Voorbereiden op bewolkt weer | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Parece que está nublado afuera.

   Het ziet er buiten bewolkt uit.

   Parece

   het lijkt

   está

   is

   nublado

   bewolkt

   afuera

   buiten

   Uitgebreide uitleg

   Parece komt hier van parecer en betekent in deze onpersoonlijke constructie “het lijkt”. Het is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd. Een herbruikbaar patroon is parece que + zin: daarmee geef je een indruk of beoordeling weer, zonder die als absolute zekerheid te presenteren. está komt van estar en is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd. Estar wordt hier gebruikt voor een tijdelijke of veranderlijke toestand. Het onderwerp is in deze zin niet uitgedrukt; de vorm está zelf geeft enkelvoud aan, niet wie of wat het onderwerp precies is. Nublado is een bijvoeglijk naamwoord en betekent “bewolkt”. Het beschrijft hier de toestand buiten. De vorm is mannelijk enkelvoud; in combinatie met het onpersoonlijke está-patroon is dat de gebruikelijke vorm in deze weersuitdrukking. Een nuttig contrast is está despejado = “het is helder/onbewolkt”. Afuera is een bijwoord en betekent “buiten”. Het geeft de plaats aan en verwijst hier naar de omstandigheden buitenshuis. Het verandert niet naar geslacht of getal. Samen vormt parece que está nublado afuera de betekenis: “het lijkt erop dat het buiten bewolkt is” of natuurlijker in het Nederlands: “Het ziet er buiten bewolkt uit.” De structuur is dus parece que + toestand: eerst wordt de indruk gegeven, daarna de toestand die die indruk inhoudt. In deze context past dat bij het advies om een warme jas mee te nemen.

2. Llévate un abrigo cálido.

   Neem een warme jas mee.

   Llévate

   neem mee

   abrigo

   jas

   cálido

   warm

   Uitgebreide uitleg

   Llévate is de bevestigende gebiedende wijs voor tú van llevarse: “neem mee”. De basisvorm is llevar; in deze constructie geeft -te aan dat de aangesprokene iets met zich meeneemt. In een bevestigend bevel wordt het voornaamwoord aan het werkwoord vast geschreven: lleva + te → llévate, met accentteken om de uitspraak te behouden. Voorbeeld: Llévate las llaves. — “Neem de sleutels mee.” abrigo betekent hier “jas”, meer bepaald een jas die bescherming tegen kou biedt. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is abrigos. Het lidwoord un markeert hier een niet nader bepaalde jas en drukt op zichzelf geen telwaarde uit. Voorbeeld: Necesito un abrigo. — “Ik heb een jas nodig.” cálido betekent hier “warm”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat bij abrigo staat. Omdat abrigo mannelijk enkelvoud is, staat ook het bijvoeglijk naamwoord in het mannelijk enkelvoud: cálido. De vorm voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord is cálida, bijvoorbeeld una chaqueta cálida — “een warme jas/jacket”. Samen vormen de delen Llévate + un abrigo + cálido de betekenis: “Neem een warme jas mee.” Het is een rechtstreeks bevel aan één persoon die met tú wordt aangesproken; de jas is het meegenomen voorwerp. In deze context past dat bij het vooraf genoemde bewolkte weer en de daaropvolgende vraag of de wind koud aanvoelt.

3. ¿Se siente frío el viento?

   Voelt de wind koud aan?

   Se siente

   voelt aan

   frío

   koud

   viento

   wind

   Uitgebreide uitleg

   Se siente komt hier van sentirse en betekent “aanvoelen” of “voelen”. Siente is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud; se hoort bij de wederkerende constructie sentirse. Het onderwerp staat hier na het werkwoord: el viento. Een bruikbaar voorbeeld is: La habitación se siente fría. — “De kamer voelt koud aan.” Frío betekent hier “koud”. Het is een bijvoeglijk naamwoord en staat in het mannelijk enkelvoud om overeen te komen met el viento. De basisvorm is frío; bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld fría: La habitación se siente fría. — “De kamer voelt koud aan.” Viento betekent “wind”. Het is een zelfstandig naamwoord; el viento is de bepaalde vorm “de wind”. In deze zin is el viento het onderwerp: de wind wordt beschreven als iets dat koud aanvoelt. Het is dus niet de persoon die iets waarneemt. De vraag ¿Se siente frío el viento? bestaat uit se siente (“voelt aan”), frío (“koud”) en el viento (“de wind”). Samen betekent zij: “Voelt de wind koud aan?” Dezelfde weerssituatie kan ook anders worden geformuleerd: Hoy hace frío y hace viento. betekent “Het is vandaag koud en winderig”; se siente frío beschrijft hier specifiek hoe de wind aanvoelt.

4. Hoy hace frío y hace viento.

   Het is vandaag koud en winderig.

   Hoy

   vandaag

   hace frío

   het is koud

   hace viento

   het waait

   Uitgebreide uitleg

   Hoy betekent hier “vandaag” en geeft aan wanneer de situatie geldt. Het is een bijwoord; het verandert niet voor persoon of aantal. Voorbeeld: Hoy trabajo. — “Vandaag werk ik.” hace frío is een vaste onpersoonlijke weeruitdrukking: letterlijk staat er de vorm hace van hacer (“doen/maken”), maar samen met frío betekent de constructie “het is koud”. Frío is hier het bijvoeglijk naamwoord “koud”, in de mannelijke enkelvoudsvorm. Het weer is in deze uitdrukking geen genoemde handelende persoon; hace blijft daarom in de derde persoon enkelvoud. Voorbeeld: En invierno hace frío. — “In de winter is het koud.” hace viento gebruikt dezelfde weerconstructie, maar viento is het zelfstandig naamwoord “wind”. De combinatie betekent “het waait” of “er staat wind”. Ook hier is hace de derde persoon enkelvoud van hacer; het is niet nodig om een persoon als onderwerp te noemen. Voorbeeld: Hoy hace mucho viento. — “Vandaag waait het hard.” Samen verbindt y (“en”) de twee weerbeschrijvingen. De volledige zin betekent: “Vandaag is het koud en waait het.” De vaste patronen zijn hace frío voor kou en hace viento voor wind; Hoy plaatst beide omstandigheden op vandaag.

5. También necesito mi gorro.

   Ik heb ook mijn muts nodig.

   También

   ook

   necesito

   ik heb nodig

   mi

   mijn

   gorro

   muts

   Uitgebreide uitleg

   También betekent hier ook: het voegt deze behoefte toe aan iets dat al genoemd of bekend is. In deze zin staat het vóór necesito; in andere zinnen kan de plaats verschillen. necesito is de tegenwoordige tijd van necesitar voor de eerste persoon enkelvoud: yo necesito = ik heb nodig. De vorm maakt duidelijk dat de spreker iets nodig heeft. Voor de derde persoon enkelvoud is de vorm bijvoorbeeld necesita: Ella necesita agua. = Zij heeft water nodig. mi is een bezittelijk woord bij een enkelvoudig zelfstandig naamwoord: mi gorro = mijn muts. Hier geeft het aan dat de muts van de spreker is. Mi verandert niet naar mannelijk of vrouwelijk; bij een meervoudig zelfstandig naamwoord wordt het mis, bijvoorbeeld mis zapatos = mijn schoenen. gorro is een mannelijk zelfstandig naamwoord voor een muts of vergelijkbaar hoofddeksel. Het meervoud is gorros: Tengo dos gorros. = Ik heb twee mutsen. Samen vormen de delen También necesito mi gorro. de betekenis Ik heb ook mijn muts nodig. También voegt ook toe, necesito drukt de behoefte van de spreker uit, en mi gorro betekent mijn muts.

6. Está junto a la puerta.

   Hij ligt bij de deur.

   Está

   ligt

   junto a

   bij / naast

   puerta

   deur

   Uitgebreide uitleg

   Está is de tegenwoordige tijd van estar voor een onderwerp in de derde persoon enkelvoud. Hier wordt het door de vaste vertaling weergegeven als “ligt”. Het Spaanse estar legt op zichzelf niet specifiek het Nederlandse onderscheid tussen “liggen”, “staan” en “zitten” vast. Het onderwerp staat niet uitgedrukt in het Spaans; de vaste vertaling en de context maken hier duidelijk dat het om el gorro (“de muts”) gaat. Junto a is een vaste voorzetselverbinding met de betekenis dat iets vlak bij of naast iets anders is. Junto krijgt in deze verbinding niet de mannelijke vorm doordat het onderwerp el gorro is; bij een vrouwelijk onderwerp blijft de verbinding bijvoorbeeld La silla está junto a la mesa. — “De stoel staat naast de tafel.” Puerta is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud: la puerta — “de deur”. Het meervoud is puertas, zoals in las puertas — “de deuren”. Het lidwoord la hoort bij de naamwoordgroep en markeert vrouwelijk enkelvoud; het betekent niet “één”. Samen geven Está + junto a + la puerta de betekenis: “Hij ligt bij de deur.” Het weggelaten onderwerp wordt op basis van de meegeleverde context begrepen als de eerder genoemde gorro, en junto a la puerta geeft aan waar die muts zich bevindt.

7. Me pondré el gorro antes de salir.

   Ik zet hem op voordat ik wegga.

   Me pondré

   ik zal aantrekken

   el gorro

   de muts

   antes de salir

   voordat ik wegga

   Uitgebreide uitleg

   Me pondré betekent hier dat de spreker iets zal aantrekken. Het werkwoord is ponerse, “aantrekken/opzetten” in de betekenis van kleding of een accessoire aandoen. pondré is de toekomende tijd, eerste persoon enkelvoud, van poner; de stam is hier onregelmatig pondr-. me is het wederkerende voornaamwoord dat bij de spreker hoort: me pondré = “ik zal aantrekken”. Vergelijkbare vormen zijn me pongo (“ik trek aan” / “ik zet op”) en me pondré (“ik zal aantrekken” / “ik zal opzetten”). Voorbeeld: Me pondré la chaqueta. — “Ik zal de jas aantrekken.” El gorro is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud en betekent hier “de muts”. Het lidwoord el stemt daarmee overeen in geslacht en getal. Het woord gorro kan in andere contexten ook een ander soort muts of hoofddeksel aanduiden; hier gaat het volgens de vaste vertaling om het voorwerp dat de spreker zal opzetten. Antes de salir geeft aan wanneer dit gebeurt: “voordat ik wegga”. Antes de wordt gevolgd door een infinitief. Salir is de infinitief “weggaan” of “naar buiten gaan”; in deze zin wordt de spreker als onderwerp ervan begrepen, zoals ook in de Nederlandse vertaling. Samen vormt de zin: Me pondré el gorro = “Ik zal de muts opzetten”, en antes de salir bepaalt dat dit eerder gebeurt dan het weggaan. De volledige betekenis is dus: “Ik zet hem op voordat ik wegga.”

8. Entonces estarás listo para el paseo.

   Dan ben je klaar voor de wandeling.

   Entonces

   dan

   estarás

   zul je zijn

   listo

   klaar

   paseo

   wandeling

   Uitgebreide uitleg

   Entonces betekent hier “dan” en verbindt deze zin met wat eraan voorafgaat: op basis daarvan geldt de volgende mededeling. Het kan ook “toen” betekenen bij een moment in het verleden; hier past de gevolgtrekkende betekenis “dan”. estarás komt van estar (“zijn; zich bevinden”) en is de toekomende vorm voor de tweede persoon enkelvoud: tú estarás = “jij zult zijn / je zult zijn”. De vorm zegt hier dat de toestand in de toekomst geldt. Voorbeeld: Mañana estarás en casa. — “Morgen ben je thuis.” listo betekent hier “klaar”. Het is een bijvoeglijk naamwoord in de mannelijke enkelvoudsvorm. De vorm stemt af op de persoon die als onderwerp wordt bedoeld; de Nederlandse vertaling “je” geeft het grammaticale geslacht daarvan niet aan. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is lista; meervoudsvormen zijn listos en listas, afhankelijk van geslacht en aantal. Voorbeeld: Estoy listo para salir. — “Ik ben klaar om weg te gaan.” paseo is een zelfstandig naamwoord voor een wandeling of uitstapje. In para el paseo betekent het “voor de wandeling”: para geeft het doel of de gelegenheid aan, en el hoort bij het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord paseo. Voorbeeld: Salimos para el paseo. — “We vertrekken voor de wandeling.” Samen vormen de delen: Entonces (“dan”) + estarás (“zul je zijn”) + listo (“klaar”) + para el paseo (“voor de wandeling”). De volledige betekenis is: “Dan ben je klaar voor de wandeling.”