Een vastzittende deur repareren | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. La puerta está atascada.

   De deur zit vast.

   La puerta

   de deur

   está

   is

   atascada

   vastzittend

   Uitgebreide uitleg

   La puerta betekent hier “de deur”. puerta is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het lidwoord in de vorm la. Het meervoud is las puertas. Het lidwoord geeft hier geen aantal aan: enkelvoud blijkt uit de vorm puerta. está is de derde persoon enkelvoud van estar in de tegenwoordige tijd. De vorm hoort bij een enkelvoudig onderwerp zoals la puerta. Estar wordt vaak gebruikt voor een toestand of toestand op een bepaald moment; ser wordt eerder gebruikt voor identiteit of een kenmerk dat als wezenlijk wordt voorgesteld. Voorbeeld: La ventana está abierta. — “Het raam staat open.” atascada betekent hier “vastzittend” of “geblokkeerd”. Dit is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord atascado, omdat het betrekking heeft op het vrouwelijke enkelvoud puerta. Andere vormen zijn bijvoorbeeld atascado bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord en atascadas bij een vrouwelijk meervoud. De vorm beschrijft hier de toestand van de deur, niet een handeling. Samen vormen de delen La puerta + está + atascada de betekenis: “De deur zit vast.” De toestand wordt met estar uitgedrukt, en atascada stemt in geslacht en getal overeen met puerta.

2. Intenta tirar de la manija.

   Probeer aan de deurklink te trekken.

   Intenta

   probeer

   tirar

   trekken

   manija

   deurklink

   Uitgebreide uitleg

   Intenta betekent hier “probeer” en is de bevestigende gebiedende wijs van intentar voor tú in het enkelvoud: je spreekt één persoon informeel aan. De vorm valt samen met de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd, maar in deze zin blijkt uit de bedoeling dat het een verzoek of opdracht is. intentar wordt gevolgd door een infinitief: Intenta descansar. = “Probeer te rusten.” tirar is de infinitief “trekken”. Na intentar blijft het volgende werkwoord in de infinitief. In tirar de betekent tirar specifiek “aan iets trekken” of “iets naar zich toe trekken”; de maakt deel uit van deze constructie. Voorbeeld: Tira de la cuerda. = “Trek aan het touw.” manija betekent hier “deurklink” of “handgreep”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la manija; het meervoud is las manijas. Het lidwoord la markeert hier bepaaldheid en vrouwelijk enkelvoud, niet op zichzelf een aantal. Samen vormt intentar + infinitief het patroon “proberen om … te”. tirar de la manija is de handeling “aan de deurklink trekken”. De hele zin betekent daarom: “Probeer aan de deurklink te trekken.”

3. Tiré de ella, pero sigue cerrada.

   Ik trok eraan, maar hij blijft dicht.

   Tiré

   ik trok

   de ella

   eraan

   pero

   maar

   sigue

   blijft

   cerrada

   dicht

   Uitgebreide uitleg

   Tiré is the first-person singular preterite of tirar: the implicit subject is yo, and here it says that I pulled. The reusable form chain is tirar (infinitive) → tiré (I pulled) → tiro (I pull / I am pulling). In tirar de + iets, de introduces what one pulls on. Voorbeeld: Tiré de la cuerda. — Ik trok aan het touw. de ella contains the feminine singular pronoun ella after de. In this utterance, the fixed meaning is “eraan”; with the preceding context, it can refer to the feminine object already mentioned, la manija. Spanish uses ella because that noun is grammatically feminine. This is different from de él for a masculine singular referent. Together, tiré de ella means “ik trok eraan”; de ella itself does not contain the pulling action. pero connects two clauses in contrast and means “maar”. It does not cancel the first clause: the pulling happened, while the second clause gives a contrasting result or condition. Voorbeeld: Quise abrirla, pero sigue cerrada. — Ik wilde haar openen, maar ze blijft dicht. Sigue is the third-person singular present form of seguir. In seguir + adjective it expresses that a state continues: sigue cerrada means “blijft dicht”. The subject is understood from context or the situation; the verb form itself does not identify a gender. Compare sigo (“ik blijf / ik ga door”) and siguen (“ze blijven / zij gaan door”, plural). Voorbeeld: La ventana sigue abierta. — Het raam blijft open. Cerrada is the feminine singular form of cerrado, related to the verb cerrar (“sluiten”). Here it describes a feminine singular subject whose state continues. The adjective carries the feminine and singular agreement, not sigue; the exact subject is not named in this sentence. The masculine counterpart is cerrado, and the plural forms are cerradas and cerrados according to the noun. Voorbeeld: La puerta está cerrada. — De deur is dicht. Samen betekent Tiré de ella, pero sigue cerrada.: “Ik trok eraan, maar hij blijft dicht.” De eerste zin zegt dat de spreker aan het eerder bedoelde vrouwelijke object trok; pero zet daartegenover dat de toestand van het niet-geopend zijn voortduurt. Sigue cerrada beschrijft dus een aanhoudende toestand, niet een nieuwe handeling.

4. Empuja despacio cerca del borde.

   Duw langzaam bij de rand.

   Empuja

   duw

   despacio

   langzaam

   cerca del

   dicht bij de

   borde

   rand

   Uitgebreide uitleg

   Empuja is de gebiedende wijs van empujar voor één aangesproken persoon in de tú-vorm: “duw”. Het onderwerp is in het Spaans meestal niet uitgesproken. Vergelijk de basisvorm empujar (“duwen”) met bijvoorbeeld empuja in een gewone mededeling: “hij/zij duwt”; de context en intonatie maken hier duidelijk dat het een opdracht is. Despacio is een bijwoord en beschrijft hier het tempo van de handeling: langzaam. Het verandert niet mee met de persoon of het aantal. Voorbeeld: Camina despacio. — “Loop langzaam.” Cerca del betekent “dicht bij” of “vlak bij”. Del is de samentrekking van de + el; de vaste combinatie cerca de geeft nabijheid aan. In deze zin staat del vóór het mannelijke enkelvoud borde. Borde betekent hier “rand”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el borde; het meervoud is los bordes. Voorbeeld: Está cerca del borde. — “Het is dicht bij de rand.” Samen vormt de zin de opdracht: Empuja geeft aan wat de aangesproken persoon moet doen, despacio geeft het tempo aan, en cerca del borde geeft de plaats aan. De betekenis is dus: “Duw langzaam bij de rand.”

5. Se abrió un poco.

   Hij ging een beetje open.

   Se abrió

   ging open

   un poco

   een beetje

   Uitgebreide uitleg

   Se abrió komt van abrir (“openen”). Abrió is de verleden tijd (pretérito perfecto simple) voor de derde persoon enkelvoud: hier “ging open”. De werkwoordsvorm markeert geen mannelijk of vrouwelijk onderwerp. Het onderwerp wordt in de Spaanse zin niet uitgesproken; de vaste vertaling maakt het hier concreet als “hij”. Se hoort hier bij een gebruik van abrirse waarbij iets zonder genoemde uitvoerder open gaat. Het betekent hier niet letterlijk “zichzelf”. Voorbeeld: La puerta se abrió. — “De deur ging open.” Dit is een nieuw voorbeeld van hetzelfde patroon; de deur is daar wel expliciet genoemd. Un poco betekent “een beetje” en geeft een kleine mate aan. In deze uitdrukking is un geen concrete telwaarde. Het patroon un poco + bijvoeglijk naamwoord kan ook een beperkte eigenschap aangeven, bijvoorbeeld un poco difícil — “een beetje moeilijk”. Samen betekent Se abrió un poco: “Hij ging een beetje open.” Se abrió beschrijft het opengaan en un poco beperkt de mate daarvan.

6. La manija se siente floja.

   De deurklink voelt los aan.

   La manija

   de deurklink

   se siente

   voelt aan

   floja

   los

   Uitgebreide uitleg

   La manija betekent hier “de deurklink”. Manija is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor het bepaalde lidwoord la. Het meervoud is las manijas. In deze zin verwijst de vaste vertaling specifiek naar een deurklink. Se siente komt van sentirse, “aanvoelen” of “zich voelen”. De vorm is de derde persoon enkelvoud in de tegenwoordige tijd: se siente. Met sentirse kan je beschrijven hoe iets aanvoelt, vaak gevolgd door een bijvoeglijk naamwoord. Voorbeeld: La mesa se siente fría. — “De tafel voelt koud aan.” Floja betekent hier “los”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van flojo en stemt af op manija. De mannelijke vorm is flojo; bijvoorbeeld: El tornillo está flojo. — “De schroef zit los.” Het bijvoeglijk naamwoord kan dus van vorm veranderen volgens het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft. Samen vormen de delen La manija + se siente + floja: “De deurklink voelt los aan.” De zin beschrijft hoe de klink aanvoelt; floja geeft de toestand van de klink aan.

7. ¿Deberíamos dejar de usar esta puerta?

   Zullen we deze deur niet meer gebruiken?

   Deberíamos

   zouden we moeten

   dejar de usar

   stoppen met gebruiken

   esta

   deze

   puerta

   deur

   Uitgebreide uitleg

   Deberíamos betekent hier “zouden we moeten”. Het is de vorm van deber voor nosotros/nosotras in de conditionele wijs: deber → deberíamos. In een vraag maakt deze vorm een voorstel of vraag naar gezamenlijk handelen: “zouden wij moeten …?” Het is niet de gewone tegenwoordige vorm debemos (“we moeten”), die stelliger klinkt. dejar de usar is een vaste, zeer bruikbare combinatie: dejar de + infinitief betekent “ophouden met” of “stoppen met” iets doen. usar is de infinitief “gebruiken”; dejar draagt hier de vervoeging niet, omdat het na deberíamos in de infinitief staat. Vergelijk: Dejamos de usarla. — “We stoppen met haar/het te gebruiken.” esta is het aanwijzende woord “deze” en staat hier bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Het heeft daarom de vorm esta; de mannelijke tegenhanger is este. Het accentloze esta als aanwijzer verschilt van está, de vorm van estar in “is/zich bevindt”. puerta betekent “deur”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la puerta. In deze zin verwijst esta puerta volgens de vaste vertaling naar “deze deur”; de eerdere context over de losse deurklink ondersteunt dezelfde concrete deur. Een nuttige meervoudsvorm is puertas — “deuren”. Samen vormen de delen: Deberíamos (“zouden we moeten”) + dejar de usar (“stoppen met gebruiken”) + esta puerta (“deze deur”). De volledige vraag betekent dus: “Zullen we deze deur niet meer gebruiken?” De vorm stelt gezamenlijk voor om het gebruik van deze deur te beëindigen; zij beweert niet dat dat al gebeurd is.

8. Podemos arreglar la manija antes de que alguien vuelva a quedarse atrapado.

   We kunnen de deurklink repareren voordat iemand weer vast komt te zitten.

   Podemos

   we kunnen

   arreglar

   repareren

   la manija

   de deurklink

   antes de que

   voordat

   alguien

   iemand

   vuelva

   opnieuw

   quedarse

   vast komen te zitten

   atrapado

   vastzittend

   Uitgebreide uitleg

   Podemos is de tegenwoordige tijd van poder in de eerste persoon meervoud: de spreker samen met anderen kan iets doen. Na poder volgt een infinitief: podemos arreglar betekent “we kunnen repareren”. Voorbeeld: Podemos esperar. = “We kunnen wachten.” Arreglar is de infinitief en betekent hier “repareren” of “herstellen”. De persoonsinformatie staat al in podemos, dus arreglar blijft een infinitief. Het is een regelmatig werkwoord op -ar. La manija betekent hier “de deurklink”. Manija is een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor la. Voorbeeld: La manija está rota. = “De deurklink is kapot.” Antes de que betekent “voordat” en leidt hier een bijzin in. Daarna staat vuelva, de tegenwoordige subjuntivo van volver. Na antes de que wordt de gebeurtenis als nog niet gerealiseerd of als mogelijk toekomstig voorgesteld; daarom past hier de subjuntivo. Dit is geen bevel. Alguien betekent “iemand”. Het is grammaticaal enkelvoud, maar het zegt niet wie de persoon is en legt hier ook diens gender niet vast. Vuelva is de derde persoon enkelvoud van volver in de tegenwoordige subjuntivo. In deze zin krijgt volver samen met a quedarse het patroon volver a + infinitief, dat herhaling uitdrukt: “opnieuw ...”. Het betekent hier dus niet zelfstandig “terugkomen”. Quedarse is de wederkerende infinitief van quedar. In quedarse atrapado draagt het bij aan de betekenis “vast komen te zitten”; in andere contexten kan quedarse bijvoorbeeld “blijven” betekenen. Voorbeeld: Quiero quedarme aquí. = “Ik wil hier blijven.” Atrapado beschrijft de toestand “vastzittend” of “gevangen”. Het is hier de mannelijke enkelvoudsvorm van het adjectief. Die vorm bewijst niet dat alguien een man is, want alguien specificeert het gender niet. Bij een expliciet vrouwelijke referent staat bijvoorbeeld atrapada. Samen vormt vuelva a quedarse atrapado de betekenis “weer vast komt te zitten”: vuelva a geeft herhaling aan en quedarse atrapado benoemt de toestand. De hele zin betekent: “We kunnen de deurklink repareren voordat iemand weer vast komt te zitten.” Podemos arreglar la manija noemt wat de spreker en anderen kunnen doen; antes de que ... plaatst die handeling vóór de mogelijk opnieuw optredende situatie.