Samen lunchen in een klein restaurant | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Quieres almorzar juntos?

   Wil je samen lunchen?

   ¿Quieres

   wil je

   almorzar

   lunchen

   juntos

   samen

   Uitgebreide uitleg

   ¿Quieres betekent hier “wil je?”. Het is de tú-vorm (enkelvoud, informeel) van querer in de tegenwoordige tijd: quiero, quieres, quiere. In deze vraag wordt querer gevolgd door een infinitief om naar een gewenste activiteit te vragen. Voorbeeld: ¿Quieres descansar? — “Wil je uitrusten?” almorzar is het infinitief “lunchen” of “de middagmaaltijd gebruiken”. Na quieres blijft het werkwoord in de infinitief: ¿Quieres almorzar? — “Wil je lunchen?” Het onderwerp van almorzar wordt daarbij uit de context begrepen als dezelfde persoon als bij quieres. juntos betekent hier “samen”. Het is de mannelijke meervoudsvorm van junto en verwijst in deze zin naar de aangesprokene en de spreker samen. De vorm stemt af op de bedoelde groep: bijvoorbeeld juntas voor een volledig vrouwelijke groep. In deze zin werkt juntos als een beschrijving van hoe de activiteit gezamenlijk gebeurt. Samen vormen de delen ¿Quieres + almorzar + juntos? de vraag “Wil je samen lunchen?” De vraag nodigt de aangesprokene uit om die activiteit met de spreker te doen; juntos voegt het gezamenlijke aspect toe.

2. Suena bien. ¿Adónde vamos?

   Dat klinkt goed. Waar gaan we naartoe?

   Suena

   klinkt

   bien

   goed

   Adónde

   waarheen

   vamos

   we gaan

   Uitgebreide uitleg

   Suena komt hier van sonar en betekent dat iets een bepaalde indruk geeft: “het klinkt”. De vorm is tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. Het onderwerp is in deze zin niet uitgesproken; de betekenis is “dat” of “het” in de voorafgaande uitspraak. Vergelijk: Suena interesante. — “Dat klinkt interessant.” bien betekent hier “goed” en beschrijft hoe iets klinkt. Het is een bijwoord en verandert daarom niet mee in getal of geslacht. Samen vormen suena bien een veelgebruikte beoordeling: “dat klinkt goed”. Adónde is het vragende woord voor een bestemming: “waarheen” of “waar naartoe”. Het accent markeert hier een directe vraag. Vergelijk ¿Dónde estamos? — “Waar zijn we?” voor een plaats, tegenover ¿Adónde vamos? — “Waar gaan we naartoe?” voor een richting of bestemming. vamos komt van ir, “gaan”. Hier is het de tegenwoordige tijd, eerste persoon meervoud: “wij gaan”. In deze vraag verwijst we naar de gesprekspartners als groep; de vorm drukt niet op zichzelf uit hoeveel andere personen daarbij horen. Een herbruikbaar voorbeeld is Vamos al restaurante. — “We gaan naar het restaurant.” In ¿Adónde vamos? vraagt adónde naar de bestemming en geeft vamos aan dat de spreker en minstens één andere persoon samen gaan. De volledige vraag betekent dus “Waar gaan we naartoe?”. Eerst zegt Suena bien dat het voorgestelde idee goed klinkt; daarna vraagt ¿Adónde vamos? naar de bestemming. Samen betekent de uiting: “Dat klinkt goed. Waar gaan we naartoe?”

3. Quizás el pequeño restaurante de aquí cerca.

   Misschien het kleine restaurant hier vlakbij.

   Quizás

   misschien

   pequeño

   klein

   restaurante

   restaurant

   de aquí cerca

   hier vlakbij

   Uitgebreide uitleg

   Quizás betekent hier “misschien” en drukt onzekerheid uit. Het staat vóór de naamwoordgroep en maakt de hele suggestie niet zeker. Een vergelijkbare mogelijkheid is quizá; beide betekenen “misschien”. pequeño betekent hier “klein”. Het is een bijvoeglijk naamwoord en past zich aan het zelfstandig naamwoord aan: pequeño restaurante is mannelijk enkelvoud. Vergelijk bijvoorbeeld pequeña cafetería — “klein café”; bij een vrouwelijk enkelvoud wordt de vorm pequeña. restaurante is het zelfstandig naamwoord “restaurant”. Het is mannelijk: el restaurante, zoals in deze uiting. In het meervoud wordt het restaurantes: los restaurantes — “de restaurants”. de aquí cerca is een vaste, compacte plaatsaanduiding: “hier vlakbij”. aquí betekent “hier” en cerca betekent “dichtbij”. Samen bepaalt deze bepaling welk restaurant bedoeld wordt: het restaurant dat zich hier in de buurt bevindt. Voor een andere locatie kun je bijvoorbeeld de allí cerca gebruiken: “daar vlakbij”. Samen vormen de delen een onvolledige maar in deze context natuurlijke suggestie: Quizás + el pequeño restaurante + de aquí cerca = “Misschien het kleine restaurant hier vlakbij.” De uiting noemt dus als mogelijke bestemming het kleine restaurant in de nabije omgeving; ze stelt niet met zekerheid dat dit restaurant gekozen is.

4. Vamos allí si no está lleno.

   Laten we daarheen gaan als het niet druk is.

   Vamos

   laten we gaan

   allí

   daarheen / daar

   si

   als

   no está lleno

   niet druk / niet vol

   Uitgebreide uitleg

   Vamos komt van ir (gaan). In deze vorm is het een aansporing in de eerste persoon meervoud: “laten we gaan”. Het onderwerp omvat de spreker en minstens één andere persoon. Vergelijk in een eenvoudig voorbeeld: Vamos al parque. — “Laten we naar het park gaan.” allí is een plaatsaanduiding met de betekenis “daar” of “daarheen”, dus naar een plaats die niet hier is. In combinatie met vamos geeft het de bestemming aan: “laten we daarheen gaan”. si leidt hier een voorwaarde in en betekent “als”. Het introduceert niet het doel, maar de voorwaarde waaronder de voorgestelde handeling geldt. Een herbruikbaar patroon is Vamos allí si ... — “Laten we daarheen gaan als ...”. no está lleno bestaat uit de ontkenning no en está lleno. Está is de derde persoon enkelvoud van estar (zijn/zich bevinden) in de tegenwoordige tijd. Lleno is een bijvoeglijk naamwoord dat letterlijk “vol” betekent; in deze context wordt een plaats die niet vol is natuurlijk weergegeven als “niet druk”. Lleno staat hier in de mannelijke enkelvoudsvorm; die vorm hoort bij het niet nader benoemde mannelijke enkelvoudige onderwerp van de toestand, niet bij está. Het patroon estar + bijvoeglijk naamwoord beschrijft een toestand, bijvoorbeeld La sala está llena. — “De zaal is vol.” In dat voorbeeld is llena vrouwelijk enkelvoud omdat sala vrouwelijk enkelvoud is. Samen betekent Vamos allí si no está lleno.: “Laten we daarheen gaan als het niet druk is.” Vamos allí is het voorstel om naar die plaats te gaan; si no está lleno beperkt dat voorstel tot de voorwaarde dat die plaats niet vol of druk is. De zin laat het precies bedoelde referent van de toestand onuitgesproken, maar de vaste vertaling maakt de bedoelde lezing als “het” niet druk duidelijk.

5. ¿Quedamos en la puerta principal?

   Zullen we bij de voordeur afspreken?

   Quedamos

   spreken we af

   puerta

   deur

   principal

   belangrijkste; hoofd-

   Uitgebreide uitleg

   Quedamos komt van quedar. De vorm is de eerste persoon meervoud in de tegenwoordige tijd: nosotros quedamos. In deze vraag wordt quedar gebruikt voor samen afspreken; ¿Quedamos...? is een herbruikbaar voorstel, vergelijkbaar met “Zullen we ... afspreken?”. Voorbeeld: ¿Quedamos mañana? — “Zullen we morgen afspreken?” puerta is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. Het betekent hier een deur of ingang. Het meervoud is puertas: dos puertas — “twee deuren”. principal beschrijft puerta. Het betekent hier “belangrijkste” of “hoofd-”: de hoofdingang of voordeur. Principal heeft dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke enkelvoudige zelfstandige naamwoorden; in het meervoud wordt het principales, bijvoorbeeld las puertas principales — “de hoofdingangen”. De combinatie en la puerta principal betekent “bij de voordeur”. En geeft hier de plaats aan, en la past bij het vrouwelijke enkelvoud puerta. Samen vormt de zin ¿Quedamos en la puerta principal? een vraagvoorstel: “Zullen we bij de voordeur afspreken?”

6. Voy a esperar en un lugar donde puedas verme.

   Ik wacht op een plek waar je me kunt zien.

   Voy a esperar

   ik ga wachten

   lugar

   plek

   donde

   waar

   puedas

   kunt

   verme

   mij zien

   Uitgebreide uitleg

   Voy a esperar betekent hier ‘ik ga wachten’. voy is de eerste persoon enkelvoud van ir (gaan); samen met a en een infinitief vormt ir a + infinitief een veelgebruikte manier om een nabije of voorgenomen toekomstige handeling uit te drukken. esperar betekent ‘wachten’. Voorbeeld: Voy a llamar. — ‘Ik ga bellen.’ lugar betekent ‘plek’ of ‘plaats’. Het is een zelfstandig naamwoord; in un lugar is het mannelijk enkelvoud, wat je ook ziet aan un. Voorbeeld: Es un lugar tranquilo. — ‘Het is een rustige plek.’ donde betekent ‘waar’ en leidt hier een bijzin in die de plek nader beschrijft. Het verwijst in deze zin naar de genoemde plek, zonder dat donde zelf een getals- of geslachtsvorm krijgt. Voorbeeld: Busco una casa donde pueda trabajar. — ‘Ik zoek een huis waar ik kan werken.’ puedas komt van poder (‘kunnen’) en is de tegenwoordige conjunctief, tweede persoon enkelvoud (tú). De vorm past bij tú; vergelijk pueda voor usted, podáis voor vosotros en puedan voor ustedes. In donde puedas verme staat de conjunctief omdat het gaat om een nog niet concreet vastgelegde of gewenste plek: een plek waar je mij kunt zien. Voorbeeld: Elige un sitio donde puedas descansar. — ‘Kies een plek waar je kunt uitrusten.’ verme bestaat uit ver (‘zien’) plus het voornaamwoord me (‘mij’), dat aan de infinitief is vastgehecht. Het betekent hier dus ‘mij zien’. Bij een andere persoon verandert het voornaamwoord: verte betekent ‘jou zien’ en verlo betekent ‘hem/het zien’, afhankelijk van de bedoelde referent. Voorbeeld: Quiero verte. — ‘Ik wil je zien.’ Samen betekent Voy a esperar en un lugar donde puedas verme.: ‘Ik ga wachten op een plek waar je me kunt zien.’ Voy a esperar geeft de voorgenomen handeling aan; en un lugar noemt de plaats; donde puedas verme specificeert die plaats als een plek waar jij mij kunt zien.

7. Entonces iré a buscarte.

   Dan kom ik je zoeken.

   Entonces

   dan

   iré

   ik zal gaan

   buscarte

   je zoeken

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” en verwijst naar het volgende moment of de volgende stap in de situatie. Het kan ook “toen” betekenen wanneer het over een moment in het verleden gaat; hier past de vooruitwijzende betekenis “dan” bij de vertaling en context. iré is de vorm van ir (“gaan”) voor de eerste persoon enkelvoud in de eenvoudige toekomstige tijd: iré = “ik zal gaan”. De uitgang -é markeert hier “ik” in deze toekomende vorm. Vergelijk: irás = “jij zult gaan” en irá = “hij/zij/u zal gaan”. buscarte bestaat uit buscar (“zoeken”) plus het aangehechte voornaamwoord te (“jou/je”). buscar blijft hier in de infinitief, omdat het na iré staat in de constructie ir a + infinitief: iré a buscarte betekent letterlijk “ik zal gaan om je te zoeken” of natuurlijker “dan ga ik je zoeken”. te is een objectvorm voor de aangesproken persoon in het enkelvoud; het verandert niet naar mannelijk of vrouwelijk. Samen vormen de delen Entonces iré a buscarte: “Dan ga ik je zoeken” — volgens de vaste Nederlandse vertaling: “Dan kom ik je zoeken.” De spreker is degene die zal gaan of komen, en te verwijst naar de persoon tot wie de spreker zich richt. De zin beschrijft dus een toekomstige handeling, niet een bevel.

8. Después podemos pedir una mesa.

   Daarna kunnen we om een tafel vragen.

   Después

   daarna

   podemos

   kunnen we

   pedir

   vragen om

   mesa

   tafel

   Uitgebreide uitleg

   Después betekent hier “daarna” en plaatst de handeling na iets dat eerder genoemd of begrepen is. Het kan ook “na” betekenen wanneer er een zelfstandig naamwoord of andere tijdsaanduiding op volgt, bijvoorbeeld: Después de la comida, caminamos. — “Na de maaltijd wandelen we.” podemos komt van poder (“kunnen”): poder → podemos in de tegenwoordige tijd voor nosotros/nosotras (“wij”). Het onderwerp “wij” zit dus in de werkwoordsvorm. Voor mogelijkheid of toestemming staat er vaak een infinitief achter: Podemos descansar. — “We kunnen rusten.” pedir is hier de infinitief met de betekenis “vragen om”. Na podemos blijft het volgende werkwoord in de infinitief: podemos pedir betekent “we kunnen vragen”. In andere contexten kan pedir ook “bestellen” betekenen; dat is niet de betekenis die de vaste vertaling hier aangeeft. Pedir is niet hetzelfde als preguntar, dat vooral “een vraag stellen” betekent. Bijvoorbeeld: Quiero pedir agua. — “Ik wil water vragen.” mesa betekent “tafel”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la mesa, una mesa. In deze zin verwijst una naar een niet nader bepaalde tafel; een onbepaald lidwoord drukt op zichzelf geen concreet aantal uit. Een bruikbaar contrast is una mesa tegenover unas mesas — “een tafel” tegenover “enkele tafels”. Samen vormen de delen Después + podemos pedir + una mesa de betekenis: “Daarna kunnen we om een tafel vragen.” De tijdsaanduiding staat vooraan, gevolgd door de vorm van poder voor “wij” en daarna de infinitief pedir; una mesa is datgene waarnaar gevraagd wordt.