Een oplader lenen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Hay un cargador que pueda pedir prestado?

   Is er een oplader die ik kan lenen?

   Hay

   er is / er zijn

   cargador

   oplader

   pueda

   kan

   pedir prestado

   lenen

   Uitgebreide uitleg

   Hay betekent hier dat iets bestaat of beschikbaar is: “er is”. Het is de onpersoonlijke vorm van haber en verandert in deze betekenis niet mee met het aantal: hay un cargador (“er is een oplader”) en hay cargadores (“er zijn opladers”). Het lidwoord un introduceert hier een niet nader bepaalde oplader; het drukt op zichzelf geen nadruk op het aantal uit. cargador is een zelfstandig naamwoord voor een oplader. Het meervoud is cargadores. In deze zin is het de zaak waarnaar gevraagd wordt. pueda komt van poder (“kunnen”) en is de tegenwoordige conjunctief. De vorm kan zowel bij de eerste persoon enkelvoud als bij de derde persoon enkelvoud of usted horen; hier geeft de Nederlandse vertaling aan dat het verzwegen onderwerp ik is. In un cargador que pueda... leidt que een betrekkelijke bijzin in over een nog niet geïdentificeerde of mogelijk beschikbare oplader. De betekenis is hier “die ik kan lenen”. Bij een bekende, feitelijk voorgestelde mogelijkheid kan bijvoorbeeld que puedo pedir prestado staan. pedir prestado is hier de combinatie voor “lenen” in de betekenis van iets te leen vragen. pedir is het infinitief van “vragen”; prestado betekent hier “te leen”. In pueda pedir prestado staat pedir als infinitief na poder. Samen betekent ¿Hay un cargador que pueda pedir prestado?: “Is er een oplader die ik kan lenen?” De vraag bestaat uit hay un cargador (“is er een oplader”) plus de betrekkelijke bijzin que pueda pedir prestado (“die ik kan lenen”).

2. Usa el que está al lado de mi portátil.

   Gebruik die naast mijn laptop.

   Usa

   gebruik

   el que

   degene die

   está

   is / zich bevindt

   al lado de

   naast

   portátil

   laptop

   Uitgebreide uitleg

   Usa is de bevestigende gebiedende wijs van usar voor één aangesproken persoon in de tú-vorm: “gebruik”. Het onderwerp wordt niet uitgesproken; de vorm richt het verzoek dus tot één persoon, niet tot usted of ustedes. Voorbeeld: Usa esta llave. — “Gebruik deze sleutel.” el que betekent hier “degene die” of “die welke”. el en que vormen samen een verwijzende betrekkelijke constructie; el is mannelijk enkelvoud. In de gegeven context verwijst dit naar de oplader: el cargador que... kan worden ingekort tot el que... wanneer het zelfstandig naamwoord al duidelijk is. Voorbeeld: El que está aquí funciona. — “Degene die hier is, werkt.” está is de derde persoon enkelvoud van estar, hier in de tegenwoordige tijd. Estar wordt gebruikt om een plaats of toestand aan te geven: de bedoelde zaak bevindt zich ergens. Vergelijk es, een vorm van ser, dat voor identiteit of kenmerken wordt gebruikt. Voorbeeld: El cargador está en la mesa. — “De oplader ligt op tafel.” al lado de is een vaste plaatsaanduiding met de betekenis “naast”. al is de samentrekking van a en el; die samentrekking hoort bij deze uitdrukking. Voorbeeld: La silla está al lado de la ventana. — “De stoel staat naast het raam.” portátil is hier als zelfstandig naamwoord gebruikt en betekent “laptop”. In deze betekenis is het mannelijk enkelvoud. Dat blijkt niet uit mi, want mi verandert niet met het grammaticale geslacht; het is de woordsoort en het gebruik als zelfstandig naamwoord die hier relevant zijn. Het meervoud is portátiles. Als bijvoeglijk naamwoord kan portátil “draagbaar” betekenen; in het enkelvoud heeft die vorm dezelfde spelling voor mannelijk en vrouwelijk. Samen ontstaat de instructie: Usa + el que está al lado de mi portátil = “Gebruik degene die naast mijn laptop staat.” Door de voorafgaande vraag over een oplader is el que hier begrijpelijk als de oplader die naast de laptop staat. De zin is een directe, informele instructie aan één persoon.

3. ¿También necesito este adaptador?

   Heb ik deze adapter ook nodig?

   También

   ook

   necesito

   ik heb nodig

   este

   deze

   adaptador

   adapter

   Uitgebreide uitleg

   También betekent hier “ook”: het voegt deze mogelijkheid toe aan iets dat al in de context genoemd is. Het is niet hetzelfde als tampoco, dat in een ontkennende zin “ook niet” betekent. necesito komt van necesitar (“nodig hebben”). Dit is de vorm voor yo in de tegenwoordige tijd: necesito = “ik heb nodig”. Voorbeelden: Necesito ayuda. — “Ik heb hulp nodig.” ¿Necesitas ayuda? — “Heb je hulp nodig?” este betekent “deze” en staat hier vóór een zelfstandig naamwoord. De vorm is mannelijk enkelvoud, omdat hij overeenkomt met adaptador, dat mannelijk enkelvoud is. Vergelijk: esta bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord en estos/estas bij meervoud. Hier verwijst de uitdrukking este adaptador naar één specifieke adapter. adaptador betekent “adapter”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom is het este adaptador, niet esta adaptador. Het meervoud is adaptadores. Samen vormen También necesito este adaptador? met de Spaanse vraagtekens de vraag ¿También necesito este adaptador?: “Heb ik deze adapter ook nodig?” De woordvolgorde lijkt grotendeels op die van een mededeling, maar de vraagintonatie en de vraagtekens maken er een vraag van. También voegt “ook” toe, necesito drukt uit dat de spreker iets nodig heeft, en este adaptador is het concrete voorwerp waarvan dat wordt gevraagd.

4. Úsalo si tu enchufe no encaja.

   Gebruik hem als je stekker niet past.

   Úsalo

   Gebruik hem

   si

   als

   tu enchufe

   je stekker

   no encaja

   niet past

   Uitgebreide uitleg

   Úsalo betekent hier “gebruik het/hem”. De vorm is de bevestigende gebiedende wijs voor tú van usar: usa. Het voornaamwoord lo is eraan vastgehecht: usa + lo → úsalo; het verwijst naar een mannelijk enkelvoudig direct object, maar de zin noemt dat object zelf niet. Het accent in úsalo bewaart de oorspronkelijke klemtoon bij deze aangehechte vorm. Voorbeeld: Úsalo con cuidado. — Gebruik het/hem voorzichtig. si leidt een voorwaarde in en betekent “als”. Het zegt hier onder welke omstandigheid de handeling geldt; het betekent niet “of”. Voorbeeld: Llámame si necesitas ayuda. — Bel me als je hulp nodig hebt. In tu enchufe betekent tu “je/jouw”. Deze bezittelijke vorm krijgt hier geen accent; tú met accent is juist het persoonlijke voornaamwoord “jij”. enchufe is een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord voor “stekker”. Voorbeeld: Tu enchufe es nuevo. — Je stekker is nieuw. no encaja betekent “niet past”. encaja is de tegenwoordige tijd van encajar bij de derde persoon enkelvoud; het onderwerp is hier enchufe. no maakt de bewering negatief. De combinatie zegt dat de stekker niet passend in de bedoelde aansluiting komt. Voorbeeld: La pieza no encaja. — Het onderdeel past niet. Samen vormt de zin de herbruikbare voorwaardelijke structuur [gebiedende wijs] si [voorwaarde]: Úsalo is de hoofdhandeling en si tu enchufe no encaja is de voorwaarde. De volledige betekenis is: “Gebruik het/hem als je stekker niet past.”

5. ¿Llegará el cable hasta la mesa?

   Komt de kabel tot aan de tafel?

   Llegará

   zal komen

   cable

   kabel

   hasta

   tot aan

   mesa

   tafel

   Uitgebreide uitleg

   Llegará komt van het werkwoord llegar (aankomen, komen) en is de toekomende tijd van de derde persoon enkelvoud: “hij/zij/het zal komen” of, zoals hier, “zal komen” bij el cable. In deze vraag gaat het om de vraag of de kabel een bepaald punt zal bereiken. Vergelijk de tegenwoordige tijd llega: El cable llega hasta la mesa. — “De kabel komt tot aan de tafel.” cable betekent “kabel”. Het is een zelfstandig naamwoord; de mannelijke enkelvoudsvorm herken je hier aan het lidwoord el. Een bruikbaar patroon is el cable llega... — “de kabel komt...” hasta geeft hier het eindpunt aan: “tot aan”. Het kan een plaats of grens introduceren. In llega hasta la mesa geeft het aan tot welk punt de kabel komt. mesa betekent “tafel”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud, daarom staat ervoor la: la mesa. Het patroon hasta la mesa betekent “tot aan de tafel”. Samen vormen el cable (de kabel), llegará (zal komen) en hasta la mesa (tot aan de tafel) de vraag: “Komt de kabel tot aan de tafel?” De toekomstige vorm llegará maakt de vraag gericht op het verwachte of mogelijke bereiken van dat punt.

6. El cable llega hasta la mesa si te sientas cerca de la pared.

   De kabel komt tot aan de tafel als je dicht bij de muur zit.

   cable

   kabel

   llega

   komt aan; reikt

   hasta

   tot aan

   mesa

   tafel

   si

   als

   te sientas

   je zit

   cerca de

   dicht bij

   pared

   muur

   Uitgebreide uitleg

   cable betekent hier “kabel”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el cable, meervoud los cables. Voorbeeld: El cable es largo. — “De kabel is lang.” llega komt van llegar en is hier de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd: “hij/zij/het komt aan” of, met een grens, “het reikt”. In deze zin gaat het om de kabel: de kabel reikt tot aan de tafel. Voorbeeld: La carretera llega hasta el pueblo. — “De weg reikt tot aan het dorp.” hasta geeft hier het eindpunt aan: “tot aan”. Het staat samen met la mesa en bepaalt hoe ver de kabel reikt. mesa betekent “tafel”. Het is vrouwelijk: la mesa, meervoud las mesas. Voorbeeld: La mesa está cerca. — “De tafel is dichtbij.” si betekent hier “als” en leidt de voorwaarde in. Het moet niet worden verward met sí met accent, dat “ja” betekent. te sientas komt van sentarse, “gaan zitten/zitten”. sientas is de tweede persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd; te is het wederkerende voornaamwoord bij tú. Samen betekent dit hier “je zit”. De stamverandering in sientas hoort bij sentar-/sentarse: sentarse → te sientas. Voorbeeld: Si te sientas aquí, ves la pantalla. — “Als je hier gaat zitten, zie je het scherm.” cerca de is een vaste voorzetseluitdrukking voor “dicht bij” of “in de buurt van”. de verbindt deze uitdrukking met de plaats die volgt. pared betekent “muur”. Het is vrouwelijk: la pared, meervoud las paredes. In cerca de la pared is de muur de plaats waar je dicht bij zit. De hoofdzin is El cable llega hasta la mesa: “De kabel reikt tot aan de tafel.” De voorwaardelijke bijzin si te sientas cerca de la pared voegt de voorwaarde toe: “als je dicht bij de muur zit.” Samen betekent de volledige uiting: “De kabel komt tot aan de tafel als je dicht bij de muur zit.”

7. Pondré todo en su sitio cuando termine.

   Ik leg alles terug als ik klaar ben.

   Pondré

   ik zal leggen

   todo

   alles

   en su sitio

   op zijn plaats

   cuando termine

   als ik klaar ben

   Uitgebreide uitleg

   Pondré is de eerste persoon enkelvoud van de toekomende tijd van poner (“leggen”, “zetten”, “plaatsen”). De vorm gebruikt de toekomende stam pondr- met de uitgang -é: poner → pondré. Hier betekent het “ik zal alles terug op zijn plaats leggen”. Voorbeeld: Pondré el libro aquí. — “Ik zal het boek hier leggen.” todo betekent hier “alles” en staat zelfstandig als onbepaald voornaamwoord. De zin noemt niet precies waaruit “alles” bestaat. Voorbeeld: Todo está listo. — “Alles is klaar.” en su sitio is een herbruikbare plaatsbepaling: “op zijn plaats” of “op zijn plek”. sitio is een zelfstandig naamwoord voor een plaats of plek. Het bezittelijke su geeft een bezits- of plaatsrelatie aan; deze vorm laat het geslacht van het bedoelde zelfstandig naamwoord niet zien. Wel staat su hier in het enkelvoud tegenover bijvoorbeeld sus sitios (“zijn/haar/hun plaatsen”). In deze zin ondersteunt de vertaling vooral de betekenis “terug op zijn plaats”, zonder een specifieke bezitter te benoemen. Voorbeeld: Pon la silla en su sitio. — “Zet de stoel op zijn plaats.” cuando termine betekent hier “als ik klaar ben”. termine is de eerste persoon enkelvoud van terminar in de tegenwoordige aanvoegende wijs. Na cuando wordt die vorm gebruikt voor een toekomstige gebeurtenis: eerst is de spreker klaar en daarna legt die persoon alles terug. Het onderwerp van termine is dezelfde spreker als bij Pondré; yo wordt niet uitgesproken. Voorbeeld: Te llamaré cuando termine. — “Ik bel je als ik klaar ben.” Samen vormt de zin de structuur Pondré todo en su sitio cuando termine: de spreker zal alles terug op zijn plaats leggen, en die handeling vindt plaats wanneer de spreker klaar is. De toekomstige hoofdzin staat voorop; cuando termine geeft aan wanneer de handeling plaatsvindt.

8. Déjalo en mi escritorio para poder encontrarlo.

   Laat het op mijn bureau liggen, zodat ik het kan vinden.

   Déjalo

   laat het liggen

   escritorio

   bureau

   poder

   kunnen

   encontrarlo

   het vinden

   Uitgebreide uitleg

   Déjalo betekent hier: laat het daar liggen of leg het daar neer. De vorm is een bevestigende opdracht aan één persoon met tú: deja komt van dejar en lo is het eraan vastgeschreven lijdendvoorwerpspronomen voor “het”. De gebiedende wijs en het pronomen worden hier als één woord geschreven, met accent op Dé-. Voorbeeld: Déjala aquí. — “Laat haar/het vrouwelijke voorwerp hier liggen.” escritorio betekent “bureau” of “schrijftafel”. Het is een zelfstandig naamwoord; in en mi escritorio geeft en de plaats aan en mi betekent “mijn”. Het woord zelf draagt geen informatie over wie de eigenaar is; die informatie komt van mi. poder is de infinitief “kunnen”. In para poder ... drukt para met de infinitief een doel uit: “om te kunnen ...”. Voorbeeld: Trabajo para poder descansar. — “Ik werk om te kunnen rusten.” encontrarlo betekent “het vinden”. Het bestaat uit de infinitief encontrar (“vinden”) met het aangehechte pronomen lo (“het”). Na poder blijft encontrar in de infinitief: poder encontrarlo betekent “het kunnen vinden”. Het pronomen lo verwijst hier naar het bedoelde object dat men wil vinden; de vertaling bevestigt die betekenis, zonder dat het object zelf nader wordt benoemd. Voorbeeld: Quiero encontrarlo. — “Ik wil het vinden.” Samen bestaat de zin uit een opdracht (Déjalo en mi escritorio) en het doel daarvan (para poder encontrarlo): “Laat het op mijn bureau liggen, zodat ik het kan vinden.”