreide uitleg

    misunderstood betekent hier dat de spreker de situatie eerder niet goed heeft geïnterpreteerd. Het is de verleden tijd en het voltooid deelwoord van misunderstand; de vorm blijft hetzelfde in beide functies. Vergelijk: I misunderstood the question. = Ik begreep de vraag verkeerd. situation is het zelfstandig naamwoord voor de omstandigheden of toestand waarover men spreekt. Het meervoud is situations. Voorbeeld: This is a difficult situation. = Dit is een moeilijke situatie. I can combineert het onderwerp I met het modale werkwoord can. Het drukt hier actuele mogelijkheid of vermogen uit: de spreker kan iets herstellen. Na can staat het werkwoord in de basisvorm, zonder to: I can help, niet I can to help. Can verandert niet mee met het onderwerp: She can help gebruikt eveneens can. fix betekent hier dat de spreker de situatie kan herstellen of rechtzetten. De basisvorm is fix; na can blijft die vorm onveranderd. In andere contexten kan fix ook iets fysiek repareren: I can fix the chair. = Ik kan de stoel repareren. it is een persoonlijk voornaamwoord voor een niet-menselijke zaak in het enkelvoud. In deze zin verwijst het, volgens de vaste vertaling, naar the situation; het neemt die zaak opnieuw op zonder het zelfstandig naamwoord te herhalen. Voorbeeld: The plan is unclear, but I can fix it. = Het plan is onduidelijk, maar ik kan het rechtzetten. De volledige zin bestaat uit twee delen die door but (maar) tegenover elkaar worden geplaatst. Eerst zegt de spreker dat die de situatie verkeerd heeft begrepen; daarna zegt die dat herstel nog mogelijk is. I misunderstood the situation vormt het eerste deel, en I can fix it maakt duidelijk dat it terugwijst naar dezelfde situatie. Samen betekent de zin: Ik had de situatie verkeerd begrepen, maar ik kan het rechtzetten.