Een boek in de bibliotheek vinden | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Dónde puedo encontrar este libro?

   Waar kan ik dit boek vinden?

   Dónde

   waar

   puedo

   kan ik

   encontrar

   vinden

   este

   dit

   libro

   boek

   Uitgebreide uitleg

   Dónde betekent hier “waar” en vraagt naar een plaats. Het accentteken onderscheidt de vraagvorm dónde van donde in een verbindende bijzin, bijvoorbeeld: No sé dónde está. — “Ik weet niet waar het is.” puedo is de vorm van poder voor yo (“ik”): puedo = “ik kan”. In deze vraag drukt poder mogelijkheid of gelegenheid uit. Voor een ander onderwerp verandert de vorm, bijvoorbeeld puedes = “jij kunt”. encontrar is het infinitief (“vinden”). Na puedo staat het infinitief: puedo encontrar = “ik kan vinden”. Het onderwerp van puedo is hier yo, en dat is ook de handelende persoon bij encontrar. este is een aanwijzend woord in de vorm mannelijk enkelvoud. Het stemt af op het volgende zelfstandig naamwoord; hier verwijst het samen met libro naar “dit boek”. Vergelijk esta bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld esta llave — “deze sleutel”. libro betekent “boek”. Het is een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; het meervoud is libros (“boeken”). In este libro staat het aanwijzende woord vóór het zelfstandig naamwoord en vormen ze samen “dit boek”. Samen vormt ¿Dónde puedo encontrar este libro? de vraag “Waar kan ik dit boek vinden?” De vraag begint met het plaatsvraagwoord, gevolgd door puedo (“ik kan”), daarna het infinitief encontrar en ten slotte het object este libro (“dit boek”).

2. Debería estar en uno de estos estantes.

   Het zou op een van deze planken moeten staan.

   Debería

   zou moeten

   estar

   staan; zijn

   uno de

   een van

   estos

   deze

   estantes

   planken

   Uitgebreide uitleg

   Debería is de conditional form of deber for the third-person singular: “zou moeten” or “behoort te”. In this sentence it expresses what is expected or likely, not a firm command. The useful pattern is debería + infinitief: “zou moeten + werkwoord”. Example: Debería llegar pronto. — “Hij/zij zou snel moeten aankomen.” Estar is the infinitive “zich bevinden” or, with a place, “staan/liggen”. Here it follows debería, so it remains an infinitive. Estar is used for a temporary location or position; it is different from ser, which is generally used for identity or essential characteristics. Example: El libro está en la mesa. — “Het boek ligt op de tafel.” Uno de forms the reusable pattern “een van”. Uno is a pronoun meaning “één” or “een exemplaar” and refers here to one item within a group; de introduces that group. Example: uno de mis libros — “een van mijn boeken”. Estos means “deze” for a masculine plural group. It agrees with the noun it determines: este estante is “deze plank”, while estos estantes is “deze planken”. The demonstrative’s form marks masculine plural; the sentence itself identifies the relevant group as the indicated shelves. Estantes is the plural of the masculine noun estante, “plank” or “schap”. The plural ending -s appears because the word refers to more than one shelf in the group. Example: Los estantes están llenos. — “De planken staan vol.” Together, debería estar gives “zou moeten staan”, and uno de estos estantes gives “op een van deze planken”. The complete utterance therefore means: “Het zou op een van deze planken moeten staan.”

3. ¿Qué estante debo revisar primero?

   Welke plank moet ik eerst bekijken?

   Qué

   welke

   estante

   plank

   debo

   moet

   revisar

   bekijken; controleren

   primero

   eerst

   Uitgebreide uitleg

   Qué staat hier aan het begin van een directe vraag en vraagt welke keuze bedoeld is: “welke?”. Met een zelfstandig naamwoord erna vormt het patroon ¿Qué + zelfstandig naamwoord ...?, bijvoorbeeld: ¿Qué libro lees? — “Welk boek lees je?” De vorm qué krijgt in een vraag een accentteken. estante is hier het zelfstandig naamwoord “plank” en is mannelijk: el estante, meervoud los estantes. Het verwijst in deze zin naar een plank die bekeken moet worden; het woord zelf specificeert niet welke plank. debo is de eerste persoon enkelvoud van deber: debo = “ik moet”. Het onderwerp “ik” zit in deze werkwoordsvorm en hoeft niet apart te worden genoemd. Deber + infinitief drukt een verplichting of noodzakelijke handeling uit, bijvoorbeeld: Debo esperar. — “Ik moet wachten.” revisar is een infinitief en betekent hier “bekijken” of “controleren”. Na debo blijft het werkwoord in de infinitief: debo revisar, niet een vervoegde vorm. Voorbeelden: Debo revisar el documento. — “Ik moet het document controleren.” primero is hier een bijwoord dat de volgorde aangeeft: “eerst”. Het zegt dat het bekijken of controleren vóór een volgende handeling komt. Bijvoorbeeld: Revisa primero la puerta. — “Controleer eerst de deur.” Samen vormt de zin ¿Qué estante debo revisar primero?: “Welke plank moet ik eerst bekijken?” Qué estante vraagt naar de gekozen plank, debo revisar zegt dat de spreker die moet bekijken of controleren, en primero plaatst die handeling als eerste in de volgorde. Het is een neutrale, alledaagse vraag.

4. Prueba con el estante de abajo, cerca del final.

   Probeer de onderste plank aan het einde.

   Prueba

   probeer

   estante

   plank

   de abajo

   onderaan

   cerca

   dichtbij

   final

   einde

   Uitgebreide uitleg

   Prueba komt van probar en is hier een bevestigende opdracht aan één persoon met tú: “probeer”. De vorm prueba kan ook “hij/zij probeert” betekenen; hier maakt de directe aansporing duidelijk dat het om de opdracht gaat. Voorbeeld: Prueba otra vez. — “Probeer het opnieuw.” estante betekent hier “plank” of “schap”, dus een horizontaal onderdeel van een kast of rek. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el estante, meervoud los estantes. Voorbeeld: El estante está vacío. — “De plank is leeg.” de abajo geeft aan dat de plank zich onderaan bevindt of de onderste is. Het patroon el/la + zelfstandig naamwoord + de abajo kan een lager gelegen voorwerp aanduiden. In deze zin hoort de abajo bij estante; het betekent niet zelfstandig “onderkant” als een apart genoemd voorwerp. cerca betekent “dichtbij” of “in de buurt”. In cerca del final staat het voorzetsel de erbij: cerca de = “dicht bij”. del is de samentrekking van de + el. final betekent “einde”. Het is hier een mannelijk zelfstandig naamwoord: el final. Voorbeeld: Estamos cerca del final. — “We zijn dicht bij het einde.” Samen vormt de zin de opdracht: Prueba con el estante de abajo betekent “Probeer de onderste plank” — letterlijk wordt met con de plank als gekozen optie of middel aangewezen. cerca del final preciseert de plaats: die plank bevindt zich dicht bij het einde. De volledige betekenis is dus: “Probeer de onderste plank aan het einde.”

5. Ya puedo ver la portada.

   Ik kan de kaft nu zien.

   Ya

   nu

   puedo

   ik kan

   ver

   zien

   portada

   kaft

   Uitgebreide uitleg

   Ya geeft hier aan dat iets nu het geval is: “nu”. Het kan in andere zinnen ook “al” betekenen, wanneer de nadruk ligt op het feit dat iets eerder dan verwacht gebeurd is. Voorbeeld: Ya entiendo. — “Nu begrijp ik het.” puedo is de vorm van poder (“kunnen”) in de tegenwoordige tijd voor de eerste persoon enkelvoud: “ik kan”. Het drukt hier de mogelijkheid of het vermogen van de spreker uit. Poder wordt gevolgd door een infinitief: Puedo entrar. — “Ik kan naar binnen gaan.” ver betekent “zien” en is hier de infinitief na puedo. De infinitief verandert niet mee met de persoon; de persoon blijkt uit puedo. Voorbeeld: Puedo leer. — “Ik kan lezen.” portada betekent in deze zin “kaft”. Het is een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor la in la portada. Het woord kan, afhankelijk van de context, ook naar de voorkant of omslag van een publicatie verwijzen. Voorbeeld: La portada es azul. — “De kaft is blauw.” Samen vormen Ya puedo ver la portada en de vaste vertaling de betekenis: “Ik kan de kaft nu zien.” De volgorde is letterlijk: ya (“nu”), puedo (“ik kan”), ver (“zien”), en la portada (“de kaft”).

6. Sácalo con cuidado para que los otros libros se queden en su sitio.

   Trek het er voorzichtig uit, zodat de andere boeken op hun plaats blijven.

   Sácalo

   haal het eruit

   con cuidado

   voorzichtig

   para que

   zodat

   otros

   andere

   libros

   boeken

   se queden

   blijven

   sitio

   plaats

   Uitgebreide uitleg

   Sácalo betekent hier: haal het eruit. De basisvorm is sacar (‘eruit halen’). Dit is een bevestigende opdracht aan één aangesproken persoon in de tú-vorm: saca. Het voornaamwoord lo is eraan vastgehecht en verwijst hier naar datgene wat eruit gehaald moet worden; de aangeleverde zinnen identificeren niet precies waar lo naar verwijst. Door die toevoeging krijgt de opdracht de vorm sácalo; het accentteken bewaart de juiste klemtoon. Con cuidado betekent ‘met voorzichtigheid’ of natuurlijker ‘voorzichtig’. Cuidado is een zelfstandig naamwoord; in deze vaste combinatie beschrijft het hoe de handeling wordt uitgevoerd. Een bruikbaar contrast is con cuidado tegenover sin cuidado (‘zonder voorzichtigheid’). Para que leidt hier een doelbijzin in: ‘zodat’. Na para que staat in deze zin de subjunctief. In se queden is queden de vorm van quedar voor de derde persoon meervoud in de tegenwoordige subjunctief. De combinatie para que ... geeft dus aan welk resultaat men met de opdracht wil bereiken. Otros betekent ‘andere’ en staat hier vóór het meervoudige zelfstandig naamwoord libros. Het woord stemt daarmee overeen in getal en geslacht: otro libro, otra cosa, otros libros, otras cosas. Libros betekent ‘boeken’. De enkelvoudige basisvorm is libro; de meervoudsvorm wordt gevormd met -s: libros. Se queden betekent hier ‘blijven’ of ‘blijven staan/liggen’. De basisvorm van queden is quedar; se hoort bij het pronominale gebruik quedarse. De vorm queden staat in de derde persoon meervoud en past bij los otros libros. Sitio betekent ‘plaats’ of ‘plek’. De basisvorm is enkelvoud; het meervoud is sitios. In de volledige uitdrukking en su sitio betekent het ‘op hun plaats’. Su drukt daar bezit of verbondenheid uit; het zelfstandig naamwoord dat in de geselecteerde frase staat, is alleen sitio. Samen vormen de delen: Sácalo (‘haal het eruit’) + con cuidado (‘voorzichtig’) + para que (‘zodat’) + los otros libros se queden en su sitio (‘de andere boeken op hun plaats blijven’). De hele uiting is dus: ‘Haal het er voorzichtig uit, zodat de andere boeken op hun plaats blijven.’

7. Este es el libro correcto.

   Dit is het juiste boek.

   Este

   dit

   es

   is

   libro

   boek

   correcto

   juist

   Uitgebreide uitleg

   Este betekent hier “dit” en staat zelfstandig als aanwijzend voornaamwoord. De vorm is mannelijk enkelvoud; die vorm past bij het bedoelde mannelijke enkelvoud libro (“boek”). De reeks is este/esta voor mannelijk/vrouwelijk enkelvoud en estos/estas voor meervoud. Voorbeeld: Este es mi libro. — “Dit is mijn boek.” es is de tegenwoordige tijd van ser in de derde persoon enkelvoud: ser → es. Hier verbindt het de aanwijzing met de identificatie van het boek: “dit is het boek”. In andere contexten kan ser ook een kenmerk of identiteit verbinden, bijvoorbeeld El libro es nuevo. — “Het boek is nieuw.” libro is een zelfstandig naamwoord in het mannelijk enkelvoud. Het meervoud is libros. Het lidwoord el in het volledige zinsdeel el libro markeert hier het bepaalde, bedoelde boek; het drukt op zichzelf geen aantal uit. correcto is een bijvoeglijk naamwoord en betekent hier “juist” of “het juiste”. Het staat in het mannelijk enkelvoud en stemt af op libro: libro correcto. De basisvorm is correcto; bij een vrouwelijk enkelvoud verschijnt correcta, bijvoorbeeld la respuesta correcta — “het juiste antwoord”. Samen vormen de delen Este es + el libro + correcto: “Dit is het juiste boek.” De aanwijzing Este identificeert het bedoelde object, es koppelt die aanwijzing aan een identificatie, en correcto specificeert welk boek wordt bedoeld.

8. Puedes leerlo en esa mesa.

   Je kunt het aan die tafel lezen.

   Puedes

   je kunt

   leerlo

   het lezen

   esa

   die

   mesa

   tafel

   Uitgebreide uitleg

   Puedes is de vorm van poder in de tegenwoordige tijd voor tú (enkelvoud): puedes = “je kunt”. De stamklinker verandert hier van o naar ue; vergelijk puedo, puedes, puede. Voorbeeld: Puedes venir. — “Je kunt komen.” leerlo bestaat uit het infinitief leer (“lezen”) plus het aangehechte lijdend-voorwerpcliticum lo (“het/hem”). In deze zin verwijst lo, ondersteund door de vorige zin en de vaste vertaling, naar el libro; lo is dus mannelijk enkelvoud. Voorbeeld: Quiero leerlo. — “Ik wil het lezen.” Bij een vrouwelijk enkelvoudig lijdend voorwerp staat la, bijvoorbeeld Quiero leer la carta → Quiero leerla (“Ik wil de brief lezen”). esa is een aanwijzend woord in de vrouwelijke enkelvoudsvorm. Het stemt af op mesa, niet op het voorwerp waarnaar lo verwijst. Het contrast is esta mesa (“deze tafel”), esa mesa (“die tafel”) en aquella mesa (“die tafel daar”). De precieze ruimtelijke afstand van esa hangt van de context af. mesa betekent “tafel” en is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la mesa. In combinatie met het aanwijzende woord vormt het esa mesa (“die tafel”). Voorbeeld: La mesa está libre. — “De tafel is vrij.” Samen vormen puedes leerlo de mogelijkheid voor de aangesproken persoon: “je kunt het lezen”. en esa mesa geeft de plaats aan: en kan hier “aan/op/bij” betekenen, en esa mesa is “die tafel”. De volledige betekenis is daarom: “Je kunt het aan die tafel lezen.”