Waardevolle spullen veilig opbergen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Dónde debo poner mi billetera?

   Waar moet ik mijn portemonnee doen?

   ¿Dónde

   waar

   debo

   moet

   poner

   doen of leggen

   billetera

   portemonnee

   Uitgebreide uitleg

   ¿Dónde vraagt naar een plaats: “waar?”. Het accentteken hoort bij de vraagvorm. Vergelijk dónde in een directe vraag met donde zonder accent in bepaalde verbindende bijzinnen; hier is het de zelfstandige vraagvorm. debo is de vorm van deber voor de eerste persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: yo debo. In deze zin drukt deber uit wat de spreker moet of hoort te doen. Het onderwerp “ik” staat niet apart, omdat de werkwoordsvorm dat al aangeeft. Een bruikbaar patroon is ¿Dónde debo + infinitief? — “Waar moet ik …?”. poner is een infinitief met de betekenis “plaatsen, neerleggen of doen”. Na debo blijft het tweede werkwoord in de infinitief: debo poner, niet een vervoegde vorm. De precieze Nederlandse keuze hangt af van de manier waarop iets wordt geplaatst; hier gaat het om de portemonnee ergens opbergen of plaatsen. billetera is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor “portemonnee”. Het meervoud is billeteras. In mi billetera betekent mi “mijn”; mi verandert niet naar mannelijk of vrouwelijk enkelvoud. Samen vormen de delen ¿Dónde debo poner mi billetera?: ¿Dónde vraagt naar de plaats, debo geeft de verplichting of noodzaak van de spreker aan, en poner mi billetera benoemt de handeling en het voorwerp. De volledige betekenis is: “Waar moet ik mijn portemonnee doen?”

2. Guárdala en el bolsillo interior.

   Bewaar hem in het binnenvak.

   Guárdala

   Bewaar hem

   en

   in

   bolsillo

   zak

   interior

   binnenste

   Uitgebreide uitleg

   Guárdala betekent hier: bewaar hem/haar. Het is de bevestigende gebiedende wijs voor tú van guardar (bewaren), met la eraan vast. la is een vrouwelijk enkelvoudig lijdendvoorwerpscliticum en verwijst hier naar het ene op te bergen voorwerp, in deze context de portemonnee uit de voorafgaande zin. Bij een bevestigende gebiedende wijs wordt het cliticum achter de werkwoordsvorm geplaatst en krijgt guarda hier een accent: Guárdala. Vergelijk: Guárdalo voor een mannelijk enkelvoudig voorwerp en Guárdalas voor meerdere vrouwelijke voorwerpen. Voorbeeld: Guárdala aquí. — Bewaar hem/haar hier. In dit voorbeeld verwijst la naar één vrouwelijk voorwerp. en is het voorzetsel in. Het leidt hier de plaats aan waar iets opgeborgen moet worden. bolsillo betekent hier zak of vak. Het is een zelfstandig naamwoord: el bolsillo is mannelijk enkelvoud. Het meervoud is los bolsillos. In deze zin is het vak de plaats waar het voorwerp opgeborgen moet worden. interior betekent hier binnenste of, natuurlijker bij een vak, binnen-. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat na bolsillo staat. In het enkelvoud blijft interior gelijk voor mannelijk en vrouwelijk; het meervoud is interiores. Hier verschijnt het in de combinatie bolsillo interior (mannelijk enkelvoud). Samen vormt Guárdala en el bolsillo interior de instructie: bewaar het bedoelde voorwerp in het binnenvak. De gebiedende wijs drukt de opdracht uit, la verwijst naar het op te bergen voorwerp, en en el bolsillo interior geeft de plaats aan.

3. ¿Es seguro el bolsillo delantero?

   Is het voorvak veilig?

   Es

   is

   seguro

   veilig

   bolsillo

   zak; vak

   delantero

   voorste; voor-

   Uitgebreide uitleg

   Es is de derde persoon enkelvoud van ser in de tegenwoordige tijd: es = “is”. In deze vraag staat het werkwoord vóór het onderwerp; het vraagteken en de intonatie maken er een ja-neevraag van. Vergelijk: Es seguro. = “Het is veilig.” seguro betekent hier “veilig” in de zin van bescherming tegen verlies of diefstal. Het is een bijvoeglijk naamwoord. De vorm is mannelijk enkelvoud, omdat hij bij bolsillo hoort. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is segura, bijvoorbeeld in La bolsa es segura. = “De tas is veilig.” bolsillo is een zelfstandig naamwoord voor een zak of vak, hier specifiek een vak in iets waarin je spullen kunt bewaren. Het is mannelijk: el bolsillo. Het verkleinwoord bolsillito bestaat ook, maar is in deze zin niet nodig. delantero betekent “voorste” of “aan de voorkant”. Het beschrijft hier welk vak bedoeld wordt en stemt af met het mannelijke enkelvoud bolsillo: bolsillo delantero. Bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord is de vorm bijvoorbeeld delantera. Samen vormen el bolsillo delantero de onderwerpgroep “het voorvak”. Es seguro zegt daarover “is veilig”, en de vraagvorm ¿Es seguro el bolsillo delantero? vraagt dus: “Is het voorvak veilig?” De zin beweert niet zelfstandig dat het vak veilig is; hij vraagt om bevestiging daarvan. Het patroon is bruikbaar als ¿Es + bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord?, bijvoorbeeld ¿Es grande la habitación? = “Is de kamer groot?”

4. El bolsillo interior es más seguro.

   Het binnenvak is veiliger.

   bolsillo

   zak

   interior

   binnen-; aan de binnenkant

   más seguro

   veiliger

   Uitgebreide uitleg

   bolsillo betekent hier “zak” of “vak”, specifiek een opbergruimte. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is bolsillos. Voorbeeld: El bolsillo está vacío. — “De zak is leeg.” interior betekent hier “binnen-” en staat na bolsillo als beschrijving van het binnenvak. Het is een bijvoeglijk naamwoord. In deze woordgroep is het enkelvoudig en verwijst het naar het enkelvoudige bolsillo; in het enkelvoud heeft interior geen aparte mannelijke en vrouwelijke vorm. In het meervoud wordt het interiores. Voorbeeld: La parte interior está limpia. — “Het binnenste gedeelte is schoon.” más seguro betekent “veiliger”. seguro is de basisvorm “veilig”; más seguro is de vergelijkende vorm “veiliger”, letterlijk “meer veilig”. Het bijvoeglijk naamwoord seguro stemt hier in geslacht en aantal af op het mannelijke, enkelvoudige onderwerp: El bolsillo es seguro — “Het vak is veilig.” Voor een vrouwelijk enkelvoud is de vorm segura, bijvoorbeeld La bolsa es segura — “De tas is veilig.” De zin gebruikt es om het onderwerp te beschrijven: El bolsillo interior is “het binnenvak”. más seguro vergelijkt dit vak met een andere relevante mogelijkheid; in de gegeven context is dat het voorvak. Samen betekent El bolsillo interior es más seguro.: “Het binnenvak is veiliger.”

5. Puedo cerrar la cremallera.

   Ik kan de rits dichtdoen.

   Puedo

   ik kan

   cerrar

   sluiten; dichtdoen

   cremallera

   rits

   Uitgebreide uitleg

   Puedo betekent hier dat de spreker in staat is om iets te doen. Het is de eerste persoon enkelvoud van poder in de tegenwoordige tijd: puedo = “ik kan”. Na poder volgt een infinitief: Puedo abrir la puerta betekent “Ik kan de deur openen.” cerrar betekent “sluiten” of “dichtdoen”. Dit is de infinitief; na puedo blijft het werkwoord in deze vorm staan. Het onderwerp van cerrar is dan dezelfde spreker als bij puedo. Voorbeeld: No puedo cerrar la ventana. — “Ik kan het raam niet dichtdoen.” la cremallera betekent “de rits”. Cremallera is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, daarom staat ervoor la. Het woord kan in een andere context ook naar een ander type rits of sluitrits verwijzen, maar hier gaat het om de rits die wordt dichtgedaan. Samen vormen de delen Puedo + cerrar + la cremallera: “Ik kan de rits dichtdoen.” De modaliteit komt van puedo; cerrar benoemt de handeling en la cremallera is het directe object van die handeling.

6. Así estará segura.

   Zo blijft hij veilig.

   Así

   zo; op die manier

   estará

   zal zijn

   segura

   veilig

   Uitgebreide uitleg

   Así betekent hier “zo” of “op die manier”. Het verwijst naar de manier of omstandigheid die uit de context blijkt. estará is de derde persoon enkelvoud van estar in de toekomende tijd: “zal zijn” of “zal zich bevinden”. segura betekent “veilig”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van seguro en stemt overeen met een vrouwelijk onderwerp, bijvoorbeeld la cremallera uit de context. Samen betekent Así estará segura.: “Zo zal ze veilig zijn” of, afhankelijk van het bedoelde onderwerp, “Zo zal het veilig zijn.” De Spaanse vorm segura verwijst grammaticaal naar een vrouwelijk enkelvoudig onderwerp. De gegeven Nederlandse vertaling gebruikt “hij”, maar dat verandert de Spaanse vorm niet.

7. Mi teléfono también está ahí.

   Mijn telefoon zit daar ook in.

   Mi

   mijn

   teléfono

   telefoon

   también

   ook

   está

   bevindt zich

   ahí

   daar

   Uitgebreide uitleg

   Mi betekent hier “mijn” en staat vóór het zelfstandig naamwoord. Het bezittelijk woord stemt in het Spaans af op het bezeten zelfstandig naamwoord: mi blijft hetzelfde bij enkelvoud, terwijl mis voor meervoud staat. Voorbeeld: mis libros = “mijn boeken”. teléfono betekent hier “telefoon”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is teléfonos. Het accentteken blijft ook in het meervoud staan. Samen vormen Mi teléfono de naamwoordgroep “mijn telefoon”. también betekent “ook” en voegt deze bewering aan een andere toe. Het is niet hetzelfde als tampoco, dat in een ontkennende zin “ook niet” betekent. Voorbeeld: Yo también voy. = “Ik ga ook.” está is de derde persoon enkelvoud van estar, in de tegenwoordige tijd. Hier gebruikt het Spaans estar om de plaats of toestand van de telefoon aan te geven: de telefoon bevindt zich daar. De vorm está hoort bij een enkelvoudig onderwerp; bij een meervoudig onderwerp staat están. Voorbeeld: Los libros están aquí. = “De boeken zijn hier.” ahí betekent “daar”, meestal voor een plaats die als herkenbaar of aangewezen wordt voorgesteld. Het accentteken hoort bij deze vorm. Het woord geeft de plaats aan; het betekent op zichzelf niet “erin”. In de vaste vertaling wordt de volledige plaatsbetekenis weergegeven als “daar in”. De delen worden zo gecombineerd: Mi teléfono = “mijn telefoon”, también = “ook”, está = “bevindt zich/is”, en ahí = “daar”. De hele zin betekent daarom: “Mijn telefoon is daar ook” — in de gegeven vertaling: “Mijn telefoon zit daar ook in.”

8. Revisa el bolsillo antes de irte.

   Controleer het vak voordat je weggaat.

   Revisa

   controleer

   bolsillo

   vak

   antes de

   voordat

   irte

   weggaan

   Uitgebreide uitleg

   Revisa is de bevestigende gebiedende wijs voor tú (enkelvoud) van revisar: “controleren” of “nakijken”. De vorm spreekt dus één persoon aan. Het patroon is revisa + voorwerp, bijvoorbeeld: Revisa la lista. — “Controleer de lijst.” bolsillo betekent hier “vak” of “zak” en is een zelfstandig naamwoord. In de zin staat el bolsillo: het bepaalde lidwoord maakt er “het vak” van. Het meervoud is los bolsillos — “de vakken/de zakken”. antes de is een vaste verbinding met de betekenis “voordat” of letterlijk “eerder dan”. Voor een handeling volgt er een infinitief: antes de + infinitief. Voorbeeld: Lávate las manos antes de comer. — “Was je handen voordat je eet.” irte bestaat uit de infinitief ir (“gaan”) met het aangehechte voornaamwoord te. In deze context betekent irse “weggaan” of “vertrekken”; irte past bij de aangesproken persoon tú: “weggaan”. Het voornaamwoord staat bij deze infinitief achteraan en wordt eraan vastgeschreven. Voorbeeld: Puedes irte. — “Je kunt weggaan.” Samen vormt Revisa el bolsillo de opdracht “Controleer het vak”. antes de irte voegt het tijdsmoment toe: “voordat je weggaat”. De volledige betekenis is dus: “Controleer het vak voordat je weggaat.”