Regen en naar buiten gaan | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Está lloviendo afuera.

   Het regent buiten.

   Está lloviendo

   het regent

   afuera

   buiten

   Uitgebreide uitleg

   Está lloviendo betekent hier: het regent. Está is de derde persoon enkelvoud van estar; lloviendo is het gerundium van llover (regenen). Samen vormen ze estar + gerundio, een veelgebruikt patroon voor iets dat op dit moment bezig is: Está nevando = het sneeuwt. Bij weerswerkwoorden is het onderwerp onpersoonlijk; está verwijst hier dus niet naar een genoemde persoon of zaak. Lloviendo is niet de gewone infinitief: de infinitief is llover. afuera betekent buiten en geeft de plaats aan. Het is een bijwoord en verandert hier niet mee met een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar contrast is adentro = binnen: Está lloviendo afuera, pero adentro está seco. = Buiten regent het, maar binnen is het droog. Samen betekent Está lloviendo afuera. letterlijk dat het buiten aan het regenen is, natuurlijk vertaald als: Het regent buiten.

2. Ponte las botas antes de salir.

   Trek je laarzen aan voordat je weggaat.

   Ponte

   trek aan

   botas

   laarzen

   antes de

   voordat

   salir

   weggaan

   Uitgebreide uitleg

   Ponte is een bevestigend bevel voor tú (enkelvoud, informeel). Het bestaat uit pon, de bevelsvorm van poner (“zetten/doen”), plus het wederkerende voornaamwoord te; samen betekent ponte hier “trek aan/doe aan”. Het voornaamwoord staat bij dit bevestigende bevel achter de werkwoordsvorm. Voorbeeld: Ponte el abrigo. — “Trek je jas aan.” Botas betekent hier “laarzen”. Het is het meervoud van bota; het bijbehorende lidwoord las laat zien dat het om een vrouwelijk meervoud gaat. In ponerse las botas is las botas wat aangetrokken wordt, terwijl te verwijst naar degene die de opdracht krijgt. Antes de is een vaste manier om “voordat” of “eerder dan” uit te drukken. Na antes de staat hier een infinitief: antes de salir betekent “voordat je weggaat”. Als er een uitgedrukte andere handelende persoon nodig is, kan Spaans bijvoorbeeld antes de que ... gebruiken; dat is een andere constructie. Salir is de infinitief “weggaan/vertrekken” en kan ook “naar buiten gaan” betekenen, afhankelijk van de context. In deze zin wordt de handeling van de aangesprokene bedoeld: “voordat je weggaat”. Voorbeeld: Quiero salir temprano. — “Ik wil vroeg vertrekken.” Samen vormt Ponte las botas antes de salir een bevel: ponte las botas (“trek je laarzen aan”) plus antes de salir (“voordat je weggaat”). De volledige betekenis is dus: “Trek je laarzen aan voordat je weggaat.”

3. Hay charcos en el camino.

   Er liggen plassen op het pad.

   Hay

   er zijn / er liggen

   charcos

   plassen

   camino

   pad

   Uitgebreide uitleg

   Hay betekent hier dat er iets aanwezig is: “er liggen”. Het is de onpersoonlijke tegenwoordige vorm van haber in de aanwezigheidsconstructie hay + zelfstandig naamwoord. Deze vorm verandert niet mee met enkelvoud of meervoud: Hay un charco = “Er ligt een plas” en Hay charcos = “Er liggen plassen”. charcos betekent hier “plassen”. Het enkelvoud is charco; de uitgang -s markeert hier het meervoud. Een bruikbaar patroon is hay + meervoudig zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld: Hay piedras. = “Er liggen stenen.” camino betekent “pad” in deze zin. Het zelfstandig naamwoord staat in het enkelvoud; met het lidwoord vormt het el camino, “het pad”. In en el camino betekent en “op/in” en geeft de hele woordgroep de plaats aan: “op het pad”. Samen vormen de delen: Hay (“er liggen”) + charcos (“plassen”) + en el camino (“op het pad”). De volledige betekenis is dus: “Er liggen plassen op het pad.”

4. Camina despacio alrededor de ellos.

   Loop er langzaam omheen.

   Camina

   Loop

   despacio

   langzaam

   alrededor de ellos

   om hen heen

   Uitgebreide uitleg

   Camina betekent hier “loop” als bevestigende opdracht aan één persoon met tú. Dezelfde vorm kan buiten deze context ook de derde persoon enkelvoud van caminar zijn (“hij/zij loopt”), maar de vaste vertaling maakt hier de opdracht duidelijk. De basisvorm is caminar; een bruikbaar contrast is camina voor één aangesproken persoon tegenover caminad voor meerdere aangesproken personen in Spanje. Despacio is een bijwoord en zegt hoe de handeling wordt uitgevoerd: langzaam. Het verandert niet mee met de persoon of het aantal. Voorbeeld: Habla despacio. — “Praat langzaam.” Alrededor de is een vaste ruimtelijke constructie met de betekenis “rondom” of “om ... heen”. Het daaropvolgende ellos is een zelfstandig gebruikt persoonlijk voornaamwoord in de derde persoon meervoud; de vorm is mannelijk of gemengd meervoud. In deze zin verwijst het naar de bedoelde meervoudige personen of zaken, maar de aangeleverde tekst identificeert die referenten niet verder. De verbindt de constructie met dat voornaamwoord. Samen geeft Camina despacio alrededor de ellos de opdracht: “Loop langzaam om hen heen.” De volgorde is: eerst de opdracht camina, daarna de manier despacio, en vervolgens de route of positie alrededor de ellos.

5. Mi bolso puede mojarse.

   Mijn tas kan nat worden.

   bolso

   tas

   puede

   kan

   mojarse

   nat worden

   Uitgebreide uitleg

   bolso betekent hier “tas”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is bolsos. Voor een andere tas kun je bijvoorbeeld zeggen: Mi bolso es negro. — “Mijn tas is zwart.” puede komt van poder, “kunnen”. De vorm puede is de tegenwoordige tijd voor él/ella/usted; hier staat hij bij het onderwerp mi bolso, dat grammaticaal enkelvoud is. Na poder volgt een infinitief: puede + infinitief betekent dat iets mogelijk is of kan gebeuren. Voorbeeld: El bolso puede caer. — “De tas kan vallen.” mojarse betekent hier “nat worden”. Het is de vorm van mojar (“nat maken”) met het wederkerende element se; daardoor wordt de betekenis hier dat de tas zelf nat wordt, niet dat iemand de tas nat maakt. In deze infinitief staat se achter het werkwoord: mojarse. Voorbeeld: Mis zapatos pueden mojarse. — “Mijn schoenen kunnen nat worden.” Samen vormen puede en mojarse de constructie puede mojarse: de tas heeft de mogelijkheid om zelf nat te worden. De hele zin Mi bolso puede mojarse. betekent daarom: “Mijn tas kan nat worden.”

6. Mantenlo debajo de tu abrigo.

   Houd hem onder je jas.

   Mantenlo

   houd hem

   debajo de

   onder

   abrigo

   jas

   Uitgebreide uitleg

   Mantenlo komt van mantener (“houden”). Het is hier de bevestigende gebiedende wijs voor tú (één aangesproken persoon): mantén. Met het directe objectpronomen lo erachter wordt dat mantenlo; de vorm betekent hier “houd hem”. In deze context verwijst lo naar bolso, het mannelijke enkelvoudige object dat in de vertaling als “hem” wordt weergegeven. Bij een bevestigend bevel wordt het objectpronomen aan de werkwoordsvorm vastgeschreven. Voorbeeld: Mantén la puerta abierta. — “Houd de deur open.” debajo de is een vaste voorzetselconstructie voor een plaats lager dan iets: “onder”. Het volgende zelfstandig naamwoord benoemt datgene ten opzichte waarvan de plaats wordt bepaald. Voorbeeld: El gato está debajo de la mesa. — “De kat is onder de tafel.” abrigo betekent “jas” en is een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud; het meervoud is abrigos. In tu abrigo betekent tu “je/jouw” en verwijst het naar één bezitter; dit bezittelijke woord heeft hier geen accent. Voorbeeld: Tu abrigo está aquí. — “Je jas is hier.” Samen vormen mantenlo (“houd hem”) en debajo de tu abrigo (“onder je jas”) de volledige betekenis: “Houd hem onder je jas.”

7. También debería llevar un paraguas.

   Ik zou ook een paraplu moeten meenemen.

   También

   ook

   debería

   zou moeten

   llevar

   meenemen

   paraguas

   paraplu

   Uitgebreide uitleg

   También voegt deze handeling toe aan iets dat al genoemd of verondersteld is. Het betekent hier “ook”. Voorbeelden: Yo también voy. — “Ik ga ook.” También staat vaak vóór het werkwoord, maar kan afhankelijk van de nadruk ook elders in de zin staan. debería is een vorm van deber (“moeten”). De vorm staat in de conditionalis en drukt hier een voorzichtige aanbeveling of mogelijkheid uit: “zou moeten”. Debería heeft dezelfde vorm voor yo en voor él/ella/usted; de vaste Nederlandse vertaling maakt hier duidelijk dat de spreker “ik” bedoelt. Voorbeeld: Debería descansar más. — “Ik zou meer moeten rusten.” llevar is de infinitief (“meenemen”, ook “dragen” in andere contexten). Na debería blijft het werkwoord in de infinitief: debería llevar = “zou moeten meenemen”. In deze zin gaat het om iets meenemen voor onderweg. Voorbeeld: Debes llevar agua. — “Je moet water meenemen.” paraguas betekent “paraplu”. Het woord heeft in het Spaans dezelfde vorm in het enkelvoud en meervoud; het lidwoord of een ander bepalend woord maakt het aantal duidelijk. In un paraguas is un het onbepaalde lidwoord bij het enkelvoudige zelfstandig naamwoord; samen betekent dit “een paraplu”. Voorbeeld: Llevo un paraguas. — “Ik neem een paraplu mee.” Samen vormen de delen También debería llevar un paraguas: también voegt de handeling toe, debería llevar drukt uit dat de spreker die handeling zou moeten verrichten, en un paraguas is wat wordt meegenomen. De volledige betekenis is daarom: “Ik zou ook een paraplu moeten meenemen.”

8. Eso te ayudará a mantenerte seco.

   Dat helpt om je droog te houden.

   Eso

   dat

   ayudará

   zal helpen

   mantenerte

   jou in een toestand houden

   seco

   droog

   Uitgebreide uitleg

   Eso is een aanwijzend voornaamwoord in de onzijdige vorm. Hier verwijst het naar een eerder genoemde of begrepen zaak of situatie; de precieze referent wordt in de aangeleverde zin niet benoemd. Het is dus niet hetzelfde als een vorm die met een specifiek mannelijk of vrouwelijk zelfstandig naamwoord overeenkomt. Ayudará komt van ayudar en is de toekomende tijd, derde persoon enkelvoud. De basisvorm is ayudar; ayudará betekent hier dat iets zal helpen. Het onderwerp is eso. Ter vergelijking: ayuda is de tegenwoordige tijd: “het helpt”. Mantenerte bestaat uit mantener plus het eraan vastgeschreven voornaamwoord te: mantener + te. Mantener betekent “houden” of “in een toestand houden”; te verwijst naar de aangesprokene. In deze zin betekent de vorm samen met het volgende bijvoeglijk naamwoord “jou in een toestand houden”. Het voornaamwoord staat hier achter het infinitief, zoals in het patroon mantenerte + bijvoeglijk naamwoord. Seco is een bijvoeglijk naamwoord en betekent “droog”. In mantenerte seco beschrijft het de toestand waarin de aangesprokene blijft. De vorm is mannelijk enkelvoud. Bij een vrouwelijk enkelvoudig aangeduide referent staat bijvoorbeeld seca; bij meervoud staan secos of secas, afhankelijk van het geslacht van de referenten. Samen vormen eso en ayudará de kern “dat zal helpen”. Mantenerte seco geeft aan waarbij het helpt: de aangesprokene droog houden. De volledige betekenis is daarom: “Dat zal helpen om je droog te houden.”