Een portemonnee en sleutels vinden | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. No encuentro mi cartera.

   Ik kan mijn portemonnee niet vinden.

   No

   niet

   encuentro

   vind

   mi

   mijn

   cartera

   portemonnee

   Uitgebreide uitleg

   No staat vóór het vervoegde werkwoord en maakt de mededeling negatief. In het Spaans wordt een gewone ontkenning meestal gevormd met no vóór het werkwoord. Voorbeeld: No entiendo. — Ik begrijp het niet. encuentro komt van encontrar en is de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud: yo encuentro = ik vind. Samen met no betekent het hier dat de spreker zijn portemonnee niet vindt. De vorm encuentro zelf is niet negatief; no ontkent de werkwoordelijke mededeling. Encontrar heeft in verschillende tegenwoordige vormen een stamwisseling, bijvoorbeeld encuentras = jij vindt. Voorbeeld: Encuentro las llaves. — Ik vind de sleutels. mi is een bezittelijke bepaler bij een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud en betekent mijn. Deze vorm verandert niet naar het grammaticale geslacht van het zelfstandig naamwoord. Bij een meervoudig zelfstandig naamwoord wordt het mis: mi cartera — mijn portemonnee; mis carteras — mijn portemonnees. Mí met accent is een ander woord: een beklemtoond voornaamwoord, bijvoorbeeld in para mí — voor mij. cartera is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord. In deze zin betekent het, volgens de vaste vertaling, portemonnee; het meervoud is carteras. Afhankelijk van de context kan cartera ook een ander soort tas of map aanduiden. Voorbeeld: La cartera está aquí. — De portemonnee is hier. Samen vormen No + encuentro + mi cartera de betekenis: Ik kan mijn portemonnee niet vinden. De spreker is degene die niet vindt, en mi cartera is het voorwerp dat niet gevonden wordt.

2. ¿Has mirado dentro de tu mochila?

   Heb je in je rugzak gekeken?

   Has mirado

   heb je gekeken

   dentro de

   in, binnenin

   mochila

   rugzak

   Uitgebreide uitleg

   Has mirado betekent hier “heb je gekeken”. Het bestaat uit has, de vorm van haber voor tú, plus het voltooid deelwoord mirado van mirar (“kijken”). Dit is de Spaanse perfecto: has mirado = “je hebt gekeken” of, in een vraag, “heb je gekeken?”. Voor andere personen verandert haber, bijvoorbeeld he mirado = “ik heb gekeken” en ha mirado = “hij/zij/u heeft gekeken”. dentro de geeft aan dat iets zich aan de binnenkant bevindt: “in” of nadrukkelijker “binnenin”. Het is een vaste voorzetselcombinatie; dentro alleen betekent “binnen”, terwijl dentro de gevolgd wordt door datgene waarbinnen iets is. mochila betekent “rugzak”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is mochilas. In tu mochila betekent tu “je/jouw” en verwijst het naar de rugzak van de aangesprokene. Let op het verschil tussen tu (“jouw”) en tú (“jij”); het accent maakt er een ander woord van. Samen vormen de delen ¿Has mirado dentro de tu mochila?: “Heb je in je rugzak gekeken?” De vraag gebruikt de perfecto om te vragen of die handeling al heeft plaatsgevonden. De formulering lokaliseert het kijken met dentro de tu mochila: in de rugzak van de aangesprokene.

3. Ya miré en el bolsillo delantero.

   Ik heb al in het voorvak gekeken.

   Ya

   al

   miré

   ik keek

   bolsillo

   zakje of vak

   delantero

   voorste

   Uitgebreide uitleg

   Ya betekent hier “al” en plaatst de handeling vóór het relevante moment. Het kan ook “nu al” betekenen, afhankelijk van de context; in deze zin benadrukt het dat het kijken al gebeurd is. miré is de vorm van mirar (“kijken”) voor de eerste persoon enkelvoud in de pretérito perfecto simple: “ik keek” of, in deze context, “ik heb gekeken”. De vorm noemt een afgeronde handeling in het verleden. Vergelijk: miré = ik keek/ik heb gekeken; miré en ... gebruikt mirar met een plaats waarnaar of waarin iemand kijkt. Voorbeeld: Ayer miré en la caja. — “Gisteren keek ik in de doos.” bolsillo is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor een zak of vakje, bijvoorbeeld van een kledingstuk of tas. Het meervoud is bolsillos. In el bolsillo staat het zelfstandig naamwoord met het bepaalde lidwoord el wanneer naar een specifiek vak wordt verwezen. delantero is een bijvoeglijk naamwoord dat hier “voorste” betekent. Het heeft dezelfde mannelijke enkelvoudsvorm als bolsillo: el bolsillo delantero. De vorm verandert mee met het zelfstandig naamwoord: la bolsa delantera (“de voorste tas”) en los bolsillos delanteros (“de voorste vakken”). Samen vormen de delen Ya miré + en el bolsillo delantero: “Ik heb al in het voorvak gekeken.” en geeft de plaats aan waarin het kijken plaatsvond. De zin zegt dus dat de spreker al in het voorste vak heeft gekeken.

4. Prueba el bolsillo pequeño cerca de la cremallera.

   Probeer het kleine vakje bij de rits.

   Prueba

   probeer

   el bolsillo

   het vakje

   pequeño

   klein

   cerca de

   vlak bij

   la cremallera

   de rits

   Uitgebreide uitleg

   Prueba is hier een bevestigende opdracht aan één aangesproken persoon met tú: “probeer”. Het is de gebiedende wijs van probar. Voor een formele enkelvoudige aanspreking gebruik je pruebe, en voor meerdere aangesproken personen prueben. Voorbeeld: Prueba esta llave. — “Probeer deze sleutel.” el bolsillo betekent hier “het vakje”. Het zelfstandige naamwoord is bolsillo, met het bepaalde lidwoord el in het enkelvoud. Het kan ook naar een zak of broekzak verwijzen; hier past “vakje” bij de vaste vertaling. Voorbeeld: El bolsillo está vacío. — “Het vakje is leeg.” pequeño beschrijft bolsillo en betekent “klein”. Het bijvoeglijk naamwoord staat hier in de mannelijke enkelvoudsvorm, omdat het met het mannelijke enkelvoudige bolsillo overeenkomt. De vrouwelijke vorm is pequeña, bijvoorbeeld in una bolsa pequeña — “een kleine tas”. cerca de is een vaste voorzetseluitdrukking voor “vlak bij” of “in de buurt van”. Het tweede deel geeft aan waarvan de plaats wordt bepaald. Voorbeeld: La tienda está cerca de aquí. — “De winkel is hier vlakbij.” la cremallera betekent “de rits”. cremallera is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat er la in het enkelvoud. Voorbeeld: La cremallera está cerrada. — “De rits is dicht.” Samen vormt Prueba el bolsillo pequeño cerca de la cremallera de opdracht: “Probeer het kleine vakje bij de rits.” Prueba geeft de opdracht, el bolsillo pequeño benoemt het vakje en cerca de la cremallera lokaliseert het vakje ten opzichte van de rits.

5. La encontré allí.

   Ik heb hem daar gevonden.

   La

   hem

   encontré

   ik vond

   allí

   daar

   Uitgebreide uitleg

   La is hier een Spaans cliticum voor een enkelvoudig vrouwelijk lijdend voorwerp. Het staat vóór het vervoegde werkwoord. De vorm geeft de grammaticale vorm van het vervangen voorwerp aan, maar de vaste gegevens identificeren niet welk zelfstandig naamwoord ermee wordt vervangen. Andere vormen in dezelfde reeks zijn lo voor mannelijk enkelvoud en los en las voor meervoud. Voorbeeld: Encontré la llave. — “Ik vond de sleutel.” Met het cliticum wordt dat La encontré. — “Ik vond haar/het.” encontré komt van encontrar (“vinden”) en is de eerste persoon enkelvoud in de pretérito perfecto simple: “ik vond”. Deze vorm meldt hier een afgeronde handeling in het verleden. Voorbeeld: Encontré el bolsillo. — “Ik vond het vakje.” allí betekent “daar” en is een plaatsbepaling. Het woord verandert niet mee met persoon of getal. Het contrastieve woord aquí betekent “hier”; ahí kan ook “daar” betekenen, met een andere contextuele plaatsnuance. Samen vormen de woorden La encontré allí de betekenis “Ik heb hem daar gevonden”: de spreker vond een enkelvoudig vrouwelijk grammaticaal lijdend voorwerp op een daar aangeduide plaats. De Nederlandse verwijzing hem hoeft daarbij niet dezelfde grammaticale genderindeling te volgen als het Spaans; de vaste vertaling geeft de bedoelde Nederlandse formulering, terwijl la de Spaanse overeenkomst markeert.

6. Cierra la cremallera antes de irte.

   Doe de rits dicht voordat je gaat.

   Cierra

   doe dicht; sluit

   cremallera

   rits

   antes de

   voordat

   irte

   weggaan; vertrekken

   Uitgebreide uitleg

   Cierra komt van cerrar (“sluiten”) en is hier de bevestigende gebiedende wijs voor tú: “doe dicht” of “sluit”. De vorm is dus gericht aan één persoon die met tú wordt aangesproken. Vergelijk: Cierra la puerta. — “Doe de deur dicht.” cremallera betekent hier “rits”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la cremallera. Het lidwoord la hoort bij dit woord; het betekent hier niet “de ene” als telwoord. antes de introduceert wat eerder moet gebeuren: “voordat” of “eerder dan”. Voor een handeling volgt na de een infinitief, zoals in antes de salir — “voordat je weggaat”. irte bestaat uit de infinitief ir (“gaan”) en het wederkerende voornaamwoord te, dat hier aan de infinitief is vastgeschreven: ir + te → irte. In deze zin verwijst te naar de aangesprokene; irte betekent dus “weggaan” of “vertrekken”. Met een andere persoon verandert het voornaamwoord, bijvoorbeeld irse (“weggaan” voor hij/zij of een formeel aangesproken persoon). Samen vormen de delen de instructie Cierra la cremallera (“Doe de rits dicht”), gevolgd door de tijdsbepaling antes de irte (“voordat je weggaat”). De volledige betekenis is daarom: “Doe de rits dicht voordat je gaat.”

7. Todavía necesito mis llaves.

   Ik heb mijn sleutels nog nodig.

   Todavía

   nog

   necesito

   ik heb nodig

   mis

   mijn

   llaves

   sleutels

   Uitgebreide uitleg

   Todavía betekent hier ‘nog’ en geeft aan dat de behoefte op dit moment voortduurt. Het staat vóór necesito, maar het hoort bij de hele mededeling. Voorbeeld: Todavía estoy aquí. — ‘Ik ben nog hier.’ necesito komt van necesitar (‘nodig hebben’). Het is de tegenwoordige tijd, eerste persoon enkelvoud: yo necesito. De uitgang -o markeert hier de spreker als onderwerp. Voorbeeld: Necesito agua. — ‘Ik heb water nodig.’ mis is een bezittelijke vorm bij een meervoudig zelfstandig naamwoord: ‘mijn’. In tegenstelling tot mi voor enkelvoud verandert mis niet naar grammaticaal geslacht; het meervoud van het bezeten woord bepaalt de vorm. Voorbeeld: mis libros — ‘mijn boeken’. llaves is het meervoud van llave, ‘sleutel’. Het verwijst hier naar de sleutels van de spreker, zoals ook door mis wordt aangegeven. Voorbeeld: Busco mis llaves. — ‘Ik zoek mijn sleutels.’ Samen vormen de delen Todavía necesito mis llaves. de betekenis ‘Ik heb mijn sleutels nog nodig.’ Todavía voegt het idee van voortduring toe aan necesito mis llaves; mis stemt in getal af op het meervoudige llaves.

8. Están en el bolsillo lateral.

   Ze zitten in het zijvak.

   Están

   zitten

   en

   in

   bolsillo

   zak

   lateral

   aan de zijkant gelegen

   Uitgebreide uitleg

   Están komt van estar en is de tegenwoordige tijd voor de derde persoon meervoud: zij/ze zijn. In deze zin beschrijft estar de plaats waar de bedoelde meervoudige dingen zich bevinden; daarom past de Nederlandse vertaling zitten hier natuurlijk. Het onderwerp staat niet afzonderlijk in deze zin, maar de meervoudsvorm maakt duidelijk dat het om meerdere dingen gaat. Vergelijk: está = hij/zij/het is of bevindt zich, están = zij/ze zijn of bevinden zich. en is een voorzetsel voor een plaats: en + plaats betekent in die plaats. Voorbeeld: Está en la bolsa. — Hij/zij zit in de tas. bolsillo is het zelfstandig naamwoord zak of zakje; de basisvorm is hier al zichtbaar. Het is mannelijk: el bolsillo. In de vaste zin gaat het om een zak die onderdeel is van iets waarin de bedoelde voorwerpen zitten. Het lidwoord el staat vóór bolsillo in de volledige woordgroep: en el bolsillo. lateral betekent aan de zijkant gelegen en beschrijft hier bolsillo. Het bijvoeglijk naamwoord heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden; in het meervoud wordt het laterales. Voorbeeld: un bolsillo lateral — een zijvak. Samen vormen en el bolsillo lateral de plaatsbepaling in het zijvak. Están geeft aan dat meerdere bedoelde dingen zich daar bevinden. De volledige betekenis is dus: Ze zitten in het zijvak.