Een studieruimte in de bibliotheek | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Hay una sala de estudio disponible?

   Is er een studieruimte beschikbaar?

   ¿Hay

   is er

   sala

   ruimte; zaal

   estudio

   studie

   disponible

   beschikbaar

   Uitgebreide uitleg

   ¿Hay komt van haber en wordt hier onpersoonlijk gebruikt om te vragen of iets aanwezig is: “Is er …?” De vorm hay verandert niet mee met persoon of enkelvoud/meervoud. Voorbeeld: Hay dos entradas. — “Er zijn twee ingangen.” Het vraagteken maakt van de mededeling een vraag. sala betekent hier “ruimte” of “zaal”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; una stemt daarmee overeen. In una sala de estudio specificeert de estudio waarvoor de ruimte bedoeld is. estudio is hier een zelfstandig naamwoord in de betekenis “studie”, niet de werkwoordsvorm “ik studeer”. Vergelijk: una sala de reuniones — “een vergaderruimte”. disponible betekent hier “beschikbaar”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat de ruimte beschrijft. De enkelvoudsvorm disponible is voor mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden gelijk; in het meervoud wordt dat disponibles. Voorbeeld: Hay dos salas disponibles. — “Er zijn twee beschikbare ruimtes.” Samen betekent una sala de estudio disponible “een beschikbare studieruimte”: ¿Hay vraagt of zo’n ruimte aanwezig is, una sala de estudio benoemt het soort ruimte en disponible zegt dat zij beschikbaar is. De volledige vraag is dus: “Is er een studieruimte beschikbaar?”

2. Ahora hay una abierta.

   Er is er nu één open.

   Ahora

   nu

   hay

   er is / er zijn

   una abierta

   een open exemplaar

   Uitgebreide uitleg

   Ahora betekent hier “nu” en plaatst de situatie in het huidige moment. Het kan ook “nu meteen” betekenen, afhankelijk van de context. Voorbeeld: Ahora leo. — “Nu lees ik.” hay is de onpersoonlijke vorm van haber voor “er is” en “er zijn”. De vorm verandert niet met enkelvoud of meervoud: Hay una sala. — “Er is een ruimte.” Hay dos salas. — “Er zijn twee ruimtes.” In deze zin introduceert hay wat er beschikbaar is; het is niet het werkwoord “hebben”. una abierta betekent hier “één die open is”, waarbij het zelfstandig naamwoord uit de context is weggelaten. una is vrouwelijk enkelvoud en past bij het weggelaten vrouwelijke zelfstandig naamwoord uit de eerdere vraag, sala; de vertaling maakt bovendien duidelijk dat het om één beschikbare ruimte gaat. abierta is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord abierto (“open”): un espacio abierto, maar una sala abierta. Het bijvoeglijk naamwoord beschrijft hier de toestand van de ruimte, niet een afzonderlijk genoemd zelfstandig naamwoord. Samen betekent Ahora hay una abierta.: “Er is er nu één open.” De Spaanse zin noemt het zelfstandig naamwoord niet opnieuw, omdat uit de voorafgaande vraag duidelijk is dat het om een beschikbare studieruimte gaat. De structuur is herbruikbaar: Ahora hay una disponible. — “Er is er nu één beschikbaar.”

3. ¿Puedo leer allí?

   Kan ik daar lezen?

   Puedo

   ik kan

   leer

   lezen

   allí

   daar

   Uitgebreide uitleg

   Puedo is the first-person singular present form of poder: puedo = “ik kan” or, in a question like this, “kan ik ...?”. The infinitive after poder names the action that is possible: puedo leer means “ik kan lezen”. Other useful forms are puedes = “jij kunt” and puede = “hij/zij/u kan”. leer is the infinitive “lezen”. After a conjugated form of poder, Spanish uses this infinitive without an extra word: ¿Puedo leer? = “Kan ik lezen?”. The same pattern works with another action, for example: ¿Puedo entrar? = “Kan ik naar binnen?” allí is a location adverb meaning “daar”, referring to a place indicated by the situation. It is a separate word and does not change for person or number. A useful contrast is aquí = “hier”; allí places the action away from the speaker. Together, ¿Puedo leer allí? asks whether the speaker is allowed or able to read in that indicated place: “Kan ik daar lezen?” The question combines poder in the first person with the infinitive leer and the location allí.

4. Puedes usarla para leer y cerrar la puerta.

   Je kunt de ruimte gebruiken om te lezen en de deur sluiten.

   Puedes

   je kunt

   usarla

   haar gebruiken

   para leer

   om te lezen

   cerrar

   sluiten

   puerta

   deur

   Uitgebreide uitleg

   Puedes is de tegenwoordige tijd van poder voor tú: “je kunt”. In deze zin drukt het vermogen of toestemming uit; de zin zelf maakt die nuance niet preciezer. Vergelijk puedo (“ik kan”) voor yo met puedes voor tú. Voorbeeld: Puedes entrar. — “Je kunt binnenkomen.” usarla bestaat uit het infinitief usar (“gebruiken”) met het eraan vastgehechte lijdendvoorwerpvoornaamwoord la (“haar/het”, voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord). Na een infinitief wordt dit voornaamwoord eraan vastgemaakt: usar + la → usarla. Volgens de vaste vertaling verwijst la hier naar de ruimte; grammaticaal markeert het een vrouwelijk enkelvoudig lijdend voorwerp. Voorbeeld: Voy a usarla. — “Ik ga haar/het gebruiken.” para leer gebruikt para met een infinitief leer (“lezen”). Het geeft het doel aan: “om te lezen”. Leer is de infinitief; tegenwoordige vormen zijn bijvoorbeeld leo (“ik lees”) en lees (“je leest”). cerrar is nog een infinitief en betekent “sluiten”. Het is met leer verbonden door y, zodat beide infinitieven onder het doelspatroon met para vallen. Voorbeeld: Quiero cerrar la ventana. — “Ik wil het raam sluiten.” puerta is het zelfstandig naamwoord “deur”. Het voorafgaande lidwoord la is vrouwelijk enkelvoud en stemt ermee overeen: la puerta = “de deur”. In deze uiting verwijst de naamwoordgroep naar een bepaalde deur; het lidwoord drukt op zichzelf geen numerieke hoeveelheid uit. Voorbeeld: La puerta está abierta. — “De deur is open.” Samen betekent Puedes usarla “Je kunt de ruimte gebruiken”. Daarna geeft para leer y cerrar la puerta het doel van dat gebruik: “om te lezen en de deur te sluiten”. De volledige uiting betekent dus: “Je kunt de ruimte gebruiken om te lezen en de deur te sluiten.”

5. ¿Seguirá tranquila?

   Blijft het stil?

   Seguirá

   blijft

   tranquila

   rustig; stil

   Uitgebreide uitleg

   Seguirá is the third-person singular future form of seguir (“doorgaan; blijven”, depending on the complement). Here it asks whether something will remain in a certain state. The Spanish subject is omitted; the fixed translation identifies it only as “het”, so no more specific referent is established. Useful forms are sigue (“blijft/is nog steeds”) for the present and seguirá (“zal blijven”) for the future. Example: ¿Seguirá abierto mañana? — “Zal het morgen nog open zijn?” tranquila means “rustig” or, in this context, “stil”. It is the feminine singular form of the adjective tranquilo; the ending agrees with the feminine singular subject understood in the Spanish sentence. The adjective describes the state that is expected to continue. Example: La sala está tranquila. — “De ruimte is rustig.” Together, Seguirá tranquila means “zal het rustig/stil blijven”. The question mark and the future form make the complete utterance a question about whether that quiet state will continue.

6. Las paredes bloquean la mayor parte del ruido.

   De muren houden het meeste lawaai tegen.

   paredes

   muren

   bloquean

   houden tegen; blokkeren

   mayor

   grootste; meeste

   parte

   deel

   ruido

   lawaai

   Uitgebreide uitleg

   paredes betekent hier “muren”. Het is het meervoud van pared (“muur”); las laat zien dat paredes vrouwelijk meervoud is. Voor één muur gebruik je la pared. bloquean betekent hier “houden tegen” of “blokkeren”. De basisvorm is bloquear. Dit is de tegenwoordige tijd in de derde persoon meervoud en het onderwerp is hier las paredes: las paredes bloquean. Voorbeeld: Los árboles bloquean la luz. — “De bomen houden het licht tegen.” mayor betekent in la mayor parte “grootste” en natuurlijker bij een hoeveelheid “meeste”. Het is de vergelijkende vorm die bij grande hoort: grande — mayor. In deze combinatie gaat het om het grootste aandeel, niet om de fysieke afmeting van een deel. parte betekent “deel” of “gedeelte”. In la mayor parte de vormt het een herbruikbaar patroon voor “het grootste deel van” of “het meeste van”. Het zelfstandig naamwoord is vrouwelijk: la parte. ruido betekent hier “lawaai”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el ruido. In de feitelijke vorm del ruido is del de samentrekking van de + el; ruido is dus datgene waarvan het grootste deel wordt bedoeld. Samen vormen la mayor parte del ruido en bloquean de structuur Las paredes bloquean la mayor parte del ruido: “De muren houden het meeste lawaai tegen.” Las paredes is het onderwerp, bloquean beschrijft de handeling en la mayor parte del ruido is het deel van het lawaai waarop die handeling betrekking heeft.

7. Esta sala me va bien.

   Deze ruimte is goed voor mij.

   Esta

   deze

   sala

   ruimte

   me va bien

   is goed voor mij

   Uitgebreide uitleg

   Esta betekent hier “deze” en staat bij sala. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het aanwijzende woord; de vorm stemt dus overeen met het grammaticale geslacht en getal van sala. Vergelijk este libro (“dit boek”) en estas salas (“deze ruimtes”). Sala betekent hier “ruimte” en kan afhankelijk van de context ook “zaal” of “kamer” betekenen. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud: la sala. Het grammaticale geslacht zegt niets over het natuurlijke geslacht van een persoon. Me va bien is een herbruikbare constructie voor iets dat voor iemand geschikt is of goed uitkomt. Va is de derde persoon enkelvoud van ir (“gaan”); hier is sala het onderwerp, dus het werkwoord staat in het enkelvoud. Me is een onbeklemtoond persoonlijk voornaamwoord in de indirect-object- of datieffunctie: het geeft aan voor wie iets geschikt is. Met een andere persoon krijg je bijvoorbeeld Te va bien — “Het komt jou goed uit” of “Het past goed bij jou”. Samen betekent Esta sala me va bien: “Deze ruimte is goed voor mij.” Natuurlijker vertaald kan dat ook zijn: “Deze ruimte komt mij goed uit” of “Deze ruimte past goed bij mij.” De zin drukt geschiktheid uit; va beschrijft hier geen fysieke beweging van de ruimte.

8. Por favor, déjala limpia para otras personas.

   Laat de ruimte alstublieft schoon achter voor andere mensen.

   Por favor

   alstublieft

   déjala

   laat de ruimte achter

   limpia

   schoon

   otras personas

   andere mensen

   Uitgebreide uitleg

   Por favor is een vaste beleefde toevoeging met de betekenis ‘alstublieft’ of ‘alsjeblieft’. De eigenlijke opdracht staat in déjala. déjala bestaat hier uit deja + la. Deja is de bevestigende gebiedende wijs van dejar voor tú (enkelvoud): ‘laat achter’ of ‘laat’. La is een vrouwelijk enkelvoudig lijdendvoorwerpscliticum. Volgens de vertaling en de vorige zin verwijst het hier naar de ruimte, sala. Bij een bevestigende opdracht staat het cliticum achter de werkwoordsvorm en wordt het eraan vastgeschreven. Vergelijk als leerpatroon: Déjalo aquí. — ‘Laat het hier achter.’ limpia betekent hier ‘schoon’. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord limpio, omdat het de vrouwelijke enkelvoudige ruimte beschrijft: laat haar schoon achter. De vorm verandert mee met het beschreven zelfstandig naamwoord: limpio bij een mannelijk enkelvoudig woord, limpia bij een vrouwelijk enkelvoudig woord. Voorbeeld: Deja la mesa limpia. — ‘Laat de tafel schoon achter.’ otras personas betekent ‘andere mensen’. Otras is de vrouwelijke meervoudsvorm van otro en stemt af op personas; personas is hier het meervoud van persona. Otras markeert hier dat deze mensen als andere mensen worden aangeduid; het bepaalt op zichzelf niet hoeveel mensen het zijn. Samen vormt de zin de beleefde opdracht: ‘Laat de ruimte alstublieft schoon achter voor andere mensen.’ Déjala geeft de handeling en het vrouwelijke object aan, limpia beschrijft de gewenste toestand van dat object, en para otras personas geeft aan voor wie dit bedoeld is. De opdracht gebruikt de enkelvoudige aanspreekvorm tú; uit deze zin alleen volgt niet welke sociale relatie de spreker met die persoon heeft.