Een kleine schroef vinden en bewaren | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. He perdido un tornillo pequeño.

   Ik ben een kleine schroef kwijt.

   He perdido

   ik ben kwijtgeraakt

   un

   een

   tornillo

   schroef

   pequeño

   klein

   Uitgebreide uitleg

   He perdido komt hier van perder (kwijtraken/verliezen). He is de vorm van haber voor de eerste persoon enkelvoud, en perdido is het voltooid deelwoord van perder: he perdido betekent dus “ik ben kwijtgeraakt” of “ik heb verloren”. Deze vorm beschrijft een gebeurtenis met een relevant resultaat nu. Voorbeeld: He perdido las llaves. — “Ik ben de sleutels kwijtgeraakt.” un is het onbepaalde lidwoord bij een enkelvoudig mannelijk zelfstandig naamwoord. Het introduceert hier een niet nader bepaalde schroef; op zichzelf beweert het niet als losse grammaticaregel een specifieke hoeveelheid. tornillo betekent “schroef”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el tornillo (de schroef), meervoud los tornillos (de schroeven). Voorbeeld: Necesito un tornillo. — “Ik heb een schroef nodig.” pequeño betekent hier “klein” en beschrijft tornillo. Het bijvoeglijk naamwoord staat in het mannelijk enkelvoud en stemt daarmee overeen. De basisvorm is pequeño; bij een vrouwelijk enkelvoud is de vorm pequeña, bijvoorbeeld una pieza pequeña — “een klein onderdeel”. Samen vormen de delen He perdido + un tornillo pequeño de betekenis: “Ik ben een kleine schroef kwijt.” De spreker zegt dat hij of zij een kleine schroef is kwijtgeraakt en dat die schroef nu niet beschikbaar is.

2. Mira debajo de la silla.

   Kijk onder de stoel.

   Mira

   kijk

   debajo de

   onder

   silla

   stoel

   Uitgebreide uitleg

   Mira betekent hier “kijk”. Het is de bevestigende gebiedende wijs van mirar voor tú (één aangesproken persoon): mirar → mira. Voor usted zou de vorm mire zijn en voor ustedes miren. Voorbeeld: Mira aquí. = “Kijk hier.” debajo de geeft een plaatsrelatie aan: “onder”. Het voorzetsel de verbindt deze plaatsrelatie met wat eronder ligt. Voorbeeld: El libro está debajo de la mesa. = “Het boek ligt onder de tafel.” silla is het zelfstandig naamwoord “stoel”. De volledige vorm in de zin is la silla: silla is vrouwelijk enkelvoud, daarom staat het bepaalde lidwoord la ervoor. Het meervoud is las sillas. Samen vormen Mira en debajo de la silla de opdracht “Kijk onder de stoel.” De gebiedende wijs richt de handeling op één aangesproken persoon; debajo de la silla specificeert waar die persoon moet kijken. De zin zegt niet wat er precies onder de stoel ligt.

3. Estaba junto a la pata de la silla.

   Hij lag bij de poot van de stoel.

   Estaba

   was / bevond zich

   junto a

   naast / vlak bij

   pata

   poot

   silla

   stoel

   Uitgebreide uitleg

   Estaba is de imperfecto van estar (“zijn” of “zich bevinden”). Het is de derde persoon enkelvoud. In deze zin wordt de bedoelde persoon volgens de vaste vertaling met “hij” weergegeven. De imperfecto presenteert zijn aanwezigheid daar als een toestand in het verleden. De vorm zelf zegt niet dat hij lag; dat komt in de vaste Nederlandse vertaling uit de bedoelde context. Estuvo is de preterito-vorm voor een als begrensd voorgestelde toestand in het verleden, maar betekent niet op zichzelf een verandering van plaats. junto a is een vaste voorzetselconstructie met de betekenis “vlak bij” of “naast”. Het volgende zelfstandig naamwoord geeft aan waar iets zich bevindt. Voorbeeld: El libro está junto a la ventana. — “Het boek ligt naast het raam.” pata betekent hier “poot”, in het bijzonder de poot van een meubel. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la pata. silla is het zelfstandig naamwoord “stoel”. In de bron staat het binnen la silla: la is het vrouwelijk enkelvoudige bepaalde lidwoord bij silla. De groep de la silla betekent “van de stoel” en maakt duidelijk waarvan de poot is. Samen vormen de delen: Estaba (“hij was daar”) + junto a (“vlak bij”) + la pata de la silla (“de poot van de stoel”). De volledige bedoelde betekenis is daarom: “Hij lag bij de poot van de stoel.”

4. Recógelo con cuidado.

   Pak hem voorzichtig op.

   Recógelo

   Pak hem op

   con cuidado

   voorzichtig

   Uitgebreide uitleg

   Recógelo is hier de kern van de opdracht. Het is de bevestigende gebiedende wijs van recoger voor tú: recoge betekent “pak op” of “neem op”. Het aangehechte lo is het lijdendvoorwerpspronomen voor een mannelijk enkelvoudig object; in deze zin verwijst het, volgens de vertaling, naar “hem”. Bij een bevestigende opdracht wordt zo’n pronomen aan de werkwoordsvorm vastgeschreven. Daarom krijgt recoge hier een accent: recógelo. Vergelijk: Recógela = “Pak haar/het op” wanneer het vervangen object vrouwelijk enkelvoudig is. Voorbeeld: Recógelo del suelo. — “Pak het van de grond op.” con cuidado geeft aan hoe de handeling moet gebeuren: “voorzichtig” of letterlijk “met zorg”. Cuidado is hier een zelfstandig naamwoord in de vaste uitdrukking con cuidado, niet een verbuiging van het werkwoord. Samen betekent Recógelo con cuidado.: “Pak hem voorzichtig op.” De opdracht is gericht aan één aangesproken persoon (tú); lo verwijst naar het mannelijke enkelvoudige object dat volgens de vaste vertaling wordt opgepakt. De voorafgaande context lokaliseert dat object bij de stoelpoot, maar de zin zelf voegt vooral de instructie en de manier van uitvoeren toe.

5. Es muy pequeño.

   Hij is heel klein.

   Es

   is

   muy

   heel, erg

   pequeño

   klein

   Uitgebreide uitleg

   Es is hier de vorm van ser voor de derde persoon enkelvoud: “is”. In deze zin verwijst die persoon volgens de vaste vertaling naar “hij”. Ser wordt gebruikt om een eigenschap te beschrijven; de vorm verandert mee met het onderwerp, bijvoorbeeld soy = “ik ben” en son = “zij zijn”. Muy versterkt een bijvoeglijk naamwoord en betekent hier “heel” of “erg”. Het staat vóór het bijvoeglijk naamwoord: muy pequeño = “heel klein”. Het is geen zelfstandig bijvoeglijk naamwoord en verandert niet mee met het onderwerp. Pequeño betekent hier “klein”. Het is een bijvoeglijk naamwoord. De vorm stemt in het Spaans normaal af op geslacht en getal van het beschreven zelfstandig naamwoord: pequeño (mannelijk enkelvoud), pequeña (vrouwelijk enkelvoud), pequeños (mannelijk of gemengd meervoud) en pequeñas (vrouwelijk meervoud). In deze vaste zin staat de mannelijke enkelvoudsvorm, passend bij de mannelijke persoon die in de vertaling met “hij” wordt aangeduid. Een eenvoudig voorbeeld is La caja es pequeña. — “De doos is klein.” Samen vormen de delen Es + muy pequeño de betekenis “Hij is heel klein.” Es geeft de toestand of eigenschap aan, muy versterkt die eigenschap en pequeño benoemt haar. De zin is een gewone korte beschrijving van grootte.

6. Sujétalo en la palma de tu mano para que no vuelva a rodar.

   Houd hem in de palm van je hand, zodat hij niet weer wegrolt.

   Sujétalo

   Houd hem vast

   palma

   handpalm

   mano

   hand

   para que

   zodat

   no vuelva a rodar

   niet weer wegrolt

   Uitgebreide uitleg

   Sujétalo komt van sujetar (“vasthouden”). Het is de bevestigende gebiedende wijs voor tú (enkelvoud): sujeta + lo. lo is het mannelijke enkelvoudige lijdend-voorwerpspronomen voor het voorwerp dat hier als “hem” wordt aangeduid. Bij een bevestigend bevel wordt het pronomen aan de werkwoordsvorm vastgeschreven; het accent in sujétalo bewaart de oorspronkelijke klemtoon. Vergelijk: Sujétala con cuidado. — “Houd haar voorzichtig vast.” Daar verwijst la naar een vrouwelijk enkelvoudig voorwerp. palma betekent hier “handpalm”. Het is een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. In la palma de tu mano betekent de “van” en geeft de woordgroep de plaats aan: de handpalm van je hand. mano betekent “hand”. Hoewel het woord op -o eindigt, is mano in het Spaans vrouwelijk: la mano. tu betekent “je/jouw” en verandert hier niet naar geslacht of getal van de bezitter. para que leidt hier een doelszin in: “zodat/opdat”. Na para que staat doorgaans de aanvoegende wijs wanneer het doel wordt uitgedrukt. In no vuelva a rodar is vuelva de tegenwoordige conjunctief van volver, hier derde persoon enkelvoud. volver a + infinitief betekent “opnieuw …”; rodar betekent “rollen”. no maakt de doelszin negatief. De betekenis is dus dat het bedoelde voorwerp niet opnieuw gaat rollen. Samen geeft Sujétalo en la palma de tu mano de handeling en plaats: houd het in de palm van je hand. para que no vuelva a rodar geeft het doel: zodat het niet opnieuw wegrolt. De volledige betekenis is: “Houd hem in de palm van je hand, zodat hij niet weer wegrolt.”

7. Lo necesitamos para arreglar el estante.

   We hebben hem nodig om de plank te repareren.

   Lo

   hem

   necesitamos

   we hebben nodig

   para arreglar

   om te repareren

   estante

   plank

   Uitgebreide uitleg

   Lo betekent hier ‘hem’ in de vaste vertaling. Het is een lijdendvoorwerpsvoornaamwoord in het mannelijk enkelvoud. De vorm geeft de grammaticale eigenschappen van het bedoelde lijdende voorwerp aan, maar de aangeleverde zin identificeert dat voorwerp niet eenduidig als een persoon of als een voorwerp. Het is daarom niet onderbouwd om te zeggen dat lo naar een persoon verwijst of juist niet naar estante. necesitamos komt van necesitar, ‘nodig hebben’. Het is de tegenwoordige tijd voor nosotros/nosotras: ‘wij hebben nodig’. Vergelijk necesito = ‘ik heb nodig’ en necesitan = ‘zij/u (meervoud) hebben nodig’. In Lo necesitamos staat het lijdend voorwerp vóór het vervoegde werkwoord. para arreglar gebruikt para met een infinitief om het doel aan te geven: ‘om te repareren’. arreglar is de infinitief en betekent hier ‘repareren’. Na para wordt het werkwoord niet vervoegd. Voorbeeld: Estudio para aprender. = ‘Ik studeer om te leren.’ estante betekent hier ‘plank’. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is estantes. In deze zin is estante het lijdend voorwerp van arreglar, terwijl lo het lijdend voorwerp van necesitamos is. Samen betekent de zin: ‘We hebben hem nodig om de plank te repareren.’ Lo necesitamos zegt wat of wie nodig is, en para arreglar el estante geeft het doel aan.

8. Entonces podemos terminar de arreglarlo.

   Dan kunnen we de plank helemaal repareren.

   Entonces

   dan

   podemos

   we kunnen

   terminar de

   klaar zijn met

   arreglarlo

   het repareren

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” en verbindt deze uitspraak met wat eraan voorafgaat. Als tijdswoord kan het ook “toen” betekenen, maar in deze zin geeft het vooral een gevolg of volgende stap aan. podemos is de tegenwoordige tijd van poder (“kunnen”) in de eerste persoon meervoud: “wij kunnen”. De uitgang -emos laat hier zien dat het onderwerp wij is. Voorbeeld: Podemos empezar. — “We kunnen beginnen.” terminar de is een vaste bruikbare combinatie met een infinitief: terminar de + infinitief betekent “klaar zijn met iets doen” of “iets afmaken”. Hier volgt de infinitief arreglar. Voorbeeld: Terminé de leer. — “Ik ben klaar met lezen.” arreglarlo bestaat uit het werkwoord arreglar (“repareren” of “herstellen”) en het eraan vastgeschreven voornaamwoord lo. Lo is hier een enkelvoudig mannelijk lijdend voorwerp en verwijst, volgens de vaste vertaling en de voorafgaande context, naar de plank (el estante). Daarom betekent arreglarlo hier “hem/het repareren”, met de plank als bedoeld voorwerp. Bij een vrouwelijk enkelvoudig voorwerp staat bijvoorbeeld arreglarla: Voy a arreglarla. — “Ik ga de sleutel repareren.” Samen vormt podemos terminar de arreglarlo het patroon kunnen + klaar zijn met + iets repareren: “we kunnen de plank helemaal repareren” in de gegeven vertaling. De volledige zin betekent dus: “Dan kunnen we de plank helemaal repareren.”