Een kapotte lamp repareren | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. La luz no funciona.

   Het licht werkt niet.

   luz

   licht

   no

   niet

   funciona

   werkt; functioneert

   Uitgebreide uitleg

   luz betekent hier “licht”. Het is een zelfstandig naamwoord: la luz is vrouwelijk en enkelvoud; het lidwoord la laat die combinatie zien. Het meervoud is las luces — let op de spellingverandering in het meervoud. Voorbeeld: La luz está encendida. — “Het licht staat aan.” no maakt de mededeling negatief. Het staat vóór het vervoegde werkwoord: no funciona = “werkt niet”. Voorbeeld: El teléfono no funciona. — “De telefoon werkt niet.” funciona komt van funcionar (“werken, functioneren”). Dit is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, passend bij la luz: funcionar: funciono, funcionas, funciona. Voor een meervoudig onderwerp staat er bijvoorbeeld Las luces funcionan. — “De lampen werken.” Samen vormen de delen La luz + no + funciona: “Het licht werkt niet.” De zin zegt dat het licht niet functioneert; hij vermeldt niet waardoor dat komt.

2. ¿Revisaste el interruptor?

   Heb je de schakelaar gecontroleerd?

   Revisaste

   je controleerde / heb je gecontroleerd

   interruptor

   schakelaar

   Uitgebreide uitleg

   Revisaste is the form of revisar meaning “controleren” here. It is the simple past (pretérito indefinido) for tú: revisé = ik controleerde, revisaste = jij controleerde, revisó = hij/zij/u controleerde. Example: ¿Revisaste la puerta? — Heb je de deur gecontroleerd? interruptor means “schakelaar”. The article el shows that this noun is masculine and singular; it does not itself express a numerical count. A useful plural is los interruptores — de schakelaars. Example: El interruptor está aquí. — De schakelaar is hier. Together, ¿Revisaste el interruptor? asks whether the listener checked the switch. The question uses the past form revisaste for the listener and el interruptor as the object: “Heb je de schakelaar gecontroleerd?”

3. Lo revisé, pero todavía no funciona.

   Ik heb het gecontroleerd, maar het werkt nog steeds niet.

   Lo

   het

   revisé

   ik controleerde

   pero

   maar

   todavía

   nog steeds

   no funciona

   werkt niet

   Uitgebreide uitleg

   Lo is hier het lijdendvoorwerpspronomen voor het eerder genoemde mannelijke enkelvoud el interruptor (“de schakelaar”). In het Spaans staat het vaak vóór de vervoegde vorm: Lo revisé = “Ik controleerde het”. Lo kan ook naar een onzijdige of abstracte inhoud verwijzen, maar in deze context wijst de vertaling samen met de vorige zin op de schakelaar. revisé is de eerste persoon enkelvoud van revisar in de verleden tijd: “ik controleerde” of “ik heb gecontroleerd”. De uitgang -é laat hier zien dat de spreker zelf de handeling uitvoerde. Voorbeeld: Revisé la puerta. — “Ik controleerde de deur.” pero verbindt twee delen met een tegenstelling: “maar”. Het eerste deel meldt een controle; het tweede deel meldt het resultaat daarna. todavía betekent hier “nog steeds”. Het geeft aan dat de toestand ondanks de voorafgaande controle voortduurt. Voorbeeld: Todavía está aquí. — “Hij/zij/het is nog steeds hier.” no funciona betekent “werkt niet”. funciona is de derde persoon enkelvoud van funcionar in de tegenwoordige tijd; no maakt de bewering negatief. Het onderwerp wordt niet uitgesproken, maar is het ding waarover wordt gesproken. Voorbeeld: La bombilla no funciona. — “De gloeilamp werkt niet.” Samen vormt Lo revisé de mededeling “Ik heb het gecontroleerd”. Pero todavía no funciona voegt de tegenstelling toe: ondanks die controle werkt het nog steeds niet. De volledige betekenis is dus: “Ik heb het gecontroleerd, maar het werkt nog steeds niet.”

4. Quizá la bombilla es vieja.

   Misschien is de gloeilamp oud.

   Quizá

   misschien

   bombilla

   gloeilamp

   es

   is

   vieja

   oud

   Uitgebreide uitleg

   Quizá betekent hier “misschien” en maakt de uitspraak onzeker, zonder de mogelijkheid uit te sluiten. Het staat aan het begin van de zin en kan ook elders staan, bijvoorbeeld: Quizá llega mañana. — “Misschien komt hij/zij morgen aan.” bombilla betekent hier “gloeilamp”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; daarom staat ervoor la: la bombilla. Het meervoud is bombillas: las bombillas — “de gloeilampen”. es is de derde persoon enkelvoud van ser in de tegenwoordige tijd. In deze zin koppelt het de gloeilamp aan een eigenschap: la bombilla es .... Vergelijk está, de derde persoon enkelvoud van estar, dat vaak een toestand of situatie uitdrukt: La habitación está oscura. — “De kamer is donker.” vieja betekent hier “oud” en beschrijft la bombilla. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord viejo; de vorm past zich aan het vrouwelijke enkelvoud van bombilla aan. De relevante vormen zijn viejo (mannelijk enkelvoud), viejos (mannelijk meervoud) en viejas (vrouwelijk meervoud). Voorbeeld: Las bombillas son viejas. — “De gloeilampen zijn oud.” Samen vormen de delen Quizá + la bombilla + es + vieja de betekenis: “Misschien is de gloeilamp oud.” De zin geeft dus een onzekere verklaring voor de situatie; hij stelt niet zonder voorbehoud vast dat de gloeilamp oud is.

5. Ahora la habitación está demasiado oscura.

   De kamer is nu te donker.

   Ahora

   nu

   habitación

   kamer

   está

   is

   demasiado

   te

   oscura

   donker

   Uitgebreide uitleg

   Ahora betekent hier “nu”: het verwijst naar het huidige moment. Het staat vaak aan het begin of einde van een zin. Voorbeeld: Ahora trabajo. — “Nu werk ik.” habitación betekent “kamer”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la habitación — “de kamer”. Het meervoud is habitaciones. Het lidwoord la en de vorm oscura verderop sluiten hierbij aan. está is de derde persoon enkelvoud van estar, “zijn” in de zin van zich bevinden of een toestand hebben. estar gebruik je hier voor de huidige toestand van de kamer; es is de overeenkomstige vorm van ser, dat voor andere soorten eigenschappen en identificatie wordt gebruikt. Voorbeeld: La ventana está abierta. — “Het raam staat open.” demasiado betekent hier “te” of “al te”, dus meer dan wenselijk. In deze functie is het een bijwoord en verandert het niet mee: demasiado oscuro, ook bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord wanneer het een bijvoeglijk naamwoord versterkt. Voorbeeld: El café está demasiado caliente. — “De koffie is te heet.” oscura betekent hier “donker”. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord oscuro: oscuro (mannelijk enkelvoud), oscura (vrouwelijk enkelvoud), oscuros en oscuras (meervoud). oscura heeft hier de vrouwelijke enkelvoudsvorm omdat het habitación beschrijft. Voorbeeld: La calle está oscura. — “De straat is donker.” Samen vormen de delen Ahora + la habitación + está + demasiado oscura de betekenis: “De kamer is nu te donker.” De zin beschrijft dus de huidige toestand van de kamer; demasiado maakt duidelijk dat de mate van duisternis ongewenst of boven de gewenste grens is.

6. Puedo traer una lámpara pequeña.

   Ik kan een kleine lamp brengen.

   Puedo

   kan

   traer

   brengen

   lámpara

   lamp

   pequeña

   klein

   Uitgebreide uitleg

   Puedo betekent hier dat de spreker in staat is of de mogelijkheid heeft om iets te doen. Het is de ik-vorm van het werkwoord poder in de tegenwoordige tijd: puedo, puedes, puede. Na poder volgt een infinitief. traer is de infinitief en betekent ‘brengen’ of ‘meebrengen’ naar de relevante plaats. Na een vervoegd werkwoord zoals puedo blijft het tweede werkwoord in de infinitief: Puedo traer ... = ‘Ik kan ... brengen’. Voorbeeld: Puedo ayudar. — ‘Ik kan helpen.’ lámpara betekent ‘lamp’. Het is een zelfstandig naamwoord en is in deze zin vrouwelijk en enkelvoudig; daarom staat ervoor una. Het meervoud is lámparas: dos lámparas = ‘twee lampen’. pequeña betekent hier ‘klein’ en beschrijft lámpara. De vorm is vrouwelijk enkelvoud en stemt daarmee overeen: una lámpara pequeña. Bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld pequeño: un libro pequeño — ‘een klein boek’. De basisvorm van dit bijvoeglijk naamwoord is pequeño; pequeña is de vrouwelijke vorm. Samen vormen de delen Puedo + traer + una lámpara pequeña: de spreker zegt dat die een kleine lamp kan brengen. De vaste Nederlandse betekenis is dus: ‘Ik kan een kleine lamp brengen.’

7. Deberíamos cambiar la bombilla más tarde.

   We zouden de gloeilamp later moeten vervangen.

   Deberíamos

   we zouden moeten

   cambiar

   vervangen

   bombilla

   gloeilamp

   más tarde

   later

   Uitgebreide uitleg

   Deberíamos komt van deber en is de vorm voor nosotros/nosotras in de conditionele wijs. Hier drukt hij een aanbeveling of voorzichtige verplichting uit: “we zouden moeten”. Na deberíamos staat een infinitief: deberíamos cambiar = “we zouden moeten vervangen”. Vergelijk: debemos cambiar = “we moeten vervangen”, directer en minder voorwaardelijk. cambiar is een infinitief en betekent hier “vervangen”. Het kan ook “veranderen” betekenen; het zelfstandig naamwoord dat erop volgt maakt hier de betekenis “vervangen” duidelijk. Voorbeeld: Necesito cambiar la pila. — “Ik moet de batterij vervangen.” bombilla is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor “gloeilamp”. Het bepaalde lidwoord la past daarbij: la bombilla. Het meervoud is las bombillas. In deze zin is de lamp het lijdend voorwerp van cambiar. más tarde betekent “later”. Het is een bijwoordelijke tijdsbepaling en staat hier na la bombilla: cambiar la bombilla más tarde = “de gloeilamp later vervangen”. Voorbeeld: Lo hacemos más tarde. — “We doen het later.” Samen vormen de delen Deberíamos cambiar la bombilla más tarde de betekenis: “We zouden de gloeilamp later moeten vervangen.” De spreker gebruikt deberíamos voor een voorstel of voorzichtige verplichting, cambiar voor de handeling, la bombilla voor wat vervangen wordt en más tarde voor het tijdstip.

8. Usa la lámpara hasta que cambiemos la bombilla.

   Gebruik de lamp totdat we de gloeilamp vervangen.

   Usa

   gebruik

   la lámpara

   de lamp

   hasta que

   totdat

   cambiemos

   vervangen

   la bombilla

   de gloeilamp

   Uitgebreide uitleg

   Usa is de bevestigende gebiedende wijs van usar voor tú (enkelvoud): “gebruik”. De vorm richt zich dus tot één informele aangesprokene. Vergelijk voor een formele enkelvoudige aanspreking use en voor meervoud usen. la lámpara betekent hier “de lamp”. Lámpara is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het lidwoord in deze woordgroep als la. Het meervoud is las lámparas. hasta que betekent “totdat” en leidt hier de tijdsbepaling in: de handeling met de lamp duurt voort tot het genoemde moment. Na hasta que staat cambiemos, de vorm van cambiar voor nosotros/nosotras in de tegenwoordige conjunctief. In deze zin gaat het om een toekomstige of nog niet voltooide gebeurtenis die als grens voor de hoofdhandeling dient. Vergelijk: hasta que lleguemos = “totdat we aankomen”. cambiemos betekent hier “vervangen”. Het onderwerp is nosotros/nosotras, dus “wij”; de vorm is niet de gebiedende wijs van de aangesprokene. Cambiar kan afhankelijk van het voorwerp ook “veranderen” betekenen, maar met la bombilla is de bedoelde betekenis “de gloeilamp vervangen”. la bombilla betekent “de gloeilamp”. Bombilla is vrouwelijk, vandaar la; het meervoud is las bombillas. Samen betekent de zin: “Gebruik de lamp totdat wij de gloeilamp vervangen.” Usa geeft het verzoek of bevel aan één informele persoon. Hasta que cambiemos la bombilla bepaalt wanneer dat gebruik ophoudt: op het moment dat wij de gloeilamp vervangen.